Bybelnavraag uit die Evangelies

V: Wie was die eerste wat 'n boek geskryf het om vrae oor die evangelies te beantwoord?

A: Die vroegste wat ek gevind het, is Eusebius van Caesarea (313–339/340 n.C.) wat twee werke geskryf het. Die eerste heet Evangelie-vrae en -oplossings gerig aan Stephanus, wat ook getiteld is Vrae en oplossings oor die geslagslyn van ons Verlosser, en die tweede heet Evangelie-vrae en -oplossings gerig aan Marinus. Die twee werke saam word Evangelie-vrae en -oplossings genoem. Daarbenewens het Eusebius 'n weerlegging geskryf van die beweerde teenstrydighede wat deur Hierocles, 'n neo-Platoniese filosoof en Romeinse goewerneur van Bithynië en later Egipte wat Christene onder Domitianus erg vervolg het, na vore gebring is. Daarvoor het baie vroeë Christelike skrywers ook individuele vrae beantwoord.

Daarna het Ambrosiaster omstreeks 384 n.C. Vrae oor die Ou en Nuwe Testament (in Latyn) geskryf.

Sien Nicene and Post-Nicene Fathers Tweede Reeks, vol. 1, bl. 32, 38–39 vir meer inligting.

V: Die groot meesters in die geskiedenis het gewoonlik dissipels, en dan ontwikkel hulle 'n leerplan of 'n boek wat hul idees, gedagtes en instruksies bevat. Waarom vind ons nie so 'n boek wat met Jesus Christus verband hou nie, maar eerder verskeie evangelies of boeke geskryf deur twee van Sy dissipels en twee ander persone?

A: Vier punte om in die antwoord in ag te neem.

1) Eerstens is Jesus nie bloot 'n "groot meester" soos Aristoteles, Confucius of Boeddha na bewering was nie. Jesus is God.

2) Ander het skrifkopieerders gehad. Jeremia het 'n skrifkopieerder met die naam Barug gehad. Dit was waarskynlik 'n skrifkopieerder van Moses wat oor Moses se dood en begrafnis in Deuteronomium 34:5-6 geskryf het. Moslems is dit almal eens dat Mohammed self ook niks neergeskryf het nie.

3) Jesus het apostels aan die kerk gegee, wat die belangrike rol gehad het om aan die kerk oor te dra wat Jesus geleer en gedoen het. Onthou dat die heel eerste Christene nie die Nuwe Testament gehad het nie; in plaas daarvan het hulle die apostels self gehad.

4) Jesus het blykbaar meer besorgd gelyk oor Sy bediening, deurdat Hy met Sy magtige wonders getoon het dat Hy die Seun van God was, as om tyd van Sy bediening af te neem om Sy eie sekretaris te wees.

Die vier evangelieskrywers was Matteus en Johannes, dissipels van Jesus, Markus, Petrus se metgesel en tolk, en Lukas, die geskiedkundige en reisgenoot van Paulus.

V: As die Evangelies genoeg was vir die behoeftes van die kerk of die gelowiges, sou die Heilige Gees nie nodig gehad het om Paulus te inspireer om daardie briewe te skryf wat doktrinale kwessies en ook plaaslike kerkprobleme hanteer nie. Ons kan dus nie sê dat die Gees opgehou het om goddelike mans te inspireer om die goddelike mening of houding oor verskillende aktuele kwessies deur die jare te verduidelik of te wys nie. Daarom kan ons sê dat die goddelike inspirasie nie opgehou het en nie sal ophou tot by die tweede koms van Jesus en die einde van die tyd nie. Wat dink jy daarvan?

A: Ek stem nie saam nie. Onthou, die vroegste Christene het nie die geskrewe evangelies, Paulus se geskrifte, of enige van die geskrifte van die Nuwe Testament gehad nie. In plaas daarvan het hulle die apostels self gehad. Maar toe die apostels gesterf het, het hulle hul lering in die Nuwe Testament neergeskryf. Die kerk is gebou op die fondament van die apostels en profete in Efesiërs 2:20; 3:5. Alhoewel hulle Nuwe-Testamentiese profete soos Agabus en Filippus se dogters gehad het, het ons nie Ou-Testamentiese profete wat vandag Skrifgedeeltes neerskryf nie. Net so het ons ook nie ander Nuwe-Testamentiese apostels fisies op hierdie aarde teenwoordig nie.

V: Watter van die bekende evangelies (Matteus, Markus, Lukas, Johannes) of ander is die oudste? Is die ander evangelies daarop gebaseer? En in watter mate het hulle daaruit aangehaal of daarvan oorgeneem?

A: Ons weet nie met sekerheid nie, maar baie geleerdes dink Markus was die oudste. Lukas noem in Lukas 1:1-3 dat hy na ouer verslae verwys het, wat beide geskrewe en mondelings kan wees. Daar word oor die algemeen gedink dat Johannes laaste geskryf is.

Johannes het 'n dissipel met die naam Papias gehad, en dit is wat hy gesê het. "Markus, wat Petrus se vertolker was, het akkuraat alles neergeskryf wat hy onthou het, hetsy van Christus se woorde of dade, maar nie in volgorde nie. Want hy was nie 'n hoorder of 'n metgesel van die Here nie; maar later, soos ek gesê het, het hy Petrus vergesel, wat sy onderrig aangepas het soos die noodsaaklikheid dit vereis het, nie asof hy 'n versameling van die Here se orakels opgestel het nie. Markus het dus geen fout gemaak toe hy sommige dinge so neergeskryf het soos hy dit onthou het nie; want hy het hom daarop alleenlik toegespits – om niks wat hy gehoor het oor te slaan nie, en ook om geen valsheid daarin in te sluit nie" (aangehaal uit The New Bible Dictionary 1962 bl. 782) Eusebius se Kerkgeskiedenis boek 3 hoofstuk 39 bl. 170-173. In die besonder in Matteus 10:32 is "om My te bely" vreemd in Grieks, maar natuurlik slegs in Aramees volgens The Expositor's Bible Commentary, vol. 8, bl. 256.

V: Sommige Bybelgeleerdes sê dat die mirakels in die evangelie soortgelyk is aan die genesingswonders wat in die Hellenistiese tradisies gevind word, en dat hierdie mirakels nie deur Jesus verrig is nie, maar eerder deur die eerste Christelike gemeenskap geskep is. Daarom verwerp hulle dit. Wat dink jy?

A: Geen Bybel-gelowige geleerdes sê dit nie; natuurlik is skeptiese skrywers 'n ander saak. Egter, selfs onder hulle, dink ek nie 'n meerderheid sê dat die mirakels uit Hellenistiese (Griekse) tradisies ontleen is nie. Ek dink dus nie dat die meeste van hulle nie in mirakels glo omdat dit uit Hellenistiese tradisies kom nie. Hulle glo eerder dat geen bonatuurlike mirakels moontlik is nie.

Daar is egter sommige wat dit gesê het, en kom ons gaan terug in die geskiedenis om te sien waar dit blykbaar eers begin het. Die Romeinse keiser Alexander Severus (205–235 n.C.) het die Christelike kerk ernstig vervolg. Sy moeder Julia het die professionele redeenaar Flavius Philostratus 'n kopie van die Memoirs of Damis gegee en Philostratus gevra om 'n biografie van Apollonius van Tyana te skryf. In hierdie biografie word gesê dat Apollonius van Tyana iemand uit die dood opgewek het en na die hemel opgevaar het. Jy kan meer hieroor lees by www.biblequery.org/History/Legends/ApolloniusofTyana.html.

As 'n kanttekening, die vroegste manuskripte wat wonderwerke van Jesus noem, is:

p66 Bodmer II-papirusse - 817 verse (92%) van Johannes (125-175 n.C.); p4 + p64 + p67 - 95 verse (c.150-175 n.C.); p45 Chester Beatty I – 833 verse (4 evangelies plus Handelinge) (200–225 n.C.); p75 (c.175–225 n.C.); 0162 (Johannes 2:11–22) (ca.300 n.C.); p28 – Johannes 6:8-12, 17-22 (3de eeu n.C.); Sinaïties-Siriacs (SyrS) (3de/4de eeu)

Sommige van die vroegste Christelike skrywers wat wonderen van Jesus noem, is Quadratus van Athene (126 n.C.); Justinus die Martelaar (c. 150 n.C.); Melito van Sardis (170-177/180 n.C.); Irenaeus van Lyon (182-188 n.C.); Tertullianus (207/208 n.C.) en ander daarna.

V: Hoe kon Jesus van die stam van Juda wees, aangesien stamverbintenis slegs deur die vader gaan (Numeri 34:14, Numeri 1:18-24, Levitikus 24:10)? Die stamverwantskap van die moeder is as onbelangrik beskou vir die stamverwantskap van haar kinders, en stamverwantskap/geslagslyn kon nie deur 'n stiefvader oorgedra word nie; slegs eiendom kon geërf word. Omdat Christene glo dat Jesus geen menslike vader gehad het nie, sou hy geen stamverwantskap gehad het nie en dus nie as 'n nakomeling van Juda of Dawid beskou kon word nie en sou hy gevolglik uit die messiaanse oorweging uitgesluit word. Die webwerf http://www.jewsforjudaism.org/faq-primary-211/birth-of-jesus-primary-360/59-whos-genealogy-is-given-by-luke maak die volgende bewerings rakende Christus se geslagslyn: "Om aan te neem dat Maria van Davitiese afkoms was, hou die probleem in dat Maria nie kon oordra wat sy nie besit het nie: (1) Moederlike verbintenis kom nie in aanmerking vir opvolging op die troon van Dawid nie, wat slegs deur 'n ononderbroke manlike lyn oorgedra word: 'Daar sal nie van Dawid afgesny word 'n man wat op die troon van die huis van Israel sit nie' (Jeremia 33:17); (2) Bybels gesproke word die reg op geslagsvoorreg, dit wil sê koningskap en priesterdom, uitsluitlik deur die manlike lyn oorgedra. Die voorval rakende die erfopvolging van die dogters van Selefhad (Numeri, hoofstukke 27 en 36) is hier nie van toepassing nie, aangesien dit die oordrag van fisiese eiendom betref en nie geslagsvoorregte nie."

A: Eerstens die 5-sekonde antwoord, dan 'n gedetailleerde antwoord. Die meeste Jode beskou iemand as Joods deur die moeder, maar kom ons gaan voort en beantwoord dit deur dit te ignoreer. Basies, alhoewel stamverwantskap normaalweg deur die vader gegaan het, het Joodse stamverwantskap deur die moeder gegaan, NIE die vader nie, vir die familie van Jarha (1 Kronieke 2:34-41), en die seuns van 'n priester (Esra 2:61; Nehemia 7:63). Hoeveel te meer sou stamverwantskap deur die moeder gaan in die geval van die maagdgeboorte!

Wat 'n gedetailleerde antwoord betref, wie het gesê dat stam- of klanaffiliasie slegs deur die vader gegaan het? – niemand in die Bybel nie. Numeri 34:14 toon niks aan nie. Numeri 1:18-24 wys dat die seun van 'n Egiptiese vader en 'n Israelitiese moeder nie as 'n Israeliet beskou is nie. Mense sou hom vir 'n Egiptenaar of 'n half-Israëliet aangesien het. Levitikus 24:10 (en baie ander gedeeltes) dui slegs aan dat by gewone Israëliete die stamsverwantskap inderdaad deur die vader was. Maar dit is GEEN BEPERKING OP GOD NIE. Die twee biologiese ouer-gevalle het geen invloed op die enkele biologiese ouer-geval nie. Tog, selfs by twee biologiese ouers, is daar inderdaad Ou-Testamentiese voorbeelde van stamgeslag wat inderdaad deur die moeder gegaan het.

Drie voorbeelde van stamverbintenis deur die moeder.

In die stam van Juda het Sesan geen seuns gehad nie, net dogters. Daarom het hy sy dogter in die huwelik gegee aan sy Egiptiese dienaar Jarha, en hulle het 'n seun gehad met die naam Attai. Attai se geslagslyn word saam met die ander Israeliete in 1 Kronieke 2:34-41 gegee. Nie net is die seuns as Israeliete beskou nie, maar hulle is ook onder Juda gelys.

'n Tweede voorbeeld is Jair, wie se grootvader Hezron van die stam van Juda was en die dogter van Makir, 'n Manassiet. In 1 Kronieke 2:21-23 het Jair 23 dorpe in Gilead (in die gebied van Manasse) beheer. Tog, alhoewel Jair se grootvader van Juda was, word Jair steeds 'n Manassiet genoem, soos sy moeder in Numeri 32:41 en Deuteronomium 3:14.

'n Derde voorbeeld is Esra 2:61 en Nehemia 7:63, waar die seuns van 'n priester wat met 'n dogter van Barsillai getrou het, die seuns van Barsillai genoem is.

'n Ander voorbeeld wat wys dat stamverwantskap nie net deur die biologiese vader geloop het nie, is die leviraat-huwelik. Wanneer 'n man sterf voordat hy kinders het, sou die man se broer die weduwee trou, en die eerste kind wat gebore word, sou as dié van die oorlede eerste man beskou word, alhoewel dit biologies nie die geval was nie.

Hoe dit ook al sy, lyk die vraag egter na haarkliewery. Watter etniese agtergrond was Jesus se menslike DNA? 100% Joods. Daar was net 12 Joodse stamme (in werklikheid 11 stamme plus 2 halfstamme). Was Jesus se menslike DNA van een van die stamme? Ja, van Juda. As die feit dat hy nie 'n Joodse vader gehad het nie, sou beteken dat hy nie een van die 12 stamme is nie, wat sou Jesus se etniese agtergrond dan wees?

Hierdie vraag lyk soos 'n afleiding van 'n groter vraag. As Jesus uit 'n maagd gebore is, gestuur van God om ons te leer, sou jy Hom volg of nie? As die keuse was om by die vraer se Joodse kultuur te bly teenoor die volg van die Een Ware God, wat sou jy kies? As die persoon nie sou sê dat hulle die Een Ware God ongeag wat sou volg nie, dan is die probleem nie Jesus se DNA nie, maar dat die meeste Jode nie bereid was om die Een Ware God te volg nie.

'n Tweede kwessie is opvolging op die troon. Die vraer was verkeerd om te sê dat Maria nie uit die Davidslyn gekom het nie; haar geslagslyn in Lukas, asook Lukas 2, Romeine 1:3; en 2 Timoteus 2:8 wys dat Jesus (en sy) biologies van Dawid afgestam het. Die vraer is egter korrek om aan te dui dat Maria se geslagslyn geen invloed sou hê op die opvolging op die troon nie. Daarom was dit belangrik dat Jesus ook die aangenome seun van Josef moes wees, wat as 'n man uit die Davidslyn 'n aanspraak op die troon sou hê.

V: In die evangelies, wat is die bron dat Jesus se biologiese vader 'n Romeinse soldaat met die naam Panthera was?

A: Sover ons weet, is hierdie valse beskuldiging eers in die derde eeu n.C. deur 'n Romeinse teenstander van die Christendom met die naam Celsus gemaak. Hierdie woord, wat andersins nie as 'n naam bekend is nie, is verwant aan die Griekse woord vir maagd: parthenos. Later het die Joodse Talmoed dit oorgeneem, net soos die Nazi's van die 20ste eeu. Sien The Gospel of Matthew and Its Readers deur Howard Clarke. Indiana University Press 2003 bl. 5.

V: Johannes Chrysostomos sê dat as die vier Evangeliste oor al die besonderhede saamgestem het, hulle daarvan beskuldig sou gewees het dat hulle saamgesweer het om hul verhale ooreenstemend te maak. Daarom kan ons die variasies in hul evangelies beskou as bewyse dat elkeen onafhanklik en afsonderlik van die ander gewerk het, en as 'n bewys dat hul verhale eg en waar is. Wat dink jy? Maar ek persoonlik dink dat die Evangeliste oor dieselfde voorvalle moes geskryf het met ander woorde, taal en styl. Ook, wat dink jy?

A: Ek dink dit is oor die algemeen korrek. Ek stem saam dat dit bydra tot hul geloofwaardigheid dat daar variasies is in uitdrukkings, watter gebeure hulle ingesluit het, en selfs in hul klemlegging. Natuurlik kon die sinoptiese skrywers steeds van mekaar bewus gewees het, en Johannes was waarskynlik van hulle bewus. Maar aan die ander kant, selfs met vier verskillende weergawes, het skeptici deur die eeue hulle van allerhande dinge beskuldig.

Daar is nie net variasies in frases nie, maar ook in beklemtoning en in watter stories vertel word. Byvoorbeeld, Matteus het baie meer as die ander oor Jesus wat die Ou-Testamentiese profesie vervul. Markus het minder. (Terloops, Markus is 'n Romeinse naam, nie 'n Hebreeuse een nie.) Markus se evangelie beklemtoon meer van die dade wat Jesus gedoen het. Irenaeus van Lyon (182-188 n.C.) het hieroor baie geskryf in Irenaeus teen die Hereorieë, boek 3, hoofstuk 11.8, bl. 428.

V: Die verhaal van Jesus se doop deur Johannes die Doper en Sy versoeking deur Satan is geskryf in die Evangelies van Matteus, Markus en Lukas, maar dit is nie in die evangelie van Johannes nie. Dieselfde geld vir die verheerliking. Hoekom?

A: Johannes sê nie hoekom hy, van al die dinge wat Jesus gedoen het, nie hierdie een ingesluit het in plaas van iets anders nie. Maar ons kan oor 'n antwoord spekuleer. Let daarop dat daar baie ander dinge in die drie sinoptiese evangeliés geskryf is wat ook nie in Johannes voorkom nie. Daar word oor die algemeen gedink dat Johannes laaste geskryf is, en daar word geglo dat Johannes dinge wou insluit wat nie in die ander evangeliés genoem is of net terloops genoem is nie, om 'n meer volledige prentjie te gee.

V: Slegs Mt 2:1 bevat die magi (wyses) in die verhaal van Jesus se geboorte. Hoekom praat die ander evangelies nie oor hulle nie? Is dit 'n allegoriese verhaal om die prediking van die vroeë kerkgemeenskap aan te dui, wat besef het dat die Jode Jesus verwerp het, sodat hulle in plaas van hulle na die nasies omgesien het, en daarom die Magi die eerste gemaak het om Christus te aanbid, in teenstelling met die leiers van die Jode, Herodes en ander, wat probeer het om die baba Jesus te vermoor?

A: Van al die gebeure in Jesus se lewe het die ander evangelieskrywers gekies om hierdie nie in te sluit nie. Dit kan ook wees omdat hulle nie bewus was van die besoek van die wyse manne nie. Al mag daar simboliek hier wees, is daar niks wat aandui dat dit slegs allegories was nie.

Wat die allegoriese uitlegging van gedeeltes in die algemeen betref, as God iets aan Sy volk in 'n allegorie in die Skrif gekommunikeer het, en geen Christen in die hele geskiedenis dit ooit raakgesien het nie, het God dit dan regtig gekommunikeer – suksesvol? Niemand het hierdie betekenis as slegs allegories, en nie letterlik nie, beskou nie, ten minste nie tot die aanvang van die skeptiese era in die negentiende eeu nie.

V: In die evangelies, waarom is daar 'n behoefte aan evangelieharmonie?

A: Evangelieharmonisering sou nie 'n probleem wees as God net een evangelie bewaar het nie, of as God Self 'n volledige evangelieharmonie gegee het. In plaas daarvan het ons vier weergawes, waar elke menslike skrywer neergeskryf het wat hy geglo het die belangrikste was van wat God voorsieniglik laat onthou het. Sien die vraag ná die volgende oor waarom ons vier evangelies het.

V: Wie was die eerste skrywers in die geskiedenis wat 'n harmonisering van die evangelies gemaak het?

A: Tatian (c.172 n.C.) het 'n harmonie van die evangelies gemaak, genaamd die Diatessaron, wat "deur [die] vier" beteken. Dit getuig dat daar slegs vier aanvaarde evangelies was, en dit haal akkuraat woord vir woord 79% van die evangelieversies aan. Tatianus was egter 'n enkratitiese gnostikus en het selektief alle verse weggelaat wat die menslikheid van Jesus beklemtoon, soos geslagsregisters. Maar selfs hierdie ketelaar het al die verse ingesluit wat wys dat Jesus God is.

Tiefilus van Antiochië (168-181/188 n.C.) het volgens Jeroniemus 'n harmonie/kommentaar op die evangelies geskryf, maar dit is verlore geraak. (ANF vol.2 bl.87-88

Dionysius van Alexandrië (246-265 n.C.) het (gedeeltelik) getoon dat die evangelieskrywers nie "oneens of mekaar weerspreek" nie en het 'n goeie en redelik volledige harmonie van die evangelies ná die opstanding gegee in sy Brief 5 – aan Biskop Basilides kanon 1 Ante-Nicene Fathers vol.6 bl.94-95.

Ammonius van Alexandrië het in die vroeë derde eeu 'n harmonie van die evangelies gemaak. Hy het Matteus as standaard gebruik en getoon hoe die ander evangelies vergelyk het. Sien Nicene and Post-Nicene Fathers Second Series vol.1 p.38-39 en vol.6 p.69.

Juvencus (329 n.C.) het 'n epiese gedig oor die evangelies geskryf en 'n groot deel daarvan geharmoniseer.

Eusebius van Caesarea (313–339/340 n.C.) het 'n harmonie gemaak wat makliker was om te lees, omdat hy die kolomme langs mekaar geplaas het. Nicene and Post-Nicene Fathers Second Series, vol. 6, bl. 69, sê egter dat dit gebrekkig was, omdat hy dikwels 'n parallelisme gebruik het waar dit nie nodig was nie. Sien Nicene and Post-Nicene Fathers Tweede Reeks vol.1 bl.38-39.

Augustinus van Hippo (354-430 n.C.) het ook 'n werk geskryf met die titel Harmonie van die Evangelies. Dit is in Nicene and Post-Nicene Fathers Second Series vol.6 bl.77-236.

In die Reformasie het die volgende persone harmonieë van die evangelies geskryf: Osiander, Jansen, Robert Stephens, John Calvin, Du Moulin en Chemnitz, volgens Nicene and Post-Nicene Fathers Second Series, vol. 6, bl. 69.

In moderne tye is 'n harmonie van die evangelies in The New Unger's Bible Dictionary bl. 495-498.

V: As die Evangelie van Markus eerste geskryf is, het die Christene dit sekerlik geken. Hoekom het hulle dit nie net gekopieer nie, maar het daar eerder iemand gekom wat 'n tweede, derde en vierde evangelie geskryf het?

A: Hulle het wel Markus gekopieer, asook die ander drie evangelies, so ek dink die vraag is eintlik, waarom het ons drie ander evangelies. Ons het die rykdom van nie net een nie, maar vier perspektiewe op Jesus. God het nie net een skrywer geroer nie, maar vier, en God het hulle verskillende perspektiewe en persoonlikhede gegee.

V: In die evangelies, waarom is daar vier evangelies?

A: Die vier evangelies het verskillende doeleindes en ietwat verskillende gehore.

Mattheüs: is volgens Papias eers in die tale van die Hebreeuse (Aramese?) geskryf. Dit beklemtoon die koninkryk van God, in teenstelling met Johannes, wat beklemtoon hoe om gered te word. Mattheüs lys baie Ou-Testamentiese profesieë, en dit wys hoe die lewe van Christus parallel geloop het met die lewe van Israel in die Ou Testament. Baie beskou die evangelie van Matteus as 'n "leeu" wat Christus as die Koning beklemtoon. Irenaeus van Lyoon (182–188 n.C.) sê in fragment 28 dat die evangelie van Matteus aan die Jode geskryf is, met klem op die feit dat Christus uit Dawid afgestam het.

Marcus: Beklemtoon die dade van Christus. Baie beskou die Evangelie volgens Marcus as 'n "os", wat Christus as dienaar beklemtoon.

Lukas: Die langste evangelie, geskryf deur 'n geneesheer en reisgenoot van Paulus. Lukas word beskou as die grootste historikus van die antieke wêreld. Baie beskou Lukas se evangelie as 'n "mens", wat die menslikheid van Christus beklemtoon.

Johannes: Miskien die mees diepgaande evangelie, beklemtoon minder die lewe van Christus en meer sy bewerings en leringe. Baie beskou die evangelie van Johannes as 'n "arend", wat die goddelikheid van Christus beklemtoon.

Die Believer's Bible Commentary bl. 1198 noem dat in die Ou Testament die Messias in vier kontekste die Tak genoem word: "…vir Dawid 'n regverdige Tak, en Hy sal as Koning wys regeer…" (Jeremia 23:5,6), "My dienaar, die Tak" (Sagaria 3:8), "'n man wie se naam die Tak is" (Sagaria 6:12), en "Die Tak van die HERE" (Jesaja 4:2).

Daar was geen meer evangelies wat Christene oor die algemeen aanvaar het nie. Irenaeus, wat omstreeks 182-188 n.C. geskryf het, het gesê daar was presies vier evangelies (Irenaeus Tegen die Hereorieë boek 3 hoofstuk 11.8 bl. 428).

V: Is elke evangelie in kronologiese volgorde?

A: Nee. Hier is wat vier konserwatiewe bronne sê.

Die NIV Study Bible bl. 1437 sê, "(Dit blyk nie dat die kronologiese volgorde in enige van die Evangelies rigied gevolg is nie, maar tog.)"

Die New Geneva Study Bible bl. 1504 sê: "Matteus en Lukas volg egter nie by elke punt Markus se volgorde van die gebeure in Jesus se lewe, of die volgorde van Sy leringe nie." Op bl. 1698 sê dit: "Alhoewel daar sommige moeilikhede ontstaan in die korrelasie van besonderhede, is die hoofelemente in volle harmonie."

F.F. Bruce in Hard Sayings of the Bible bl. 454-455 sê, …geen van die evangelieskrywers beweer dat hulle 'n noukeurige kronologie gee nie. … Dit was vir die antieke historikus baie belangriker dat ons die betekenis van die geskiedenis begryp as dat ons die kronologie korrek kry. Só groepeer Matteus die spreuke van Jesus in vyf groot 'boeke' volgens onderwerp:…Lukas het 'n ander manier om sy materiaal te groepeer. … In elke geval kry ons tematiese groeperings, wat vir ons 'n ordelike weergawe gee omdat hulle die materiaal so rangskik dat ons dit beter kan verstaan. In geen van die gevalle kry ons noodwendig die presiese konteks waarin Jesus al die materiaal gesê het nie."

In die vroeë kerk neem Eusebius se Kerkgeskiedenis (318 n.C.), boek 3, hoofstuk 39, bl. 170–173, aanhalings van Papias, 'n dissipel van Johannes die apostel, op waarin hy sê: "Markus, wat die uitlegger van Petrus was, het akkuraat alles neergeskryf wat hy onthou het, hetsy van die woorde of dade van Christus, maar nie in volgorde nie. Want hy was nie 'n hoorder of 'n metgesel van die Here nie; maar later, soos ek gesê het, het hy Petrus vergesel, wat sy onderrig aangepas het soos die noodsaaklikheid dit vereis het, nie asof hy 'n versameling van die Here se orakels opgestel het nie. Markus het dus geen fout gemaak toe hy sommige dinge so neergeskryf het soos hy dit onthou het nie; want hy het hom daarop alleenlik toegespits – om niks wat hy gehoor het oor te slaan nie, en ook om geen valsheid daartussen in te sluit nie" (aangehaal uit The New Bible Dictionary 1962 bl. 782)

Die skrywers het aanvaar dat mense die hele boek verskeie kere sou lees. Byvoorbeeld, Johannes 11:2 noem dat dit Maria was wat Jesus met geurige olie gesalf het. Maar die verhaal van Maria wat Jesus met geurige olie gesalf het, word eers in Johannes 12:1-3 vertel. In Matteus 10:4 word "Judas Iskariot, wat Jesus verraad het" genoem, en Judas het Jesus nog nie verraad nie.

V: Wat is die "Sinoptiese Evangelies"? Wat is die ooreenkomste en verskille tussen hulle? Is daar enige bewys dat hulle uit mekaar aangehaal het?

A: die "sinoptiese evangelies" is bloot die naam vir Matteus, Markus en Lukas (nie Johannes nie). As Markus die vroegste was, sou hy nie uit die ander aangehaal het nie. Dit is moontlik dat Matteus en Lukas uit Markus en uit mekaar aangehaal het, maar aan die ander kant kon dit wees wat hulle self onthou het of wat hulle met ander bespreek het. Johannes, wat waarskynlik laaste geskryf is, blyk te fokus op wat die ander nie genoem het nie.

Baie geleerdes dink dat Matteus bewus gebruik gemaak het van Markus se evangelie toe hy geskryf het; 93% van Markus kom voor in Matteus en Lukas. Daar is 200 verse in Matteus en Lukas wat nie in Markus voorkom nie. Baie het 'n hipotetiese dokument, genaamd Q, veronderstel vir hierdie 200 verse. Daar is egter geen bewyse dat Q ooit bestaan het nie, ten minste nie in geskrewe vorm nie. Wat sommige as Q beskou, kan algemene mondelinge onderrig van die kerk en besprekings met Matteus en Lukas, die metgesel van Paulus, wees. Daar is ook sekere ooreenkomste in klem tussen Matteus en die geskrifte van die belangrike Joodse Fariseër Johanan ben Zakkai, wat van 30 v.C. tot 90 n.C. geleef het. Johanan het barmhartigheid en om ander te help meer beklemtoon as offers en reinheid. Albei het gesien dat heidene 'n plek in God se koninkryk het en het oor die toekomstige oordeel geskryf.

Q: Waarom is die drie sinoptiese evangelies (Mattheüs, Markus en Lukas) so soortgelyk?

A: Daar is vier sienings, en die eerste drie kan mekaar aanvul.

1. Ooreenstemming van Doel: Die eerste drie evangelies loop baie parallel en is geskryf om 'n "sinopsis" van die lewe van Christus te gee. Johannes, wat later geskryf is, het dalk veronderstel dat lesers reeds van die ander evangelies geweet het. Daar word gesê dat Johannes geskryf is sodat mense in Jesus sou glo en lewe in Sy naam sou hê, soos in Johannes 20:30-31 staan.

2. Mondelinge skakel: Markus was 'n metgesel van Petrus, en Lukas het saam met Paulus gereis. Markus was in Rome in 1 Petrus 5:13. Lukas en Markus was waarskynlik terselfdertyd in Rome, en soos iemand dit gestel het: "hulle het waarskynlik nie al hul tyd daaraan bestee om oor die weer te praat nie." Al weet ons nie oral waar Matteus gereis het nie, sê hierdie siening dat die ooreenkomste te danke is aan mondelinge kommunikasie tussen die skrywers. Hard Sayings of the Bible, bl. 454, bespreek ook 'n algemene skakel tussen Matteus en Lukas en sê dat daardie skakel waarskynlik mondelings was.

3. Geskrewe skakel van Markus: Die New Geneva Study Bible (bl. 1504) sê: "Die Evangelies bied nie bloot 'n skedule van Jesus se aktiwiteite nie. Nóg is dit moderne, tegniese biografieë wat metodes volg wat in hulle tyd onbekend was."

4. "Q": 'n vierde siening, wat baie liberale geleerdes huldig, is dat daar 'n nou verlore boek was, wat hulle "Q" noem, wat die materiaal wat Matteus en Lukas gemeen het, maar nie Markus nie, bevat het.

Q: Wat is die "Q"-bron? Waar is dit nou? In watter taal bestaan dit?

A: "Q" is die naam wat gegee is aan verse wat algemeen is tussen Matteus en Lukas, maar nie in Markus of Johannes nie. Ons het geen bewys dat dit ooit bestaan het nie. Aan die ander kant kan mens hierdie "Q" nie as 'n enkele skrywe beskou nie, maar as verskeie bronne. En hierdie bronne was nie noodwendig almal neergeskryf nie. Met ander woorde, wat sommige die "Q-dokument" (singulier) noem, kon in werklikheid leringe wees, insluitend mondelinge, deur die apostels en ander volgelinge.

Q: Bevat die evangelies presies en werklik wat Here Jesus gesê of gedoen het?

A: Hulle het dit saamgevat en parafraseer. Byvoorbeeld, in die Bergrede in Matteus 5-7 het Jesus waarskynlik 'n uitgebreide tyd gehad om te preek. Tog kan 'n mens dit in minder as vyftien minute lees. Natuurlik het Jesus waarskynlik dinge in latere preke herhaal, maar 'n evangelieskrywer het dit nie elke keer herhaal nie. Maar vir Christene is dit die boodskap en betekenis wat Jesus geleer het wat belangrik is, nie die werklike lettergrepe en woorde nie.

V: Wat is die "groep van Jesus-uitsprake" waarop die Evangeliste na bewering staatgemaak het toe hulle hul evangelies geskryf het?

A: Die Nuwe Testament noem nie enige "groep van gesegdes" nie. Miskien dink jy aan wat Lukas geskryf het. Johannes het ook twee dinge geskryf wat as marginaal relevant beskou kan word.

Lukas 1:1-4 "Baie het onderneem om 'n uiteensetting te maak van die dinge wat onder ons vervul is, soos dit deur die eerste ooggetuies en dienaars van die woord aan ons oorgelewer is. Daarom, aangesien ek alles van die begin af noukeurig ondersoek het, het dit ook vir my goed gelyk om vir u, hooggeagte Teofilus, 'n geordende uiteensetting te skryf, sodat u die sekerheid kan hê van die dinge wat u geleer is."

Johannes 20:30-31 "Jesus het nog baie ander tekens in die teenwoordigheid van sy dissipels gedoen, wat nie in hierdie boek geskrywe is nie. Maar hierdie is geskrywe, sodat julle kan glo dat Jesus die Christus is, die Seun van God, en dat julle deur te glo die lewe kan hê in sy naam."

1 Johannes 1:1-4 "Wat van die begin af was, wat ons gehoor het, wat ons met ons eie oë gesien het, wat ons bekyk en met ons eie hande aangeraak het—dit is die Woord van die lewe. En dit is die lewe wat geopenbaar is; ons het dit gesien en daarvan getuig, en ons verkondig aan julle die ewige lewe wat by die Vader was en aan ons geopenbaar is. Ons verkondig aan julle wat ons gesien en gehoor het, sodat julle ook gemeenskap met ons kan hê. En hierdie gemeenskap van ons is met die Vader en met sy Seun, Jesus Christus. Ons skryf hierdie dinge sodat ons blydskap vol kan wees."

V: My professor laat my toe om 'n 75-minuut-aanbieding oor die "Historiese Jesus" te doen. In my navorsing het ek op 'n paar argumente afgekom wat ek nie heeltemal weet hoe om aan te spreek nie, en ek het gewonder of u dalk enige insigte het!

1) Ons weet nie of die oorspronklike manuskripte in Grieks geskryf is nie, aangesien die oudste dokumente [vermeendlik] 'n paar honderd jaar n.C. dateer. Hulle kon uit 'n ander taal vertaal gewees het, en foute kon ontstaan het.

2) Jesus het dalk nie Grieks gepraat nie. Dit sou beteken dat die outeurs (of vertalers) van die Nuwe Testament sy woorde op hul eie manier moes interpreteer en dit toe moes vertaal (nie noodwendig korrek nie).

Is daar enige inligting oor die Helenisering van Palestina in Jesus se tyd wat kan aandui dat die outeurs van die Nuwe Testament werklik in Grieks geskryf het? Jesus het waarskynlik Aramees gepraat, hoe sou jy dan die onfeilbaarheid van wat hy na bewering gesê het, verklaar? As die outeurs in Aramees, of 'n ander taal geskryf het, hoe kan ons bewys (of ten minste aantoon bo redelike twyfel) dat dit vertaal en oorgedra is
akkuraat deur die eeue heen?

As jy van enige bronne weet wat jy my kan aanbeveel, sal dit wonderlik wees. Of as jy hieroor reeds nagedink het, sal ek graag jou gevolgtrekkings wil hoor. Ek glo in God se soewereiniteit en in Sy vermoë om Sy Woord te beskerm, maar enige verduidelikings oor hoe Hy dit gedoen het, sal beslis help!

A: Dit blyk daar is vier basiese kwessies hier:
1. Wat Jesus gespreek het

2. In watter taal die Evangelies geskryf is

3. Getuienis van die evangelies se betroubaarheid

4. Onfeilbare optekening van Jesus se lering

1. Wat Jesus gespreek het

Ons weet dat Jesus Aramees gepraat het, omdat hy 'n paar uitdrukkings in Aramees uitgespreek het. (Matteus 5:22, ens.) Toe Jesus op die kruis uitgeroep het: "Eloi, Eloi, Lama Sabathchani", het sommige gedink hy roep Elia omdat hulle nie Aramees geken het nie, alhoewel al die Romeine Grieks en Latyn sou geken het. In die gebied waar Jesus grootgeword het, het baie mense Hebreeus, Aramees en Grieks gepraat. Byvoorbeeld, net noord en oos van die See van Galilea was alles Griekssprekend. Daarom het Pilatus die bord bo Jesus se kop in drie tale laat skryf.

Daarbenewens het 'n aantal Joodse mense destyds beide Joodse en Griekse of Romeinse name gehad. Behalwe Simon Petrus, was daar Josef Barsabbas, Judas Barsabbas in Handelinge 15:22; Jesus wat Justus genoem word in Kolossense 4:11, Josef wat Barnabas genoem word in Handelinge 4:36, en Johannes Markus in Handelinge 12:12.

2. In watter taal die Evangelies geskryf is

Wat die evangelies betref, het ons die getuienis van Papias, 'n dissipel van die apostel Johannes. Volgens wat deur die kerkhistorikus Eusebius bewaar is, het Papias gesê dat die Evangelie van Matteus oorspronklik in die taal van die Hebreeuse geskryf is (Hebreeus of Aramees). Die vroeë Christene het oorwegend Grieks gepraat, alhoewel bekeerlinge uit die Judaïsme ook Hebreeus en Aramees gepraat het.

3. Getuienis van die evangelies se betroubaarheid

Ek het al verskeie mense hoor sê dat die oudste volledige (of byna volledige) Nuwe Testament wat ons het, uit ongeveer 350 n.C. dateer. Dit mis egter die punt. Ons het die oorweldigende meerderheid van al die verse van die evangelies baie vroeër bewaar. Byvoorbeeld, tot 200 n.C. het ons manuskripte bewaar wat 71% van die verse van Lukas bevat (818 uit 1151 verse). Dit is: Lukas 1:58-59; 1:52-2:1; 2:6-7; 3:8-4:2; 4:29-32; 4:34-5:10; 5:30-7:32; 7:35-39,41-43; 7:46-9:2; 9:4-17:15; 17:19-18:18; 22:4-24:53.

Wat die Evangelie van Johannes betref, is die vroegste manuskrip wat ons vandag het p52, wat dateer tussen 100 en 150 n.C. Ander vroeë manuskripte dateer tot 200 n.C. (p45, p66, p75, p90). Hierdie manuskripte tesame met p52 bevat 855 van die 878 verse van Johannes (97%). Hulle sluit verse 1:1-14:30; 15:2-26; 16:2-4, 6-7, 10-33; 17:1-20:20; 20:22,23,25-31; 21:1-9,12,17 in.

Moenie die vroeë kerk en ander geskrifte vergeet nie. Die vroegste nie-Bybelse Christelike geskrifte wat ons het, is die Eerste Clemens (aan die Korintiërs) 96–98 n.C., wat uitvoerig uit Hebreërs aanhaal, benewens ander boeke, en die Herder van Hermas c. 115–155 n.C. Die Diatessaron is 'n woord-vir-woord-harmonie van ongeveer 79% van die verse van die evangelies, geskryf deur die Enkratitiese Gnostikus Tatianus omstreeks 172 n.C.

4. Onfeilbare optekening van Jesus se leer

Die oorspronklikes was net parafrases van Jesus se lering. Toe Jesus die skare ure lank geleer het, en ons sy woorde in vyf paragrawe kan lees, was dit duidelik nie woord vir woord nie. Die Christelike leer van onfeilbaarheid het vyf basiese dele:
1. Die Bybel in die oorspronklike manuskripte is korrek in alles wat dit sê.

2. Ons moet die konteks verstaan; poësie is poësie, narratief is narratief, ons kan metafore en spreekwyses verstaan, ensovoorts,
3. God was vry om "sy eie penne" te gebruik om die Bybel te skryf, en die penne was die mense wat die woorde geskryf het. Dus het verskillende boeke deur verskillende menslike outeurs 'n verskillende styl, en dit is in orde; God se waarheid skyn deur hulle almal.

4. Dit is die betekenis wat sonder fout geskryf is, nie noodwendig elke woord nie.

5. Die Bybelhandskrifte wat vandag bewaar is, het wel sommige variasies en foute daarin, maar God se woord is bewaar sonder beduidende foute wat die Christelike leer, geloof of praktyk verander.
Vir meer inligting, sien http://www.biblequery.org/NewTestamentManuscripts.html.

V: Was daar baie Joodse mense in Galilea?

A: Die streek Galilea is ongeveer 70 by 40 myl, of 113 by 64 kilometer. In die tyd van die Makkabeërs in 164 v.C. was die bevolking van Galilea so klein dat die hele bevolking na Judea vervoer kon word vir beskerming. Teen die tyd van Jesus was die bevolking baie groter; Josefus in Lewe 235, 45 en Joodse Oorloë boek 3 afdelings 41–43 het gesê dat Galilea 204 stede en dorpe gehad het, met ten minste 15 000 elk. Die bevolking het egter baie nie-Jode ingesluit wat deur die Seleusiede in Galilea hervestig is en Griekssprekende nie-Jode wat gekies het om daarheen te verhuis.

Q: die skeptikus Bart Ehrman skryf, "Ons het inligting oor wat dit beteken het om 'n laerklasboer in die landelike gebiede van Palestina in die eerste eeu te wees. Een ding wat dit beteken het, is dat jy byna sekerlik ongeletterd was. Jesus self was uiters uitsonderlik, omdat hy duidelik kon lees (Lukas 4:16-20), maar daar is niks wat aandui dat hy kon skryf nie…. Hoeveel kon lees? Analfabetisme was wydverspreid regdeur die Romeinse Ryk. In die beste tye kon dalk 10 persent van die bevolking redelik lees. En daardie 10 persent sou die welgestelde klasse wees … Niks in die Evangelies of Handelinge dui daarop dat Jesus se volgelinge kon lees nie, laat staan skryf. In werklikheid is daar 'n verslag in Handelinge waarin gesê word dat Petrus en Johannes 'onbeskof' was (Handelinge 4:13) – die antieke woord vir ongeletterd." (Jesus, Interrupted bl. 105–106). Dit is ook soortgelyk aan Ehrman se Lost Christianities bl. 203.

A: Die persentasie mense in die Romeinse Ryk (Spanje, Brittanje, Duitsland, ens.) wat nie kon lees nie, is irrelevant; dit is die persentasie opgeleide mense onder die Jode in Judea en Galilea wat saak maak. Die Jode het 'n baie hoër leer-standaard gehad as die meeste ander volke in die Romeinse Ryk. Niemand het dit ongewoon gevind dat Sagaria, die vader van Johannes die Doper, kon skryf nie. Die feit dat die Sanhedrin Petrus en Johannes daarvan beskuldig het dat hulle ongeleerd was, beteken nie dat dit so was nie, of dat hulle glad nie kon skryf nie.

Deuteronomium 6:9 beveel die Israeliete om die wette op die deurposte van hul huise en op hul hekke te skryf. Dink skeptici dat byna geen van die Jode hul eie wet gehoorsaam het nie?

As 'n kanttekening het argeoloë by Deir 'Alla in die Jordaanvallei 'n skryfoefening van 'n skoolseun gevind waarin Bileam, seun van Beor, drie keer genoem word. Dit is met radiokoolstofdatering gedateer tot 800/760 v.C.

V: Wat beteken die Engelse woord "synopties"?

A: Die Wycliffe Bible Dictionary bl. 723 sê: "synopties kom van die Griekse woord syn (saam met") en opsis ('n sig, 'n aansig), net soos The NIV Study Bible bl. 1437. Net so sê The New International Dictionary of the Bible bl. 399 dat die Griekse woord synoptikos beteken "om die geheel saam te sien, om 'n omvattende siening in te neem."

In teenstelling hiermee sê die skeptiese Asimov's Guide to the Bible bl. 770 dat die woord "sinopties" afkomstig is van die Griekse woord wat "een-oog" beteken, omdat elkeen van die drie sinoptiese evangelies die geskiedenis van Jesus vanuit hul eie oogpunt vertel. Miskien het hy "syn/sun" met "mono" wat "een" beteken, verwar.

Strong se Konkordans vir "sun" (4862) sê: "'n primitiewe voorsetsel wat eenheid aandui; met of saam (maar baie nouer as 3326 of 3844), d.w.s. deur assosiasie, geselskap, proses, ooreenkoms, besit, instrumentalisme, toevoeging, ens." - langs, met. In samestellings het dit soortgelyke toepassings, insluitend volheid."

V: Watter van die vier evangelies is die eerste geskryf?

A: Die mees algemene siening onder Christene is Markus, alhoewel daar gerespekteerde Bybelgeleerdes is wat glo dit was Matteus of Lukas. Die Bible Knowledge Commentary: Nuwe Testament bl. 98 sê: "Sommige literêre afhanklikheid blyk die enigste manier te wees om die noue verhouding tussen die Sinoptiese Evangelies behoorlik te verduidelik. Die Markusprioriteitsteorie, al is dit nie sonder probleme nie, verduidelik die basiese oorsig van gebeure en die gedetailleerde ooreenkomste tussen die Sinoptiese Evangelies die beste. Die verskille is waarskynlik te danke aan 'n kombinasie van mondelinge en geskrewe tradisies wat Matteus en Lukas onafhanklik benewens Markus gebruik het."

Die skeptiese Asimov's Guide to the Bible bl. 770 sê dat Matteus eerste gelys is omdat daar gedink is dat dit die eerste was, maar vandag dink mense oor die algemeen dat dit Markus was. (bl. 770, bl. 903) Asimov noem egter ook op bl. 771 dat Papias geskryf het dat Matteus oorspronklik in Hebreeus [Aramese?] geskryf is. Dit is moontlik dat Matteus eers in Aramees geskryf is, Markus dit as 'n primêre bron gebruik het om sy evangelie saam te stel, en later is die Evangelie van Matteus letterlik vertaal.

As 'n kanttekening, van die 661 verse in Markus (korter einde), is 600 soortgelyk aan verse in Matteus, 350 soortgelyk aan verse in Lukas, en slegs 31 kom nêrens anders voor nie.

V: Wat is die Apokriewe Evangelies? Hoekom word dié nie aanvaar nie, terwyl ons weet dat die kerkvaders en kerktradisies op hulle staatgemaak het en uit hulle aangehaal het, veral in die kerkfeeste en rituele praktyke?

A: Die laaste deel van die vraag self is feitelik onjuist. Die kerkvaders en kerktradisies het nie op hulle staatgemaak nie, en hulle het dit nie in kerkfeeste en rituele praktyke gebruik nie, tensy die vraag oor gnostiese godsdienste gaan en nie oor die Christendom nie.

Die enigste positiewe aanhalings is dat 2 Clemens en Clemens van Alexandrië die Evangelie van die Egiptenare noem, en Clemens van Alexandrië die Evangelie van die Hebreërs noem. Daar is geen ander voor-Nisaanse Christelike aanhalings van enige ander evangelies in 'n positiewe sin nie. Kerkvaders het egter die volgende genoem en daaruit aangehaal en gesê dat dit vals was. Irenaeus spreek teen die valse Evangelie van die Waarheid. Hippolytus spreek teen die Evangelie van die Egiptenare en die Evangelie van Tomas (en ander werke). Dit sou dus nie regverdig wees om te beweer dat vroeë kerkvaders "daarop staatgemaak het" toe baie daarvan nog nie geskryf was nie, en hulle teen ander ketterlike geskrifte gepraat het.

Ten slotte is baie van die apokrifiese evangeliés deur die vroeë Christene nie goedgekeur of verwerp nie, omdat hierdie apokrifiese evangeliés eers eeue later geskryf is. Byvoorbeeld, die Evangelie van Nikodemus is omstreeks 405–439 n.C. geskryf, en die Evangelie van die Geboorte van Maria is ná 625 n.C. geskryf.

V: Wat is die "Kindheids-evangelie", die "Evangelie van die Waarheid", die "Evangelie van die Hebreeuse", die "Evangelie van die Ebioniete", die "Evangelie van Tomas", en die "Evangelie van Petrus"?

A: Dit is apokrifiese evangelies wat verskeie mense lank ná die gebeure geskryf het.

Hier is 'n paar van die evangelies en die datums waarop hulle geskryf is.

Evangelie van Maria (2de of 6de eeu)

Evangelie van Petrus (180–190 n.C.)

Evangelie van Tomas. Die valse boek deur gnostiese ketels is waarskynlik tussen 188 en 235 n.C. geskryf. Irenaeus van Lyon (182–188 n.C.) weet niks daarvan nie, alhoewel hy elke bekende boek en elke kettery uitvoerig beskryf, maar sy dissipel Hippolytus, wat tussen 222 en 235/236 n.C. geskryf het, noem dit wel.

Evangelie van Nikodemus (405-439 n.C.)

Evangelie van die Geboorte van Maria (na 625 n.C.)

In die Moslemwêreld was daar meer as 200 000 hadithe oor Mohammed. Die oorweldigende meerderheid daarvan word deur Moslemgeleerdes as vals of op sy beste onbetroubaar beskou. Bukhari het dit deurgekam en slegs 7 275 as betroubaar gekies.

Net soos die Druze, Jezidi's, Alawiete en ander hul eie boeke het, het die Gnostici ook hul eie geskrifte gehad. Daar was ten minste dertig groepe Gnostici, so hulle het baie boeke gehad wat hulle as geskrif beskou het. Die Evangelie van die Waarheid, die Evangelie van Tomas en die Evangelie van Petrus was sommige daarvan.

Daar was geen boek met die naam "Die Evangelie van die Ebioniete" nie. Die ketter-Ebioniete, wat gesê het dat Jesus slegs die Seun van God was uit hoofde van titel en respek, het die Klemenshomilieë, Klemensherkennings en 'n paar ander boeke gehad.

V: In die Evangelies, wat is die messiaanse profesieë?

A: Dit is profesieë wat God gegee het sodat God se volk die Messias duidelik kon herken. Hier is baie daarvan.

Wie sal die Messias wees?

Uit die stam van Juda (Genesis 49:10; Matteus 1:2; Lukas 3:23,33; Hebreërs 7:14).

Uit Isai (Jesaja 11:1; Matteus 1:6; Lukas 3:23,32).

Uit Dawid (Jeremia 23:5; Lukas 3:31; Matteus 1:1; 9:27; Markus 10:47-48; Johannes 7:42; Handelinge 13:22-23; Openbaring 22:16). Baie Joodse Talmoed sê die Messias sal uit Dawid se geslag kom.

'n Priester na die voorbeeld van Melgisedek (Psalm 110:4; Hebreërs 5:6).

Seun van God (Psalm 2:7; Matteus 3:17; 16:16-17; 27:54; Markus 9:7; Lukas 9:35; Johannes 1:34; Handelinge 13:33; Hebreërs 5:5).

Here het tot my Here gesê (Psalm 110:1; Matteus 22:43-45; Markus 12:36-7; Lukas 2:11; 20:42-44). Midrash Tehillim, Kommentaar op die Psalms (200–500 n.C.), erken Psalm 110 as messiaans

Genoem 'God met ons' (Jesaja 7:14; Matteus 1:23; Lukas 7:16; ~Johannes 20:28).

Kind wat genoem word Magtige God, Vredevors, ens. (Jesaja 9:6). Dit is messiaans volgens die Jemenitiese Midrash 349-350 en die Pereq Shalom bl. 101

Saad van die vrou sal Satan se kop verpletter (Genesis 3:15). Dit is messiaans volgens Targum Pseudo-Jonathan

Gebore uit 'n maagd (dubbele vervulling) (Jesaja 7:14; Matteus 1:18,25; Lukas 1:26-35). Maagd volgens die Septuaginta

Waar sal die Messias wees?

Gebore in Betlehem in Juda (Miga 5:2; Matteus 2:1,5-8; Johannes 7:42; Lukas 2:4-7). Targum Jesaja sê dit is messiaans.

Bedien in Galilea (Jesaja 9:1-2; Matteus 4:12-16; Markus 1:14; Lukas 4:31; Johannes 4:43).

Betree die Tempel in Jerusalem (Malaï 3:1; Matteus 21:12; Markus 11:15)

Wanneer sal die Messias kom?

Die septer sal nie weggaan nie (Genesis 49:10; Lukas 3:23,33). Dit is messiaans volgens die Babiloniese en Jerusalemse Talmoed, Targum Jonathan, Targum Pseudo-Jonathan, Targum Onkelos, Kommentaar op die Doodsee-rolle en die Arameese Targum. Jode het volgens die Babiloniese Talmoed, Sanhedrin hoofstuk 4, in 11 n.C. die reg verloor om mense tereggestel te word.

Israel is verlaat totdat die Messias kom (Miga 5:3).

Voordat die Tempel verwoes word (70 n.C.) (Malaïe 3:1).

Na 'n voorloper (Jesaja 40:3; Matteus 3:1-3; 11:10; Lukas 1:17; Johannes 1:23).

Doodgemaak in 32/33 n.C. (Daniël 9:20-27 + Nehemia 2:1-10 (445/444 v.C.)). Dit is messiaans volgens Maimonides in Igeret Teiman, Rabbi Moses Abraham Levi in The Messiah of the Targums, Talmuds and Rabbinical Writers

Wat sal die Messias doen?

Bediening van wonders (Jesaja 35:5,6a; Matteus 9:6-7,22,32-35; 11:4-6; 12:13; Johannes 5:5-9; 9:6-11, ens.)

Ons siektes gedra (Jesaja 53:4; Matteus 8:17; Markus 2:10-12; Lukas 5:13; Johannes 5:5-9).

Ler in gelykenisse (Psalm 78:2; Matteus 13:34).

In as 'n koning op 'n donkie (Sagaria 9:9; Markus 11:2-10; Lukas 19:35-37; Matteus 21:5-9; Johannes 12:15).

Struikelblok tot hoeksteen (Psalm 118:22-23; Jesaja 8:14-15; 28:16; Matteus 21:42; Markus 12:10-11; 1 Petrus 2:6-8; Handelinge 4:11).

Nie aan die dood oorgelewer nie (Psalm 16:8-11; 30:3; Handelinge 2:31; 13:33; Markus 16:6; Matteus 28:6; Lukas 24:46).

Ywer vir die huis van Sy Vader (Psalm 69:9; Johannes 2:17).

Die Gees van die Here sal op Hom wees (Jesaja 11:2; Matteus 3:16; Markus 1:10-11; Lukas 4:15-21,32; Johannes 1:32). Dit is messiaans volgens Targum Jesaja en die Babiloniese Talmoed

Mt wys dat Christus se lewe parallel loop met dié van die Israelitiese volk (Jeremia 31:15 en Matteus 2:18, Hosea 11:1 en Matteus 2:15, Jesaja 9:1,2 en Matteus 4:15-16; ens.).

Reaksies van die mense

Gehaat sonder rede (Psalm 35:19; 69:4; Jesaja 49:7; Johannes 15:25).

Sommiges het Jesus se ondergang bewerkstellig (Psalm 38:12; Markus 11:18).

Verraai deur 'n vriend (Psalm 41:9; Matteus 10:4; 26:48-50; Markus 14:43-44; Lukas 22:47-48; Johannes 18:3,5).

Verwerp deur sy eie volk (Jesaja 53:3-4; Psalm 69:8; Johannes 1:11; 7:5; Matteus 21:42-44).

Hulle het vir Hom gal gegee om te drink (Psalm 69:21; Matteus 27:48).

Selfs vriende het ver gestaan (Psalm 38:11; Matteus 27:55; Markus 15:40; Lukas 23:49).

Nadat die herder geslaan is, het die skape versprei (Sagaria 13:7; Markus 14:27,50; Matteus 26:31).

Verwerp deur die regering (Psalm 2:1-2; Handelinge 4:25-28).

Hoe sal die Messias sterf?

Verkoop vir 30 silwerstukke (Sagaria 11:12-13; Matteus 26:15).

Het munte in die tempel gegooi, nie neergesit nie (Sagaria 11:13b; Matteus 27:5a).

Geld vir 'n pottebakker (Sagaria 11:13; Matteus 27:7).

Onregverdig weggeneem (Jesaja 53:7-8; Matteus 26:60; Markus 14:55; Lukas 23:4).

Valse getuies (Psalm 35:11; Matteus 26:60).

Stil voor sy aanklaers (Psalm 38:13-14; Jesaja 53:7; Matteus 27:12).

Gevra waarom God Hom verlaat het (Psalm 22:1; Matteus 27:46; Markus 15:34).

Bespot (Psalm 22:7,8 Matteus 27:31,39; Markus 15:31-32).

Hart soos was (Psalm 22:14b; Johannes 19:34).

Deurboor vir ons (Psalm 22:16; Jesaja 53:5; Sagaria 12:10; Matteus 27:26; Johannes 19:34).

Mense het na hom gestaard (Psalm 22:17; Lukas 23:35).

Gooi die lot oor sy klere (Psalm 22:18; Markus 15:24; Lukas 23:34; Johannes 19:23,24).

Geen bene gebreek nie (Psalm 22:17; Psalm 34:20; Johannes 19:33).

Geslaan, op Hom gespoeg (Jesaja 50:6; Miga 5:1; Matteus 26:67; Lukas 22:63).

Gedood saam met oortreders (Jesaja 53:12; Matteus 27:38; Markus 15:27).

Voorbiddend vir oortreders (Jesaja 53:12b; Lukas 23:34).

Begrawe in 'n ryk man se graf (Jesaja 53:9; Matteus 27:57-60).

Het ons sondes as 'n skuldoffer gedra (Jesaja 53:5,6,10-12; Johannes 1:29; 1 Korintiërs 15:3; 1 Johannes 2:2; 4:10).

Jesus het met 'n Psalm op sy lippe gesterf (Psalm 31:5; Lukas 23:46).

V: In Mt 2:1,5-8; Lk 2:4-7; Jn 7:42 wat beteken die naam "Betlehem"?

A: Betlehem beteken "huis van brood" volgens die Wycliffe Bible Dictionary bl. 225.

Betlehem in Judea is 'n baie ou dorp wat die Israeliete voorafgegaan het. Genesis 35:19 sê: "So het Ragel gesterf en is begrawe op die pad na Efrat" (dit is Betlehem in Judea). Genesis 48:7 sê iets soortgelyks. Betlehem is dus oorspronklik Efrat genoem, en daarom word die dorp in Miga 5:2 aangespreek as "Betlehem-Efrata".

Die Amarna-briewe, geskrifte deur Kanaäniete aan Egipte 'n bietjie ná 1400 v.C. gedurende Josua se tyd, noem dat "Bit-Lahmi" oorgeloop het na die 'Apiru-volk volgens die Wycliffe Dictionary of Biblical Archaeology bl. 142, die Wycliffe Bible Dictionary bl. 225, wat verwys na ANET bl. 489.

Terloops, daar is ook 'n tweede, noordelike dorp met die naam Betlehem in die gebied van Sebulun in Josua 19:15.

V: 'n skeptikus, Bart Ehrman, beweer: "Daar is geen aanduiding in Matteus en Lukas dat Jesus voor sy geboorte bestaan het nie." (Jesus, Interrupted bl. 75; ook in Jesus, Interrupted bl. 103)

A: Miga 5:2, wat Matteus aanhaal in 2:6, sê dat die oorsprong van die Messias "van oudsher" is in die Masoretiese teks, of "van die begin af, ja, van ewigheid af" in die Griekse Septuaginta-vertaling. In Matteus slaan die skrifgeleerdes sommige gedeeltes oor, insluitend dié gedeelte oor van oudsher, maar byna enige Joodse rabbi sou die res van hierdie vers herken.

In Matteus 23:37 en Lukas 13:34 sê Jesus: "O Jerusalem, Jerusalem, jy wat die profete doodmaak en dié wat na jou gestuur is, stenig, hoe dikwels het Ek verlang om jou kinders bymekaar te skep, soos 'n hen haar kuikens onder haar vlerke bymekaarskraap, maar julle wou nie!" Dit is net 'n paar dae ná die triomftocht gesê, toe Jerusalem uitgedaag het om Jesus te verwelkom. Wanneer in Jesus se aardse bediening, voor hierdie tyd, is Jerusalem dan 'n keuse gegee om by Jesus versamel te word? Natuurlik is die antwoord nooit. Matteus en Lukas (en Jesus) moes beslis gedink het aan die tyd toe Jesus bestaan het voordat Hy gebore is, toe die profete wat Jesus betrokke was by die stuur na Jerusalem, vermoor is.

V: Die skeptikus Bart Ehrman sê: "Dit is egter opvallend in die Evangelie van Markus dat Jesus nooit na homself verwys as 'n goddelike wese, as iemand wat voorbestaan het, as iemand wat in enige sin gelyk aan God was nie. In Markus is hy nie God nie en hy maak nie die aanspraak om te wees nie." Jesus, Interrupted bl. 79

A: Markus 2:5-12 (asook Matteus 9:2-6 en Lukas 5:20-23) verklaar dat net God sondes kan vergewe, tog het Jesus die verlamde se sondes vergewe. Toe Jesus daarvan beskuldig is dat Hy net doen wat net God kan doen, het Jesus nie gesê dat Hy bloot God se vergifnis uitgespreek het nie, en Hy het ook nie hul aanname ontken nie. Hy het eerder gesê en getoon dat Hy Self die mag gehad het om sondes te vergewe.

V: Oor Mt 12:30 en Mk 9:40 skryf die skeptikus Bart Ehrman: "In Matteus verklaar Jesus: 'Wie nie met My is nie, is teen My.' In Markus sê Hy: 'Wie nie teen ons is nie, is vir ons.' Het Hy albei dinge gesê? Kon Hy albei dinge bedoel het? Hoe kan albei terselfdertyd waar wees? Of is dit moontlik dat een van die evangelieskrywers dinge deurmekaar gekry het?" Jesus, Interrupted bl. 41

A: Eerlikwaar, ek kan glad nie verstaan hoe Ehrman dit as 'n teenstrydigheid kan sien nie. Natuurlik kan albei waar wees. Natuurlik kan Jesus in verskillende situasies op verskillende dae verskillende maar aanvullende dinge sê sonder om homself te weerspreek. In Matteus 12:22-37 (wat ooreenstem met Markus 3:20-29), gebeur dit wanneer 'n demoonbesete man na Jesus gebring word. Baie later, op 'n totaal ander geleentheid, in Markus 9:38-41 word vir Jesus van iemand anders vertel wat demone uitdryf. Miskien het Ehrman op een of ander manier gedink dit is teenstrydig dat as iemand teen Jesus is, hulle ook teen Sy volgelinge kan wees, of andersom. Maar Jesus het voorspel dat Sy volgelinge vervolg en gedood sal word omdat die vervolgers nie die Vader of Jesus ken nie in Johannes 16:3. Jesus het in Johannes 15:18-21 verklaar: "As die wêreld julle haat, moet julle weet dat dit My eers gehaat het. As julle van die wêreld was, sou die wêreld julle liefhê soos sy eie. Maar nou haat die wêreld julle, omdat julle nie van die wêreld is nie, maar Ek julle uit die wêreld uitverkies het. Onthou die woord wat Ek vir julle gesê het: 'n dienaar is nie groter as sy meester nie." As hulle My vervolg het, sal hulle julle ook vervolg; as hulle My woord bewaar het, sal hulle julle s'n ook bewaar. Maar hulle sal julle so behandel weens My naam." (BSB) Jesus het Homself nou verbind met Sy volgelinge in Matteus 25:34-46 in die gelykenis van die skape en die bokke. In Johannes 15:1-8 sê Jesus dat ons in Hom is soos takke aan 'n wingerdstok verbind is.

V: In Joh 2:19, waarom sê Jesus in Johannes, "Verwoes hierdie tempel, en in drie dae sal Ek dit weer oprig", wanneer Mt 26:61b en Mk 14:58 sê dat dit [vermeend] vals was dat Jesus dit gesê het, soos in die skeptiese Asimov's Guide to the Bible bl. 976?

A: Jesus het dit wel gesê in Johannes 2:19, en Matteus 26:61b en Markus 14:58 sê NIE dat dit vals was dat Jesus dit gesê het nie. Hulle neem kennis dat Jesus se aanklaers dit onthou het en dit gebruik het om Jesus aan te kla. Maar Asimov maak net op dat hulle gesê het dit was vals.

V: In Mt 17:1-9 en Mk 9:2-9 voel dit asof Jesus die hoë berg opgegaan het met die doel dat Hy verheerlik word, terwyl ons in Luk 9:28-36 vind dat Jesus die berg opgegaan het om te bid, en die verheerliking plaasvind terwyl Hy bid. Wat is die verklaring hiervoor?

A: Twee punte om in die antwoord in ag te neem.

a) Eintlik het nie net Lukas nie, maar ook nie Matteus en Markus nie gesê dat Jesus die berg opgegaan het om verheerlik te word. Hulle is almal stil daaroor of Jesus vooraf geweet het dat Hy verheerlik sou word.

b) Tweedens, gebed is nie 'n ritueel nie! Gebed is kommunikasie met God in die hemel. Jesus het tot God die Vader gebid, en ek kan nie voorstel dat Jesus getransfigureer is sonder om iets vir God die Vader te sê nie.

V: In Mt 17:12 en Mk 9:11-13, hoe het Johannes die Doper die profesie van Elia vervul? Was hy Elia in 'n ander liggaam?

A: Nee. In Jesus se eerste koms het Johannes die doel en die sending van Elia gehad. Natuurlik het Elia (nie Johannes nie) self kortliks by die verheerliking verskyn. Baie mense dink Elia sal een van die twee getuies wees net voor die sewende basuin in Openbaring 11:3-12.

Die eerste skrywer wat bekend is daarvoor dat hy hierdie vers behandel het, is Justinus die Martelaar (c. 138–165 n.C.), wat opgemerk het dat die konsep van iemand wat 'n ander se gees het, nie uniek is aan Elia en Johannes die Doper nie. God het belowe dat Josua die gees van Moses sou hê. (Dialoog met Trypho die Jood, hoofstuk 49, bl. 220) Elia het ook 'n dubbele porsie van die gees van Elia gehad in 2 Konings 2:9-10.

V: In Joh 7:1 waarom het Jesus [vermeendlik] die dood gevrees, wanneer Jesus vir die dissipels gesê het om nie die dood te vrees in Lk 12 nie?

A: Jesus het vir die dissipels gesê om nie die fisiese dood te vrees nie, maar eerder die geestelike dood. Johannes 7:1 sê NIE dat Jesus die dood gevrees het nie. Maar jy kan steeds voorsorg tref sonder om die dood te vrees. Jesus het dit vermy om na Judea te gaan omdat die Jode daar Hom wou doodmaak. Dit was 'n voorsorgmaatreël vir Sy bediening, nie uit vrees nie, want later het Jesus wel na Jerusalem gegaan toe dit Sy tyd was, waar die Jode Hom probeer doodmaak het en selfs daarin geslaag het.

V: In Lk 13:23 probeer sommige om in te gaan en kan nie, en soek en kan nie vind in Jn 7:34 nie, of vind die wat soek, soos Mt 7:7; 1 Chr 28:9; Isa 55:6; Hand 10:35 wys?

A: Sommige wat God soek, vind Hom nie noodwendig nie. God sê niks oor dié wat Hom nie ywerig soek nie, of wat Hom net gedeeltelik soek, op hul eie voorwaardes en nie op Sy voorwaardes nie.

V: In Mt 17:12 en Mk 9:11-13 dui Jesus se gesprek met Moses en Elia [op een of ander manier] daarop dat ons tot die dooies moet bid, soos sommige Rooms-Katolieke beweer het?

A: Nee. Niemand het met Moses en Elia by die verheerliking gepraat behalwe Jesus nie. Hulle het ook nie met enigiemand anders gepraat nie, behalwe met Jesus en mekaar. Slegs God behoort die voorwerp van ons aanbidding te wees. Katolieke sou saamstem, maar sê dat net soos ons hulp en gebede kan vra van Christene wat op aarde leef, ons op dieselfde wyse dieselfde kan vra van Christene wat in die hemel leef. 2 Korintiërs 11:3 sê ons moet nie aan iemand anders toegewyd wees behalwe Christus nie. Alhoewel om vir iemand te bid nie noodwendig beteken dat jy aan hulle toegewyd is nie, is baie Katolieke gebede gebede van toewyding aan Maria of ander heiliges. Daar is geen voorbeeld in die Skrif van enige gelowige wat vir iemand anders as God bid nie.

V: In Mk 15:25 is Jesus om die derde uur gekruisig, of was Hy volgens Joh 19:14 nog voor Pilatus om die derde uur?

A: Eerstens wat nie die antwoord is nie, en dan die antwoord.

'n Feit wat nie deel uitmaak van die antwoord nie: Die Griekse manier om drie en ses te skryf, het slegs deur een streep verskil, so 'n veronderstelling is dat dit 'n skryfklerikale fout was. Daar is egter 'n eenvoudiger verklaring.

Die antwoord: Albei is waar, omdat die Jode en Romeine die ure verskillend bereken het. Johannes 19:14 sê dat Hy Pilatus om die sesde uur verlaat het, wat 06:00 vm sou wees, omdat die Romeinse dag by middernag begin het. Markus 15:22,25 sê hy is om die derde uur gekruisig, wat 9:00 vm sou wees, omdat die Joodse dag by sonop (ongeveer 6:00 vm) begin het, en die Joodse nag by sononder (ongeveer 6:00 nm) begin het. Johannes gebruik ook die Romeinse/Griekse manier van tydsberekening in Johannes 20:19, waar die vroeë aand as deel van die vorige dag beskou is, terwyl die Jode ná sononder die volgende dag sou beskou.

Hoe weet ons dat die Romeine die dag vanaf middernag tot middernag bereken het? Die Romeinse skrywers Plutarchus (Morals: Roman Questions 84), Plinius Senior (Natural History ii.77 (188), Aulus Gellius (iii.2), en Macrobius (Saturnalia, i.3) sê almal dat die Romeinse dag van middernag tot middernag was, volgens A.T. Robertson in Harmony of the Gospels bl. 285-286 en William Arndt in Bible Difficulties & Seeming Contradictions bl. 197-199. Pliny die Ouere het ook opgemerk dat ander kulture verskillend was, en die Babiloniërs het die dag van sonsop tot sononder gehou.

V: In Mt 19:16-30, Mk 10:17-31; en Lk 18:18-30 hoe versoen hierdie?

A: Hulle stem baie goed ooreen sodra jy verstaan dat die evangelieskrywers parafraseer het en nie noodwendig presiese aanhalings gegee het nie. Byvoorbeeld, Matteus sê: "Leraar … verkry ewige lewe … Hoekom vra jy My oor wat goed is? … Daar is net Een wat goed is", terwyl Markus en Lukas sê: "Goed leraar … erf ewige lewe … Hoekom noem jy My goed? … Niemand is goed behalwe God alleen nie", en so meer. Sien Encyclopedia of Bible Difficulties bl. 329-332 vir 'n uitgebreide bespreking.

V: In Mt 19:28 en Lk 22:28-30 beweer die skeptikus Bart Ehrman valslik dat Jesus gesê het dat die twaalf dissipels twaalf trone sou hê. Wat van die dissipel Judas Iskariot? (Jesus, Interrupted bl.159)

A: Nee, daar is geen troon vir Judas nie. Eerstens, Lukas 22:28-30 noem nie twaalf trone nie, net twaalf stamme. In werklikheid sê Matteus 19:28 NIE dat die twaalf dissipels op twaalf trone sal sit nie. Dit lui eerder: "… julle wat My gevolg het, sal ook op twaalf trone sit om die twaalf stamme van Israel te oordeel." (BSB) Dit sê dus dat daar twaalf trone sal wees, maar dit sê nie dat die twaalf dissipels daarop sal sit nie. Inteendeel, Jesus het dit net belowe aan "julle wat My gevolg het." Judas het nie voortgegaan om Jesus te volg nie en het sy plek as dissipel verlaat nadat hy Jesus verraai het, soos Handelinge 1:20 sê.

V: In Mattheüs 26:14 skryf 'n skeptikus, Bart Ehrman, dat Judas Jesus vir die geld verraai het, terwyl Judas in Lukas 22:3 dit gedoen het omdat die Satan in hom ingekom het. In Johannes word Judas 'n duiwel genoem, so blykbaar het hy 'n bose neiging gehad. (Jesus, Interrupted bl. 45-46)

A: Net soos geen vuur deur net een oorsaak begin nie, maar deur drie (lug, brandstof, vonk), het baie handelinge ook verskeie gelyktydige oorsake. Baie dinge het drie oorsake: 'n potensiële oorsaak, soos water agter 'n dam, 'n onmiddellike oorsaak, soos 'n kraak in die dam, en 'n voorkomende oorsaak wat uit die weg verwyder is, soos om veiligheidsinspeksies van 'n dam te staak. Watter een het veroorsaak dat die dam gebars het? – al drie was betrokke. Net so was Judas reeds 'n dief voor dit, en was hy dus duiwels. Judas is 'n bykomende selfgesentreerde motief gegee, naamlik die omkoopgeld van die priesters. Uiteindelik het hy die geleentheid ná die Laaste Avondmaal gesien. Watter was dus die rede waarom Judas Jesus verraai het? – Al drie redes het 'n rol gespeel.

V: In Mt 26:26-28; Mk 14:22; en Lk 22:19, waarom is die brood en wyn nie Christus se fisiese liggaam nie?

A: Ons kan sien dat Jesus bedoel het dat die brood en wyn simbolies Sy liggaam was om twee redes.
Eerstens, daar is nie 'n skrede bewyse dat mense voor die brood en wyn neergebuig het nie, nie in die Bybel nie, noch in die vroeë kerk. Ons mag niks of niemand anders as God aanbid nie. Ons aanbid Jesus, maar as die brood en wyn nie Jesus is nie, mag ons nie brood en wyn aanbid nie.
Tweedens, as 'n persoon hierdie metafoor sou opvat asof die brood en wyn Jesus was of geword het, dan sou ons, om konsekwent te wees, ook ander metafore van Jesus se liggaam as Jesus self moes beskou, soos in 1 Korintiërs 12:27. Ons (die kerk) is Christus se liggaam. Dink jy mense behoort jou te aanbid, of die gemeente wat jy bywoon? As dit geen van die twee is nie, waarom sou jy dan nie 'n Christen aanbid nie, wat in God se beeld gemaak is, meer as brood en wyn, wat nie in God se beeld gemaak is nie.
Nou, natuurlik mag ons nooit ander Christene aanbid nie. Maar sou dit erger wees om ander mense te aanbid en dit met Christus se metafoor te regverdig, as om die brood en wyn te aanbid en dit met Christus se metafoor te regverdig?

V: In Mt 26:49-50 waarom word Jesus deur Judas met 'n soen verraai, dan word Jesus gegryp, maar in Joh 18:2-9 stap Jesus vrywillig vorentoe om homself te identifiseer, gee Judas geen soen nie?

A: Dat daar oor die detail van 'n soen in Johannes 18:2-9 stilgehou word, bewys nie dat daar geen soen was nie. Judas kon Jesus gekus het, volgens Matteus 26:49; toe het die soldate in Johannes 18:2-9 teruggetrek, en toe het hulle hom uiteindelik in Matteus 26:50 gegryp. Die enigste deel wat gesê word onmiddellik gebeur het, was aanvanklik Judas se soen.

V: Die skeptikus Bart Ehrman beweer dat in Markus Jesus 'n vinnige verhoor gehad het waar Jesus byna niks gesê het nie, maar 'n lang, vertraagde verhoor in Johannes waar Jesus volgehoue gesprekke gevoer het (Jesus, Interrupted bl. 43).

A: Dit is nogal belaglik, want nie Markus of Johannes sê spesifiek hoe lank die dialoog was nie, en Jesus het waarskynlik meer gesê as wat een van hulle opteken. Daar was nie een nie, maar twee verhoorte (Joods en Romeins). Markus het twee sinne opgeteken wat Jesus in die Joodse verhoor gesê het en een sin in die Romeinse verhoor. Johannes het vyf sinne van Jesus in die Joodse verhoor opgeteken, en nege sinne in die Romeinse verhoor. Maar weer eens beweer geen van die evangelieskrywers om alles wat Jesus gesê het, op te teken nie.

V: In Mt 27:11-14 waarom beantwoord Jesus nie 'n enkele aanklag by sy verhoor voor goewerneur Pilatus nie, aangesien Jn 18:33-37 [vermeend] vir ons sê dat Jesus alle aanklagte by sy verhoor voor Pilatus beantwoord het.

A: Matteus 27:11 en Matteus 27:12 is op verskillende tye; 27:11 is voor Pilatus. In Matteus 27:11-14, toe die hoëpriesters en die ouderlinge by hom was (in vers 12), het Jesus niks aan hulle geantwoord nie. Johannes 18:28 sê die Jode sou nie die Praetorium betree nie, so in Johannes 18:29 het Pilatus (waarskynlik met Jesus in sy gevolg) na hulle uitgegaan. Johannes 18:33 sê dat Pilatus daarna die Praetorium binnegegaan en Jesus geroep het. Toe het Jesus in Johannes 18:34–37 Pilatus se vrae beantwoord.

Terloops, Johannes 18:33-37 sê NIE dat Jesus op al Pilatus se vrae of aanklagte geantwoord het nie; dit beweer slegs dat Pilatus gesê het: "Ek vind geen grond vir 'n aanklag teen Hom nie." Pilatus het Hom dalk baie vrae gevra, en Johannes 18:33-38 lys slegs vier, waarvan Jesus op drie geantwoord het. Mattheüs 27:14 sê dat Jesus nie 'n woord geantwoord het toe die priesters en ouderlinge Hom beskuldig het nie, en ook nie toe Pilatus Hom 'n vraag gevra het wat nie in Johannes 18:33–37 voorkom nie. Dus het Jesus niks geantwoord op wat die priesters en ouderlinge gesê het nie, selfs nie toe Pilatus Hom gevra het of Hy hierdie beskuldigings hoor nie. Daarna het Jesus [ten minste] drie vrae beantwoord wat Pilatus gevra het.

V: In Mt 28:1-8, waarom sou profesieë bewys dat Jesus God was, as Jesus 'n buitenaardse wese was? (Ek het dit eintlik van 'n kollegestudent gehoor wat mal was oor Star Trek en die Kerk van Scientologie.)

A: As Jesus 'n buitenaardse wese was, sou hy 'n uiters intelligente wese moes wees om al hierdie profesieë waar te laat kom. In werklikheid sou hy, in vergelyking met ons, alwetend voorkom. Jesus sou ook 'n uiters kragtige buitenaardse wese moes wees om al die wonderwerke wat Hy gedoen het, te verrig, insluitend die opstanding uit die dood. Ons sou Hom as alwetend en almagtig beskou. Om die mens die lering wat Jesus geleer het, te leer, sou Hy moreel baie goed, byna perfek, moes wees. So, as jy dink Jesus mag 'n alwetende, almagtige, moreel perfekte wese wees wat nie van hierdie wêreld af kom nie en wat gekom het om vir ons die waarheid te wys, stem ek saam!

V: In Mt 28:2, Mk 16:4, Lk 24:2, is die klip net "weggerol" of "weggegooi"?

A: Nee. Die Griekse woord word beter vertaal as 'weggegooi' eerder as 'weggerol'. As die klip 'n paar ton geweeg het, sou dit 'n engel verg het om die klip weg te gooi.

V: In die evangelies, wie anders as Jesus het beweer dat hy óf 'n Messias óf God is?

A: Die volgende mense het óf die volgende bewerings gemaak, óf ander het die volgende bewerings oor hulle gemaak.

V: Behalwe Jesus, is daar nog iemand anders wat groot mirakels in Palestina gedoen het?

A: Nee. Sommiges beweer egter dat Onias die Sirkelmaker uit die eerste eeu v.C. 'n wonder gedoen het. Hy word die Sirkelmaker genoem omdat hy 'n sirkel geteken en vir God gesê het hy sal nie daaruit kom voordat dit gereën het nie, en toe het dit gereën. Hier is die aanhaling uit Taanith 3.8 in The New Testament Background, bl. 170. "Eendag het hulle vir Onias die Sirkelmaker gesê: 'Bid dat dit mag reën.' Hy het geantwoord: 'Gaan uit en haal die Paasfees-oonde in, sodat hulle nie sag word nie [d.w.s. deur die reën].' Hy het gebid, maar dit het nie gereën nie. Wat het hy gedoen? Hy het 'n kring getrek, binne-in dit gestaan en voor God gesê: 'O Here van die wêreld, u kinders het hulle aangesigte na my gedraai, want ek is soos 'n seun van die huis voor u. Ek sweer by jou groot naam dat ek nie van hier sal beweeg voordat jy barmhartig is oor jou kinders nie.' Dit het begin reën, druppel vir druppel. Hy het gesê: 'Nie vir so 'n reën het ek gebid nie, maar vir reën wat die cisterne, putte en grotte sal vul.' Dit het begin bui met geweld. Hy het gesê: 'Nie vir so 'n reën het ek gebid nie, maar vir reën van goeie wil, seën en guns.' Toe het dit matig gereën [en voortgeduur] totdat die Israeliete weens die reën van Jerusalem na die Tempelberg opgetrek het." Uiteindelik het dit so baie gereën dat hulle hom gevra het om te bid dat die reën sou ophou. Josefus (c. 90 n.C.) noem ook kortliks dat Onias in Antiquitates Judaicae boek 14, hoofstuk 2.1, bl. 290 vir reënsopstop gebid het.

V: In die evangelies, watter ekstrabiblieke verwysings na Jesus is daar voor 200 n.C.?

A: Mens sou verwag dat die lewe van Jesus en die Christendom nie onopgemerk sou bly nie, selfs buite die Bybel. Een doel van die aanhalings is om die twyfel van 'n paar skeptiese kritici soos Bertrand Russell dat Jesus ooit bestaan het, te weerlê.

Cornelius Tacitus (c.55–c.117 n.C.) was 'n Romeinse historikus wat oor gebeure in Rome en Groot-Brittanje van 15–70 n.C. geskryf het. Aan sy minagtende toon af te meet was hy beslis geen vriend van die Christendom nie. In Annale 15:44 het hy geskryf: "…Maar alle menslike pogings, al die skenkings van die keiser en die versoenings van die gode, kon nie die bose oortuiging uitroei dat die brand [van Rome] die gevolg van 'n bevel [van die Keiser] was nie. Gevolglik, om die gerug te onderdruk, het Nero die skuld vasgemaak en die mees uiters fyn martelings toegepas op 'n klas wat gehaat is vir hul gruweldade, wat deur die bevolking Christene genoem is. Christus, van wie die naam sy oorsprong gekry het, het die uiterste straf gely tydens die bewind van Tiberius deur een van ons prokurators, Pontius Pilatus, en 'n uiters skadelike bygeloof, althus vir die oomblik beteugel, het weer uitgebrei nie net in Judea, die eerste bron van die kwaad, maar selfs in Rome, waar alle afskuwelike en skandelike dinge uit elke deel van die wêreld hul sentrum vind en gewild word. Daarom is eers almal wat skuldig gepleit het, in hegtenis geneem; toe, op grond van hulle inligting, is 'n ontelbare skare veroordeel, nie so veel vir die misdaad om die stad aan die brand te steek nie, as vir hulle haat teen die mensdom. Spotternis van alle aard is by hul dood gevoeg. Oor­trek met dierevelle, is hulle deur honde verskeur en omgekom, of aan kruise vasgenael, of aan die vlamme oorgelewer en verbrand, om as nagverligting te dien toe die daglig verby was…."

Tacitus bespreek in Histories boek 5 ook in detail hoe verskeie Romeinse legioene, die 5de, 10de, 15de, 12de en sommige mans van die 18de en 3de die opstand in Judea neergeslaan en Jerusalem verwoes het.

Aanhalings van Tacitus is geneem uit The Annals and The Histories deur P. Cornelius Tacitus, Encyclopedia Britannica, Inc. 1952.

Mara Bar-Serapion was 'n gewone Syriese man wat omstreeks 73 n.C. 'n brief aan sy seun, Serapion, geskryf het. Hy moedig hom aan om die wyse manne uit die geskiedenis na te streef wat vir hul oortuigings gesterf het, soos Sokrates, Pythagoras en die wyse koning wat die Jode tereggestel het. Hierdie dokument is in die Britse Museum, en F.F. Bruce noem dit in The New Testament Documents: Are They Reliable?

Josefus was 'n Joodse geleerde, gebore in 37/38 n.C., wat positief oor Christus geskryf het. Daar is twee weergawes van hierdie gedeelte: die korter Arabiese uit die 10de eeu en die langer Latynse. Die bondiger Arabiese weergawe word oor die algemeen as die korrekter een beskou. Maar watter weergawe ook al korrek is, dit is 'n getuienis van die bestaan en kruisiging van Christus. Sien die volgende vraag vir meer bespreking hieroor.

Lucianus van Samosata, (ook genoem Lucianus die Griek) satirikus uit die tweede eeu, het oor Christus geskryf: "…die man wat in Palestina gekruisig is omdat hy hierdie nuwe kultus in die wêreld ingebring het….Verder het hul eerste wetgewer hulle oortuig dat hulle almal broers van mekaar is nadat hulle eenmalig oortree het deur die Griekse gode te ontken en daardie gekruisigde sofist self te aanbid en onder sy wette te lewe." (Die Doorgang van Peregrinus – ook genoem Die Dood van Peregrinus 11–13) (aangehaal uit Evidence That Demands a Verdict, vol. 1, bl. 82.)

Klemens van Rome was 'n Christelike biskop wat aan die Korintiese kerk geskryf het, basies vraend waarom hulle nie gehoorsaam was aan wat Paulus 50 jaar vroeër geskryf het nie. Klemens se brief is in 96-98 n.C. geskryf.

Pliny die Jongere was 'n goewerneur van Bithynië wat baie Christene vir hul geloof gedood het. Hy het in 112 n.C. aan keiser Trajanus geskryf en gevra of hy moes voortgaan om mans, vroue en kinders dood te maak bloot omdat hulle nie 'n standbeeld van die keiser aanbid nie. Pliny sê van Christene, "hulle het egter verklaar dat hulle hele skuld, of hulle fout, was dat hulle die gewoonte gehad het om op 'n sekere vasgestelde dag voor dit lig geword het, byeen te kom, waar hulle om en om 'n lofgesang tot Christus as 'n god gesing het, en hulle het hulself tot 'n eed verbind, nie tot enige bose dade nie, maar om nooit bedrog, diefstal, egbreuk te pleeg nie, nooit hulle woord te vervals nie, nie 'n trust te ontken wanneer hulle daartoe geroep word om dit oor te dra nie. Epistels 10.96. (aangehaal uit Evidence that Demands a Verdict, deel 1, bl. 83.) Daarbenewens gee Plinius ons ook inligting oor die Essene.

Papias was 'n ander bisschop wat 'n dissipel van Johannes die apostel was. Hy het baie volumes geskryf, iewers tussen 95 en 110 n.C. Ongelukkig is sy geskrifte verlore, behalwe vir 'n kort beskrywing deur Eusebius van Caesarea (318 n.C.). Eusebius vertel ons dat Papias onder andere gesê het dat die Evangelie van Matteus eers in Hebreeus geskryf is, Markus die vertolker van Petrus was, en dat Papias premillennialisme geleer het. (Eusebius was 'n amillennialis.)

Ignatius was 'n dissipel van Johannes die Apostel. Hy het briewe aan baie kerke geskryf en is óf in 107 óf in 116 n.C. onder keiser Trajanus oorlede.

Polycarpus, biskop van Smirna, was 'n Christelike martelaar en dissipel van Ignatius wat oor Christus gepraat het. Hy is omstreeks 163 n.C. oorlede.

Irenaeus, biskop van Lyon (in Frankryk), was 'n dissipel van Polycarpus en 'n martelaar wat van 120/140–202 n.C. geleef het. Hy het van 182–188 n.C. 'n lang werk geskryf teen die kettery van daardie tyd.

Die Didache (of Leer van die Twaalf Apostels) was 'n anonieme kerkhandboek, c.60–120 n.C..

Justin Martelaar was 'n Griekse filosoof wat óf in 110 óf in 114 n.C. gebore is. Hy het omstreeks 138 bekeer en volgens hom is sy Eerste Apologie 150 jaar ná Christus se geboorte geskryf. In sy Eerste en Tweede Apologieë en sy Dialoog met Trypho die Jood praat Justin oor Jesus as God. Die Chronicon Paschale vertel ons dat hy in 165 n.C. vir sy geloof gemartel is.

Suetonius, die Romeinse historikus en hofamptenaar wat omstreeks 120 n.C. geskryf het, sê: "Aangesien die Jode op aanhitsing van Chrestus ('n ander spelwyse van Christus, d.w.s. Christus) konstante onluste veroorsaak het, het hy hulle uit Rome verjaag. Lewe van Claudius 25.4 (Aangehaal uit Evidence that Demands a Verdict, volume 1, bl. 83.) (Die uitruil van i en e was nie ongewoon nie in die vertaling van Grieks na Latyn volgens The Expositor's Bible Commentary, vol. 10, bl. 3

Theophilus, biskop van Antiochië, was die eerste skrywer wat ons ken wat 'n Griekse term gebruik het om Drie-eenheid (triade) te beteken in To Autolycus boek 2 hoofstuk 15 bl. 101. Hy het tussen 168 en 181/188 n.C. geskryf.

Klemens van Aleksandrië, nie te verwar met die vroeër Klemens van Rome nie, het van 193–217/220 n.C. geleef. Hy het uitvoerig geskryf, insluitend 'n hymne aan Christus en 'n belangrike werk met die titel Die Versamelde Skrifte.

Hippolytus het van 225–235/6 n.C. geskryf en Die Weerlegging van alle Ketterse Leerstellings geskryf. Hippolytus was 'n dissipel van Irenaeus.

Tatianus het van 110-172 n.C. geleef en 'n harmonie van die evangelies geskryf, wat ongeveer 79% van die verse in die evangelies bevat. Ongelukkig het hy later die geloof verlaat en by die Enkratiete aangesluit, 'n gnostiese kettery.

Joodse Talmoede verwys op verskeie plekke na Jesus. Sien Evidence That Demands a Verdict, volume 1, bl. 85–87 vir aanhalings uit die Babiloniese Talmoed, Tol'doth Yeshu, Barailu, The Amoa 'Ulla', Yeb. IV 3, en Baraita. Sien ook Tractate Sanhedrin.

Phlegon was 'n Griekse skrywer uit Karieë en 'n bevryde slaaf van keiser Hadrianus. Hy het kort ná 137 n.C. geskryf dat in die vierde jaar van die 202ste Olimpiad [33 n.C.] daar "die grootste sonsverduistering" was en dat "dit in die sesde uur van die dag [12:00 middag] nag geword het, sodat sterre selfs in die lug verskyn het. Daar was 'n groot aardbewing in Bitinië, en baie dinge is in Nicea omvergewerp." (The Case for Christ bl. 111.) Die volledige aanhaling volgens The Baker Encyclopedia of Christian Apologetics bl. 384 is: "Jesus, terwyl Hy nog geleef het, was geen hulp vir Homself nie, maar dat Hy ná die dood opgestaan het en die merke van Sy straf getoon het, en gewys het hoe sy hande deur spykers deurgesteek is" en later "die verduistering in die tyd van Tiberius Caesar, onder wie se bewind Jesus gekruisig is, en die groot aardbewing wat toe plaasgevind het" beide in Origen Against Celsus boek 2 hoofstuk 33 bl. 455 in die Ante-Nicene Fathers, volume 4 en Julius Africanus Events in Persia hoofstuk 18 bl. 136. Sien ook Origen teen Celsus boek 2 hoofstuk 59 bl. 455.

Thallus was 'n Samaritaanse historikus wat deur Julius Africanus (wat tussen 232 en 245 n.C. geskryf het) aangehaal is. Julius sê oor die duisternis tydens Christus se lewe: "Hierdie duisternis noem Thallus, in die derde boek van sy Geskiedenis, sonder rede 'n sonsverduistering." (The Ante-Nicene Fathers, volume 6, fragment 18, bl. 136.) Die konteks is dat Julius bespreek hoe die tyd vanaf Artakserkses se dekreet tot Christus se kruisiging Daniël 9 vervul het.

Die Samaritaanse historikus Thallus, wat nie verwar moet word met die Griekse filosoof Thales nie, was redelik bekend. Die volgende vermeld Thallus.

Theophilus aan Autolycus hoofstuk 29 bl. 120 noem Thallus, asook die vroeëre Chaldeese historikus Berosus op bl. 121.

Pseudo-Justin Martyr se Hortatory Address to the Greeks, hoofstuk 9, bladsy 277, noem Thallus, Philo, Josephus en ander.

Die Octavius van Minucius Felix hfst.22 bl.186

Tertullianus se Apologetiek hfst. 19 bl. 33 noem Thallus en Josefus.

Julius Africanus-fragment 18 bl. 136.

Die Herder van Hermas was 'n anonieme Christelike werk geskryf omstreeks 115–155 n.C.

Athenagoras het omstreeks 177 n.C. 'n verdediging van die Christendom aan die Romeinse keiser geskryf.

Aristides van Athene en Quadratus is ook bekend daarvoor dat hulle apologete geskryf het om die Christendom te verdedig, maar ons het slegs sommige van hul geskrifte bewaar.

V: Watter oorlewende weergawe van Josephus kom die naaste aan wat hy oorspronklik geskryf het?

A: Daar is twee gedeeltes waarin hy na Jesus verwys. In die eerste beskryf Josefus die lewe en bediening van Jesus (Antiquitates Judaeorum boek 18 hoofstuk 3.3), en in die tweede identifiseer hy hom as die broer van Jakobus (Antiquitates Judaeorum boek 20 hoofstuk 9.1). Daar is verskeie weergawes van die eerste gedeelte, maar ons sal kortliks die Latynse en Arabiese weergawes bespreek. Die Latynse weergawe, wat hier getoon word, en die Arabiese uit die 10de eeu, is in wese dieselfde behalwe dat die Arabiese korter is omdat dit nie die onderstreepte gedeeltes bevat nie . . ." Die korter weergawe is waarskynlik die mees korrekte. Eerstens sal ons die verskille wys, dan die bewyse vir drie sienings, en dan die gevolgtrekking van verskeie geleerdes.

Die verskille:

Die langer Latynse weergawe het die onderstreepte gedeeltes, en die Arabiese weergawe uit die tiende eeu het dit nie.

"Omstreeks hierdie tyd was daar Jesus, 'n wyse man, as dit wettig is om hom 'n man te noem, want hy was 'n doener van wonderwerke, - 'n leermeester van sulke mense wat die waarheid met plesier ontvang. Hy het by hom beide baie van die Jode, en baie van die heidene, getrek. Hy was die Christus; en toe Pilatus hom, op aandrang van die hoofmense onder ons, aan die kruis laat slaan het, het diegene wat hom van meet af aan liefgehad het, hom nie verlaat nie, want hy het op die derde dag weer lewendig aan hulle verskyn, soos die goddelike profete hierdie en nog tien duisend ander wonderlike dinge oor hom voorspel het; en die geslag van Christene, wat van hom so genoem is, is tot vandag toe nie uitgesterf nie." (Antiquitates Judaeorum 18.3.3, geskryf omstreeks 93–94 n.C.) (Aangeneem uit Josephus: Complete Works. Kregel Publications 1960. Dit is 'n kombinasie van die William Whiston-vertaling (1867) en die Standard Edition gepubliseer deur Porter and Coates, Philadelphia, Pennsylvania)

Bewyse vir die onderstreepte gedeeltes:

Hierdie teks, met die onderstreepte gedeeltes, word aangehaal in: Eusebius se Kerkgeskiedenis boek 1 hoofstuk 11 (318 n.C.).

Jerome (c.400 n.C.) Die Lewens van Bekende Mans

Isidorus van Pelusium boek 4 brief 225.

Macarius in Actis Sanctorum deel 5 bl.149 ap. Fabricius. Joseph bl.61 (onbekende tyd)

Cedrenus. Compendium Historia p.196 (c.1060 n.C.)

Zonaras Annal. deel 1 bl. 27 (c.1120 n.C.)

Gotfridus Viterbiensis Kroniek bl. 366 uit Rufinus se vertaling (c. 1170 n.C.)

Platina de Vitis Pontificum (c.1480 n.C.)

Die volgende het nie uit Josefus aangehaal nie, maar het gesê dat Josefus Hom openlik die Christus genoem het.

Sozomen se Kerkgeskiedenis boek 1 hoofstuk 1 (440 n.C.)

Cassiodorus in die Drie-delige Geskiedenis van Sozomen (510 n.C.)

Kronieke van Alexandrië bl. 514, 526, 527, 584, 586 (640 n.C.)

Johan. Malela Kronieke boek 10 (c.850 n.C.)

Photius-kodeks boek 48 I Kodeks 238, Kodeks 33 (c.860 n.C.)

Glycus Annal. bl. 234 (c.1120 n.C.)

Jy kan die teks daarvan lees in Josephus: Complete Works bl. 640-643.

Ook blyk die styl van die onderstreepte gedeeltes ooreen te stem met die res.

Bewyse teen die onderstreepte gedeeltes:

Die Arabiese weergawe uit die tiende eeu bevat dit nie, maar die Latynse weergawe wel. Die Latynse weergawe sê soveel oor Christus dat mens sou wonder waarom Josefus nie 'n Christen was nie. As 'n feitepunt sê die vroeë Christelike geleerde Origen dat Josefus nie geglo het dat Jesus die Messias was nie in Origen Against Celsus boek 1 hoofstuk 47 bl. 416; boek 2 hoofstuk 13 bl. 437. F.F. Bruce in The New Testament Documents: Are They Reliable bl. 108 spekuleer dat Josefus dit moontlik inderdaad geskryf het, maar dat Josefus sarkasties was. Daar is egter niks in die Latynse weergawe wat op sarkasme dui nie. In Josephus: Complete Works sê die bylae op bl. 644 dat Josefus Jesus die Christus [Messias] noem bloot omdat Hy een van 'n aantal mense was wat as die Messias voorgestel is, sonder om te impliseer dat Josefus self daarin geglo het.

Was een van die twee akkuraat?

Voor: Tertullianus is stil oor Josefus, en Clemens van Alexandrië neem op wat Josefus oor 'n paar jaar gesê het, maar niks wat verband hou met Christus nie.

Contra: Soveel bronne noem ten minste die basiese Arabiese weergawe dat dit onwaarskynlik is dat al hierdie bronne heeltemal verkeerd was. Selfs bronne soos Origen, wat verklaar dat Josephus nie geglo het dat Jesus die Messias was nie, dui daarop dat Origen in Josephus se werke gelees het waar hy Jesus genoem het. Die aanhaling van Origen (soos gegee in die bylae van Whiston se vertaling) lui gedeeltelik: "want Josefus getuig in die agtiende boek van sy Joodse Oudhede dat Johannes die Doper was, en dat hy reiniging belowe het aan diegene wat gedoop is. Dieselfde Josefus, ook alhoewel hy nie in Jesus as Christus geglo het nie, toe hy navraag gedoen het na die oorsaak van die verwoesting van Jerusalem en die afbraak van die tempel, en moes gesê het dat hulle intriges teen Jesus die oorsaak was van daardie 'ellendes wat oor die volk gekom het, omdat hulle daardie Christus gedood het wat deur die profete voorspel is, hy, al was dit as 't ware teen sy sin, en tog as een wat nie ver van die waarheid af was nie, sê dat hierdie ellendes die Jode oorkom het as 'n wraak vir Jakobus die Regverdige, wat die broer was van Jesus wat Christus genoem is;"

Gevolgtrekking - Die Arabies is meer akkuraat

Nuwe-Testamentikus R. T. France sê die volgende by http://www.leaderu.com/truth/1truth21.html.

"Bykans alle geleerdes is dit eens dat die oorgelewerde teks [die Latynse vertaling] 'n Christelike herskrywing is, maar die meeste is bereid om te aanvaar dat in die oorspronklike teks 'n kort uiteensetting oor Jesus, moontlik in 'n minder vleiende trant, op hierdie punt gestaan het. Josefus se terloopse vermelding van 'Jesus, die sogenaamde Messias' in Antiquitates-boek 20, hoofstuk 200, is moeilik te verklaar sonder enige vorige kennisgewing van hierdie Jesus, veral aangesien Josefus elders nie na die Christendom verwys nie, en nie eens die term Christos vir enige ander figuur gebruik nie. Die verskillende en minder 'toegewyde' weergawe van die Testimonium, wat bewaar is in 'n tiende-eeuse Arabiese aanhaling van Josephus, al is dit onwaarskynlik dat dit die oorspronklike teks verteenwoordig, getuig tog van die bestaan van 'n weergawe van Jesus in Josephus se werk wat ten grondslag lê aan die gekristelikerde teks. Maar die rekonstruksie van wat Josephus geskryf het, is noodwendig spekulatief."

Die Baker-ensiklopedie van Christelike apologetiek, bl. 382, sê: "Die egtheid van hierdie gedeelte is deur geleerdes van alle geloofsgebiede bevraagteken, omdat dit twyfelagtig lyk dat 'n Jood wat buite die Christelike konteks geleef en gewerk het, sulke dinge oor Jesus sou gesê het…. Ten spyte van hierdie bekommernisse, is daar redes om die meeste van die teks as eg te aanvaar. … Selfs sonder gedeeltes wat waarskynlik Christelike interpolasies is, is hierdie teks 'n buitengewone getuie van die lewe, dood en invloed van Jesus.

Verwysings

Vir meer inligting sien die Baker Encyclopedia of Christian Apologetics bl. 253-254, 382 en Dissertasie I in die bylae van Whiston se vertaling van Josephus.

V: Hoekom gaan Lukas se geslagslyn terug na Adam, terwyl Matteus se geslagslyn net teruggaan na Abraham?

A: Die Skrif sê nie, maar ons het 'n raaiskoot. Lukas se klem was op Jesus as die Seun van die mens, terwyl Matteus se klem op Jesus as die beloofde Joodse Messias was. Lukas se geslagslyn deur Maria bewys dat Jesus 'n biologiese nakomeling van Dawid was (maar nie van Salomo nie). Matteus se geslagslyn van Josef, wat van Dawid en Salomo afstam, bewys dat Jesus, as Josef se wettige seun, 'n reg op die koningskap gehad het.

Klemens van Aleksandrië (193-202 n.C.) het in Stromata boek 1 hoofstuk 21 bl. 334 per ongeluk gedink dat die Evangelie van Matteus die geslagsregister van Maria was.

V: Waarom verskil die geslagsregister van Jesus in Matteus (Mt 1:1-17) van dié in Lukas (Lk 3:23-38)? En waarom verskil albei van die tekste van die Ou Testament? Was dit net 'n apologetiese uitvinding wat daarop gemik was om Jesus 'n Davitiese oorsprong te gee? Aan die ander kant werp hierdie variasies en verskille nie twyfel op die waarheid dat Jesus van Nasaret die beloofde Messias is nie?

A: Kortliks is die antwoord dat Jesus die biologiese seun van Maria en die aangenome seun van Josef was. Matteus se geslagslyn is dié van Josef, en dit was belangrik omdat die reg op die koningskap deur die vader oorgedra is. Lukas se geslagslyn is dié van Maria, sodat Jesus ook biologies van Dawid afgestam het.

En dan is daar die saak van Jekonja (Jehóchin). Hy was 'n bose koning, en God het gesê dat hy en sy vader nooit 'n nakomeling op die troon van Dawid sou hê nie. Lukas se geslagslyn van Maria toon dat Jesus uit die lyn van Dawid afgestam het, maar nie deur Salomo en Jekonja nie. Maar Matteus se geslagslyn van Josef wys dat Josef van Jekonja afgestam het. As 'n historiese noot, die eerste persoon wat ons ken wat hieroor geskryf en dit beantwoord het as die twee geslagslyne, was Irenaeus van Lyoon, in Irenaeus teen die Hereorieë boek 3 hoofstuk 21.9 bl. 453-454, geskryf in 182-188 n.C.

V: In Mt 1:1-17 hoe versoen hierdie geslagslyn met Lk 3:23-38?

A: Koninklike rekords het oor die algemeen van een geslagslyn vertel, maar Jesus het twee gehad. Baie mense het 'n probleem gesien met die geslagslyne in Matteus en Lukas, omdat daar na Dawid in wese verskillende mense voorkom. Maar kom ons vra twee vrae van ons eie. Watter reg sou Christus gehad het om Dawid se troon te eis as Hy 'n nakomeling van Dawid was? – geen, as Hy net aan sy moederskant van Dawid afgestam het nie. Dit is waarom dit belangrik was dat Jesus in Matteus die wettige, aangeneemde seun van Josef moes wees; mense maak nie aansprake op koningskap op grond van die moeder nie. Aan die ander kant, as Maria nie uit Dawid gekom het nie, wat van die profesie dat Jesus uit Dawid sou afstam? Dit is waarom die biologiese geslagslyn in Lukas belangrik is. Dus, om te wys dat Jesus die rol van die Messias vervul het, was beide geslagslyne nodig.

Die probleem wat sommige mense het, is dat die geslagslyn in Lukas nie eintlik sê "dit is van Maria nie". Maar dit impliseer dit wanneer dit sê: "Hy [Jesus] is beskou as die seun van Josef, die seun van Heli…" Oudheidse geslagslyne in die algemeen en Joodse in die besonder is nie van vroue verskaf nie.

Heli word as die vader van Jesus genoem omdat, soos Justinus Martelaar (c. 138–165 n.C.) geskryf het, "weens Sy [Jesus se] geboorte uit die Maagd, wat, soos ek gesê het, uit die geslag van Dawid, Jakob, Isak en Abraham was; of omdat Adam die vader was van Homself sowel as van dié wat eers opgesom is, van wie Maria haar afstamming aflei." Want ons weet dat die vaders van vroue ook die vaders [d.w.s. voorvaderlike vaders] is van die kinders wat hulle dogters baar." Dialoog met Trypho die Jood, hoofstuk 100 (ANF band 1 bl. 249.)

Julius Africanus (232–245 n.C.) het in sy Brief aan Aristides (Ante-Nicene Fathers, vol. 6, bl. 125–127) ook tussen geslagslyne van die wet en dié van die natuur onderskei. Hy het egter gesê dat een 'n wettige geslagslyn van Josef was en die ander die natuurlike geslagslyn van Josef. Sien ook Eusebius se Kerkgeskiedenis, boek 1, hoofstuk 7 en boek 6, hoofstuk 31.

'n Ander vroeë kerkvader wat gesien het dat een geslagslyn van Josef was en die ander van Maria (alhoewel hy hulle omgekeerd gehad het), was Clemens van Alexandrië in The Stromata (193-202 n.C.) boek 1 hoofstuk 21 (ANF band 2 bl. 334).

V: In Mt 1:12 en 1 Kron 3:15-17, was die vader van Sjelatiel Jojagin, of Neri in Lk 3:27?

A: Daar was verskeie persone met die name Sieltiël en Serubbabel.

In Matteus 1:12 gaan dit Josia (oupa) -> Jekonja -> Seltiel -> Serubbabel -> Abiud -> Eliakim

Lukas 3:26-27 gaan Melchi->Neri->Shealtiel->Serubbabel->Reisa->Joannas->Juda->Josef.

In 1 Kronieke 3:15-17 loop die geslagslyn soos volg: Josia->Jojakim->Jekonia->Sjaltiël en Pedaja. By Sjaltiël word geen kinders genoem nie, maar die volgende in die koninklike lyn is Pedaja se seun Serubbabel.

Die geslagslyne van Maria en Josef was tot by Dawid dieselfde, en het daarna uiteen geloop. Daarna is daar geen ooreenkoms in voorouers of nakomelinge nie. Miskien is die Sjeltiël en Serubbabel in Lukas vernoem ter ere van die goewerneurs wat in 1 Kronieke 3:15-17 en Matteus 1:12 genoem word. Let ook daarop dat Lukas 3:26-27 Juda en Josef noem, maar dit was ander mense as Juda, die seun van Jakob, Josef, die seun van Jakob, en Josef, die man van Maria.

V: In Lk 1:26, is die geboorte van Christus aan Maria aangekondig, of is dit aan Josef in Mt 1:20 aangekondig?

A: Albei. Dit is eers aan Maria aangekondig omdat sy sou wonder waarom sy swanger was. Later het die engel die nuus aan Josef gegee sodat Josef Maria nie sou skei weens ontrouheid nie.

V: In die Evangelies, watter punte het die kinderbybelverhale gemeen?

A: Markus en Johannes gee geen besonderhede oor Jesus se geboorte nie. Hier is ses gemeenskaplike punte van Matteus en Lukas:

1. Geslagslyn van Abraham tot Dawid (Mt 1:2-6; Lk 3:31-34)

2. Koning Herodes het geregeer (Mt 2:1; Lk 1:5)

3. 'n Engel van die Here besoek (Josef: Mt 1:20; Maria: Lk 1:26-38)

4. Jesus is in Betlehem in Judea gebore (Mt 2:1; Lk 2:4-7)

5. Die drie van hulle het na Nazzaret teruggekeer (Mt 2:19-22; Lk 2:39).

6. Jesus het in Nasaret grootgeword (Mt 2:23; Lk 2:40).

Oor die algemeen pas die twee evangelies pragtig bymekaar om 'n redelik volledige prentjie van Jesus se kinderjare te gee. Matteus vertel van Josef se geslagslyn, die wyse manne, en die vlug na Egipte. Lukas het Gabriël, die geboorte van Johannes die Doper, Maria se geslagslyn, die herders, Simeon, en Anna. Al weet ons nie watter een eerste geskryf is nie, noem Lukas dat ander reeds verslae oor Jesus opgestel het. Dus is Lukas moontlik ná Matteus geskryf, en nadat hy Matteus gelees het, het Lukas gekies om besonderhede in te sluit wat Matteus nog nie geskryf het nie. Johannes het waarskynlik ná hulle albei geskryf, en hy het blykbaar niks gehad om by te voeg nie.

V: In die Evangelies, het Jesus geglo dat die Skrif onfeilbaar is (sonder foute in die oorspronklike manuskripte)?

A: Hierdie antwoord is geneem uit die nie-meer-bestaande webblad www.wam.umd.edu/~cbernard/Theology/inerrancy.html.

Jesus behandel konsekwent die historiese vertellings van die Ou Testament as reguit feite-aantekeninge. Hy noem:

Abel (Lukas 11:51)

Noah (Matteus 24:37-39; Lukas 17:26,27)

Abraham (Johannes 8:56)

Die instelling van die besnydenis (Johannes 7:22; vergelyk Genesis 17:10-12; Levitikus 12:3)

Sodom en Gomorra (Matteus 10:15; 11:23,24; Lukas 10:12)

Lot (Lukas 17:28-32)

Isak en Jakob (Matteus 8:11; Lukas 13:28)

manna in die woestyn (Johannes 6:31,49,58)

Die slang in die woestyn (Johannes 3:14)

Dawid eet die geheiligde brood (Matteus 12:1-8; Markus 2:23-28; Lukas 6:1-5)

Jesus as Dawid se Here (Matteus 22:43; Markus 12:36; Lukas 20:42)

Sagge (Matteus 6:29; 12:42; Lukas 11:31; 12:27)

Elisa (Lukas 4:27)

Jona (Matteus 12:39-41; Lukas 11:29,30,32)

Sagaria (Lukas 11:51)

Die laaste gedeelte beklemtoon Jesus se besef van die eenheid van die geskiedenis vanaf "die skepping van die wêreld" tot "hierdie geslag." Hy verwys herhaaldelik na Moses as die gever van die Wet (Matteus 8:4; 19:8; Markus 1:44; 7:10; 10:5; 12:26; Lukas 5:14; 20:37; Johannes 5:46; 7:19). Hy noem dikwels die lyding van die ware profete (Matteus 5:12; 13:57; 21:34-36; 23:29-37; Markus 6:4 [vergeleke met Lukas 4:24; Johannes 4:44]; 12:2-5; Lukas 6:23; 11:47-51; 13:34 20:10-12) en maak kommentaar op die gewildheid van die valse profete (Lukas 6:26). Hy gee die stempel van Sy goedkeuring op sulke belangrike gedeeltes soos Genesis 1 en 2 (Mattheüs 19:4,5; Markus 10:6-8).[6]

Sommiges mag op hierdie punt beswaar maak en aanvoer dat Jesus net die mites en verhale van sy kultuur gebruik het om sy punte te illustreer. Dit is beslis moontlik vir sommige gedeeltes, maar dit blyk onwaarskynlik. Eerstens gee die gevoel wat mens kry deur die evangelieverhale te lees dat Jesus die verhale van die Ou Testament as werklike geskiedenis beskou. Die gees van sy gebruik van die Skrif dui daarop dat Hy geglo het dat die vertellings in die Ou Testament histories is. Tweedens, dit lyk nie na 'n werklike opsie om te beweer dat Jesus net die mites van sy kultuur gebruik het om sy leringe in gedeeltes soos Matteus 12:41; 24:37; 11:23,24; 5:12; 4:4 te illustreer nie.

Derdens neem Jesus die inspirasie van die Bybel aan. Hy gebruik "Skrif sê..." en "God sê..." omgewissel en identifiseer daarmee die Ou-Testamentiese teks met die Woord van God. Wanneer hy Genesis 2:24 aanhaal, sê Jesus: "Het julle nie gelees dat die Skepper van die begin af 'hulle man en vrou gemaak het' en gesê het: 'Daarom sal 'n man sy vader en moeder verlaat...'". Let daarop dat Genesis 2:24 nie 'n direkte aanhaling van God in die teks is nie, maar 'n kommentaar deur die skrywer of verteller van die teks. Jesus beskou die woorde van die Skriftuurlike tekste as die einste woorde van die Skepper. Inspirasie van die oorspronklike eksemplare (autographa) veronderstel onfeilbaarheid. As Jesus korrek is in die erkenning van die Ou Testament as die einste woorde van die Skepper, is dit dieselfde om 'n fout aan die Ou Testament toe te skryf as om 'n fout aan God Self toe te skryf.

Vierde, Jesus het duidelik in die gesag van die Bybel geglo. In sy geskille met die Fariseërs en Sadduseërs beroep Jesus Hom op die Skrif asof dit die gesag het om die geskil te besleg. Hy beskou die Skrifte as die finale woord (Johannes 5:39-47; Matteus 22:29,31; Markus 12:24-26; Lukas 20:37). Wanneer die Skrifte spreek, spreek God, en die saak is besleg.

V: In die evangelies, wat is 'n harmonie voor die bediening van Jesus?

A: Dit is belangrik om te onderskei tussen wat gesê word dat dit in 'n sekere volgorde is teenoor wat moontlik in volgorde kan wees. Vir hierdie 27 gebeure verwys die syfers na gebeure wat die voorafgaande syfers moet volg. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind. Voor Jesus se bediening is alles in die evangelies in kronologiese volgorde geskryf, behalwe die onderstreepte gedeeltes. Merkers van plek, tyd en volgorde wat in die evangelies voorkom, is in vetgedruk.

Voor Jesus se bediening: Mt 4:1-11; Mk 1:1-13; Lk 1:1-3:18; Lk 3:21-4:13; Jn 1:1-42

B1a. In die begin het Jesus in die hemel voorbestaan. Jn 1:1-5; Jn 17:5

B1b. Maria se geslagslyn vanaf Adam (met gaping). Lk 3:23-37

B1c. Josef se geslagslyn vanaf Abraham (met gaping). Mt 1:1-17

B2. In Jerusalem, terwyl Herodes regeer het (37 v.C. tot 4 v.C.), besoek Gabriël Sagaria; Elisabet sal swanger wees. Lk 1:1-25

B3. In Elisabet se sesde maand besoek Gabriël Maria in Nasaret en sê vir haar sy sal 'n kind verwag. Lk 1:26-38

B4. Maria is swanger, alhoewel sy nog 'n maagd is. Mt 1:18-19

B5. Nadat Maria swanger is, besoek Gabriël Josef. Mt 1:20-25

B6. Reisend na Judea, besoek Maria Elisabet. Lk 1:39-56

B7. Johannes die Doper word gebore. Lk 1:57-80

B8. Terwyl Herodes koning was (37-4 v.C.), word Christus in Betlehem van Judea gebore. Mt 2:1; Lk 2:1-7

B9. In die nabygeleë velde vertel engele vir die herders om Jesus te besoek. Lk 2:8-20

B10a1. Op die agtste dag word Jesus besny. Lk 2:21

B10a2. Na Maria se reiniging (33 dae later volgens Lev 12:1-4), by die tempel in Jerusalem, word Jesus aan die Here voorgestel. Lk 2:22-38

B10b. In 'n huis in Betlehem kom wyse manne uit die ooste om Jesus te aanbid. Mt 2:2-12

B11. Nadat die wyse manne vertrek het, die vlug na Egipte. Mt 2:13-15

B12. Binne 2 jaar vermoor Herodes die manlike babas van Betlehem. Mt 2:16-18

B13. Nadat Herodes gesterf het, keer Josef, Maria en Jesus na Nasaret terug. Mt 2:19-22; Lk 2:40a

B14a. In Nazzaret van Galilea groei Jesus op. Mt 2:23; Lk 2:40b

B14b. Elke jaar by die Paasfees gaan Jesus se ouers na Jerusalem. Lk 2:41

B15. Op 12-jarige ouderdom gaan Jesus na die Tempel in Jerusalem. Lk 2:42-52

B16. In die Woestyn van Judea verkondig Johannes die Doper. Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Lk 3:1-18; Jn 1:6-28

B17a. Toe Jesus ongeveer 30 jaar oud was (waarskynlik 33–34), word Hy in die Jordaanrivier gedoop. Mt 3:13-17; Mk 1:9-11; Lk 3:21-23

B17b. Die volgende dag [na Johannes se opmerking] kom Jesus na Johannes die Doper. Johannes getuig dat Jesus die Lam van God is. Jn 1:29-34

B18a. By die Jordaanrivier roep Jesus Petrus, Andreas en nog een. Jn 1:35-42

B18b1. Jesus besluit om die volgende dag ná Johannes die Doper se woorde na Galilea terug te keer. Jn 1:43a

B18b2. Jesus roep Filippus en Natanael. Joh 1:43b-51

B18c. Vir 40 dae in die wildernis verlei Satan Jesus. Mt 4:1-11; Mk 1:12-13; Lk 4:1-13

In hierdie lys is 1 gebeurtenis identies aan al vier die evangelies, 2 is in die sinoptiese evangelies, 3 is in Matteus en Lukas, 5 is slegs in Matteus, 5 is slegs in Johannes, 10 is slegs in Lukas, en 0 is slegs in Markus. Markus verskaf hier slegs 3 gebeure, en hulle is gemeen met Matteus en Lukas. 'n Mens kan maklik aflei dat geen van hulle ooggetuies van hierdie vroeë gebeure was nie; hulle het hul materiaal hoofsaaklik uit verskillende bronne gekry, alhoewel Lukas die meeste inligting voor Jesus se bediening het en Markus die minste.

Terloops, die NIV Study Bible bl. 1636-1641 (aan die einde van Johannes) het 'n uitgebreide harmonie van die evangelies. Ek was nie daarvan bewus toe ek hierdie harmonieë van die evangelies gemaak het nie, en ek het my resultate nog nie met hulle s'n vergelyk nie.

V: Is dit waar dat die inligting oor die lewe van Jesus voor Sy openbare bediening "skaars" is?

A: Nee, nie in vergelyking met ander beroemde antieke persone nie. Hierdie siening is nie die resultaat van objektiewe geleerdheid nie, maar van ongeloof by "Christelike kritici". Vyf punte om in die antwoord in ag te neem.

1. Ter verwysing, gedurende Jesus se openbare bediening voor Sy dood, word ons minstens 176 feite oor die lewe en leringe van Jesus gegee.

2. Voordat Jesus met Sy bediening begin het, ken ons minstens 37 feite oor Jesus.

3. Ons kry meer inligting oor Jesus voor Sy openbare lewe as wat historici ons gee oor die bekendste konings van Babilon, Egipte, Medië, Persië, Grieke, Macedonië of die vroeë Rome. Met ander woorde, ons weet meer van Jesus voor Sy eerste openbare verskyning as wat ons weet van die kinderjare van die Babiloniese Nebukadnesar, die Egiptenare Akenaton en Nefertiti, die Mediërs Kyaxares en Astyges, die Perses Kores, Darius en Xerxes, die Grieke Agamemnon en Perikles, of die bekendste senatore van Rome. Die enigste antieke persoon oor wie ons voor sy openbare lewe net soveel weet, is Alexander van Macedonië.

4. Ons het eintlik minder inligting oor sommige historiese figure uit die 18de en 19de eeu, voor hulle openbare lewens, as wat ons oor Jesus het.

5. As iemand gaan sê dat die inligting oor Jesus se lewe voor Sy bediening skaars is, veral in vergelyking met ander, behoort hulle óf 'n aantal antieke historiese persone te noem van wie meer inligting oor hul lewe voor hulle in die openbaar verskyn het, óf ophou om verkeerde inligting te gee.

Sien ook die volgende vraag vir ten minste dertig dinge wat ons oor Jesus vertel word voor Sy bediening.

V: In Mt 2:13-23, as Maria, Josef en Jesus na Egipte gevlug het, hoe kon hulle dan direk na Nasaret terugkeer in Lk 2:39?

A: Lukas 2:39 sê nie dat Jesus se familie onmiddellik na Nasaret teruggekeer het nie. Dit sê net dat hulle gedoen het wat die wet vereis het [in Jerusalem] voordat hulle na Nasaret teruggekeer het. 'n Mens kan aflei dat dit onmiddellik daarna gebeur het omdat niks anders genoem is nie. Miskien het Lukas nie gesien dat dit nodig was om die reis na Egipte te noem nie, of miskien het Lukas nie van die reis na Egipte geweet nie.

Hoe dit ook al sy, dit is nie onverenigbaar met die ander evangelies nie. Die volgende vraag het 'n gedetailleerde harmonie. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind.

V: Voordat Jesus se openbare bediening begin het, wat word presies vir ons oor Hom vertel?

A: Ons word voor Sy bediening ten minste 37 dinge oor Jesus vertel. Die inligting wat ons ontvang, kan in drie kategorieë verdeel word:

Jesus Self

1. Sy moeder was Maria.

2. Gebore uit 'n maagd. (Selfs al ontken 'n skeptikus dit, moet hy erken dat die bewering gemaak is dat Jesus uit 'n maagd gebore is)

3. Sy wettige vader was Josef.

4. Gebore onder Herodes die Grote. (37–4 v.C.)

5. Gebore in Betlehem.

6. Op die agtste dag besny.

7. Aan die tempel aangebied. (soos baie Joodse babas)

8. Die familie het na Egipte gereis (Matteus 2:13-15).

9. Nadat Herodes gesterf het, het die familie na Nasaret in Galilea teruggekeer (Matteus 2:19-23).

10a. Het in Nasaret grootgeword (Lukas 2:39-51), 'n klein dorpie wat deur ander as onbeduidend beskou is.

10b. Nadat Jesus na die Tempel gegaan het, het Hy ook na Nasaret teruggekeer (Lukas 2:51).

11a. Toe Jesus 12 jaar oud was, het Hy na die Tempel gegaan.

11b. Elke jaar het Jesus se ouers na die Tempel toe gegaan tydens die Paasfees (Lukas 2:41).

12. Teen die ouderdom van 12 was hy nuuskierig en het hy die Skrifte goed geken (Lukas 2:41-46).

13. Jesus was sondeloos volmaak (Hebreërs 4:15; 2 Korintiërs 5:21). Selfs al stem 'n skeptikus nie saam met hierdie stelling nie, stel hierdie verse sowel as Lukas 2:40 vir ons die feit voor dat Hy ten minste 'n goeie kind was.

14. Jesus het Aramees gepraat. (Matteus 5:22, ens.)

15. Mense uit Galilea het oor die algemeen ook Grieks gepraat. (Griekssprekende nie-Israeliete het net 15–20 myl, 24–32 kilometer, verder gewoon.)

16. Jesus se godsdiens was die judaïsme; spesifiek was hy nader aan die Fariseërs en het hy in al die boeke van die Ou Testament geglo. Die vroeë kerkvaders het gesê die Sadduseërs het slegs die Tora aanvaar.

17. Jesus het as 'n timmerman gewerk (Markus 6:3).

18. Ongeveer 30 jaar oud, gedoop deur Johannes die Doper (Matteus 3:13; Markus 1:9-11).

19. Hy het na die wildernis gegaan voor sy openbare bediening (Matteus 4:1-11; Markus 1:12-13).

Jesus se familie

20. Josef was 'n timmerman. (Mt 13:55)

21. Maria was swanger voordat sy getroud was (Matteus 1:18).

22. Josef het oorweeg om Maria te skei (Matteus 1:19).

23. Geslagsregister van Josef. (getel as slegs 1 item) (Matteus 1:1-16)

24. Geslagslyn van Maria. (gerekend as slegs 1 item)

25. Het vier broers gehad met die name Jakobus, Joses/Josef, Judas/Jude en Simon. (Matteus 13:55-56; Markus 6:3; Galasiërs 1:19; Judas 1, Eusebius se Kerkgeskiedenis (318 n.C.) 2:23 en 3:20)

26. Alhoewel hy van koninklike afkoms was, het Jesus in 'n gewone familie van 'n onderdane volk grootgeword, en hulle was waarskynlik arm (Lukas 2:24 + Levitikus 12:6-8).

27. Maria se niggie was Elisabet, wat 'n nakomeling van Aäron die priester was (Lukas 1:5).

28. Elizabet se man was die priester Sagaria, van die afdeling van Abia (Lukas 1:5).

29. Johannes die Doper, eerstgeborene/enigste kind van Sagaria en Elisabet, was 'n familielid van Jesus.

30. Maria, Jakobus en Joodas was nog in die lewe toe Jesus gekruisig is.

Reaksies op Jesus en verwagtinge van Hom

31. Maria se verwagtinge vir haar seun.

32. Daar is gedink dat Jesus by die messiaanse profesieë gepas het (Matteus 2:6).

33. Aanbidding deur die herders (Lukas 2:15-20).

34. Geskenke deur die konings (Matteus 2:10-11).

35. Die paranoïese reaksie van Herodes die Grote.

36. Johannes die Doper se getuienis.

37. Anna en Simeon in die Tempel. ('n Mens kan argumenteer dat dit twee items is, maar ek sal dit net as een tel.)

Dit is glad nie mager in vergelyking met wat ons van die lewens van ander openbare figure weet voor hulle openbare lewe nie. Vir 'n vergelyking, sien die volgende vraag.

V: Aangesien ons ten minste 37 dinge oor Jesus weet voor Sy openbare bediening, wat weet ons vir vergelyking oor ander sekulêre historiese figure voor hulle openbare verskyning?

A: Vir vergelykingsdoeleindes weet ons net 'n paar dinge oor Pompey, ongeveer 12 dinge oor Aristoteles, en 27 dinge oor Alexander van Macedonië, voor hul openbare lewe. (Baie hiervan is geneem uit die Encyclopedia Britannica).

Pompeius

Gnaeus Pompeius was 'n beroemde Romeinse generaal en politikus wat op 30 September 106 v.C. gebore is.

Hy was die seun van 'n militêre bevelvoerder.

3. Toe hy 17 was, het hy saam met sy vader in die Sosialoorlog geveg.

4. Soos die meeste Romeine, het hy waarskynlik die Romeinse gode aanbid.

5. Hy het Latyn gepraat, en dalk ook Grieks.

Daar is waarskynlik meer items, maar beslis nie meer as 20 items nie.

Aristoteles self

1. Gebore omstreeks 384 v.C.

2. Gebore in Stagira, 'n Griekse dorp aan die noordwestelike kus van die Egeïese See.

3. Het Grieks gepraat.

4. Mense het gewoonlik in die Griekse gode geglo.

5. Sy vader was Nikomachus, 'n dokter van die gilde van die "sons van Aesculapius."

6. Van 17 tot 37 jaar oud, het hy onder Plato by die Akademie van Athene gestudeer.

7. In 342 v.C. het Aristoteles vir sewe jaar as tutor van Alexander van Macedonië opgetree.

8. In 'n graf naby Eretria in Euboea het ons 'n skedel en persoonlike items wat moontlik aan Aristoteles behoort. Hy is omstreeks 322 v.C. oorlede.

Aristoteles se familie

9. Sy vader was hofarts van Amyntas II, die vader van Filips van Masedonië

10. Vader se geslagslyn: van Ioniese Griekse agtergrond

11. Moeder se genealogie: Ionies van Chalcis in Euboea.

Reaksies op Aristoteles en verwagtinge van hom

12. Hulle het akademiese hoop in hom gestel en hom na Plato se Akademie in Athene gestuur om te studeer.

Ons het slegs vyf manuskripte van sy geskrifte, en die vroegste is uit 1100 n.C.

Van Indië tot Spanje, was verreweg die bekendste persoon voor Jesus Alexander van Macedonië, dikwels Alexander die Grote genoem. Kom ons kyk na wat ons weet oor sy vroeë lewe.

Alexander self

1. Sy vader was Filippus II van Masedonië.

2. Sy moeder was Olympias, 'n Molossiese prinses uit Epirus.

3. Gebore omstreeks Oktober 356 v.C.

4. Gebore in Pella, die hoofstad van Masedonië.

5. Toe Alexander 14 jaar oud was (342 v.C.), het Aristoteles vir 7 jaar sy tutor geword.

6. Alexander het daarvan gehou om Homerus te lees.

7. Alexander het 'n dialek van Grieks gepraat.

8. Alexander het in die Griekse gode geglo.

9. Alexander was 'n goeie ruiter en het 'n wit perd met die naam Bucephalus gehad.

10. Toe hy 16 jaar oud was, het Alexander 'n opstand van die bergstamme neergeslaan terwyl sy vader weg was.

11. Alexander het die aanval gelei wat die Heilige Bonde by Chaeronea in 338 v.C. verslaan het.

12. Nadat Filippus van Olympias geskei het, het Alexander by sy moeder in Epirus gewoon.

Alexander se familie

13. Geslagslyn van Olympias. Sy was die dogter van koning Neoptolemos van Epirus en die niggie van Arybbas, albei seuns van koning Alketus, die Molossiese koning van Epirus.

14. Alexander se vader, Filippus II, was die derde seun van koning Amyntas II van Masedonië. Ons is egter nie seker oor die geslagslyn daarvandaan nie.

15. Sy oom was Alexander I, koning van Epirus.

16. Alexander is dus grootgemaak as 'n prins.

17. Ons het 'n standbeeld en die kis van Filippus II van Masedonië (Die Griekse Wêreld bl. 174–175).

18. Filips was regent van Masedonië in 359 v.C., maar het in 356 v.C. as koning die bewind oorgeneem.

19. Filips het van Olympias geskei om Kleopatra, 'n Masedoniese edelvrou, te trou.

20. Alexander I het in 337 of 336 v.C. sy niggie Kleopatra/Cleopatra, Alexander se halfsuster, getrou.

21. Alexander het 'n baba-halfbroer gehad van Philip en Cleopatra, wat Alexander laat doodmaak het toe hy koning geword het.

22. Alexander het 'n neef met die naam Amyntas gehad, wat Alexander vermoor het toe hy koning geword het.

23. Alexander het 'n broer met die naam Aridaeus Philippus gehad, die seun van Filips en Philinna van Larissa. Nadat Alexander gesterf het, het hy Macedonië vir 7 jaar geregeer totdat hy gedood is. Dit is volgens Eusebius in Chronicon bl. 49

24. In 336 v.C. is Filippus II in die oggend van sy dogter Kleopatra se troue met 'n Keltiese mes vermoor.

25. Alexander het in 335 v.C. sy moeder buit gestuur.

Reaksies op Alexander en verwagtinge van hom

26. Filips het hom oorspronklik as die volgende koning voorberei

27. Hy en Filippus was blykbaar vervreem ná Filippus se egskeiding van Aleksander se moeder.

Die geskrifte van baie wat oor Alexander geskryf het, is verlore. Die oorlewende antieke geskrifte sluit in:

"Didot-uitgawe van Arrianus" deur Karl Müller

Diodorus boek 17 (c. 20 v.C.)

Quintus Curtius (c. 42 n.C.)

Plutarch (c.45–125 n.C.) Lewe van Alexander

Arrianus se Anabasis en Indica (150 n.C.)

Justinus se bekorting van die Geskiedenis van Trogus (c.10 v.C.?)

Itinerarium Alexandri (324-361 n.C.)

Epitome Rerum Gestarum Alexandri Magni (4de of 5de eeu)

Moderne biograaf Mary Renault sê in The Nature of Alexander, bl. 30, oor die vroeë biograwe van Alexander: "Arrianus se Geskiedenis begin by sy [Alexander se] aantrede, waarskynlik omdat Ptolemaeus s'n dit ook gedoen het, wat jammer is, want sy kennis van die vroeër jare sou onskatbaar gewees het."

As iemand wil beweer dat wat ons oor Jesus vertel word voor sy openbare bediening "skaars" is, moet hulle eerlik wees en byvoeg dat hulle dink dat wat ons oor die vroeë lewe van die meeste historiese figure tot in die Romeinse tyd vertel word, skaarser is as dié van Jesus.

Ek glo ook dat ons meer weet oor die vroeë lewe van Jesus as oor dié van ander bekende Jode uit dieselfde tydperk, soos Josefus, Filon (20 v.C. tot 50 n.C.) en Bar Kochba. Ek glo ook dat ons meer weet oor die lewe van Jesus voor 30 as wat ons weet oor die vroeë lewe van Moses en Boeddha. Miskien het ons meer agtergrond oor Julius Caesar en Josefus, maar ek ken geen ander nie.

Moses

Hier is wat ons weet oor Moses voor sy openbare lewe.

1. Moses is omstreeks 1525 v.C. in Noord-Egipte gebore.

2. Of sy ouers, of meer waarskynlik sy voorouers, was Amram en Jochebed.

3. Hy was 'n Hebreër, 'n volk wat vir 320 jaar in slawerny was.

4. Hy het 'n ouer suster met die naam Mirjam gehad.

5. Hy het 'n broer met die naam Aäron gehad.

6. Moses was in sy vader se huis vir sy eerste drie maande (Handelinge 7:20).

7. As 'n kind, toe Farao beveel het dat manlike Hebreeuse babas in die Nylrivier gegooi moes word, het sy ma hom in 'n mandjie gesit.

8. Farao se dogter het hom gevind en hom as haar eie seun versorg.

9. Hy het in Farao se hof grootgeword, is opgelei in al die wysheid van die Egiptenare, en was kragtig in woord en daad (Handelinge 7:21-22), en het die kennis en leer van die Egiptenare gehad

10. Sy eie moeder het as sy oppasser gedien.

11. Hy het omgegee vir die Hebreërs toe hy 'n Egiptenaar vermoor het wat 'n Hebreër geslaan het.

12. Selfs op 40-jarige ouderdom was Moses nog redelik sterk om die Egiptenaar te dood.

13. Farao het probeer om Moses te dood.

14. Moses het na Midian gevlug, waar hy 'n paar vroue gesien het wat water vir hul trop skep.

15. Toe herders probeer het om hulle weg te jaag, het Moses hulle van die herders gered.

16. Moses het met Sipporah getrou.

17. Moses se skoonpa se naam was Reuel, wat ook Jetro genoem is.

18. Moses en Sifporah het 'n seun gehad met die naam Gersom.

19. Moses was ongeveer 80 jaar oud toe hy die brandende bos gesien het.

Gautama Boeddha

Ter wille van die argument sal ons aanvaar dat legendes oor die jong Boeddha waar is.

Die seun van 'n koning van die Sakyas, 'n krygergeslagvolk noord van Kosala

Het waarskynlik as kind die Hindoe-afgode aanbid.

3. Hy sou die wêreld prysgee as hy 'n siek man, 'n ou man en 'n lyk sou sien.

4. Hy het sy huis verlaat toe hy 29 was.

5. Hy het 6 jaar spandeer om verligting te soek, wat hy beweer het onder 'n Bo-boom te gevind het.

6. Hy is óf in 544 v.C. óf in 483 v.C. oorlede toe hy 80 jaar oud was.

Mohammed

Mohammed was nie deel van die antieke geskiedenis nie, maar aangesien hy 'n belangrike godsdienstige leier was, sal ons sien wat ons oor sy vroeë lewe, voor die aanvang van sy bediening, weet, ter vergelyking.

1. Mohammed is omstreeks 567–569 n.C. gebore.

2. Die seun van Abdullah en sy vrou Aminah.

3. 'n lid van die Quaryash-stam, wat Mekka beheer het.

4. Sy vader is oorlede voordat hy gebore is.

5. Hy is aanvanklik deur sy grootvader 'Abd al-Mottalib/Muttalib grootgemaak.

6. Later is hy deur sy oom, Abu Talib, grootgemaak.

7. Sy familie was redelik arm.

8. In sy jonger jare het hy waarskynlik karavane gelei.

9. Hy het met Khadija getrou, 'n ryk 40-jarige weduwee toe hy ongeveer 25 was.

10. Daarna was hy waarskynlik 'n vennoot in 'n winkel in Mekka wat produkte verkoop het.

11. Hy kon waarskynlik nie skryf nie, alhoewel hy later in sy lewe 'n bietjie kon lees.

12. Hy was vertroud met die Arabiese afgode, insluitend die drie "dogters van Allah", Al-Lat, 'Uzza en Manat.

13. Enigszins vertroud met die Jodendom en die Christendom.

14. Mohammed was 'n wit persoon wat later sy hare rooi geverf het.

15. Toe Mohammed 'n visioen gehad het, rapporteer die hadithe dat vreemde dinge sou gebeur. Hy sou 'n gerinkel in sy ore ervaar Bukhari Hadiths vol.1 boek 1 hfst.1 nr.2 bl.2; vol.4 boek 54 hfst.6 nr.438 bl.293. Sy hart sou vinnig klop 1:3, sy gesig sou rooi word Bukhari Hadiths vol.2 nr.16; vol.5 nr.618; vol.6 no.508, hy sou swaar asemhaal Bukhari Hadiths vol.6 no.508, hy sou op die grond val met albei oë oop na die hemel toe Bukhari Hadiths vol.5 no.170; vol.6 no.448, hy sou oorvloedig sweet Bukhari Hadiths vol.1 boek 1 hfst.1 no.2 bl.9; vol.2 no.544; vol.3 nr.829, en sien en hoor dinge wat niemand anders gesien of gehoor het nie Bukhari Hadiths vol.1 boek 1 hfst.1 nr.2,3 bl.2-3; vol.4 nr.458,461; vol.6 nr.447. Dit het destyds dalk vreemd gelyk, maar ander mense het sedertdien sommige van hierdie simptome gehad wanneer hulle 'n epileptiese aanval gehad het.

16. Mohammed het gesê dat die engel Gabriël aan hom verskyn het, en op een geleentheid het hy fisies pyn veroorsaak.

Hy het gewonder of hulle van Satan afkomstig was, maar sy vrou het hom oortuig dat hulle van God afkomstig was.

V: In Mt 1:18 en Lk 2:7, is Christus se maagdelike geboorte onverenigbaar met Sy voorbestaan, soos Rudolph Bultmann en Wolfgang Pannenberg gedink het?

A: Nee. Dit lyk net onverenigbaar vir afvallige teoloë wat glo in 'n god wat verplig is om aan hul beperkings te voldoen. Christus het voorgeëxisteer, maar dit het Hom nie beperk om:

1. Tydelik en vrywillig kies om nie sommige van Sy eienskappe te gebruik nie en om 'n deel van Sy heerlikheid te verberg (Hebreërs 2:9; Johannes 17:5; Filippense 2:7).

2. Verskyn as enigiets wat Hy wou, insluitend 'n man (Filippense 2:8)

3. In werklikheid die mensdom op Hom te neem en 'n mens te word. (Hebreërs 2:14-17)

4. Aanvanklik na die aarde te kom as 'n volwassene, 'n kind, 'n baba of 'n embrio, of hoe Hy ook al wou.

In werklikheid het Christus se voorbestaan as Almagtige God Hom glad nie in iets beperk nie. Die enigste beperkings op die Almagtige God is selfopgelegde beperkings. God kan nie lieg nie (Hebreërs 6:18; Titus 1:2), kan Homself nie verloën nie (2 Timoteus 2:13), en kan nie deur die bose versoek word nie (Jakobus 1:13).

V: In Mt 1:18-21 het die "Aankondiging" plaasgevind nadat Maria swanger was, of voor Maria swanger was op grond van Lk 1:26-31?

A: Josef en Maria is twee verskillende persone. Die engel het met MARIA gepraat in Lukas 1:26-31 voordat sy swanger was. Die engel het met JOSEF gepraat nadat Maria swanger was en Josef oorweeg het om van haar te skei in Matteus 1:18-21.

V: In Mt 1:18 en Lk 2:7, wie was die Ebionitiese ketels, en wat het hulle geglo?

A: Die Ebioniete het 'n "lae" siening van Christus gehad, en geglo dat Hy van God die Vader afkomstig was, maar nie God die Seun nie. Hulle het geglo dat Jesus in die sin van eer God genoem kon word, maar dat Hy nie goddelik was nie. Die Ebioniete het geglo dat Joodse gebruike steeds beoefen moes word. Hulle het die maagdelike geboorte van Christus ontken en gesê dat Hy uit Josef gebore is (Irenaeus Against Heresies boek 3 hoofstuk 21 bl. 451), en hulle het slegs 'n verkorte vorm van die Evangelie volgens Matteus aanvaar (Irenaeus Against Heresies boek 3 hoofstuk 10.7 bl. 428).

V: In Mt 2:2,7,9 wat was die ster oor Betlehem toe Christus gebore is?

A: Al sê die Skrif dit nie uitdruklik nie, was dit waarskynlik die shekinah-heerlikheid van God, aangesien die "ster" hulle na 'n spesifieke dorpie en selfs 'n bepaalde huis kon lei.

V: In Mt 2:2,7 wie anders het hierdie ster in die ooste wat die wyse manne gesien het, genoem?

A: 'n Aantal vroeë skrywers noem dit.

Ignatius (c.100-117 n.C.) Brief aan die Efesiërs hfst.19 bl.57

Justin Martyr (c.138-165 n.C.) Dialoog met Trypho die Jood hoofstuk 88 bl.237

Irenaeus van Lyon (182-188 n.C.) Irenaeus Teen die Hereesie boek 3 hfst.9.2 bl.423

Tertullianus (198-220 n.C.) Oor Afgodsdiens hfst.9 bl.65

Hippolytus (222-234/5 n.C.) Weerspreking van alle ketterye boek 7 hoofstuk 15 bl. 108

Origenes (225-249 n.C.) het dit as 'n nuwe ster beskou, nie 'n bestaande hemelliggaam nie, in Origenes teen Celsus, boek 1, hoofstuk 48, bl. 422.

Traktaat oor Herdoop (c. 250-258 n.C.) hfst. 8 bl. 671

Petrus van Alexandrië (306,285–311 n.C.) Kanonieke Brief hoofstuk 13 bl. 277 noem die magi, maar nie die ster nie.

Athanasius (318 n.C.) "Van wie se geboorte het 'n ster in die lug vooraf aangekondig om aan die wêreld te verkondig dat Hy gebore is? Want toe Moses gebore is, is hy deur sy ouers verberg: … Maar by Christus se geboorte was nie 'n mens die getuie nie, maar 'n ster in daardie hemel vanwaar Hy neergedaal het." Inkarnasie van die Woord hfst. 38.5 bl. 55.

V: In Mt 2:11, lyk dit redelik om te glo dat die wyse manne wat gekom het om Jesus te aanbid, vertroud was met Daniël se messiaanse profesie, dit bestudeer het, en besef het dat die koms van die Messias naby was. Is u bewus van enige verwysing in die geskrifte van die Zoroastriete of ander Persiërs (Midde-Oosterlinge), na Daniël se profesie oor die Messias?

A: Daniël het vir 'n geruime tyd in Persië gewoon en het omgang gehad met die Persiese wyse manne en astroloë. Die Magi was 'n stam van Zoroastriese / Mediese priesters, soortgelyk aan hoe die Leviete die priesters en tempelwerkers van Israel was. Ek is nie vertroud met Zoroastriese literatuur nie, maar ek is nie seker of baie mense is nie, aangesien die Moslems 'n groot deel daarvan vernietig het. Die Zoroastriërs het minder beskerming geniet onder die Moslems as die "mense van die Boek", dit wil sê Christene, Jode en Sabiërs. Moslemse literatuur bevat gereelde verwysings na Zoroastriërs, en tot my wete bevat moslemse literatuur geen verwysing na die koms van die Zoroastriërs nie.

V: In Mt 2:11, waarom het die wyse manne 'n huis binnegegaan, aangesien Jesus in 'n krip gebore is in Lk 2:7?

A: Jesus is in 'n stal gebore omdat daar geen plek in die gastehuis was nie. Josef en Maria sou nie langer as nodig in 'n stal wou bly nie. Hulle het in 'n huis ingetrek teen die tyd dat die wyse manne gekom het.

Moderne Westerse Kersliedere stel gewoonlik die wyse manne voor asof hulle op die nag van Jesus se geboorte gekom het. In werklikheid het hulle eers geruime tyd daarna gekom. Ortodokse kerke vier Kersfees op 25 Desember, maar die koms van die wyse manne word in die middel van Januarie gevier.

V: 'n Kommentator sê: "Jesus het gekom, nie as die militêre oorwinnaar van Openbaring 19 nie, maar as die Lydende Dienaar (Jesaja 53) en nederige leier (Sagaria 9:9). Die Koninkryk word dus ingehuldig (Matt 3:2; 4:17; 10:7; 11:12; 12:28; Mrk 1:15; Lk 9:9, 11; 11:20; 21:31-32), maar nie volbring nie (Mt 6:10; 16:28; 26:64)". Wat beteken dit? Is die koninkryk in die hede of in die toekoms? Of is dit met die inkarnasie in Betlehem ingelui en sal dit met die tweede koms van Christus vervul word?

A: Ek weet nie watter kommentator(e) jy bedoel nie, maar ek stem met hulle saam. In Jesus se eerste koms het Hy as 'n Lydende Dienaar gekom, nie as 'n militêre veroweraar nie, tot groot ontsteltenis van die zelote. Die Koninkryk van God het verskyn toe Jesus op aarde was, en dit is nou in ons. Die Koninkryk van God het egter nie in krag gekom nie, en sal nie kom totdat Jesus in die Openbaring terugkeer nie.

V: In Lk 2:22-38 is Jesus by die Tempel (in Jerusalem) aangebied, of het Josef sy gesin na Egipte geneem nadat die wyse manne gekom het, soos Mt 2:13-18 sê?

A: Albei.

1. Jesus is ongeveer veertig dae ná sy geboorte in die Tempel in Jerusalem voorgestel. Toe het hulle op pad na Egipte na Betlehem teruggekeer. Nadat Maria gereed was, het hulle vertrek.

2. In teenstelling met Westerse Kersverhale het die wyse manne nie op die nag gekom toe Maria in arbeid was nie. Hulle het 'n paar weke later gekom. As 'n kanttekening gee Oosterse Ortodokse Christene oor die algemeen nie geskenke by Kersfees nie. Hulle gee geskenke in die middel van Januarie, wanneer hulle glo dat die wyse manne gekom het.

V: In Mt 3:17 het God gesê: "Dit is my geliefde Seun…", of het God gesê: "Jy is my geliefde Seun…" soos Mk 1:11 en Lk 3:22 sê?

A: Dit kan op beide maniere wees om drie redes.

1. Die evangelieskrywers het aanhalings dikwels parafraseer. Maar ongeag, sien ons die betekenis dat God die Vader aan die skare verkondig het dat Hy Sy guns op Jesus geplaas het.

2. God die Vader kon dit in Hebreeus en/of Aramees gesê het, maar die Evangelies wat ons het, is in Grieks.

3. Papias, dissipel van Johannes die apostel, neem waar dat Matteus oorspronklik in die taal van die Hebreërs (Aramese?) geskryf is, en dit kon parafraseer gewees het toe dit in Grieks vertaal is.

V: In Mt 3:17; Mk 1:11; en Lk 3:22, het Jesus Homself aangespreek?

A: Jesus het nie na Homself gepraat nie. Hy het tot God die Vader gepraat, wat Hom "My Seun" genoem het.

V: In Mt 4:1 en Mk 1:12, is Jesus reg ná Sy doop in die woestyn gestuur, of het Hy, soos Jn 1:29,35,43 sê, 'n paar dae gewag en toe na Kana gegaan, soos Joh 2:1 impliseer?

A: Alhoewel Jesus iewers ná die einde van hierdie versoekings na Galilea gegaan het, sê Matteus 4:11-12; Markus 1:13-14; en Lukas 4:13-14 nie waar Jesus onmiddellik was toe die 40 dae verby was nie. Daar is dus twee verskillende moontlikhede.

Doop dan 40 dae dan Galilea: Dit is waarskynlik dat Johannes Jesus op die dag van Johannes 1:29-34 gedoop het. Toe het Jesus nog een dag gebly (Johannes 1:35), en die volgende dag besluit om na Galilea te vertrek (Johannes 1:43).

Die bruilof in Kana was baie later, óf op die derde dag van die week óf die derde dag ná die aankoms in Galilea. Dit kon nie die volgende dag ná Johannes 1:43 wees nie (wat ná Johannes 1:35 was), want dit sou vier dae wees, nie drie dae nie.

Mattheüs 4:1 sê eenvoudig dat Jesus na die wildernis gegaan het nadat Hy gedoop is. Markus 1:12 sê dat Jesus "onmiddellik" in die wildernis ingegaan het, maar dit kan steeds beteken 'n paar dae later.

Doop, dan 40 dae, dan terug na Johannes: Johannes 1 sê nooit wanneer Jesus gedoop is nie. Jesus kon deur Johannes ongeveer 40 dae voor Johannes 1:19 gedoop gewees het. Na Jesus se versoekings het Hy na Johannes teruggekeer in Johannes 1:29.

V: In Mt 4:1-11, was die volgorde van Jesus se versoekings brood, trots en mag, of was dit brood, mag en trots in Lk 4:1-12?

A: Daar is twee antwoorde, en albei kan waar wees.

1. Lukas gebruik eenvoudig die woord "en", wat nie noodwendig impliseer dat hy dit in volgorde gee nie. Sien Hard Sayings of the Bible bl. 454–457 vir meer oor die siening dat Matteus in volgorde is en Lukas nie.

2. Ook, gedurende die veertig dae waarin Jesus beproef is, is hierdie en ander versoekings waarskynlik verskeie kere in verskillende ordes gegee.

V: In Mt 4:1-11; Mk 1:13; en Lk 4:1-13, hoe kan ons voorstel dat "God" deur die duiwel versoek word, soos Ahmad Deedat sê?

A: Satan kan enigiets probeer doen, maar omdat Satan Jesus versoek het, maak Satan se optrede Jesus geensins minder nie.

Jesus was 100% God, maar Hy was ook 100% mens. As Jesus as God net as 'n soort spook verskyn het, kon Hy nie in versoeking gebring word nie. Maar omdat Jesus ten volle mens was, en as die verzoeningsoffer vir mense, moes Hy ervaar wat alle mense ervaar.

V: In Mt 4:1-11; Mk 1:13; en Lk 4:1-13, wie se inisiatief was dit dat Jesus in die wildernis sou gaan word en waarom?

​​A: Die Griekse woord hier vir versoek, peirazo, en versoeking, peirasmos, kan lok tot kwaad beteken, maar in sekulêre Griekse literatuur beteken dit toets. Jesus is nie deur die duiwel ontvoer nie, soos 'n moslem beweer het, want toe Jesus Satan in Matteus 4:10 beveel het om te gaan, moes Satan gaan. Eerder het God die inisiatief geneem; die Heilige Gees het Jesus gelei om in die wildernis te gaan om die duiwel te konfronteer. Die duiwel het Jesus na 'n hoë berg en na die dak van die tempel geneem, maar beide Satan en Jesus het geweet dat Satan nie toegelaat is om enigiets aan Hom te doen nie. So, voordat Jesus se bediening selfs begin het, is dit gedemonstreer dat Satan geen greep op Jesus sou hê of Hom sou laat val nie. Jesus kon fisiese begeerte weerstaan om 'n geestelike behoefte te bevredig.

V: In Mt 4:1-11 en Lk 4:1-13, hoe weerspieël Satan se versoekings van Jesus Satan se versoekings van Eva in Gen 3:6?

A: Al is hulle nie identies nie, gebruik Satan dikwels soortgelyke taktieke oor en oor, en dit is waarskynlik omdat hulle bly werk goed vir Satan. Maar terwyl Adam en Eva in die weelderige tuin geval het, was Jesus in die woestyn oorwinnaar. Terwyl Israel nie getrou was in die wildernis vir 40 jaar nie, was Jesus getrou in die wildernis vir 40 dae. Wanneer ons in versoeking kom, is dit 'n geleentheid vir ons om te wys dat Hy wat in ons is, groter is as hy wat in die wêreld is, soos 1 Johannes 4:4 sê.

Eva het gesien dat die verbode vrug was:

1. Goed vir voedsel [fisiese eetlus],

2. Aangenaam vir die oog [skoonheid, wellus van die oë],

3. Begeerlik om wysheid te verkry, [jou oë sal oopgaan, en soos God, goed en kwaad ken. [goddelike krag nadat Satan se bevel gevolg is].

Jesus, wat gevas het, is verlei met:

1. Steene wat brood word [fisiese eetlus],

2. Om homself vanaf die dak van die tempel te werp [vertoon],

3. Gesag oor al die koninkryke van die aarde [goddelike mag onder Satan se bevel.]

1 Johannes 2:16 noem drie soorte sondes in die wêreld: die wellus van die vlees, die wellus van die oë en die hoogmoed van die lewe.

Alhoewel die volgorde van die versoekings in Matteus en Lukas verskillend was, is dit waarskynlik dat Satan nie net drie keer vir Jesus versoek het en toe opgegee het nie. Eerder het Satan waarskynlik keer op keer vir Jesus versoek.

V: In Mt 4:1-11, Mk 1:13; en Lk 4:1-13, aangesien Jesus God is, kon Hy nie versoek en sondig nie, of kon Hy as mens versoek en val?

A: Dit is 'n paradoks wat algemeen die onberispelikheid van Christus genoem word. Die versoekings was werklik, nie vals nie. Maar die uitkoms was seker dat Hy nie sou sondig nie. Soos die Believer's Bible Commentary, bl. 1212, sê: "Ten spyte van Jesus se onvermoë om te sondig, was die versoeking baie werklik. Dit was moontlik vir Hom om met aansprake tot sonde gekonfronteer te word, maar dit was moreel onmoontlik vir Hom om toe te gee." In plaas daarvan om nie in staat te wees om te sondig nie, kon Jesus nie sondig nie. 'n Grove analogie is of 'n klein Somaliese seerowerskip 'n Amerikaanse slagskipkruiser kon aanval. Die seerowers het per ongeluk gedink dit was 'n handelsskip wat gekaap kon word. Dit het nie goed geëindig vir die seerowers nie. Hul hoofboot is vinnig gesink deur wat die Amerikaanse vloot "kleinwapevuur" noem, voordat hulle naby die slagskip gekom het.

Q: Bart Ehrman skryf, "In Matteus weier Jesus om wonders te verrig om sy identiteit te bewys; in Johannes is dit prakties die enigste rede waarom hy wonders verrig." Jesus, Interrupted bl. 103 In Matteus, in die tweede versoeking en elders, sal Jesus geen tekens verrig om homself te bewys nie. Jesus, Interrupted bl. 84

A: Ehrman stel nie-gehoorsaamheid aan die woord van Satan of die skeptiese Fariseërs gelyk aan die verrig van tekens vir mense wat op soek is na antwoorde of hulp nodig het. Jesus het gesê die rede waarom Hy Hom nie neergoooi het nie, was dat 'n mens God nie moet beproef nie in Matteus 4:7. Jesus het dit aan niemand verskuldig gehad om 'n enkele teken te verrig nie; en Hy het nooit tekens verrig vir skeptiese mense wat gedink het Jesus het dit aan hulle verskuldig nie. Maar Jesus het genadiglik tekens verrig vir mense wat geloof gehad het en hul geloof versterk het.

V: In Mt 4:12 en Mk 1:14, ná Jesus se versoeking, is Johannes in die tronk gesit voor Jesus se bediening in Nasaret en Kapernaum, of ná Jesus na Galilea gekom het in Jn 1:43?

A: Die Bybel sê die volgende:

Johannes 1:43 sê dat Jesus besluit het om na Galilea terug te keer (nie dat hy daardie dag teruggekeer het nie) die dag nadat Johannes die Doper weer gesê het dat Jesus die Lam van God is. Johannes die Doper was nog nie gearresteer nie.

Mattheüs 4:12 sê dat toe Jesus hoor van Johannes se gevangenneming, Hy na Galilea teruggekeer het.

Markus 1:14 sê dat nadat Johannes in die tronk gesit is, Jesus na Galilea gegaan het.

Volgorde van gebeure:

1. Johannes het weer gesê dat Jesus die Lam van God was.

2. Die volgende dag het Jesus besluit dat Hy (vroeër of later) na Galilea sou terugkeer.

3. Of voor Jesus na Galilea vertrek het, of ná sy vertrek maar voor hy in Galilea aangekom het, is Johannes in die tronk gegooi.

4. Jesus het in Galilea gekom.

V: In Mk 1:14 het Jesus Sy bediening in Galilea begin, of in Judea en Jerusalem soos Jn 1:35-42 [vermeend] sê? Is daar enige definitiewe betekenis of belangrikheid hieraan verbonde?

A: Johannes 1:35-42 sê niks daarvan dat Jesus Sy bediening begin het nie, maar eerder dat Hy die dissipels Andreas en Petrus geroep het. Dit was die plek waar Johannes die Doper was, nie Jerusalem nie. Die volgende dag in Johannes 1:43 het Jesus na Galilea vertrek en Filippus en ander dissipels geroep. Markus 1:14 sê nie dat Jesus sy bediening per se begin het nie, maar dit sê wel dat nadat Johannes in die tronk gesit is, Jesus die evangelie van God in Galilea verkondig het.

V: In Mk 1:12-13, het Jesus ná Sy doop vir 40 dae in die wildernis gegaan, of het Hy op die derde dag na die bruilofsfees in Kana gegaan soos Jn 2:1 sê?

A: Albei. Die "derde dag" was die derde dag nadat Hy na Galilea gekom het, nie die derde dag ná die doop soos Bible Difficulties & Seeming Contradictions bl. 196 en die Believer's Bible Commentary bl. 1473 sê nie. 'n Ander antwoord is dat "die derde dag" die derde dag van die week was.

Die Expositor's Bible Commentary, volume 9 bl. 42, sê die derde dag kan die derde dag wees sedert hy Johannes die Doper verlaat het. Al sê dit "die volgende dag" in Johannes 1:29–35,43 kan dit almal na dieselfde dag verwys, maar dit is onwaarskynlik; hierdie betekenis sou duideliker gewees het as "die volgende dag" nie verskeie kere gebruik is nie.

V: In Luk. 3:22 oor Jesus se doop, behoort daar volgens Justinus Martelaar, [vermeendlik] Clemens van Alexandrië, [vermeendlik] Augustinus en ander te staan: "Jy is my Seun, vandag het Ek jou voortgebring," of "Jy is my geliefde Seun, in wie Ek 'n welbehae het." (Dit is die eerste helfte van 'n beswaar wat 'n moslem opgebring het.)

A: Eerstens laat ons die implikasies van hierdie moslem se argument beskou, tweedens dieselfde standaard op die Islam toepas, derdens die besonderhede van hierdie manuskripvariant, en laastens dit op die Christendom in die algemeen toepas.

A. Betekenis van die moslem se argument

Kom ons neem vir 'n oomblik aan dat die moslem absoluut reg is. Die vers het oorspronklik gesê wat die moslem verklaar. Of andersins, neem aan ons kan net seker wees van wat in albei weergawes gemeen is: "JY IS MY SEUN". Gefeliciteer: As God regtig dit gesê het, vir enigiemand, het die Moslem se eie woorde pas Islam weerlê en die Koran daarvan beskuldig dat dit 'n leuen oor Allah vertel. Die Koran sê dit is baie verkeerd om te sê dat Allah 'n Vader is, of dat Allah seuns het (Soera 2:116; 4:171; 5:116,117; 6:100; ens.). As God regtig Jesus "my Seun" genoem het, vertel die Koran 'n leuen oor God. (Ek het aangeneem dat die Moslem-vraer 'n ortodokse Moslem was, alhoewel ek hieroor verkeerd kan wees.)

B. Pas dieselfde standaard op die Islam toe

Hierdie variasie verander geen Christelike leer nie, want albei uitdrukkings word elders genoem. Die onfeilbaarheid van die Bybel beteken dat die Bybel sonder enige fout in die oorspronklike manuskripte was; manuskripvariasies het ingesluip, maar geen wat geloof of praktyk beduidend verander nie. In teenstelling hiermee glo die meeste Moslems dat die Arabiese Koran vandag 'n presiese kopie van die oorspronklike op aarde is, wat 'n presiese kopie van tafels in die Hemel was (Soera 85:20-22). Tog het die Koran ook bewysbaar veranderinge ondergaan.

a) Sahih Muslim 2:2286 bl. 500,501 noem 'n verlore Soera van die Koran. Dit bevat 'n uitgebreide aanhaling uit hierdie Soera, en inderdaad is dit nie vandag in die Koran nie.

b) 'n Vroeë Koraniese redaksie ('Ubai), wat die standaardisering van 'Uthman oorleef het, het nie die eerste en laaste soera's gehad nie. (Hulle is nie net afgeknip nie; hulle was nog nooit daar nie.) Dit is vandag in die Al-Azhar-museum in Kaïro.

c) Abu Yunus, die bevryde slaaf van 'Aisha, het 'n kopie van die Koran vir 'Aisha getranskribeer. Dit was effens anders in Soera 2:238. "Abu Yunus, die bevryde slaaf van 'Aisha, het gesê: 'A'isha (mag Allah haar behaag) het my beveel om 'n kopie van die Koran vir haar af te skryf en gesê: Wanneer jy hierdie vers bereik: 'Bewaar die gebede en die middelste gebed' (2:238), laat my weet; toe ek dit bereik het, het ek haar laat weet en sy het vir my voorgedikteer (soos volg): Bewaar die gebed en die middelste gebed en die middaggebed, en staan opreg gehoorsaam aan Allah. 'A'isha (mag Allah tevrede wees met haar) het gesê: "So het ek dit gehoor van die Boodskapper van Allah (vrede en seëninge van Allah sy met hom)" Sunan Nasa'i vol.1 nr.475 bl.340

d) "Toe het Allah vir ons 'n vers geopenbaar wat later onder die opgeskorte verse was." Bukhari vol.5 boek 59 hfst.27 nr.416 bl.288.

"Oorgedra deur Anas bin Malik: ... Daar is 'n Koranvers oor diegene wat by Bi'r-Ma'una gedood is geopenbaar wat ons gebruik het om te reciteer, maar dit is later gekanselleer. Die vers was: 'Deurgee aan ons volk dat ons ons Here ontmoet het. Hy is met ons tevrede en Hy het ons tevrede gemaak.' Bukhari vol.4 boek 52 hoofstuk 19 nr. 69 bl. 53. Sien ook die Geskiedenis van al-Tabari vol. 7 bl. 156.

Ander verwysings na gekanselleerde verse is: Bukhari vol.4 boek 52 hfst.9 nr.57 bl.45, Bukhari vol.4 boek 52 hfst.184 nr.299 bl.191, Bukhari vol.5 boek 59 hfst.27 nr.416 bl.288, en Bukhari vol.5 boek 59 hfst.27 nr.421 bl.293 herhaal almal dieselfde oor dieselfde vers.

e) Al-Bukhari-hadiths sê dele van die Koran was vermis en/of opgeskras in vol.4 boek 51 hfst.12 nr.62 bl.48-49, vol.4 boek 51 hfst.19 nr.69 bl.53; vol.6 boek 61 hfst.3 nr.510 bl.479-480, vol.6 boek 61 hfst.4 nr.511 bl.480.

f) 'n Paar van die ander plekke met variasies (nie net op vokale nie) is:

Soera 11:46 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3383 p.1116

Sura 18:76 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3384 p.1116

Sura 18:86 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3385 p.1116

Soera 24:35 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3387 p.1116

Soera 34:23 weens vokale, maar in een geval 'n medeklinker. Abu Dawud vol.3 voetnoot 3392 p.1117

Soera 39:59 Hierdie haal aan met 'n vroulike voornaamwoord vir siel, terwyl die bekende leesstelle 'n manlike voornaamwoord het. Abu Dawud 3:3979 voetnoot 3393 p.1117

Soera 89:26 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3399 p.1118

Soera 89:25-26 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3408 bl.1119

Soera 12:23 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3411 bl.1120

Soera 2:58 Abu Dawud vol.3 voetnoot 3413 bl.1121

Soera 24:1 (ontbreek of 'n ekstra "r" Faradnaha (en wat Ons beveel het) vs. die meerderheid farradnaha (wat Ons in detail beskryf het) Abu Dawud vol.3 voetnoot 3414 p.1121

g) 'n Rasionalisering van veranderinge in Mohammed se leeftyd: Volgens Soera 22:52 gooi Satan altyd iets by 'n profeet se woorde in, maar God moet dit weer kanselleer. Dit kan 'n verklaring wees vir waarom vier verskillende Moslem-historiese bronne berig dat Soera 53:19-20 oorspronklik gesê het dat daar gehoop is op die voorspraak (hulp) van vier afgodsgodinne.

Sou die Moslem-vraer oor die Bybel tevrede gewees het as Christene net die bewyse vernietig en al die manuskripte behalwe een bevooroordeelde weergawe verbrand het? Aan die een kant sou mens dink van nie, behalwe dat dit presies is wat 'Uthman gedoen het toe hy mense beveel het om hul eksemplare van die Koran in te lewer om vernietig te word, en hy het ander eksemplare heruitgegee. Die Korane vandag is egter nie eens identies aan 'Uthman se teks nie. Byvoorbeeld, variasie: Soera 6:160a (6:159a in Yusuf 'Ali): "…sektes, ek is niks daarmee te make nie;" (in 'Uthman se tyd) teenoor "…sektes, jy het in die minste geen deel daaraan nie:" al-Tabari, vol. 15, bl. 181 en voetnoot 323.

C. Besonderhede van hierdie manuskripvariant

"Jy is my Seun, die Geliefde; met jou is Ek welbehaaglik." (p4 (3de eeu), Sinaïticus, Vaticanus, Alexandrinus, Bisantynse Leesboek, sommige Italiaanse manuskripte, Sahidies-Kopties, Ethiopies, Georgies, Augustinus). Augustinus het volgens Aland et al. (4de hersiene uitgawe) die eerste lezing gehad, dus was die Moslem-vraer verkeerd om Augustinus in die tweede kategorie te plaas.

"Jy is my Seun, vandag het Ek jou voortgebring" (Bezae Cantabrigiensis, sommige Italisynse, Justinus Martelaar se Dialoog met Trypho hfst. 88 bl. 244 (geskryf omstreeks 138–165 n.C.); Hilarius (355-367/368 n.C.), Methodius (270-311/312 n.C.), apokriewe Evangelie van Nikodemus (Griekse vorm hoofstuk 2; Apokriewe Kindheidsvertelling 54.)

"Jy is my geliefde Seun, vandag het Ek jou voortgebring" Clemens van Alexandrië 193-217/220 n.C.). Dit is soortgelyk aan die tweede lesing, behalwe met die "geliefde" aspek van die eerste lesing. Die Moslem-vraer was dus verkeerd om Clemens van Alexandrië in die tweede kategorie te plaas.

D. Toepassing op die Christendom in die algemeen

Justin het dalk uit die geheue aangehaal, en selfs goeie mense kan klein geheue-foutjies hê. Ons glo nie dat God se boodskap die medeklinkers en vokale van die Bybel is nie, maar die boodskap van die Bybel, en die boodskap is konstant, selfs al gaan jy met die tweede lezing saam, aangesien ander verse albei sê dat a) Jesus bemind was, en b) vandag het Ek jou voortgebring (Psalm 2). Wat 'n eerlike fout, 'n foutiewe geheue, kan wees, bewys nie vervalsing nie, tensy A'isha, die vrou van Mohammed, wat 'n vers uit die Koran met 'n ander betekenis gehad het, ook 'n vervalser was.

V: In Lk 3:22, bewys hierdie manuskripverskil dat 'n vervalser aan die werk was, en dat die Bybelvers verander is om uit te haal dat Jesus by die doop God se Seun geword het, in plaas van by die geboorte of daarvoor? (Dit is die tweede helfte van die moslem se beswaar)

A: Glad nie. Alhoewel ons nie alle besonderhede ken nie, is daar vier moontlikhede, waarvan enige een 'n bevredigende antwoord gee.

Meervoudige stellings: Miskien het die Vader verskeie stellings gemaak. Waarom sou God die Vader hier beperk wees tot net een keer om Jesus Sy Seun te noem?

Een omvattende verklaring: Miskien het die Vader net een sin gesê, en dit was iets soos: "Jy is my geliefde Seun, in wie Ek welgeval het; vandag het Ek jou voortgebring." Almal het korrek dele daarvan opgeteken.

Geheuefout deur Justin Martyr: Justin Martyr, wat dit moontlik uit die geheue aangehaal het, het 'n fout gemaak, en latere skrywers wat Justin Martyr gelees het, en die geskrifte van vroeër skrywers wat Justin Martyr gelees het, het hierdie fout gekopieer.

Bybelvariant: Iemand voor Justin Martyr het hierdie frase hier per ongeluk gekopieer, en Justin het korrek aangehaal wat in sy Bybel was.

Vir baie Moslems, as enige Koran verander, selfs nie-teologiese veranderinge, en dit bewys 'n vervalsing is, dan behoort elke kopie van die Koran vandag verbrand te word omdat dit ook 'n vervalsing is. Dit het veranderinge vanaf Uthman se weergawe (Sura 159a (of 160a) is net een voorbeeld). En 'Uthman se gestandaardiseerde teks verskil van 'Ubai se teks, en albei het die verlore Soera weggelaat. In werklikheid erken die Koran dat Satan (ten minste tydelik) ook 'n bietjie van sy leer in die profeet se woorde gooi (Soera 22:52). As voorbeeld daarvan, oorweeg die oorspronklike bewoording van Soera 53:19-20.

V: In Luk. 3:23 staan daar "omtrent dertig", wat van 25 tot 35 jaar oud kan wees.

A: Lukas 3:23 sê, "omtrent dertig" wat van 25 tot 35 jaar oud kan wees. Jesus is gebore tydens die bewind van Herodes die Grote, wat in 4 v.C. gesterf het, en Jesus het sy bediening begin nadat Johannes die Doper syne begin het. Johannes het sy bediening begin in die 15de jaar van Tiberius Caesar, wat in 28 n.C. was. Dus, as argeologiese datums as presies genoeg beskou word, was Jesus ongeveer 33 tot 35 jaar oud. Ook was Pontius Pilatus slegs prefek van Judea van 26 n.C. tot 36/37 n.C., dus moes Jesus voor daardie tyd gekruisig gewees het. Die beste skatting wat ons het, is dat Jesus Sy bediening omstreeks 30 n.C. begin het en waarskynlik op 3 April 33 n.C. gesterf het.

V: In Mt 4:12-13, hoe het Simon en Andreas dissipels geword toe Jesus by Johannes die Doper was, aangesien Jesus hulle beveel het om Hom in Galilea te volg, soos in Mt 4:18-20, Mk 1:16-20 en Lk 5:1-11?

E: Eerstens het hulle "discipels" geword toe Jesus by Johannes die Doper was. Hulle het eers later in Galilea spesiale dissipels geword en is daarna as apostels aangestel. Onthou dat Jesus 'n groot aantal dissipels gehad het, van wie sommige Hom verlaat het in Johannes 6:66. Benewens hulle, het Hy 72 spesiaal aangestelde dissipels gehad, in Lukas 10:1. Uiteindelik het Jesus die twaalf gehad, wat apostels geword het, in Markus 6:7 en Johannes 6:67.

V: In Joh 1:35-37 het Andreas en die ander dissipel Jesus die dag ná Sy doop gevolg, of het hulle 40 dae ná Jesus se versoekings gewag?

A: -Daarna. Jesus is deur Johannes gedoop (Mattheüs 3:13-17; Markus 1:9-11; Lukas 3:21-23), is 40 dae lank versoek (Mattheüs 4:1-11; Markus 1:12-13; Lukas 4:1-12) en het na Johannes teruggekeer (Johannes 1:29-32)

V: In die bediening van Jesus, kan ons die volgorde van die gebeure ken?

A: Ons kan slegs die volgorde van sommige gebeure ken. Baie mense kan egter baie verward wees oor die volgorde van die evangelies weens drie misverstande wat uit die weg geruim moet word.

Nie elke gebeurtenis is deur die evangelieskrywers opgeteken nie; hulle het egter ook nooit beweer dat hulle dit sou doen nie. Byvoorbeeld, Johannes, wat voorheen 'n dissipel van Johannes die Doper was, is verstaanbaar stil tussen die tyd toe Jesus gedoop is en die tyd toe hy by Jesus aangesluit het. Johannes 21:25 sê spesifiek dat Jesus baie ander dinge gedoen het wat nie neergeskryf is nie. Die Evangelie volgens Johannes is ná die ander evangelies geskryf, en Johannes blyk die dele te beklemtoon wat die ander nie genoem het nie.

Herhaling: Stel jou voor dat Jesus deur die talle dorpe reis wat hy regdeur Galilea, Judea en Dekapolis besoek het, en nooit 'n enkele gebod of gelykenis herhaal nie, en elke dorp iets heeltemal anders vertel. nie baie waarskynlik nie! Jesus het waarskynlik hierdie gelykenisse baie meer kere vertel as wat in elke evangelie opgeteken is, en mense het meer oor Jesus gepraat as wat opgeteken is. Dus is dit byvoorbeeld 'n oop vraag of die Bergrede in Matteus en die Prediking op die vlakteland in Lukas twee gebeure was, waar hy 'n paar leringe herhaal het, of een gebeurtenis, waar Jesus op 'n plato gepraat het.

Nie in volgorde nie: Die evangelieskrywers het nie alle gebeure in volgorde opgeteken nie, maar hulle het ook nooit beweer dat hulle dit in volgorde opgeteken het nie. In werklikheid sê Papias, 'n dissipel van Johannes die apostel, spesifiek dat Markus nie die gebeure in volgorde opgeteken het nie.

Binne elke algemene tydperk van Christus se bediening het die evangelieskrywers nie beweer dat iets in volgorde was nie, behalwe vir die volgende gedeeltes, waar die woorde "nadat", "die volgende dag", ens. gebruik is. In die vrae oor die evangelieharmonie, sien die vetgedrukte woorde wat tyd-, volgorde- en plekmerkers aandui.

V: In die Evangelies, wat is 'n harmonie vir die vroeë bediening van Jesus?

A: Die vroeë bediening strek tot by die tyd dat Johannes die Doper gedood word. Voordat die volgorde van gebeure gegee word, is dit goed om 'n bietjie geografie te ken.

Geografie: Die See van Galilea, die Meer, die See van Tiberias, is almal dieselfde varswatermeer. Galilea is wes van die See van Galilea, en die Dekapolis is suidoos van die See van Galilea. Betsaida is reg noord van die See van Galilea, en wes daarvan is Kapernaum aan die oewer, met Korasin reg noord van Kapernaum. Magdala is aan die oewer direk wes van die See van Galilea, en Kana is direk wes daarvan. Nain is suidwes van die See van Galilea, ongeveer 10 myl (16 kilometer) van die oewer af. Die land van die Gerasene, Gennesareth, of die Gadareners is óf dieselfde plek, óf plekke baie naby mekaar oos en suidoos van die See van Galilea. Hard Sayings of the Bible bl. 373 sê dat Gerasa 30 myl (48 kilometer) suidoos van die See van Galilea was en dat sy lande nie tot die See gereik het nie. Gadara was vyf myl (8 kilometer) suidoos van die See van Galilea en sy lande het wel tot die See gereik, soos bewys deur Josefus wat dit noem en 'n muntstuk van Gadara wat 'n skip wys.

Orde: Dit is belangrik om te onderskei tussen wat in volgorde gesê word en wat moontlik in volgorde is. Vir hierdie 65 gebeure verwys die syfers na gebeure wat in volgorde ná die vorige syfers moet kom. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat moontlik in volgorde is, maar in enige volgorde kan plaasvind. Die vetgedrukte woorde dui aanwysers van tyd, volgorde en ligging aan. Die onderstreepte verse wys gedeeltes wat waarskynlik nie in kronologiese volgorde in die evangelie is nie.

Vroeë bediening: Mt 4:12-14:12, Mk 1:14-6:29, Lk 3:19-20; 4:14-9:9, Jn 1:43-5:47

E1a1. In Kana op die derde dag (3de dag ná die terugkeer na Galilea, ná Johannes gepraat het, of 3de dag van die week?), verander Jesus water in wyn. Eerste wonder in Galilea, alhoewel Sy uur nog nie gekom het nie. Jn 2:1-11

E1a2a. Tydens die Paasfees (14de dag van die 1ste maand) in Jerusalem, dryf Jesus die geldwisselaars uit. Jn 2:12-25

E1a2b. Jesus leer Nikodemus oor weergebore word. Joh 3:1-21

E1a3. In die Judeese platteland getuig Johannes van Jesus. Joh 3:23-35

E1a4a. By Sigar in Samaria, op pad na Galilea, praat Jesus met 'n Samaritaanse vrou. Jn 4:1-42

E1b1. Johannes berispe Herodes die Tetrarg. Mt 14:3; Lk 3:19-20

E1b2a. Nadat Jesus hoor dat Johannes in die tronk gegooi is, keer Jesus terug na Galilea en begin preek: "Die koninkryk van God is naby". Mt 4:12-17, Mk 1:14-15; Jn 4:43-45

E1b2b. Vanuit Kana genees Jesus die edelman se seun in Kapernaum as sy tweede wonder. Jn 4:46-54

E1b2c1. In Galilea en Nasaret lees Jesus 'n rol. Lk 4:14-15

E1b2c2. Jesus verduidelik die profesie, en die Jode probeer Hom doodmaak. Lk 4:16-31

E1b2d1. By die See van Galilea roep Jesus Simon Petrus en Andreas. Mt 4:18-20; Mk 1:16-18; Lk 5:1-10

E1b2d2. In Kapernaum dryf Jesus 'n demoon uit. Mk 1:21-28; Lk 4:31-37

E1b2e. Die roeping van Jakobus en Johannes. Mt 4:21-22; Mk 1:19-20; Lk 5:6-11

E1b2f. In Galilea genees Jesus die siekes. Mt 4:23-25; Lk 4:40-44

E2a. Bergrede, insluitend die Onse Vader. Mt 5:1-7:29

E2b. In die aand genees hy Simon se skoonmoeder en ander. Mt 8:14-17; Mk 1:29-34; Lk 4:38-39

E2c. Jesus bid alleen. Mk 1:35-38; Lk 4:42-44

E2d. Reis deur Galilea. Mk 1:39

E2e. Genees 'n gerugmakende melaatse. Mt 8:1-4; Mk 1:40-45; Lk 5:12-15

E2f. In eensame plekke het Jesus dikwels teruggetrek om te bid. Lk 5:16

E2g1. In Kapernaum genees Jesus die verlamde. Mrk 2:1-12; Lk 5:17-26

E2g2. Roeping van Matteus/Levi. Mt 9:9-13; Mk 2:13-17; Lk 5:27-32

E3c1. In Galilea by die meer, die koste van die volg van Jesus. Mt 8:18-22

E3c2. In Nasaret genees Jesus die verlamde. Mt 9:1-8

E3c3. Johannes se dissipels vra oor vas. Mt 9:14-17; Mk 2:18-22; Lk 5:33-39

E2h1. Op 'n Sabbat in 'n veld; beroep op Dawid. Mt 12:1-8; Mk 2:23-27; Lk 6:1-11

E2h2. In die sinagoge genees Jesus 'n verlepte hand. Mt 12:9-14; Mk 3:1-6; Lk 6:6-11

E2h3. Skare volg Jesus. Mk 3:7-12

E2i1. Op 'n berghelling bid Jesus die hele nag tot God. Lk 6:12

E2i2. Jesus stel die 12 dissipels aan. Mk 3:13-19; Lk 6:13-16

E2j1. Prediking op die vlakte. Lk 6:17-49. As dit dieselfde was as in Matteus, sou dit die Prediking op die Plateau genoem moes word.

E2j2. In Kapernaum genees Jesus die senturio se dienaar. Mt 8:5-13; Lk 7:1-10

E3a. Enige tyd later in Jerusalem vir 'n fees [waarskynlik in die 7de maand] by die bad genees Jesus 'n man wat al 38 jaar lank 'n gestremde was. Jn 5:1-15

E3b. Lewe deur Jesus. Jn 5:16-47

E3c. By Nain genees Jesus die weduwee se seun. Lk 7:11-17

E4. Op pad na die land van die Gadareners/Geraseners kalmeer Jesus die storm van binne die boot. Mt 8:23-27; Mk 4:35-41; Lk 8:22-26 (Nota: storms kom meer gereeld in die herfs en winter voor]

E5a. In Gennesaret, genesing van twee demoonbesete mans; demone in varke. Mt 8:28-34

E5b. Genesing van die Gerasener [Gennesaret] demoonbesetene. Mk 5:1-20; Lk 8:26-39 (Nota: Gadareners, Gennesaret en Gerasener verwys waarskynlik na dieselfde plek.)

E6. Opwekking van Jairus se dogter en die vrou met bloedvloeiing. Mt 9:18-26; Mk 5:21-43; Lk 8:40-56

E7. Terwyl Hy verder gaan, genees Jesus twee kletserige blindes. Mt 9:27-31

E8. Terwyl hulle uitgaan, genees Jesus 'n stomme demoonbesetene. Fariseërs beskuldig Jesus daarvan dat hy demone uitdryf deur Beëlzebul. Dit noem nie dat Jesus op hierdie beskuldiging op daardie tydstip reageer nie.) Mt 9:32-34

E9a. Jesus gaan na baie stede en dorpe. Mt 9:35-38; Mk 6:6

E9b. Jesus stuur die twaalf uit. Mt 10:1-42; Mk 6:7-13; Lk 9:1-9

E9c. Jesus preek in Galilea. Mt 11:1

E9d. Johannes die Doper stuur 'n boodskap vanuit die tronk en Jesus vertel die gelykenis van die kinders op die mark. Mt 11:2-19; Lk 7:18-35

E9e. Terwyl hy by Simon die Fariseër eet, salf 'n sondige vrou met 'n albasterkruik Jesus se voete met olie. Jesus praat oor meer liefhê en minder liefhê. Lk 7:36-50

E10. Onmiddellik trek Jesus terug na 'n berg. Mk 6:45-46

E11. Daarna by Gennesaret, genees Jesus baie mense. Mk 6:53-56

E12a. Bestraffing van die Galileese stede. Mt 11:20-24

E12b. In daardie tyd het Jesus rus vir die moeges geleer. Mt 11:25-30

E13. Jesus onttrek Hom van daardie plek. Mt 12:15-21

E14. In 'n huis waar dit te druk was om te eet, dink Jesus se familie dat Hy sy verstand verloor het. Mk 3:20-21

E15. Jesus genees 'n blinde, deur demone bezette man. Mt 12:22-23

E16. Jesus praat oor die sterk manne in die huis, en godslastering teen die Heilige Gees. Mt 12:24-37; Mk 3:22-30

E17. Jesus se moeder en broers. Mt 12:46-50; Mk 3:31-35; Lk 8:19-21

E18. Eerste eis vir 'n teken, en profesie van drie dae en nagte. Mt 12:38-45

E19. In Galilea vanaf die boot, die gelykenis van die saaier. Mt 13:1-23; Mk 4:1-20; Lk 8:1-15

E20. Gelykenis van die onkruid. Mt 13:24-30

E21. Gelykenis van die lamp op 'n standaard. Mk 4:21-25; Lk 8:16-18

E22. Gelykenis van die groeiende saad. Mk 4:26-29

E23. Gelykenis van die mosterdsaad. Mt 13:31-35; Mk 4:30-34

E24. In die huis, verduidelik gelykenis van die onkruid. Mt 13:36-43

E25. Gelykenisse van die verborge skat, pêrel en visnet. Mt 13:44-53

E26. Jesus keer terug na Nasaret; profeet sonder eer. Mt 13:53-58; Mk 6:1-6 (Augustinus en sommige ander dink ook aan Lk 4:16-30.)

E27. Hoe Johannes die Doper gedood is. Mt 14:1-12; Mk 6:14-29; Lk 9:7-9

In hierdie lys van 65 gebeure was 0 gebeure gemeen aan al vier, 13 gebeure was gemeen aan die drie Sinoptiese evangeliés, 1 gebeurtenis was gemeen aan Matteus en Lukas, 4 gebeurtenisse was gemeen aan Matteus en Markus, 4 gebeurtenisse was gemeen aan Matteus en Lukas, 4 gebeurtenisse was gemeen aan Markus en Lukas, 15 gebeurtenisse was slegs in Matteus, 7 gebeurtenisse was slegs in Markus, 7 gebeurtenisse was slegs in Lukas, en 8 gebeurtenisse was slegs in Johannes.

Q: In die Evangelies, wat was die sleutelveronderstellings wat gemaak is vir die vroeë bediening van Jesus?

A: Alles het aannames, en hier is die aannames wat ek hier gebruik het.

a) Sommige van Johannes se gedeeltes is in die middelperiode geplaas, waar hulle ook hier kon pas. Die evangelieharmonie in The NIV Study Bible plaas Johannes se gedeeltes anders.

b) Die Evangelies was in kronologiese volgorde, behalwe waar dit onderstreep is, wat op meer as 10 plekke is.

V: In Joh 1:43-50 het Jesus hierdie dissipels op daardie tydstip geroep om Hom te volg, of het Hy hulle later as apostels aangestel soos Mt 4:18-22; Mk 1:14-20, en Lk 5:1-11 wys?

A: Albei. Jesus het hulle destyds geroep om Hom te volg, maar eers later as die twaalf aangestel. In When Critics Ask (bl. 405) word onderskeid gemaak tussen hul aanvanklike onderhoud en hul permanente roeping. Dit wys daarop dat hulle in Johannes 1:39 net daardie een dag by Jesus gebly het.

Vandag roep God ons eers om Sy kinders te wees. Baie mense roep Hy later tot groter diens, en sommige roep Hy later tot selfs groter bediening.

V: In Mt 4:17; 10:7; Mk 1:15; Lk 8:10; Jn 3:5 is die koninkryk van God en die koninkryk van die hemele identies, of is daar 'n klein verskil tussen die twee?

A: Baie het hulle as identies beskou; jy sal nie deel wees van een as jy nie deel is van die ander nie. Matteus gebruik albei terme, en Markus, Lukas en Johannes gebruik slegs die koninkryk van God. Jesus gebruik albei terme in aangrensende verse in Matteus 19:23-24. Die New International Bible Commentary, bl. 1123, sê dat Jode destyds nie net huiwerig was om God se eie naam (Jehovah) uit te spreek nie, maar ook Elohim. Hulle het dus ha-shem (die Naam), maqom (plek) en shamayim (hemel) as sinonieme gebruik. Dus, in plaas daarvan om te sê "die koninkryk van God", sou sommige Jode eerder sê "die koninkryk van die hemel."

Ander sien 'n klein verskil; die koninkryk van die hemel is waarheen alle gelowiges gaan wanneer ons sterf, en die koninkryk van God is waaraan ons nou behoort wanneer ons gered is.

Ongeag die individuele woorde, kan ons almal saamstem dat ons saligheid beide 'n teenswoordige aspek op aarde en 'n toekomstige aspek in die hemel het (1 Korintiërs 13:12; Filippense 1:21-24) wat eers gerealiseer sal word wanneer ons die hemel bereik. In Johannes 3:5 dink sommige dat water verwys na vruchtwater wanneer 'n baba gebore word, maar ander dink dit verwys na doop. Dit kan nie doop beteken nie, tensy die rower aan die kruis nie gered is nie! Maar dit kan wel beteken dat 'n persoon nie 'n sigbare deel van God se koninkryk op aarde is nie totdat hulle gedoop is. Soortgelyk hieraan wil baie kerke nie hê iemand moet die Here se Aandmaal gebruik nie totdat hulle gedoop is.

V: In Joh 4:26, waarom was Jesus so vinnig om vir die Samaritaanse vrou te sê dat Hy die Messias was, terwyl Hy elders, soos in Mt 16:13-20, huiwerig gelyk het om dit te doen?

A: Daar is twee aanvullende antwoorde: Tydsberekening en gehoor.

Tydsberekening: Aan die begin van Sy bediening het Jesus nie publieklik by die Jode beklemtoon dat Hy God en die Messias was nie. Baie Joodse leiers het dit moeilik gevind om te aanvaar dat die Messias nie die eerste keer in mag sou kom nie. Jesus het blykbaar eers gewil dat Sy wonders en lering vir Hom moes spreek, en later in Sy bediening beklemtoon dat Hy die Brood van die Lewe is, die groot "Ek Is", die weg, die waarheid en die lewe, en die Messias. Die gesprek tussen Jesus en die Samaritaanse vrou het egter baie vroeg in Sy bediening plaasgevind.

Hoor­der: Die Samaritaners sou nie dieselfde moeilikhede gehad het om Jesus as die Messias te aanvaar nie. Daarom het Hy dit duidelik vir die Samaritaanse vrou gesê. Daarbenewens was daar min kans dat die Samaritaners dit aan baie Jode sou vertel.

V: In Lk 6:12-49 en Lk 12:3-38, waarom klink dit soortgelyk aan die Bergrede in Mt 5:1-7:29?

A: Daar is drie verskillende antwoorde.

a. Jesus het waarskynlik ten minste twee keer 'n soortgelyke preek gelewer. Jesus het tot baie verskillende skares gepraat en Hy sou waarskynlik op verskeie geleenthede 'n soortgelyke boodskap gehad het. Nie almal kon die preek die eerste keer gehoor het nie.

b. Miskien was dit dieselfde preek, en elke skrywer het 'n parafrase neergeskryf van wat hy onthou het. 'n "Vlakte" bo-op 'n berg is eenvoudig wat ons 'n plato of mesa noem. Daar is egter niks behalwe die ooreenkoms in inhoud wat daarop dui dat dit dieselfde preek was nie.

c. When Critics Ask bl. 387 merk op dat daar net gesê is dat Jesus op 'n gelyke plek gestaan het, nie dat die skare dit gedoen het nie. Jesus wat op 'n gelyke plek staan om vir 'n skare wat op 'n berghelling sit, te preek, sou 'n natuurlike amfiteater vorm.

Ongeag, Jesus se lering is tydloos en waar, maak nie saak hoe dikwels Hy dit gesê het nie.

V: In Lk 6:12-19; Lk 12:3-38; en Mt 5:1-7:29 waarom sien ons dit nie in Markus of Johannes nie?

A: Verskillende evangelieskrywers het verskillende besonderhede opgeteken. Ook is Johannes waarskynlik laaste geskryf, en dit blyk bykomende diepte te bevat wat die ander nie het nie, en slaan dinge oor wat reeds deur die ander evangelieskrywers genoem is.

V: In Lk 6:17, het Jesus op 'n gelyke plek gestaan om hulle te leer, of het Jesus gesit soos Mattheüs 5:1 sê?

A: Daar is twee antwoorde, en albei is waarskynlik waar.

Die preke in Matteus en Lukas is waarskynlik twee verskillende geleenthede. Verder, selfs wanneer Jesus gestaan het, sou hy ná 'n lang toespraak dalk wou sit. Onthou dat 'n preek 'n gebeurtenis van ure kon wees, en wat ons in beide Matteus en Lukas het, is net samevattings.

V: In Mt 5:3 het Jesus die "armen van gees" genoem, of net die armes in Lk 6:20?

A: Jesus kon albei gesê het. Matteus en Lukas parafraseer albei wat Jesus geleer het. Hierdie twee preke kon op verskillende geleenthede gewees het, en Jesus kon albei gesê het. Aan die ander kant kon hierdie twee preke dieselfde gewees het. Een was op 'n berg, en een was op 'n vlakte. Hulle kon een preek op 'n plato gewees het, wat 'n plat plek bo-op sommige berge is.

Hoe dit ook al sy, ons verstaan dat Jesus na dié verwys het wat behoeftig was en dat Hy erken het dat hulle behoeftig was.

V: In Mt 8:2 lees ons van 'n melaatse wat na Jesus gekom het, Hom aanbid het, Hom gevra het om hom te genees, en Jesus het hom gereinig. Maar in Lk 17:12 lees ons van 10 mans wat melaatses was wat Jesus in 'n dorpie ontmoet het. Hulle het op 'n afstand gestaan, hul stemme verhef en gesê: Jesus, Meester, ontferm U oor ons. En toe Jesus hulle sien, hoef Hy hulle nie aan te raak nie, maar Hy sê vir hulle: Gaan wys julle aan die priesters. En dit het gebeur dat, terwyl hulle weggaan, hulle gesond geword het. Was dit 10 melaatses of net een? As dit dieselfde verhaal was, waarom is daar dan verskillende besonderhede tussen die twee evangelies?

A: Eerstens kan ons seker wees dat daar op daardie tydstip meer as elf melaatses in die land van Israel was. Die twee gebeure het heeltemal verskillende besonderhede omdat Jesus melaatses verskeie kere genees het. Jesus het 'n melaatse (wat later skinderagtig was) genees in Matteus 8:1-4, Markus 1:40-45 en Lukas 5:12-15. Baie later in Lukas 17:11-19 het Jesus tien melaatses genees.

V: Sommiges sê dat die skrifgeleerdes woorde of uitdrukkings verander het toe hulle die manuskripte van die Skrif gekopieer het, om die idee vir die lesers te verduidelik of te vereenvoudig.

Byvoorbeeld, in die Evangelies vind ons dat Markus in (Mrk 2:4) sê dat die vier mans wat die verlamde man gedra het en hom na Jesus gebring het om hom te genees, "hulle het die dak waar hy was oopgemaak: en toe hulle dit oopgebreek het, het hulle die bed waarin die verlamde gelê het, laat sak". Maar Lukas sê in (Lk 5:19) dat hulle op die dak geklim het en hom met sy bed deur die dakbedekking in die middel voor Jesus laat afsak het. Dieselfde het met die briewe van Paulus gebeur. Byvoorbeeld, die uitdrukking "Woord van Christus" in (Kolossense 3:16), vind ons dat skrifgeleerdes dit in ander manuskripte vervang het met "Woord van God", "Woord van die Here", ensovoorts. Is dit reg? Beïnvloed dit die betekenis of die leerstellings?

A: Ek sien geen beduidende verskil tussen Markus 2:4 en Lukas 5:19 nie. Albei is ten volle waar. Hulle het dieselfde ding anders geskryf omdat hulle verskillende persoonlikhede, perspektiewe en skryfstyle gehad het. Ons het nie die evangelies in net 'n "mono"-stem nie, maar eerder in "kwadrifonies klank."

Soms het skrifkopieerders sommige woorde effens verander, blykbaar om dit duideliker te maak. Ons weet dit omdat ons soveel manuskripte van die Nuwe Testament het, en ons kan sien wat verander is. Die oorweldigende meerderheid van hierdie het egter geen verandering in betekenis nie. Byvoorbeeld, op baie plekke in Filippense sê baie manuskripte "Christus Jesus" terwyl baie ander manuskripte "Jesus Christus" sê. In die meeste van hierdie plekke is ons nie seker van die oorspronklike volgorde nie, maar dit maak nie regtig saak nie.

Geen van hierdie beïnvloed enige Christelike leerstellings of praktyke nie, en geen belangrike leerstelling is op net een enkele vers gebaseer nie. As iets belangrik in die Skrif is, herhaal God dit, gewoonlik op 'n effens ander manier sodat ons die betekenisbereik beter kan sien.

V: In Mt 8:5-13; 9:9-13 het Jesus die senturio se dienaar genees voordat Hy Matteus (Levi) geroep het, of daarna soos Lk 5:27-32; 7:1-10 impliseer?

A: Dit kan albei wees, aangesien geen van die evangelies die volgorde gee nie, en die evangelies nie in kronologiese volgorde hoef te wees nie. Albei sê egter dat Matteus/Levi geroep is ná die genesing van die verlamde.

V: In Mt 8:5-10 het die hoofman Jesus direk gesien, of het hy nie Jesus gesien nie, maar vriende gestuur in Lk 7:6?

A: Daar is twee moontlike antwoorde.

1. Die senturio het deur vriende, nie direk nie, na Jesus gekom. Matteus laat hierdie detail weg en sê eenvoudig dat die senturio met sy versoek na Jesus gekom het, sonder om te spesifiseer dat dit deur vriende was. Miskien wou Matteus nie die feit vervaag dat Jesus 'n nie-Jood gehelp het nie, volgens The Expositor's Bible Commentary, vol. 8, bl. 200. Die NIV Study Bible, bl. 1453, voeg by dat net so wanneer Pilatus Jesus in Matteus 27:26 geskub het, Matteus NIE sê dat Pilatus persoonlik Jesus geskub het nie, maar dat hy laat skub het.

2. Aanvanklik het die hoofman vriende gebruik. 'n Waarskynlike rede is omdat dit op daardie manier nie te verleentheidlik sou wees as Jesus hierdie versoek van 'n nie-Jood sou weier nie. Daarna het die hoofman self gekom. Encyclopedia of Bible Difficulties bl. 321-322 steun hierdie siening.

V: In Mt 9:18-25, Mk 5:23-43, Lk 7:11-17, 8:41-56; en Jn 11:1-44, in Sy aardse bediening, wie het Jesus almal uit die dood opgewek en waarom?

A: Al drie mirakels het God verheerlik en getoon dat Jesus die Seun van God was.

Die weduwee se seun in Lukas 7:11-17. Miskien het die dooie seun nie so veel vir sy eie sake teruggekom nie, maar vir sy moeder se sake.

Jairus se dogter in Matteus 9:18-25; Markus 5:23,35-43; Lukas 8:41-42,49-56. In hierdie geval was die meisie besig om te sterf, en Jesus het vertraag omdat Hy 'n ander vrou bedien het. God mag nie dikwels vroeg wees nie, maar Hy is nooit te laat om te werk nie.

Lazarus in Johannes 11:1-44. Interessant genoeg het Jesus, alhoewel Hy veral van Lazarus gehou het (Johannes 11:3), twee dae langer gewag (Johannes 11:7) toe Lazarus siek was, totdat hy gesterf het. Dit het aanvanklik die geloof van Maria en Marta moontlik verwoes, maar soms toets God doelbewus ons geloof tot Sy heerlikheid en om ons in geloof sterker te maak.

V: In Mt 9:18, was Jairus se dogter dood, of was sy besig om te sterf soos in Mk 5:22 en Lk 8:42?

A: Eerstens 'n bietjie Grieks, twee dinge wat waarskynlik nie die antwoord is nie, en dan die waarskynlike antwoord.

Grieks

In Matteus 9:18 beteken die Griekse frase arti eteleutesen "pas nou gesterf" volgens Green se letterlike vertaling, of "het pas gesterf" maar nie "sterf nou" nie volgens The Expositor's Bible Commentary, vol. 8, bl. 230.

In Markus 5:22 beteken die Griekse frase eschatus exei "aan die laaste einde". Ons kry ons woord eskatologie van die eerste woord.

In Lukas 8:42 beteken die Griekse woord apethnesken "sterwend".

Nie die antwoord nie: koma is soos die dood

Die asemhaling van 'n persoon in 'n koma is baie vlak, en dit is moeilik om te sê wanneer hulle gesterf het. Dit is egter waarskynlik nie die korrekte antwoord nie, omdat Jairus al 'n geruime tyd gelede vertrek het, en iemand in 'n koma nog steeds effens warm sou wees. Uiteindelik sou dit ook in stryd wees met die feit dat Jairus se vriende hom later kom vertel het dat sy dogter uiteindelik gesterf het.

Waarskynlik nie die antwoord nie: Jairus het al drie genoem

Jairus self was nie seker of sy dogter nog geleef het toe hy met Jesus gepraat het nie, of of sy reeds oorlede was terwyl hy na Jesus gereis het. Dus kon Jairus op een stadium gesê het sy was dood, en op 'n ander stadium gesê het sy was op haar laaste asem, en op 'n ander stadium gesê het sy was besig om te sterf. In al drie evangelies het Jairus egter die betrokke woorde tot Jesus gesê, en alhoewel hy sy versoek aan Jesus drie keer herhaal het, met drie verskillende bewoordinge, is die volgende antwoord meer waarskynlik.

Die antwoord: Evangelieskrywers het parafraseer

Op ander plekke in die evangelies is dialoë parafraserings, nie presiese aanhalings nie, en fokus op die hoofpunte met weglating van besonderhede. Byvoorbeeld, wanneer mense die hele dag gekom het om na Jesus se lering te luister, maar ons kan die verhaal in net vyf minute lees, wat het hulle dan die res van die tyd gedoen? Soos Joh. 21:25 sê: "Jesus het nog baie meer gedoen. As al dié dinge neergeskryf sou word, dink ek dat selfs nie die wêreld self plek sou hê vir die boeke wat dan geskryf sou word nie." (BSB)

Oorweeg dit: dit neem net ongeveer drie sekondes om te lees wat Jairus in enige een weergawe gesê het. Toe Jairus gekom het, het hy net drie sekondes met Jesus gepraat en toe stilgebly? – natuurlik dink ons nie so nie. Maar dit beteken dat elke evangelieskrywer gekies het om baie oorbodige besonderhede weg te laat en bloot die hoofpunt wat Jairus gehad het, wou neerskryf. Watter frase Jairus ook al gebruik het, en hy het dalk meer as een gebruik, was sy geliefde dogter besig om die einde van haar lewe te beleef.

V: In Mt 9:24, Mk 5:39 en Lk 8:52, waarom het Jesus gesê sy slaap net?

A: Eerstens wat waarskynlik nie die antwoord is nie, en dan die antwoord.

Waarskynlik nie die antwoord nie – vegetatiewe toestand is soos die dood

Alhoewel slaap dikwels vir die dood gebruik word, kan dit 'n koma of vegetatiewe toestand wees. Jesus het gesê: "Die kind is nie dood nie, maar slaap" in Markus 5:39. In Markus 5:35, toe Jairus se vriende vir hom sê om Jesus nie te pla nie omdat sy dogter gesterf het, was sy volgens hulle heeltemal dood.

Die antwoord:

Jesus wou beklemtoon dat vir Hom die dood nie meer is as die fisiese liggaam wat slaap nie.

V: In Mt 9:22,28,29 Kan u vir my die verskil verduidelik tussen genesende geloof en verlossende geloof? Byvoorbeeld in Mt 9:22 sê Jesus: 'Dogter, wees moedig, jou geloof het jou gesond gemaak' en in Mt 9:29: "Jesus het hulle oë aangeraak en gesê: 'Dit sal vir julle gebeur volgens julle geloof.'" en in Mt 15:28 "Toe sê Jesus vir haar: 'O vrou, jou geloof is groot, laat dit vir jou gebeur soos jy wil.' En haar dogter is onmiddellik gesond gemaak. Is geloof 'n natuurlike ding? Is die geloof wat in die genesings deur Jesus getoon is, deur die mense wat genees is, opgewek, of het God deur die Heilige Gees vir hulle die geloof verleen wat nodig was vir die genesing, sodat God verheerlik kon word. In Ef 2:8 "Want uit genade is julle gered deur geloof, en dit nie uit julle eie nie; dit is 'n gawe van God;" Ek lees dit so dat geloof die gawe van God is.

A: Jy het 'n diep vraag gevra. Die kort antwoord is dat daar net een geloof is: geloof in God. Maar daardie geloof kan homself uitdruk in fisiese genesing en heilige lewe, en daardie geloof kan ook verstrengel raak of weggeskeur word.

Vir 'n meer uitgebreide antwoord, kom ons kyk eers na geloof in die algemeen, en dan na verskillende aspekte van geloof. Alhoewel geloof intellektuele instemming insluit, wys Jakobus 2:19 dat dit baie meer as dit is; dit is vertroue. Daar is 'n beroemde verhaal dat in die 19de eeu 'n bekende touloper met die naam Charles Blondin oor die Niagara-waterval op 'n tou geloop het terwyl hy 'n karretjie gestoot het. Iemand het vir hom gesê hulle het geloof dat hy dit kon doen. Hy het gesê dat as hulle regtig geloof het, hulle in die karretjie moes klim. Geloof is nie net om te sê "Ek glo" nie, maar om bereid te wees om in die karretjie te klim. Vertrou ons op God tot die mate dat ons bereid sou wees om belaglik te lyk as God nie waarmaak nie? Geloof is 'n prysenswaardige ding, en Hebreërs 11 gee baie voorbeelde van nie net intellektueel glo nie, maar om te leef deur geloof.
Geloof moet die regte voorwerp hê; opreg glo in 'n afgod gaan jou nêrens bring nie, of ten minste nie op 'n goeie plek nie. As 'n persoon baie goeie dinge glo en beoefen, maar nie glo dat Jesus vir ons sondes gesterf het en uit die dood opgestaan het nie, is hul geloof tevergeefs volgens 1 Korintiërs 15:1-8. Hulle is nie genees deur geloof in genesing, geloof in hulself, geloof in 'n heilige, of selfs geloof in geloof nie; hulle is genees deur geloof in Jesus. Dit is interessant dat net voor hierdie gedeelte, in Matteus 9:1-8, Jesus 'n verlamde genees het, en daar word geen melding gemaak van sy geloof, of eintlik enigiets oor hom nie. Ons kan maklik aflei dat sy vriende genoeg geloof gehad het om die moeite te doen om hom na Jesus toe te dra; en alhoewel hy dalk geloof gehad het, word dit nie genoem nie. Dus, alhoewel ons nie verlossende geloof vir enigiemand anders as onsself kan hê nie, kan ons geloof 'n effektiewe instrument wees wat God in die lewens van ander gebruik. Aan die ander kant het Jesus gekies om nie baie wonderwerke in Nasaret te doen nie weens hulle gebrek aan geloof in Matteus 13:57-58.
Ongelukkig kan ons geloof gedeeltelik en onvolledig wees in tyd, opregtheid en omvang.

Geloof net vir 'n tyd: Judas Iskariot het in Jesus geglo om sy vorige lewe te verlaat en Jesus te volg – ten minste vir 'n tyd. Tog, selfs voordat Judas Jesus verraad het, het hy uit die geldsak gesteel in Johannes 12:6. Judas sou selfs saam met die ander elf dissipels uitgaan en in die platteland preek in Matteus 10:4-16, maar alhoewel baie mense se geloof deur die groot wonders vermeerder kon gewees het, het hy nie die geloof gehad dat God vir sy finansiële behoeftes sou sorg nie en dat hy nie van Jesus en die dissipels hoef te steel nie. Dus, omdat hy vir 'n tyd lank geloof gehad het, alhoewel ek glo dat die werklik gereddes nooit "nie-uitverkies" kan wees nie, glo ek ook in die Bybel se waarskuwings dat sommige wat verlig is en die hemelse gawe geproe het (maar dit sê nie gesluk het nie), kan afval tot ewige verderf (Hebreërs 6:4-6).

Onopregtheid en Geloof: Sommige mense, soos die saad wat op vlak grond gesaai is, het vir 'n rukkie geloof, maar raak dan verstrengel. Hulle kan eerlik wees en sê hulle het nie meer geloof nie, of oneerlik wees en beweer hulle het geloof, maar skynheilig optree. 'n Persoon kan 'n opregte geloof hê wat met oneerlikheid vermeng is, maar eerlik daaroor wees. Toe Jesus die vader van 'n demoonbesete seun vra of hy glo, het hy geantwoord: "Ek glo wel; help my ongeloof!" in Markus 9:24. Ander het geen opregte geloof nie, net oneerlike geloof, soos Simon die towenaaar in Handelinge 8:18-22.

Omvang van geloof: Sommige mense kan in God glo in die groot dinge waar daar geen ander opsie is nie, maar nie in God glo in die klein dinge nie. Sommige, soos Gideon, kan 'n geweldige geloof in God hê om hulle in die stryd met net 'n paar soldate te red, maar dan nie glo dat God se manier die beste manier is nie en verkies om geld te maak deur 'n afgod te hê, soos Gideon skaamteloos gedoen het in Rigters 8:24-27. Simson was soortgelyk.
Ek glo nie dat daar twee soorte geloof is nie, verlossende geloof en genesende geloof; daar is net een geloof (Efe­siërs 4:5). Maar hierdie geloof van 'n persoon, wat op God se woord reageer soos 'n saad in Matteus 13:12-23, kan groei (heeltemal of net 'n bietjie), in ander vermeerder, maar dit kan ook verwelk en sterf en die persoon kan afvallig raak (Matteus 13:20-21). As 'n waarskuwing vir ons, kom ons kyk na vier voorbeelde van geloof wat gesterf het:

Jesus het in Matteus 7:21-23 geleer dat daar mense sal wees wat die evangelie (waarskynlik die ware evangelie) sal preek, en selfs wonders in Jesus se naam sal doen, wat ek seker is dat jy sal saamstem, groot geloof sou verg. Tog sal hierdie mense uiteindelik na die hel gaan omdat hulle kwaaddoeners was. Dit is betekenisvol dat Jesus nie gesê het: "Ek het julle vergeet", "Ek het julle verloor" of "julle het julle saligheid verloor" nie. In plaas daarvan het Jesus vir hierdie kwaaddoeners met groot geloof gesê: "Ek het julle nooit geken nie."

Kan 'n helbestemde persoon deur geloof gehelp word? Ja, ten minste vir 'n kort tyd. 2 Petrus 2:20-22 sê: "As hulle inderdaad deur die kennis van ons Here en Verlosser Jesus Christus die verderf van die wêreld ontvlug het, maar weer deur dit verstrengel en oorwin word, is hulle laaste toestand erger as wat dit vroeër was. Dit sou beter vir hulle gewees het om nie die weg van geregtigheid te ken nie as om dit te ken en dan van die heilige gebod wat aan hulle oorgedra is, af te wyk. Van hulle is die spreuke waar: ''n Hond keer terug na sy braaksel,' en: ''n Vark wat gewas is, wroer weer in die modder.'' (BSB) Die persoon was nog nooit gered nie; hulle was altyd 'n hond of 'n sog. Tog het daardie persoon in 'n sekere sin ons Here en Verlosser Jesus Christus "gekéns". Hulle kennis was genoeg om hulle selfs van 'n sondige lewe na 'n goddelike een op te hef, maar net vir 'n rukkie.

Baie mense word deur Jesus gehelp, net soos die nege melaatses in Lukas 17:11-19. Jesus het tien melaatses genees, en tog het net een, 'n Samaritaan, teruggekom en Jesus bedank. "'Is daar nie almal tien gereinig nie?' vra Jesus. 'Waar is dan die ander nege? Is daar niemand gevind behalwe hierdie vreemdeling wat teruggekom het om God te verheerlik nie?' Toe sê Jesus vir hom: 'Staan op en gaan; jou geloof het jou gesond gemaak!'" (BSB) Die ander nege is werklik fisies gehelp, en niks dui daarop dat hulle fisiese genesing weggeneem is nie. Maar fisiese genesing was alles wat hulle gekry het; slegs die Samaritaan het na Christus gekom en God geprys. As ek 'n fisiese probleem gehad het, en ek moes kies tussen 'n geloof wat genees of 'n geloof wat red, sou ek die geloof wat red en geestelik genees bo 'n geloof wat slegs fisies genees, verkies. God gee 'n geloof wat albei kan doen, maar maak seker dat jy die Naverkenner beklemtoon, nie net die gawe nie.

Ons geloof moet taai wees soos Jakobus 1:12 leer; om selfs onder moeilike omstandighede te kan volhard; tog duur die geloof van sommige net 'n rukkie en dan sterf dit. Ek dink die hele verskil is of 'n geloof deur die Tuinier versorg word (Johannes 15:1b) en of jou geloof aan die Wingerdstok gekoppel is (Johannes 15:1-8). Om geloof te hê, selfs groot geloof, sal nie voortduur nie, tensy dit voortdurend deur God versorg word. Dus, alhoewel geloof belangrik is, is dit belangriker om nader aan God te kom. "En nou bly hierdie drie oor: geloof, hoop en liefde; maar die grootste hiervan is die liefde." (1 Korintiërs 13:13 BSB)

Maar wat is die rol van verlossende geloof?

Verlossing is 'n geskenk van God; dit is nie van ons nie en ons word nie deur ons geloof gered nie. Ons word eerder deur God se genade gered, deur ons geloof, nie deur werke nie, soos Efesiërs 2:8-9 sê. Drie dinge sê hierdie kort maar komplekse paar verse:

Dit is deur genade. Ons kan nie ons saligheid verdien nie, anders sou dit nie genade wees nie.

Dit is deur geloof. Geloof het 'n ander rol as genade. Geloof is ons reaksie op God se inisiatief.

Dit is nie werke nie. Werke het nie dieselfde rol as genade nie; hulle doen niks om ons saligheid te verdien nie.

Werke het 'n ander rol as geloof; ons word nie deur werke gered nie, maar wel deur geloof.

Dus kan 'n mens wonder of dade dan wel iets met verlossing te doen het. Paulus sien hierdie vraag vooruit en beantwoord dit in Efesiërs 2:10. Dade speel wel 'n rol in verlossing, maar nie die rol wat sommige mense en baie Katolieke leer nie. Dade is 'n uitkoms van ons verlossing, nie 'n inset nie. Ons word nie gered deur te dien nie, maar eerder gered om te dien. As die twee nie hand aan hand gaan in 'n gelowige se lewe nie, kan jy, soos Jakobus 2:14-25 dit doen, bevraagteken of iemand regtig 'n gelowige is, maar hulle het verskillende rolle.

Maar aangesien dit verkeerd is om te sê dat werke dieselfde rol as geloof in ons verlossing het, soos sommige Katolieke sê, is dit ook verkeerd om te sê dat geloof dieselfde rol as werke in ons verlossing het, soos sommige Calviniste leer. Hebreërs 4:2 sê: "Want ons het ook die evangelie ontvang net soos hulle; maar die boodskap wat hulle gehoor het, het vir hulle geen waarde gehad nie, omdat hulle nie die geloof van diegene wat dit begryp het, gedeel het nie." (BSB)

Wat betref of hierdie volhardende geloof 'n geskenk van God is, of ons verantwoordelikheid, is dit albei. God gee vir ons geloof as 'n geskenk, en ons kan en behoort vir geloof te vra. Tog het ons 'n verantwoordelikheid om te glo en 'n verantwoordelikheid om met volharding te hardloop (Hebreërs 12:1). Ons het 'n verantwoordelikheid om beide onsself en ons leraars te toets/ondersoek (2 Korintiërs 13:5-6). Tog kan ons op God vertrou om almal wat gered is, met Sy Heilige Gees te verseël, "wat die waarborg van ons erfdeel is tot die verlossing van dié wat God se besitting is…" (Efe­siërs 1:14 BSB) Sien www.BibleQuery.org op die linkerhandmenu onder Leer en dan onder Voorsienigheid vir meer inligting.

V: In Mk 5:35 en Lk 8:49 is aan Jairus nuwe inligting gegee dat sy dogter dood was?

A: Alhoewel dit albei kante toe kan gaan, is die eerste manier meer waarskynlik korrek.

a) Dit kan wees dat Jairus geweet het sy dogter was op die punt om te sterf toe hy vertrek het om Jesus te gaan sien, en toe hy terugkom, is vir hom gesê dat sy dogter pas oorlede is.

b) Meer waarskynlik het Jairus reeds geweet dat sy dogter dood was, of amper dood, toe hy vertrek het om Jesus te gaan sien, en toe hy teruggekeer het, is hy in werklikheid meegedeel: "Moet Jesus nie verder pla nie, jy het reeds geweet jou dogter is dood."

Hoe dit ook al sy, die boodskap aan Jairus was: "Moet Jesus nie verder pla nie, want nie eens Hy kan hieraan iets doen nie." Ek hoop ons ontwikkel nooit daardie houding nie, net soos Jairus gekies het om geloof te hê en daardie houding te verwerp.

V: In Mt 10:2-5, Mk 3:16-18, Lk 6:13-16, Jn 1:45-47; 21:2, en Hand 1:13, is die lys van die twaalf dissipels verskillend, soos Asimov se Gids tot die Bybel bl. 998 suggereer?

A: Nee. Al is die volgorde ietwat anders, is die lyste dieselfde solank jy die volgende begrip het.

Simon Barjona is dieselfde as Petrus. Barjona beteken "bar" (seun van) Jona. Simon is 'n Hebreeuse naam, en Petrus is 'n Griekse naam.

Mattheüs die tollenaar = Levi, die seun van Alfeus die tollenaar in Markus 2:13-17. Levi is 'n Hebreeuse naam. Mattheüs is ook 'n Hebreeuse naam, 'n verkorte vorm van Mattias. Miskien het hy as tollenaar 'n skuilnaam wou hê.

Jakobus, seun van Alfeus, is dieselfde as Jakobus die Jongere in Markus 15:40. Strong se Konkordans sê Jakobus is 'n vergriekte vorm van die Hebreeuse naam Jakob.

Bartholomeus (in alle lyste) is dieselfde as Natanael in Johannes 1:45-47; 21:2. Die Arameese naam Bartholomeus was dalk nie sy voornaam nie, maar sy van, aangesien dit "Bar" (seun van) Talmai/Tolmai/Talmar beteken. Natanael is ook Aramees en beteken "God se geskenk".

Taddheus is dieselfde as Judas, die seun van Jakobus, in Lukas 6:16 en Handelinge 1:13, soortgelyk aan hoe Petrus en Simon dieselfde persoon is. Miskien het Thaddéus ná die kruisiging nie meer as Judas bekend wou staan nie, weens moontlike verwarring met Judas Iskariot. Judas is 'n Hebreeuse naam. Sommige Griekse manuskripte sê Thaddéus, sommige sê "Lebbaeus", en sommige sê "Lebbaeus, bynaam Thaddéus". "Lebbaeus" is die Griekse vorm van "Levi".

Judas Iskariot ontbreek in Handelinge 1:13 om voor die hand liggende redes.

Vir die ander, Andreas, Jakobus, seun van Sebedeus, Johannes, Filippus, Tomas en Simon die Seloot, word ons slegs een naam vertel.

Mens kan moontlik glo dat Nathanael in Johannes 1:43-45; 21:2 nie dieselfde persoon as Bartolomeus was nie. Hierdie siening sou nie 'n fout in die Bybel beteken nie, net dat Nathanael 'n dissipel was, maar nie een van die twaalf dissipels nie.

V: In Mt 10:9-10 hoe moes die dissipels nie stafs bekom nie en in Lk 9:3 nie 'n staf meebring nie, terwyl hulle tog net 'n staf moes meebring in Mk 6:8-9?

A: Christene gee drie verskillende antwoorde, maar die derde antwoord is die mees waarskynlike.

Meervoudige reise: Hulle kon meervoudige reise gemaak het. Die enigste rede om meervoudige reise voor te stel, is egter om die saak van om 'n personeel saam te bring teenoor nie 'n personeel saam te bring te versoen.

Verskillende Griekse woorde: "verwerf" in Matteus is anders as "besit" in Markus. Hulle kon die staf wat hulle reeds gehad het, saamneem, maar nie 'n ekstra een of enigiets anders nie. Die Griekse woord vir "neem/verkry" in Matteus 10:9 kan beteken "verkry" soos in "moenie hierdie dinge koop of versamel nie". Die Griekse woord in Markus 6:8 beteken om in besit te wees. Die moeilikheid met hierdie siening is dat die Griekse woord in Lukas 9:3 bloot 'n ander vervoeging van dieselfde Griekse woord as in Markus 6:8 is.

Skribale fout: Miskien het die kopieë wat ons van Markus het, "slegs" in plaas van "nie" ingevoeg. Al sê al die kopieë wat ons het "nie", is die verskil tussen "slegs" en "nie" in Grieks die toevoeging van die tweeletter-Griekse woord ei. Hard Sayings of the Bible bl. 422-424 noem 'n ander soort skrywersfout, waar Matteus gewoonlik baie vertroud was met Markus, maar hy hier Lukas gevolg het. Dus, met ander woorde, "slegs/behalwe 'n staf" in Markus, behoort waarskynlik te wees "geen staf" soos in Matteus en Lukas.

V: In Mt 10:9-10, moes die dissipels nie skoene/sandale bekom nie, of moes hulle sandale saambring soos Mk 6:8-9 sê?

A: Die Griekse woord in Matteus kan "skoene" beteken, terwyl die Griekse woord in Markus nie skoene kan beteken nie. Green se Letterlike Vertaling vertaal die woord in Markus 6:9 as "vasgemaakte sandale". Lukas 9:3 noem niks oor skoene of sandale nie.

Dus, afsluitend, kon hulle waarskynlik sandale saamneem, maar nie skoene nie, wat beter sou wees vir lang reise. Dit stem ooreen met die feit dat hulle ook nie stafies saamgeneem het nie.

V: In Mt 10:22; 24:13; en Mk 13:13, wat beteken dit presies om tot die "einde" te volhard waarvan Jesus gepraat het?

A: Dit is die einde van die groot verdrukking.

V: In Mk 1:15, "Die tyd is vervul, en die koninkryk van God is naby", gebruik die Griekse werkwoord eggizo in die verlede tyd, wat aandui dat die koninkryk van God genader het, maar nog nie oorwin het nie. Maar in Mt 11:4-5 openbaar Jesus dat die Koninkryk in die tyd teenwoordig is en met Sy persoon verband hou, omdat Matteus nie die uitdrukking "koninkryk van God" of die werkwoord eggizo gebruik het nie. Waarom is daar hierdie variasie tussen die twee evangelies ten opsigte van die konsep van die Koninkryk?

A: Drie punte om in die antwoord in ag te neem.

1) In Markus 1:15, aan die begin van Sy bediening, voordat Jesus bekendgemaak het wie Hy was, het Hy gesê dat die tyd vervul is (verlede tyd), want die koninkryk van God is [nou] naby. Dit is die tyd wat vervul is, nie die koninkryk van God wat vervul is nie.

2) Matteus 11:4-5 praat glad nie van die koninkryk van God nie, laat staan of dit verlede of hede is. Jesus het eerder gepraat van die goeie nuus wat aan die armes verkondig is.

3) Vir ons is die koninkryk van God naby, omdat dit in ons is. Die volle vervulling van die koninkryk van God is egter eers in die toekoms.

V: In Mt 11:14 en Jn 1:21, hoe is Johannes die Elia wat moet kom?

A: Vier punte om in die antwoord in ag te neem.

1. Elia self het by die verheerliking verskyn, en Elia sal waarskynlik letterlik verskyn voor Jesus se tweede koms, maar Johannes die Doper is 'n ander individu as Elia.

2. Johannes het die rol van Elia in Maleagi 4:5 vervul vir Christus se eerste koms, maar Elia self sal verskyn vir Christus se tweede koms.

3. Soos Arndt in Bible Difficulties and Seeming Contradictions bl. 127 opmerk, het Jesus nie gesê dat Johannes die ou Elia was wat teruggekeer het nie. Inteendeel, Jesus het gesê dat Johannes die Elia is wat nog moet kom.

4. Justinus Martelaar (c. 138–165 n.C.) wys in sy Dialoog met Trypho die Jood, hoofstuk 49, daarop dat die uitdrukking dat een persoon "die gees van 'n ander het" elders in die Bybel gebruik is, toe God die gees wat op Moses was, geneem en op Josua gesit het, en toe Elísa 'n dubbele deel van die gees van Elia ontvang het. Niemand sou hierdie twee voorbeelde as reïnkarnasie of as dieselfde persoon beskou nie, omdat in albei gevalle die ouer en die jonger terselfdertyd geleef het.

V: In Mt 11:14 en Jn 1:21, ondersteun dit die reïnkarnasie van Elia?

A: Nee. Die dwaling van reïnkarnasie leer dat 'n persoon sterf, hul ou liggaam vir altyd verlaat en in 'n nuwe liggaam terugkom. Elia het nooit gesterf nie, en hy (nie Johannes die Doper nie) het aan Jesus verskyn tydens die verheerliking. Elia sal in die eindtye in sy eie liggaam terugkeer. Tertullianus (198-220 n.C.) beantwoord hierdie vraag goed in A Treatise on the Soul, hoofstuk 35, bl. 217-218. Hy voeg by dat die "gees en krag" as eksterne gawes deur die genade van God verleen is."

V: In die Evangelies, wat is 'n harmonie vir die middelste bedieningsperiode van Jesus?

A: Die middelperiode van 24 gebeure sluit die twee voedselskenkings in en strek van toe Johannes die Doper gedood is en Jesus Galilea verlaat het tot by die tyd in Keesarea-Filippi. Syfers verwys na gebeure wat die voorafgaande syfers moet volg. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind. Die vetgedrukte woorde dui aanwysers van tyd, volgorde en ligging aan. Die onderstreepte verse wys gedeeltes wat waarskynlik nie in kronologiese volgorde is nie.

Middelbediening: Mt 14:13-16:28, Mk 6:30-9:1, Lk 9:11-27, Jn 6:1-7:9

M1. Nadat hulle Galilea verlaat het, trek Jesus en die dissipels terug na Betsaida. Lk 9:10

M2a. Die skare vind Jesus. Lk 9:11

M2b. Op die oewer oorkant Kapernaum preek Jesus vir die skare en genees. Mt 14:13-14; Jn 6:1-4

M3. Op die gras (nie in Gennesareth nie), Jesus se eerste voedselskenking: 5 000 mans plus vroue en kinders, met 5 brode en 2 visse. Dit was Jode wat een dag by Jesus was. 12 mandjies oorbly. Mt 14:15-21; Mk 6:30-44; Lk 9:12-17; Jn 6:1-14

M4. Op pad na Gennesaret, gedurende die vierde wag van die nag, loop Jesus en Petrus op die water. Mt 14:22-36; Mk 6:45-52

M5a. In Gennesaret genees Jesus mense. Mt 14:34-36; Mk 6:53-56

M5b. Jesus onttrek na 'n berg. Jn 6:15

M6a1. Op pad na Kapernaum, nadat hulle 3 of 3½ myl (4,8 of 5,6 kilometer) geroei het, sien die dissipels Jesus op die water loop. Jn 6:16-24a

M6a2. Onmiddellik kom die boot aan. Jn 6:24b

M6a3. By die meer by Kapernaum is Jesus die brood van die lewe. Joh 6:25-71

M6a4. Tot by die Loofhutfees bly Jesus in Galilea. Joh 7:1-9

M6b. Fariseërs kritiseer Jesus se dissipels; rein en onrein. Mt 15:1-20; Mk 7:1-23

M7. In Tirus en Sidon genees Jesus 'n vrou se dogter. Mt 15:21-28; Mk 7:24-30

M8. In die Dekapolis genees Jesus die doofstomme man. Mk 7:31-37

M9. In Galilea genees en leer Jesus skares. Mt 15:29-31; Mk 8:1

M10. Op die grond langs die See van Galilea, Jesus se 2de voedsame van nog 'n groot skare: 4 000 mans plus vroue en kinders met sewe brode en 'n paar klein vissies. Hulle was heidene wat al drie dae by Jesus was. 7 mandjies oor. Mt 15:32-38; Mk 8:2-9

M11. Jesus gaan in die boot na Magadan/Dalmanutha. Mt 15:39; Mk 8:10

M12a. Fariseërs stel 2de eis vir 'n teken uit die hemel. Mt 16:1-4; Mk 8:11-13

M12b. Jesus praat oor suurdeeg en die twee maaltye. Mt 16:5-12; Mk 8:14-21

M12c. By Betsaida genees Jesus 'n blinde man. Mk 8:22-26

M12d. By Caesarea Philippi (waar daar 'n groot rots was), bely Petrus dat Jesus die Christus is. Mt 16:13-20; Mk 8:27-30; Lk 9:18-20

M13. Jesus voorspel Sy dood. Mt 16:21-22; Mk 8:31; Lk 9:21-22

M14. Jesus sê vir Petrus: "Gaan agter My aan, Satan." Mt 16:23; Mk 8:32-33

M15. Koste om Jesus te volg. Mt 16:24-28; Mk 8:34-9:1; Lk 9:23-27

V: In die Evangelies, wat was die sleutelveronderstellings wat gemaak is vir 'n harmonie van die middelperiode van Jesus se bediening?

A: Hier is die aannames wat ek gebruik het om hierdie volgorde van gebeure op te stel.

a) Die evangelies is in kronologiese volgorde vir die middelperiode van Jesus se bediening. Al kan daar sommige dinge uit plek wees, is daar geen rede om dit te vermoed nie.

b) Sommige gedeeltes in Lukas, wat ek in die latere bediening van Jesus geplaas het, sou ook in hierdie afdeling pas.

V: In Mt 12:30 vra Bart Ehrman: "Sommige uitsprake van Jesus word op soortgelyke, maar tog uiteenlopende maniere weergegee. Een van my gunstelingvoorbeelde van hierdie verskynsel is die paar uitsprake wat in Matteus 12:30 en Markus 9:40 vermeld word. In Matteus verklaar Jesus: 'Wie nie met My is nie, is teen My.' In Markus sê Hy: 'Wie nie teen ons is nie, is vir ons.' Het Hy albei gesê? Kon Hy albei bedoel het? Hoe kan albei terselfdertyd waar wees? Of is dit moontlik dat een van die evangelieskrywers dinge omgeruil het?" Jesus, Interrupted bl. 41

A: Eerlikwaar, ek is totaal radeloos oor hoe Ehrman dit as 'n teenstrydigheid kan sien. In Matteus 12:22-37 (wat ooreenstem met Markus 3:20-29) gebeur dit wanneer 'n demoonbesete man na Jesus gebring word. Baie later, op 'n heeltemal ander geleentheid, in Markus 9:38-41 word Jesus vertel van iemand anders wat demone uitdryf. So, natuurlik kon Jesus op verskillende dae verskillende dinge sê. Miskien het Ehrman op een of ander manier gedink dit is teenstrydig dat as iemand teen Jesus was, hulle ook teen Sy volgelinge kon wees, of andersom. Maar Jesus het in Johannes 16:3 voorspel dat Sy volgelinge vervolg en gedood sal word omdat die vervolgers nie die Vader of Jesus ken nie. Jesus het in Johannes 15:18-21 verklaar: "As die wêreld julle haat, moet julle weet dat dit eers My gehaat het. As julle van die wêreld was, sou die wêreld julle liefhê soos sy eie. Maar nou haat die wêreld julle, omdat julle nie van die wêreld is nie, maar Ek julle uit die wêreld uitgekies het. Onthou die woord wat Ek tot julle gespreek het: ''n Diensknegt is nie groter as sy meester nie.' As hulle My vervolg het, sal hulle julle ook vervolg; as hulle My woord bewaar het, sal hulle julle s'n ook bewaar. Maar hulle sal julle so behandel weens My naam." Jesus het Homself nou met Sy volgelinge geïdentifiseer in Matteus 25:34-46 in die gelykenis van die skape en die bokke. In Johannes 15:1-8 sê Jesus dat ons in Hom is soos takke aan 'n wingerdstok verbind is.

V: In Mk 9:40 hoe vergelyk "wie nie teen ons is nie, is vir ons" en "Moenie hom keer nie" in Lk 9:50 met Lk 11:23, "Hy wat nie met My is nie, is teen My"?

A: Daar is twee verskillende antwoorde.

Kopieerfout: Hard Sayings of the Bible bl. 466-467 sê dat feitlik alle Griekse manuskripte ouer as die agtste eeu in Lukas 11:23 lees "teen jou … vir jou" in plaas van "teen ons … vir ons." When Critics Ask bl. 390 wys dit ook uit en sê dat die KJV hier 'n fout begaan het; hulle het net die latere manuskripte gebruik. Hoe dit ook al sy, is daar egter geen rede waarom hierdie stellings dieselfde hoef te wees nie, aangesien hulle op verskillende tye gegee is.

Verskillende soorte mense: Die persoon in Markus 9:40 en Lukas 9:50 was iemand wat nie net probeer het om demone uit te dryf nie, maar suksesvol demone in Jesus se naam uitgedryf het. In teenstelling, op 'n ander tyd in Lukas 11:23 bestraf Jesus mense wat gesê het dat Jesus demone deur Beëlzebul uitdryf.

Ongeag, die man wat demone in die naam van Jesus uitdryf, was saam met Jesus, omdat hy in Jesus geglo het, alhoewel hy op 'n ander plek was. Vandag kan dit maklik wees om te dink iemand is anders omdat hulle op 'n ander plek is, in 'n ander Christelike kerk is, of 'n ander kultuur het en dinge anders doen. As hulle egter egte broers en susters in die Here is, is hulle by Jesus. Moet ook nie vergeet dat mense uit ons eie kultuur, dalk in ons eie kerk, wat die noodsaaklikhede van die Christendom ontken, teen Jesus is nie, ongeag watter kulturele simpatieë ons vir hulle mag hê.

V: In Mt 14:15-21; Mk 6:30-44; Luk 9:12-17; Joh 6:1-14, het Jesus 5 000 gevoed, of 4 000 soos in Matt 15:32-38 en Mk 8:2-9 gesê word? Is dit 'n allegoriese verhaal, daarom het Hy dit herhaal? Of het die voorval werklik twee keer plaasgevind met verskillende besonderhede?

A: Dit is nie dieselfde storie nie, en albei is letterlik waar.

Die 5 000 mans plus vroue en kinders (Mattheüs 14:21; Markus 6:34-44; Lukas 9:12-17) was Jode (Johannes 6:14-15) wat een dag by Jesus was (Johannes 6:35) en op die gras aan die westekant (Joodse kant) van die See van Galilea gesit het. Vyf brode en twee visse is gebruik (Mattheüs 14:17; Markus 8:19). Die oorskiet het 12 mandjies gevul (Mattheüs 14:20). Die voedselskenking aan die 5 000 is die enigste wonder in al vier die evangelies.

Die 4 000 mans plus vroue en kinders (Matteus 15:38) was waarskynlik heidene, wat drie dae lank by Jesus was (Markus 8:2) en op droë grond aan die oostekant (nie-Joodse) van die See van Galilea gesit het. 7 brode en 'n paar klein vissies is gebruik (Markus 8:5,7). Die oorskiet het 7 mandjies gevul (Markus 8:8).

Albei word genoem in Matteus 16:7-11, sowel as in Markus 6:52. Jesus is gewillig en in staat om vir die Jode te sorg, en Jesus is gewillig en in staat om vir die heidene te sorg.

Of ons fokus op Jesus wat 5 000 Jode in Johannes 6:14-35 voer, of sien hoe Jesus waarskynlik 4 000 nie-Jode voer, of albei, soos Matteus 15:38; 16:7-11 en Markus 6:52, 8:2-8 leer, moet ons besluit of ons kies om te vertrou dat die Jesus van die Evangelies ons ook vir ewig sal voed.

V: In Mt 14:15-21; Mk 6:30-44; Lk 9:12-17, en Jn 6:1-14, was daar slegs mans teenwoordig by die wonder van die voedselskenking aan 5 000 mense, soos in Mk 6:44 en Joh 6:10?

A: Nee, dit was nie net mans nie. Die Griekse woord andres (andros in die enkelvoud) is dieselfde in Mk 6:44; Luk 9:14 en Matt 14:21 en beteken basies "manlik". Maar Matt 14:19-21 sê daar was ongeveer 5 000 mans, behalwe die vroue en kinders.

Dus, in hierdie gemengde skare is daar twee moontlikhede:

a) Daar was 'n min of meer gelyke aantal mans en vroue, en hulle het per gesin gesit.

b) Daar was baie meer mans as vroue en kinders teenwoordig. Miskien het die meeste vroue tuisgebly.

V: Die vier evangelies vertel die verhaal van Jesus se voedselskenking aan die mense, met dieselfde besonderhede: (5 brode, 2 visse, 5 000 eeters, 12 mandjies oor). (Mt 14:15- ); (Mk 6:38-); (Lk 9:12- ); (Jn 6:3-). Die vraag is: In watter mate is hierdie voorval belangrik, dat die 4 evangelies dit met dieselfde besonderhede vertel het, wat is die teologiese waarhede daarin, en wat is die betekenis daarvan?

A: Hierdie voorval het werklik gebeur, alhoewel daar hier ook doelbewuste geestelike simboliek was. Net soos Jesus 'n wonder kon verrig en fisies 5 000 Joodse mans plus vroue en kinders kon voed, kan jy Jesus ook vertrou om jou geestelik te voed.

V: In Lk 9:52-53 het die Samaritaners Christus verwerp en Hom nie aangeneem nie, of het 'n groot skare Samaritaners Christus ontmoet in Jn 4:39-40?

A: Albei is op drie verskillende maniere waar.

a) Hierdie twee gebeure het op verskillende tye in Jesus se bediening plaasgevind. Die aanvaarding was vroeg in Jesus se bediening, en die verwerping was laat in Sy bediening toe hulle geweet het Jesus was op pad na Jerusalem.

b) Hierdie het op verskillende plekke plaasgevind; wanneer 'n groep mense, sê 'n groep Afrikaners, iets aanvaar, beteken dit nie dat elke Afrikaner oral dieselfde ding op dieselfde manier moet aanvaar nie.

c) Selfs onder Jode het sommige vir 'n tyd lank Jesus gevolg en toe weggedraai. Johannes 6:66 sê dat sommige van Jesus se dissipels teruggekeer het en Hom nie meer gevolg het nie. Sommige van hulle kon Samaritaners sowel as Jode ingesluit het.

Sien When Critics Ask bl. 390 vir 'n aanvullende antwoord.

V: In Lk 9:52-53 wat het die Samaritaners teen die Jode gehad?

A: Hulle en die Jode het histories, teologies, godsdienstig, militêr en polities verskille gehad.

Histories was die Samaritaners die hoofstadgebied van die noorderlike koninkryk. Na Salomo se tyd het hulle die ware aanbidding van God verlaat en twee goue kalwers aanbid. Tydens die ballingskap was hulle 'n mengsel van mense wat in die land agtergebly het en nie-Israelitiese setlaars wat die Assiriërs ingebring het.

Nehemia het geweier om hulle enige deel te laat hê in die bou van die stad Jerusalem, en hulle was teenstanders van die herbou daarvan. Die apokriewe boek van Ekclesiasticus 50:25-26 sê dat die Samaritaners, Idumeërs [Edomiete] en Filistyne die drie verfoeide nasies van Israel was.

Teologies het die Samaritaners in Jesus se tyd geglo dat slegs die eerste vyf boeke van die Ou Testament Skrif was, en dat God se huis op die berg Gerisim (in Samaria) gebou moes word, nie in Jerusalem nie.

Religieus gesproke moes die aanbidding van God in die tempel in Jerusalem deur priesters wat nakomelinge van Aäron was, met bystand van nakomelinge van Levi, geskied. Die Samaritaners het hul eie priesters en tempelwerkers gehad.

Militêr gesproke, toe die Seleusiese konings probeer het om die Jode te dwing om aan Griekse gode te offer, het die Samaritaners die Seleusiese konings gehelp om dié te vervolg wat God wou volg en nie afgode aanbid nie. Toe die Makkabeër Jannus I aan bewind gekom het, het hy die Samaritaanse tempel op die berg Gerisim afgebrand en die stad Samaria in 127 v.C. verwoes.

Politiek het Herodes die Grote fondse ingesamel om die Samaritaanse tempel op die berg Gerisim te herbou. Toe die Samaritaners egter hoor dat Herodes ook die tempel in Jerusalem gaan herbou, het hulle die fondse geweier.

V: In Mt 16:4 en Mk 8:12 sou geen teken aan die mense gegee word nie, of sou geen teken gegee word behalwe die teken van Jona in Lk 11:29-30?

A: Drie punte om in die antwoord in ag te neem.

1. Alhoewel Jona 'n wonder beleef het, het die mense van Nineve dit nie gesien nie. Jona het vir die mense van Nineve geen wonderteken gegee om hulle te sê om tot inkeer te kom nie; hulle het net Jona en sy boodskap gehad. Die enigste "teken" wat hulle gehad het, was nie 'n wonder wat hulle kon waarneem nie, maar 'n man. Jona, wat aan die Nineviete gepreek het, was alles wat hulle gehad het om te sien. Mens sou kon sê dat Jona se boodskap deur die wonder bewaarheid is dat hy deur 'n groot vis ingesluk en weer lewendig uitgespuug is. Die Nineviete kon egter net van die wonder hoor; hulle het dit nie self gesien nie.

2. Dit staan in kontras met die Eksodus, waar al die Israeliete die wonderbaarlike wolk bedags en die vuurpilaar snags kon sien.

3. Jesus het "in die styl van Jona" gekom, nie dié van Eksodus nie. Jesus het nie in hemelse heerlikheid gekom nie, en alhoewel Hy wonders gedoen het wat Sy boodskap geauthentiseer het, het die meeste mense nie die wonders gesien nie; hulle het net daaroor gehoor.

Opsomming: Jesus se skielike verskyning op die toneel was soortgelyk aan Jona se kom na Nineve. Soms wil mense iets net aanvaar as die bewyse in die vorm is wat hulle verkies om te sien. Vir beide Jona se hoorders en Jesus se hoorders moes hulle na 'n boodskap luister en nie hul oë toemaak en versuim om dinge te sien wat hulle nie verwag het nie.

V: In Mt 16:4, Mk 8:12 en Lk 11:29-30, waarom sou daar geen tekens aan die mense gegee word nie, aangesien Jesus baie wonderwerke gedoen het?

A: Alhoewel almal gehoor het van die wonderwerke wat Jesus gedoen het, het die meeste mense nie een van Jesus se wonderwerke gesien nie. Die grootste gehore vir wonderwerke, die voeding van die 5 000 op die gras en die voeding van die 4 000 op die droë grond, was steeds 'n klein minderheid van die mense wat destyds in Palestina gewoon het.

Sowel destyds as daarna dien wonderwerke om die geloof te versterk, maar wonderwerke self is selde suksesvol om 'n persoon van ongeloof na geloof te bekeer, veral as die persoon nie wil glo nie. Onthou dat sommige van die Fariseërs eintlik gesien het hoe die verlamde man se hand voor hulle oë herstel is, en tog wou hulle steeds nie Jesus volg nie.

V: In Mt 16:16; Mk 8:29; en Lk 9:20 wat was Jesus se presiese woorde? Matteus 16:16 sê, "U is die Christus, die Seun van die lewende God." Markus 8:29 sê: "Jy is die Christus". Lukas 9:20 sê: "Die Christus van God". Wat was die ware vorm van sy belydenis? En waarom is daar hierdie variasie in Petrus se antwoord?

A: Dit wys vir ons dat die evangelieskrywers parafraseer het en nie elke detail ingesluit het nie. Natuurlik is "Jy is die Christus van God" bloot meer detail in "Jy is die Christus". Matteus het die meeste detail. Ons weet ook nie of dit in Grieks of Aramees gesê is nie. Papias sê dat Matteus oorspronklik in "die taal van die Hebreërs" (Aramees) geskryf het, terwyl die ander drie evangelieskrywers in Grieks geskryf het. Dus, alhoewel ons die betekenis van wat Petrus verklaar het, ken, ken ons nie die presiese woorde nie.

V: In Lk 18:7, moet ons gebede voortdurend (deurlopend) wees, of was Jesus teen dié wat gedink het hul gebede sou gehoor word weens hul baie woorde in Mt 6:7?

A: Albei is waar. God kyk na die krag van ons gebed, nie na die lengte van ons gebed nie. Ons moet sonder ophou bid (1 Tessalonisense 5:17), maar moenie dink dat dit die onophoudelike woorde is wat saak maak nie, maar eerder ons hart wat saak maak. Net so in Nehemia se tyd moes hulle die muur vir hul verdediging bou, maar hulle moes nie op die muur vir hul verdediging staatmaak nie, maar op God.

V: In die Evangelies, wat is 'n harmonie vir die latere bediening van Jesus?

A: Dit is belangrik om te onderskei tussen wat gesê word om in 'n sekere volgorde te wees teenoor wat moontlik in volgorde kan wees. Vir hierdie 67 gebeure verwys die syfers na gebeure wat die voorafgaande syfers moet volg. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind. Die vetgedrukte woorde dui aanwysers van tyd, volgorde en ligging aan. As iemand sou glo dat die evangelies vir hierdie deel van Jesus se bediening almal in kronologiese volgorde is, sou hulle geen probleme sien nie.

Latere bediening: Mt 17:1-20:34, Mk 9:2-10:52, Lk 9:28-19:28, Jn 7:10-11:57

L1. Ongeveer agt dae later (of ses dae), het Jesus Petrus, Jakobus en Johannes na die Berg van die Verheerliking (waarskynlik die Taborberg) geneem. Mt 17:1-8; Mk 9:2-8; Lk 9:28-35

L2. Moet dit nie vertel tot ná die opstanding nie. Mt 17:9; Mk 9:9-10; Lk 9:36

L3. Jesus praat oor Elia. Mt 17:10-13; Mk 9:11-13

L4. Die volgende dag genees Jesus 'n epileptiese seun wat die dissipels nie kon genees nie. Mt 17:14-21; Mk 9:14-29; Lk 9:37-45

L5. In Galilea voorspel Jesus weer Sy dood. Mt 17:22-23; Mk 9:30-32

L6a. In Kapernaum (aan die noordelike oewer van die Meer van Galilea), betaal Jesus die tempelbelasting met munte in 'n vis se mond. Mt 17:24-27

L6b. Op daardie tydstip argumenteer die dissipels oor wie die grootste is (kan verskeie kere gebeur het). Mt 18:1-9; Mk 9:33-37; Lk 9:46-48

L6c. Johannes en die dissipels sê vir 'n ander om op te hou om demone in Jesus se naam uit te dryf. Mk 9:38-41; Lk 9:49-50

L6d1. Op pad na Jerusalem sal Samaritane Jesus nie verwelkom nie. Lk 9:51-56

L6d2. Terwyl hy langs 'n pad loop, 'n dissipel se toewyding: jakkals, dood, familie. Lk 9:57-62

L6d3. Jesus stuur die twee-en-sewentig uit. Lk 10:1-24

L7a1. In Jerusalem tydens die Loofhutfees (5de dag van die 7de maand), kom Jesus. Jn 7:10-52

L7a2. In Jerusalem, vrou betrap in egbreuk. Jn 8:1-11

L7a3. Jesus se getuienis is geldig Jn 8:12-59

L7b. Jesus genees 'n blinde man, wat na die Fariseërs gaan. Jn 9:1-41

L7c1. Jesus leer oor die herder. Joh 10:1-21

L7c2. By die Inwydingsfees [Winter] in die Tempelgebied in Jerusalem, sê Jesus: "Ek en die Vader is een". Joh 10:22-39

L7c3. Jesus gaan na die plek waar Johannes die Doper gedoop het. Joh 10:40-42

L7d1. Die wetgeleerde se vraag oor wie my naaste is. Lk 10:25-28

L7d2. Die gelykenis van die barmhartige Samaritaan. Lk 10:29-37

L7d3. [Waarskynlik in Betanië in Judea], toegewyde Maria en hardwerkende Marta. Lk 10:38-42

L7e. In Betanië in Judea, laat Jesus Lasarus uit die dood opstaan. Jn 11:1-44

L7f. Eendag het Jesus vir Sy dissipels geleer hoe om te bid, met die Here se Gebed (waarskynlik 'n tweede keer). Lk 11:1-13

L7g1. Jesus dryf 'n stom demoon uit, aangekla van samewerking met Beëlzebul. Lk 11:14-26

L7g2. 'n Vrou seën Jesus se moeder; Jesus is nie met haar eens nie. Lk 11:27-28

L7h. Toe die skare toegeneem het, sê Jesus dat hulle net die teken van Jona het. Lk 11:29-32

L7i1. Lamp van die liggaam. Lk 11:33-36

L7i2. By die Fariseër se huis spreek hy ses wee uit. Lk 11:37-53

L7i3a1. Intussen leer hy oor openbaarmaking in die lig. Lk 12:1-7

L7i3a2. Om Jesus voor mense te bely en godslastering teen die Heilige Gees. Lk 12:8-12

L7i3b. Die gelykenis van die ryk dwaas. Lk 12:13-21

L7i3c. Gelykenis om wakker te wees vir die Here se terugkeer. Lk 12:35-48

L7i3d. Profesie van verdeeldheid onder gesinne. Lk 12:49-53

L7i3e. Die uitlegging van die tye. Lk 12:54-59

L7i3f Jesus noem Galileërs wat gedood is toe die Toren van Siloam ingestort het. Lk 13:1-9

L7j Op 'n Sabbat genees Jesus 'n gekwetste vrou. Lk 13:10-17

L6k. Gelykenisse van die mosterdsaad en die suurdeeg. Lk 13:18-21

L6l1. Terwyl Hy deur dorpe en dorpsies gaan, die gelykenisse van die smal deur, en die rou oor Jerusalem. Lk 13:22-30

L6l2. In daardie tyd, Jesus se hartseer oor Jerusalem. Lk 13:31-35

L6m. Op 'n Sabbat in die huis van 'n vooraanstaande Fariseër, genees Jesus 'n man met waterzucht en die gelykenis van die groot banket. Lk 14:1-24

L6n. Toe groot skares by Jesus was, het Hy vir die tweede keer gepraat oor die koste om 'n dissipel te wees: ouers, gelykenisse van die toring, die koning en die sout. Lk 14:25-35

L6o. Leer oor klein kinders. Mt 18:10-11

L6p. Gelykenis van die verlore skaap. Mt 18:12-14; Lk 15:1-7

L6q1. Gelykenis van die verlore muntstuk. Lk 15:8-10

L6q2. Jesus het voortgegaan, die gelykenis van die verlore seun. Lk 15:11-32

L6r. Gelykenis van die sluwe bestuurder. Lk 16:1-15

L6s. Leer oor vergifnis en die onbarmhartige dienaar. Mt 18:15-35

L6t. Leer oor Johannes en die Wet. Lk 16:16-17

L6u. Reis van Galilea na Transjordanië. Mt 19:1-2; Mk 10:1

L6v. Leer oor egskeiding. Mt 19:3-12; Mk 10:2-12; Lk 16:18

L6w. Gelykenis van die ryk man en Lasarus. Lk 16:19-31

L6x. Aan sy dissipels leer Jesus oor sonde, die gelykenis van die boom in die see geplant, en die gelykenis van 'n dienaar se plig. Lk 17:1-10

L6y. Tussen Galilea en Samaria op pad na Jerusalem, het Jesus 10 melaatses genees (...waar is die ander 9?). Lk 17:11-19

L6z. Fariseërs vra hoe die koninkryk van God kom. Lk 17:20-37

L7a. Gelykenis van die aanhoudende weduwee. Lk 18:1-8

L7b. Gelykenis van die Fariseeër en die tollenaar. Lk 18:9-14

L7c. Mense het babas na Jesus gebring om hulle te seën; dissipels bestraf hulle. Mt 19:13-15; Mk 10:13-16; Lk 18:15-17

L7d. Ryk jong heerser vra 'n vraag: … oog van 'n naald. Mt 19:16-30; Mk 10:17-31; Lk 18:18-30

L8. Gelykenis van die arbeiders in die wingerdstok. Mt 20:1-16

L9. Op pad na Jerusalem, voorspel Jesus sy dood en opstanding. Mt 20:17-19; Mk 10:32-34; Lk 18:31-34

L10a. Die moeder van Jakobus en Johannes kom saam met hulle om 'n versoek aan Jesus te rig. Mt 20:20-28; Mk 10:35-45

L10b. By die verlaat van Jerigo (waarskynlik die Ou Jerigo) genees Jesus twee blinde mans wat uitroep: "Here, Seun van Dawid, ontferm u oor ons!" (BSB) Mt 20:29-34

L10c. By die ingang van Jerigo (waarskynlik die Nuwe Jerigo) genees Jesus 'n blinde man, Bartimeus, wat roep: "Jesus, Seun van Dawid, ontferm u oor my!" (BSB) Mk 10:46-52; Lk 18:35-43

L11a. By Jerigo ontmoet Jesus Saggeus. Lk 19:1-10

L11b. By Jerigo (die twee Jerigo's was 15–17 myl, 24–27 kilometer, noordoos van Jerusalem), vertel Jesus die gelykenis van die tien dienaars en tien minas. Lk 19:11-28

L12. Kajafas en die Sanhedrin smeed 'n plan om Jesus te dood. Jn 11:45-53

L13. Só trek Jesus terug na die dorp Efraim. Jn 11:54

V: In die Evangelies, wat was die sleutelveronderstellings wat gemaak is vir 'n harmonie van Jesus se latere bediening?

A: Alles het aannames, en as iemand anders dieselfde aannames gebruik het, sou hulle 'n baie soortgelyke lys opstel. Hier is die aannames vir die vorige volgorde.

a) Al die evangelies is in kronologiese volgorde vir Jesus se latere bediening. Alhoewel hulle uit volgorde kon wees, is daar geen rede om te vermoed dat hulle dit is nie.

b) Sommige van die gedeeltes uit Johannes, wat hier geplaas is, kon in Jesus se middelbare bediening plaasgevind het.

c) Die volgende gebeure het slegs een keer plaasgevind: die Verheerliking, die gelykenis van die verlore skaap, die ryk jong man.

d) Die opwekking van Lasarus, Maria en Marta se broer, het ongeveer dieselfde tyd gebeur toe Jesus by hulle huis was.

V: Bewys Mt 19:16-17; Mk 10:18; en Lk 18:19 dat Jesus nie God is nie? (Moslems het dit genoem)

A: Nee, maar dit is goed dat ons hier erken dat Jesus die man se 'goed' in verband bring met die bewering dat Hy God is. Of:

a) Jesus was God, en Hy het die man gevra waarom hy Jesus goed genoem het, tensy hy erken het dat Jesus God was, of

b) Jesus het ontken dat Hy God was, soos blyk uit die feit dat Jesus nie heeltemal goed was nie.

Dit kan nie albei wees nie. Stem jy saam?

So, watter een is dit? Was Jesus heeltemal goed (en God) of nie?

Dus, stem jy saam dat Jesus onaangeraak deur sonde was?

In die Bybel sê 2 Korintiërs 5:21, Hebreërs 4:15 en 1 Petrus 1:18-19 dat Jesus geen sonde gehad het nie.

Jesus het selfs in Johannes 8:46a gevra: "Wie van julle kan My skuldig aan sonde bewys?"

Jesus was versigtig om nie die woord "goed" ligsinnig te gebruik nie, tog het Jesus Homself uitdruklik die goeie herder genoem in Johannes 10:11.

Vir Moslems sê die Koran in Soera 3:45 dat Jesus suiwer was. Die Moslem-hadithe sê Jesus is onaangeraak deur sonde in Sahih Muslim vol.4 nr.5837 (bl.1261), Bukhari vol.4 boek 55 hoofstuk 38 nr.641 bl.426, en Bukhari vol.4 boek 54 hoofstuk 10 nr.506 bl.324.

V: In Mt 19:16-30; Mk 10:17-31; Lk 18:18-30, wat sê Jesus presies is onmoontlik vir die mens, maar alles (insluitend hierdie een) is moontlik met God?

Om die koninkryk van die hemel (verlossing) te betree is beide moeilik en onmoontlik sonder God. Kom ons kyk eers na daardie spesifieke ryk jong heerser en dan na die algemene gevalle om twee toepassings te sien.

Die ryk jong heerser het aanvanklik redelik goed gelyk met sy begrip van God se Wet. Tog het hy tekortgeskiet in die geregtigheid wat hy nodig gehad het om na die hemel te gaan, omdat hy getoon het dat as hy tussen sy rykdom en die volg van Jesus moes kies, hy nie sy rykdom kon prysgee nie.

Die eerste toepassing is dat dit dikwels moeiliker is vir ryk mense as vir ander om regverdig genoeg te wees om in die hemel te kom, omdat dit so moeilik vir hulle is om op God te vertrou as dit beteken dat hulle hul rykdom moet prysgee. Abraham was baie ryk, en hy het in die hemel gekom, dus is dit nie rykdom self wat die probleem is nie. Dit is die liefde vir geld wat die wortel van alle soorte kwaad is.

As ons egter nog meer veralgemeen, het ook nie-ryke mense probleme. Mense kan op hul eie vermoëns vertrou, of hul sondige gewoontes, mindere liefdes en selfs haat koester, sodat as Jesus hulle sou roep om dit agter te laat en Hom te volg, hulle nie sou weggaan nie.

In werklikheid is 'n tweede toepassing daarvan dat 100% van alle mense wat nog ooit geleef het, behalwe vir Jesus, tekortskiet in die geregtigheid wat hulle nodig het om na die hemel te gaan. Selfs al sou God al ons verlede sondes vergewe en sê: "sondig net nie van nou af nie en julle sal na die hemel gaan", sou ons selfs dan nie daarin slaag nie. Ons harte is nie perfek nie; ons het 'n sondige natuur en moet gereinig word.

Dus, weens ons harte, is dit onmoontlik vir mense om na die hemel te gaan; en as dit die einde van die storie was, sou die hemel leeg wees van mense. Wat egter onmoontlik is vir mense, is moontlik vir God. Alhoewel ons harte nie perfek is nie, ons in die verlede gesondig het en ons in die toekoms nog sal sondig, het God, vir wie alles moontlik is, 'n weg gemaak vir sondige mens om na die hemel te gaan. Daardie weg is Jesus Christus. Dit is soortgelyk aan die man wat na Jesus gekom het om sy seun te genees, en Jesus het gevra of hy glo. Die man het geantwoord: "Ek glo wel; help my ongeloof!" Ons moet opreg en eerlik teenoor God wees, maar deel daarvan om eerlik teenoor God te wees, is om voor Hom te bely wanneer ons oneerlik is en 'n skynheilige is.

Die ryk jong heerser kon gesê het: "Jesus, ek is jammer, maar ek kan nou net nie my rykdom prysgee nie; ek is daaraan verslaaf. Hê medelye met my, bevry my van my slawerny aan die sonde, en neem my lewe oor, soos dit ook al is, om U te volg." Maar in plaas daarvan het die ryk man omgedraai. Corrie ten Boom was 'n Christen wat die Nazi-konsentrasiekamp in Bergen-Belsen oorleef het. Eendag ná die oorlog, toe sy oor God se liefde gepraat het, het 'n man ná afloop na vore gekom om haar hand te skud. Sy het hom herken as een van die wrede konsentrasiekampwagte. Ná die oorlog het hy Christus gevind, maar Corrie, ondanks die woorde wat sy pas vir almal gesê het, kon nie oor haar hart kom om sy hand te skud nie. Sy het stilgebid: "Jesus, ek kan hom nie vergewe nie. Gee my u vergifnis." Toe, ongelooflik genoeg, het haar hand uitgesteek en sy kon sy hand skud. (The Hiding Place bl. 238)

In ons welgestelde samelewing kan ons as Christene soms maklik die belangrike konsep van die groot afhanklikheid wat ons van God het, vergeet. As jy dink jy kan alles wat jy moet doen sonder God bereik, is die doelwitte waarna jy streef te laag. Een voordeel vir arm mense, gedefinieer as dié wat nie weet hoe hulle oor twee dae gaan eet nie, is dat hulle weet dat ware selfonderhoud vir hulle niks anders as 'n illusie is nie. In werklikheid is selfonderhoud egter 'n illusie vir almal.

V: In Mattheüs 20:20 het die moeder van Jakobus en Johannes hierdie versoek aan Jesus gerig, of het Jakobus en Johannes die versoek gerig soos Markus 10:35 sê?

A: Die moeder en die seuns het almal na Jesus gekom. In Matteus 20:22 vra Jesus onmiddellik of julle (d.w.s. hy praat met Jakobus en Johannes) in staat is om die beker te drink wat Jesus sal drink. Hulle (die seuns) het gesê hulle is in staat.

V: In Joh 14:2, waarom het Jesus gegaan om 'n plek vir hulle voor te berei, aangesien die hemel vir hulle voorberei is vanaf die grondlegging van die wêreld in Mt 25:34?

A: God is sowel in die tyd as buite die tyd. Voordat die tyd selfs begin het, het God geweet wie na die Hemel sou gaan, wat veronderstel dat God geweet het Hy sou 'n plek vir hulle voorberei. Jesus se dood was nodig om die Hemel oop te maak vir almal wat daarheen sou gaan.

As 'n eenvoudige analogie, wanneer 'n paartjie 'n kind aanneem, moet hulle die huis vir die kind voorberei. Die huis is reeds gebou, maar die paartjie kan 'n wieg of 'n bed koop, en kos en dalk versierings vir viering.

Verder wys 1 Korintiërs 3:11-15 dat verskillende mense verskillende belonings in die Hemel ontvang.

V: In Mattheüs 20:29-34 het Jesus twee blinde mans genees toe Hy Jerigo verlaat het, of een blinde man toe Hy Jerigo verlaat het soos Markus 10:46-52 sê?

A: Daar is twee moontlikhede.

Twee gebeure: Jesus kon blindes Bartimeus genees het, en ook twee ander blindes voor of ná Bartimeus. Sodra Jesus ten minste een blinde man genees het, sou dit inderdaad nuuskierig wees as die dorpenaars daarvan geweet het en nie 'n enkele bykomende blinde persoon Jesus vir genesing genader het nie. Dit is waarskynlik dat Jesus selfs meer mense in Jerigo genees het as wat die evangelieskrywers opgeteken het. When Critics Ask bl. 353 sê dat as Jesus een blindeman genees het toe Hy Jerigo ingaan, en iemand dit gesien en vir ander vertel het, kan jy seker wees daar sou ander blindemanne gewag het vir Jesus toe Hy Jerigo verlaat het.

Een gebeurtenis: Markus 10:46-52 noem slegs een van die blindes (Bartimeus). Miskien was Markus nie bewus daarvan dat daar twee blindes was nie. Natuurlik, as daar twee blindes was, waarvan een Bartimeus geheet het, is dit korrek maar onnauwkeurig om te sê daar was een blinde man.

Sien ook die volgende vraag vir meer inligting oor die twee dorpe met die naam Jerigo.

V: In Mt 20:29-34 en Mk 10:34-52, het Jesus die blindes genees terwyl Hy Jerigo verlaat het, of toe Hy daar ingaan, soos Lk 18:35 sê?

A: Dit was waarskynlik net een gebeurtenis wat plaasgevind het terwyl Jesus tussen die twee dorpe met die naam Jerigo gereis het.

Ou Jerigo (Tell es-Sultan) is noordwes van moderne Jerigo (er-Riha). Dit is deur Josua verwoes, maar in 1 Konings 16:34 herbou. Daar het hoofsaaklik Jode in die tyd van Jesus gewoon.

Nuwe-Testament Jerigo (by Tulul Abu el-'Alayiq) was hoofsaaklik 'n nie-Joodse dorp wat rondom die winterpaleis van Herodes die Grote gebou is, wat daar omstreeks 4 v.C. gesterf het. Die terrein is ongeveer 3/4 tot 1 myl (1,2 tot 1,6 kilometer) suid of suidwes van die ou Jerigo. Die winterpaleis het twee swembaddens, 'n groot Romeinse bad en ses private mikveë gehad, wat plekke van Joodse rituele wassing was. 'n Kaart wat die paleis en swembaddens van die nuwe Jerigo wys, is in die New International Dictionary of the Bible, bl. 511–512.

V: In die Evangelies, wat is 'n harmonie vir die Passieweek, die laaste week voor die Opstanding?

A: Dit is belangrik om te onderskei tussen wat gesê word om in watter volgorde te wees teenoor wat moontlik in volgorde kan wees. Vir hierdie 104 gebeure verwys die syfers na gebeure wat die voorafgaande syfers moet volg. Letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind. Die vetgedrukte woorde dui aanwysers van tyd, volgorde en ligging aan. As iemand sou glo dat die evangelies in hierdie afdeling almal in kronologiese volgorde is, sou hulle geen probleme sien nie.

Lydensweek: Mt 21:1-27:66, Mk 11:14-15:47, Lk 19:29-23:56, Jn 12:11-19:42

P1. In Betanië, ses dae voor die Paasfees, die dag voor die triomftog, woon Jesus 'n fees by in die huis van Simon die melaatse ter ere van hom, waar Maria bedien het. Lasarus lê ook daar. Jesus word deur Maria met 'n pint nardus, ter waarde van 'n jaar se loon, uit 'n alabastherkruik gesalf. (Let wel: dit is die dorp waar Lasarus gewoon het, nie die huis nie.) Judas Iskariot en die dissipels kla. Joh 12:1-12a; Matt 26:6-13; Merk 14:3-9

P2. Jesus by Betfage aan die Olyfberg. Mt 21:1; Mk 11:1-6; Lk 19:29-34

P3. Jesus sê vir hulle om 'n jong donkie en sy ma te bring. Mt 21:2-6; Mk 11:2-6; Lk 19:29-34

P4. Die dissipels keer terug met die donkie en die veul. Mt 21:7a; Mk 11:7-10; Lk 19:35; Jn 12:14-15

P5. Op Palmpersondag, die Triomftocht. Mt 21:7b-11; Mk 11:7-11a; Lk 19:35-44; Jn 12:12b-19

P6a. Jesus voorspel Sy dood, en die Vader spreek uit die hemel. Jn 12:20-50

P6b. Jesus bring die nag deur in Betanië. Mk 11:11b

P6c. [Sondag of Maandag of albei] Jesus dryf die geldwisselaars vir die tweede keer uit die tempel. Mt 21:12-13; Lk 19:45-48

P6d1. In die tempel genees Jesus blindes en kreupeles. Mt 21:14-16

P6d2. Jesus bring die nag in Betanië deur. Mt 21:17

P7. Vroeg die volgende oggend [Maandag of Dinsdag], terwyl Hy na Jerusalem terugkeer, vervloek Jesus 'n vyeboom. Mk 11:12-14. Let wel: dit is Jesus se tweede besoek aan die tempel.

P8. Vroeg in die oggend [Dinsdag of Woensdag] vervloek Jesus 'n vyeboom 'n tweede keer. Mt 21:18-19a

P9a. Onmiddellik verdroog die vyeboom. Mt 21:19b-22

P9b. Die vyeboom verlep. Mk 11:20-25

P10. Jesus gaan die tempel binne, bespreek gesag (Mt 21:23-32), en dryf die geldwisselaars vir die derde keer uit. Mk 11:15-18 (Nota: dit sou vreemd wees as Jesus hulle een dag uitdryf en hulle die volgende dag toelaat.)

P11. In die aand verlaat hulle die stad. Mk 11:19

P12. Op 'n dag in die Tempel [Dinsdag of Woensdag] word Jesus oor Sy gesag bevraagteken. Mk 11:27-33; Lk 20:1-8

P13. Gelykenis van die huurders. Mt 21:33-46; Mk 12:1-12; Lk 20:9-19

P14. Jesus vertel die gelykenis van die bruiloftsfees. Mt 22:1-14

P15a. Fariseërs en Herodianers vra oor die betaling van belastings aan Keiser. Mt 22:15-22; Mk 12:13-17; Lk 20:20-26

P15b. Die Sadduseërs bevraagteken Jesus oor die opstanding. Mt 22:23-33; Mk 12:23-27; Lk 20:27-39

P16. Na die Sadduseërs vra 'n Fariseër oor die grootste gebod. Mt 22:34-40; Mk 12:28-33

P17a. Niemand het Jesus nog meer vrae gevra nie. Mt 22:46; Mk 12:34; Lk 20:40

P17b. Terwyl die Fariseërs bymekaar was, vra Jesus 'n vraag oor Psalm 110:1. Mt 22:41-45; Mk 12:35-37; Lk 20:41-44

P18a. Jesus bestraf die skrifgeleerdes en Fariseërs. Mt 23; Mk 12:38-40; Lk 20:45-47

P18b. Jesus observeer die weduwee se offer. Mk 12:41-44; Lk 21:1-4

P19. Terwyl Hy die tempel verlaat, profeet Jesus oor sy verwoesting. Mt 24:1-2; Mk 13:1-2; Lk 21:5-6

P20. Op die Olyfberg leer Jesus oor die eindtye. Mt 24:3-44; Mk 13:3-37; Lk 21:7-36

P21. Elke dag in die Tempel leer Jesus en bring die nag op die Olyfberg deur. Lk 21:37-38

P22. Drie gelykenisse van die Meester se terugkeer. Mt 24:45-25:30

P23a. Die lering oor die oordeel van die skape en bokke by Jesus se troon. Mt 25:31-46

P23b. Twee dae voor die Paasfees smee die hoofpriesters en die ouderlinge 'n plan om Jesus te arresteer. Mt 26:1-5; Mk 14:1-2; Lk 22:1-2

P24. Judas praat in die geheim met priesters om Jesus te verraai. Mt 26:14-16; Mk 14:10-11; Lk 22:2-6

P25. Op die eerste dag van die Fees van die Ongesuurde Brood berei hulle die Laaste Avondmaal voor. Mt 26:17-19; Mk 14:12-16; Lk 22:7-13

P26. Jesus was Sy dissipels se voete Jn 13:1-18

P27. In 'n groot boonste vertrek (Mrk 14:15), eet hulle die Here se Maaltyd. Mt 26:20-29; Mrk 14:17-25; Lk 22:14-23; 1 Kor 11:23-26

P28. Jesus sê Judas sal Hom verraad. Jn 13:18-28a

P29. Jesus se nuwe gebod om mekaar lief te hê. Jn 13:31-35

P30. Te midde van die laaste nagmaal verlaat Judas. Joh 13:28b-30

P31. Of by die Laaste Avondmaal of kort daarna, 'n ander argument oor wie die grootste is. Lk 22:24-30

P32a1. Nadat Judas vertrek het, op pad na die Olyfberg, voorspel Jesus dat Petrus Hom drie keer sal verloën. Mt 26:30-35; Mk 14:26-31; Lk 22:31-38; Jn 13:36-38

P32a2. In die tuin van Getsemane op die Olyfberg. Mt 26:36-46; Mk 14:32-43a; Lk 22:39-46

P32b. Van die Laaste Avondmaal tot by die Olyfberg, spreek Jesus. Jn 14:1-16:33

P33. Jesus se gebed voor Sy arrestasie. Jn 17:1-26

P34. Nadat Jesus klaar gebid het, steek hulle die Kidronvallei oor en gaan in 'n olyfgaard in. Joh 18:1

P35. Arrestasie van Jesus. Mt 26:47-56; Mk 14:43b-52; Lk 22:47-53; Jn 18:2-11

P36. Hulle gaan na die huis van Annas, die skoonvader van die hoëpriester Kajafas. Lk 22:54; Jn 18:12-13.

P37. Jesus is na Kajafas se huis gestuur. Johannes 18:24. Mattheüs 26:56-57 en Markus 14:51-53 slaan die vorige oor en noem net dit.

P38a1. In/naby die binnehof van die hoëpriester word Jesus deur die Sanhedrin verhoor. Mt 26:57-68; Mk 14:53-65; Lk 22:66-71; Jn 18:12-14; Jn 18:19-23

P38b1. Omdat "hierdie dissipel" [Johannes] deur die hoëpriester geken is, het hy die binnehof ingegaan. Toe het hy weer uitgegaan en met die meisie/diensmeisie wat diens gehad het, gepraat en Petrus deur die deur ingebring. Jn 18:15-16

P38b2. 1ste beskuldiging: In die binnehof het 'n meisie/diensmeisie van die hoëpriester wat by die deur was, na hom gekom (Mt), verby hom gekom (Mk) en na Petrus in die skynsel van die vuur gekyk, en vir Petrus gesê dat hy saam met Jesus was. Petrus het homself in die binnehof warm gemaak. Mt 26:69; Mk 14:66-67; Lk 22:54-56; Jn 18:17a

P38b3. 1ste ontkenning: Petrus het Jesus ontken en gesê: "Vrou, ek ken Hom nie" (Lk), "Ek weet nie waarvan jy praat nie" (Mt) of "Ek ken nie en verstaan nie eers wat jy sê nie" (Mk) voor hulle almal (Mt). Mt 26:70; Mk 14:68; Lk 22:57; Joh 18:17

P38b4. 2de reeks beskuldigings: Toe gaan Petrus na die poort (Mt), en 'n ander meisie [allu] sê vir die skare: "Hierdie man was saam met Jesus van Nasaret." (Mt). Petrus is beskuldig: "Jy is ook een van hulle." (Lk) Die diensmeisie (Mk) sien Petrus weer en sê vir die skare: "Hierdie man is een van hulle." (Mk) Daar is aan Petrus gevra: "Is jy nie ook een van sy dissipels nie?" (Jn) Mt 26:71; Mk 14:69; Lk 22:58a; Jn 18:25a

P38b5. 2de ontkenning: Petrus het met 'n eed gesê: "Ek is nie" (Jh), "Man [anthrope], ek is nie." (Lk) "Ek ken die man nie!" (Mt), en het Jesus 'n tweede keer ontken. Mt 26:72; Mk 14:70a; Lk 22:58b; Jn 18:25b

P38b6a. 3de reeks beskuldigings: Ongeveer 'n uur later (Lk) het diegene wat daar naby gestaan het ['n klein skare?] gesê dat Petrus een van hulle was en sy Galileese aksent genoem. Mt 26:73; Mk 14:70b; Lk 22:59

P38b6b Een van die dienaars van die hoëpriester, 'n familielid van die man wie se oor Petrus afgesny het, het Petrus uitgedaag dat hy hom in die olyfgaard gesien het. Jn 18:26

P38b7. 3de ontkenning: Petrus het gevloek en gesê: "Man, ek weet nie waarvan jy praat nie" (Lk), "Ek ken die man nie!" (Mt) of "Ek ken hierdie man van wie julle praat nie!" (Mrk, Jn), en het Jesus vir die derde keer ontken. Onmiddellik, terwyl hulle nog in die huis was, het die haan gekraai. Jesus het na Petrus gekyk (Mt 26:74-75; Mk 14:71-72; Lk 22:60-62; Jn 18:27).

P38c. Judas hang homself op. (Die tou het gebreek óf voor óf nadat hy gesterf het.) Die liggaam val en breek oop. Die hoofpriesters koop die veld waar Judas se liggaam lê. Die veld is Akeldama genoem. Mt 27:1-10; Hand 1:18-19

P38a2. Soldate bespot, slaan en blinddoek Jesus. Lk 22:63-65

P39. By dagbreek het die Joodse raad Jesus gevra (of Hom weer gevra): "As U die Christus is, sê vir ons." En hulle het 'n besluit geneem. Mt 27:1; Mk 15:1; Lk 22:66-71

P40a. Teen hierdie tyd was dit vroegoggend, en Jesus, vergesel deur die priesters, het die huis van Kajafas verlaat en na Jesus se verhoor voor die Romeinse goewerneur Pontius Pilatus gegaan. Mt 27:2; Mk 15:1; Lk 23:1; Jn 18:28-38.

P40b. Die nag voor die verhoor by Pilatus het sy vrou gedroom dat sy niks met die veroordeling van Jesus te doen wil hê nie. Mt 27:19

P41. Jesus se verhoor voor Pilatus. Mt 27:11-14; Mk 15:1-15; Lk 23:1-6; Jn 18:28-37

P42. Pilatus stuur Jesus na Herodes. Lk 23:7-11a

P43a. Herodes stuur Jesus terug na Pilatus. Lk 23:11b-12

P44. Jesus word na Pilatus teruggebring. Lukas 23:13-16

P45. Pilatus sê hy is onskuldig aan sy bloed, doen 'n beroep op die skare en laat Barabbas vry. Mt 27:15-26; Lk 23:17-25; Jn 18:38-40

P46. Romeinse soldate gesel en bespot Jesus en trek 'n pers-skarlaken mantel en 'n doringkroon oor Hom aan. Mt 27:27-31a; Mk 15:16-20a; Jn 19:1-3

P47. Pilatus kom weer na die Jode uit. Joh 19:4-15

P48. Jesus word weggelei om gekruisig te word. Mt 27:31b; Mk 15:20b; Lk 23:26a; Jn 19:16

P49. Jesus het [eers] Sy eie kruis gedra. Joh 19:17a

P50. Simon van Sirene [dan] word gedwing om Jesus se kruis te dra. Mt 27:32; Mk 15:21; Lk 23:26b

P51. Jesus sê: "Dogters van Jerusalem, ween nie oor My nie, maar ween oor julleself en oor julle kinders…" Lk 23:28-31

P52a. Op Golgota in die derde uur [09:00], word Jesus gekruisig. Mt 27:33; Mk 15:22,25; Lk 23:33; Jn 19:16b-22

P52b. Geschryf die drietalige skrif bo Jesus se kop. Mt 27:37; Mk 15:26; Lk 23:38

P52c. Twee misdadigers word langs Jesus gekruisig. Mt 27:38; Mk 15:27; Lk 23:32-33

P53a. Jesus sê: "Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie." Lk 23:34a

P53b. Sommiges bied Jesus 'n drank aan, maar Hy weier. Mt 27:34; Mk 15:23

P53c. Gooi die lot om sy klere. Mt 27:35-36; Mk 15:24; Lk 23:34b; Jn 19:23-24

P54a. Jesus het gesê: "Vrou, hier is jou seun … hier is jou moeder". Joh 19:25-27

P54b. Ander sê: "Hy het ander gered; laat Hom Homself red…". Mt 27:40-43; Mk 15:29-30; Lk 23:35a

P54c. Priesters bespot Jesus ook. Mk 15:31-32; Lk 23:35b

P54d. Soldate bespot Jesus aan die kruis. Lk 23:36-37

P54e.1 Die dief aan die linkerkant beledig Jesus. Mt 27:44; Lk 23:39

P54.e.2 Die dief aan die regterhand verdedig Jesus. Lk 23:40-43a

P54.e.3 Jesus sê, "…vandag sal jy by My in die Paradys wees". Lk 23:43b

P54.f. Jesus sê, "My God, My God, waarom het U My verlaat?". Mt 27:45-47; Mk 34-36

P54.g. Jesus sê, "Ek is dors" Jn 19:28-29. Vir die tweede keer word Hy 'n drankie uit 'n spons aangebied. Mt 27:48

P54.h Sommiges wag om te sien of Elia kom. Mt 27:49

P54.i. Duisternis vanaf ongeveer die sesde uur tot die negende uur. Mk 15:33; Lk 23:44-45a

P55a. Jesus sê, "Dit is volbring". Jn 19:30

P55b. Net voor Hy sterf sê Jesus: "Vader, in U hande beveel Ek my gees aan". Lk 23:46a

P56a. Jesus sterf. Mt 27:50; Mk 15:37; Lk 23:46b

P56b. In daardie oomblik is die tempelgordyn in twee geskeur. Mt 27:51a; Mk 15:38-39, Lk 23:45b (ook Thallus 52 n.C.)

P56c. Daar het 'n aardbewing plaasgevind, grafte het oopgegaan en dooies het verskyn. Mt 27:51b-53.

P57a. Soldate breek die diewe se bene, maar nie Jesus s'n nie. Jn 19:31-37

P57b. Honderdman sê sekerlik was dit 'n regverdige man. Lk 23:47-49

P57c. Honderdman sê, "Dit was die Seun van God!" Mt 27:54; Mk 15:39

P57d. Baie vroue het gekyk. Mt 27:55-56

P58. Toe dit aand word, vra Josef van Arimathea vir Pilatus om die liggaam van Jesus. Mt 27:57-58; Jn 19:38

P59a. In die graf van Josef van Arimathea begrawe Josef en Nikodemus Christus se liggaam en 'n klip word oor die graf gerol. Mt 27:59-61; Mk 15:42-47; Lk 23:50-54; Jn 19:39-42

P59b. Voor die Sabbat kry die vroue speserye. Lk 23:55-56

P59c. Pilatus stem in met 'n wag soldate by die graf. Mt 27:62-65

P60. Hulle sit 'n seël op die graf en plaas 'n wag. Mt 27:66

V: In die Evangelies, wat was die sleutelveronderstellings wat gemaak is vir die harmonie van die Lydensweek?

A: As mens hierdie aannames gebruik, behoort mens in staat te wees om 'n baie soortgelyke harmonie van die Passieweek van Jesus op te stel.

a) Jesus het Jerusalem vir meer as een nag verlaat.

b) Jesus het die geldwisselaars minstens twee keer uitgedryf.

c) Jesus het die vyeboom vervloek die dag voordat dit verwelk het, en ook die volgende dag.

d) Alles in die evangelies is in kronologiese volgorde vir die Passieweke, behalwe vir Matteus 26:6-13; Markus 14:3-9; Lukas 22:46; Lukas 22:54-62, en Lukas 23:38.

V: In Mt 21:1-3, Mk 11:4-7, Lk 19:30, en Jn 12:13-15, het Jesus op 'n veulperd of 'n donkie gery?

A: Nie die antwoord nie: Sommiges het gewonder of dit een dier of twee was, aangesien die Griekse woord kai kan beteken "en" of "selfs/naamlik". Die Hebreeuse woord in Sagaria 9:9 beteken ook óf "en" óf "of". Sien Arndt in Bible Difficulties and Seeming Contradictions bl. 180 vir meer hieroor. Daar was egter, soos die volgende deel wys, werklik twee diere.

Die antwoord: Daar was twee diere, want in die triomftog sê Matteus 21:4-7 dat die moeder en die veulens albei daar was. Die veul was waarskynlik nogal jonk omdat dit nog nooit voorheen gery is nie. Hulle het blykbaar nie die moeder van die veul geskei nie, maar het die moeder ook saamgebring. Vanuit 'n natuurlike oogpunt sou mense dit doen om die jong dier te kalmeer. As dit by sy moeder was, en die moeder nie bekommerd was dat die veul gery word nie, sou die veul ook nie bekommerd wees nie. Wat is 'n beter manier om 'n jong, senuweeagtige dier te lei as om dit sy moeder te laat volg?

Buite die Bybel noem Justinus Martelaar (wat omstreeks 138–165 n.C. geskryf het) ook dat die moedersdonkie saam met die veul in sy Dialoog met Trypho die Jood, hoofstuk 53 (ANF, deel 1, bl. 222), meegeneem is.

V: In Mt 21:12-13, Mk 11:11-17, en Lk 19:37-46, het Jesus die geldwisselaars op 'n Sondag of 'n Maandag uitgedryf?

A: Matteus 21:12-13 en Lukas 19:37-46 spesifiseer nie of Jesus die geldwisselaars dieselfde dag as die Triomftocht (Sondag) of die volgende dag uitgedryf het nie. Markus 11:11-17 toon egter dat dit die volgende dag was.

V: In Mt 21:12-13, Mk 11:12-19 en Luk 19:43-48, in Jesus se reiniging van die Tempel, hoe kon Jesus hier die tafels van die geldwisselaars omkeer, aangesien Hy dit aan die begin van Sy bediening in Jn 2:13-19 gedoen het?

A: Omdat daar twee reinigings van die tempel was. Jesus het dit twee keer gedoen omdat Sy gevoelens oor hierdie handel in die tempel nie verander het nie. Stel jou voor dat Jesus aan die begin van sy bediening tafels omgooi, 'n sweep maak en die geldwisselaars uitdryf. Stel jou dan voor dat Jesus aan die einde van sy bediening by dieselfde situasie kom en sê "dit is OK" of in stilte verbygaan wat Hy voorheen aktief teengestaan het. Nee, teen die einde van sy bediening het Jesus 'n soortgelyke reaksie gehad op in wese dieselfde situasie as aan die begin van sy bediening.

Daar was eintlik nie net een nie, maar drie dinge verkeerd met die geldwisselaars in die tempel.

1. Hulle was nie God se dienaars nie, tog het hulle geld gemaak binne God se Tempel.

2. Alhoewel die mense dalk met 'n houding van aanbidding gekom het, moes hulle begin dink aan ruilhandel en ander finansiële bekommernisse oor "betaal om God te aanbid".

3. Daarbenewens het hulle die mense beroof deur baie hoë pryse te vra. Byvoorbeeld, hulle het nie toegelaat dat die mense gewone geld gebruik om hierdie diere te koop nie. Hulle moes hul geld ruil vir spesiale tempelmunten wat gebruik is om die diere te koop.

V: In Mt 21:12-19 het Jesus die vyeboom vervloek die dag ná Hy die Tempel gereinig het, of voor, soos Mk 11:12-14,20-24 blykbaar impliseer?

A: Jesus het die vyeboom vervloek nadat Hy die geldwisselaars uitgedryf het, soos Matteus sê. Markus gee nie soveel besonderhede nie, maar selfs Markus sê, "Die volgende dag" om aan te dui dat dit daarna was.

V: In Mt 22:37 en Mk 12:29-30, bring die gehoorsaamheid aan die grootste gebod die eenheid van wêreldgodsdienste teweeg, soos sommige Nuwe-Eerders beweer?

A: Nee. Eerstens is dit twee gebooie, nie een nie. Tweedens, die eerste gebod, om God met alles lief te hê, is groter as die tweede gebod, om ander lief te hê soos jouself. Anders as wat Nuwe-Eeuse glo, lei nie alle godsdienste tot God nie. By die Laaste Oordeel sal Jesus vir mense wat beweer het dat hulle Hom volg, maar dit nie gedoen het nie, sê: "Ek het julle nooit geken nie; gaan weg van My, julle werksaamers van wetteloosheid!" Jy wil beslis nie hê dat Jesus vir jou moet sê: "Gaan weg van My."

V: In Mt 24-25 en Mk 13:5-30, wanneer sal hierdie dinge vervul word?

A: Hierdie word oor 'n tydperk vervul. In Mt 24:2 is die Tempel in 70 n.C. verwoes. Ander dele wag op Jesus se Tweede Koms. Die gebeure van die eindtyd is "onmiddellik", wat beteken dat daar niks is wat sê dat hulle in die nabye toekoms sal wees nie, maar hulle kan te eniger tyd kom.

V: In Mt 24:6 en Mk 13:7; Justinus die Martelaar in 'n dialoog met Trypho 'n Jood 35:3 skryf dat daar 'n uitspraak oor Jesus is dat "daar oproere en konflikte sal wees", wat nie in die evangelies bestaan nie, maar dit is geskryf in die Siriese teks van die "Didache" (6, 5) en Clemens se Homilieë (2, 17 en 16, 21), en ook in die Koptiese Evangelie van Tomas (16). En hierdie bronne is van mekaar geskei en onverwant. Hoe kan ons dit verklaar?

A: Jesus het gesê daar sal oorloë en gerugte van oorloë wees in Matteus 24:6; Markus 13:7; oorloë en rewolusies in Lukas 21:9. Die Didache is 'n vroeë Christelike skrywe wat dit óf parafraseer het, óf 'n frase bevat wat Jesus gesê het en nie in die vier evangelies voorkom nie (Johannes 20:30-31; 21:25). Die Klemenshomilieë is Ebionities, nie-Christelik nie. Die Ebioniete het egter die evangelies gelees en waarskynlik ook die Didache, so hulle kon dit daaruit gekry het. Die Gnostiese Evangelie van Tomas was nie bekend voordat Hippolytus daarteen geskryf het in 222-235/236 n.C. nie, en dit bevat allerhande uitgedinkte stellings.

Dus, om dit saam te vat, heg ek geen waarde aan "vervalsings" van die Clementynse Homilieë of die Evangelie van Tomas nie. Johannes vertel ons egter ook dat Jesus dinge gedoen en gesê het wat nie in die vier evangelies opgeteken is nie. Miskien bevat die Didache en die Dialoog met Trypho, 'n Jood, een van hierdie dinge, of andersins het die Didache net parafraseer wat ook in die vier evangelies was.

V: In Mt 24:19 en Mk 13:17, waarom sal dit so moeilik wees vir swanger vroue en lakterende moeders?

A: Daar kan twee redes wees. Eerstens, is 'n gehaaste vlug op 'n moeilike reis veral moeilik vir swanger vroue en dié met babas. In die winter in Palestina is die weer kouer, maar nie uiters koud nie. Rivers loop egter oor hul oewers en is moeilik om oor te steek.

Tweede, dit kan verskriklik wees vir moeders wat gevang word, oor wat met die klein kinders of ongeborene babas sou gebeur.

V: In Mt 24:24 en Mk 13:22, hoe kan selfs die uitverkorenes mislei word?

A: Die uitverkorenes is nie gelowiges nie. Eerder is die uitverkorenes almal wat gelowiges sal wees. Natuurlik, as 'n baba sterf en na die Hemel gaan, sal selfs hy of sy in die Hemel 'n gelowige wees.

Hierdie verse sê die uitverkorenes kan mislei word, maar dit sê nie hulle sal permanent mislei word nie. Ek het persoonlik iemand geken wat ek geglo het 'n ware Christen was, wat toe by die Mormoonse Kerk aangesluit het, en kort daarna Mormonisme verlaat en na die Christendom teruggekeer het.

V: In Mt 24:28 het Jesus oor 'n "lyk" gepraat, of was dit net 'n liggaam, lewendig of dood, soos die Grieks in Lk 17:37 sê?

A: Daar is geen bewyse dat een van die skrywers presies alles wat Jesus gesê het, aangehaal het nie; hulle het dikwels parafraseer. Miskien het Jesus nie een van die Griekse woorde gebruik nie, aangesien hy, soos waarskynlik is, dit in Aramees gesê het.

V: In Mt 24:29 sal Jesus onmiddellik ná die Groot Verdrukking kom, of sal daar 'n "tyd van die heidene" wees soos Lk 21:24,27 aandui.

A: Albei. Die Groot Verdrukking beëindig die tyd van die heidene.

V: In Mt 24:30-31 en Mk 13:26-27, word die uitverkorenes bymekaargeroep voordat Christus in die wolke met groot heerlikheid terugkeer, of daarna?

A: Alhoewel Christus se terugkeer in beide gedeeltes eerste genoem word, spesifiseer geen van die gedeeltes die volgorde nie.

V: In Mt 24:34 en Mk 13:30, wat sou gebeur voordat hierdie geslag verbygegaan het?

A: Eerstens wat nie die antwoord is nie, en dan die antwoord.

Nie die antwoord nie: Jesus het dit omstreeks 33 n.C. gesê. In Hebreeuse denke is 'n geslag as 40 jaar beskou. Die kruisiging, opstanding en hemelvaart van Christus sou baie gou gebeur, en die verwoesting van die Tempel sou in 70 n.C. plaasvind, wat net binne 40 jaar was. Gedeeltelike preteristiese Christene huldig hierdie siening. Daar is egter 'n probleem, want Jesus het gesê "al hierdie dinge", wat ook na die profesieë van sy tweede koms verwys.

Die antwoord: Dit was waarskynlik 'n skryfkundige fout aangesien die Griekse woorde vir "ras" en "geslag" net deur een medeklinker verskil. Jesus het gesê dat die Joodse ras nie sou verbygaan voordat Christus se Tweede Koms nie.

V: In Mt 24:42 en Mk 13:35-37, wanneer moet Christene begin waak vir die tekens van Christus se terugkeer?

A: Jesus het hulle beveel om dadelik wakker te bly. Dus moes die kerk al 2 000 jaar lank waak. Hierdie konsep, wat die "onmiddellike terugkeer van Christus" genoem word, dat ons altyd moet waak omdat ons nie die dag of die uur ken nie, het God ons gegee sodat ons ywerig sou wees met die Here se woord.

V: Waarom verskil Mt 26:6-13, Mk 14:1-11 en Jn 12:1-11 aansienlik van Lk 7:36-50 in die salwing van Jesus met olie?

A: Lukas 7:36-50 beskryf 'n ander gebeurtenis. Spesifiek beskryf Lukas die salwing van Jesus se voete deur 'n sondige vrou in die huis van 'n Fariseër, net nadat Johannes die Doper se dissipels gevra het wanneer Jesus sou openbaar dat Hy die Messias is. Die ander drie gedeeltes beskryf Maria Magdalena wat in die huis van 'n geneesde melaatse salf aanbring, met Lasarus teenwoordig, net voor die Paasfees.

Een van die eerste wat hierdie vraag beantwoord het, was Augustinus van Hippo (354-430 n.C.) in sy boek Harmony of the Gospels, boek 2, hoofstuk 79:154 (NPNF1, band 6, bl. 173-164).

V: Wie was daardie vrou presies wat die salfolie op Jesus uitgegooi het? Want Matteus sê (Mt 26:7-): "Daar kom 'n vrou na Hom met 'n alabasterpotjie baie kosbare salfolie, en sy gooi dit op sy hoof terwyl Hy aan tafel sit", terwyl Lukas (Lk 7:37) sê: "En, kyk, 'n vrou in die stad, wat 'n sondares was, toe sy verneem het dat Jesus by die Fariseër in die huis aan tafel sit, het 'n alabastherpot met salwe gebring", en Johannes sê, "(Dit was daardie Maria wat die Here met salwe gesalf het en sy voete met haar hare afgedroog het, wie se broer Lasarus siek was.)" (Jh 11:2), "Toe neem Maria 'n pond spykernardbalsem, baie duur, en salf Jesus se voete en droog sy voete af met haar hare" (Jh 12:3).

A: Al hierdie verslae verwys na 'n Maria, Maria, die suster van Marta, is waarskynlik dieselfde as Maria Magdalena, alhoewel dit nie seker is nie.

Q: Waarom sê Mattheüs 26:6-13 dat Jesus se kop gesalf is, terwyl Johannes 12:1-11 sê dat sy voete gesalf is?

A: Maria Magdalena het eers die een en toe die ander gesalf.

V: In Mk 14:1 het Maria Jesus twee dae voor die Paasfees gesalf, of ses dae voor in Jn 12:1?

A: Albei. Hierdie een gebeurtenis het duidelik op die 8ste dag van Nisan plaasgevind, wat twee dae voor die aanvang van die vierdae-Paasfeesviering is, wat met die Paasmaal geëindig het, soos Eksodus 12:1-11 wys.

V: In die vertelling van die Laaste Avondmaal in Lukas, en ook in Paulus se 1 Korintiërs 11:24, sê Jesus: "doen dit tot my gedagtenis". Maar dieselfde frase kom nie in Markus (Mk 14:22) of Matteus (Mt 26:26) voor nie, maar hulle sê net: "Neem, eet: dit is my liggaam". Waarom?

A: Die evangelieskrywers het nie al die besonderhede neergeskryf nie; hulle was ook nie verplig om dit te doen nie.

V: Waarom vind ons vier verskillende verhale oor die Here se Maaltyd in die evangelies? Is dit as gevolg van die invloed van die kerkmeditasies en die liturgiese lewe?

A: Nee. Die Laaste Avondmaal was 'n deurslaggewende deel van Jesus se lewe en bediening aan die dissipels. Dit sou nogal verbasend wees as geen van die vier skrywers dit genoem het nie. Ek is nie seker wat kerkmeditasies hiermee te doen het nie. Die kerklike liturgiese lewe, oftewel amptelike liturgieë, kloosterordes, ensovoorts, het eers eeue ná die evangelies en ons bestaande manuskripte daarvan ontstaan.

Wanneer het monnike en kluisenaars begin?

Alhoewel Philo die Jood sê daar was heidense kluisenaars in Egipte in sy tyd (voor 50 n.C.), was die eerste Christelike kluisenaars Paulus die Kluisenaar en ander wat tydens die Deciaanse vervolging in 250-251 n.C. in die wildernis gevlug het. Antonius was 'n beroemde kluisenaar van 270-356 n.C. Later het die lering van Athanasius, Hilarius, Ambrosius van Milaan, Johannes Cassianus en ander gehelp om kloosters (vir mans) en abdye (vir vroue) te versprei.

Wanneer is die vroegste bestaande evangeliehandskrifte gekopieer?

p52 is 'n stukkie van Johannes 18:31-33 aan een kant, en Johannes 18:37f-38 aan die ander kant. Dit is voor ongeveer 138 n.C. geskryf.

p66 (c.125–175 n.C.) bevat 92% van die Evangelie van Johannes

p75 (175–225 n.C.) bevat 1 166 verse van Lukas en Johannes

p45 (200-225 n.C.) bevat 833 verse van die vier evangelies plus Handelinge.

Afgesien van Bybelmanuskripte, het vroeë Christelike geskrifte self uit 87% van die verse in die evangelies voor 325 n.C. aangehaal.

Watter vroeë Christene het voor 250 n.C. oor die Here se Avondmaal geskryf?

Voor die Deciaanse vervolging het die volgende vroeë Christene oor die Here se Avondmaal geskryf.

Ignatius van Antiochië (-107/116 n.C.) "Pas dan op om net een Eucharistie te hê. Want daar is een liggaam van onse Here Jesus Christus, en een beker om die eenheid van Sy bloed te [toont]; een altaar; soos daar een biskop is, tesame met die presbiteraat en diakens, my mede-diensknegte; sodat, wat julle ook al doen, julle dit volgens [die wil van] God kan doen." Brief van Ignatius aan die Filadelfiërs [Grieks] h.4 bl.81

Didache (=Lering van die Twaalf Apostels) (c.60-120 n.C.) vol.7 hfst.9-10 bl.379-380 bespreek die neem van die Here se aandmaal. Hy noem dit egter op twee plekke "Danksê", maar noem dit nooit die Eucharistie nie.

Justin Martelaar (c.150 n.C.) verduidelik hoe hulle deelneem aan die Here se Aandmaal in Eerste Apologie van Justin Martelaar hfst.65 bl.185.

Irenaeus van Lyoon (182-188 n.C.) fragment 37 bl. 574 sê, "…dat Hy hierdie offer mag voorhou, sowel die brood die liggaam van Christus, en die beker die bloed van Christus, sodat die ontvangers van hierdie antitypes [antitopon] vergifnis van sondes en die ewige lewe mag ontvang.

Klemens van Alexandrië (193-202 n.C.) beskryf hoe Jesus die Laaste Avondmaal gehou het. Stromata boek 1 hfst. 10 bl. 310. (en ander plekke)

Tertullianus (198–220 n.C.) "Dit seël sy [die Kerk] met die water (of doop), beklee met die Heilige Gees, voed met die Eucharistie, bemoedig met die martelaarskap, en teen so 'n dissipline wat dus (in stand gehou word) erken sy geen teenstander nie." Voorskrif teen Ketters hfst. 36 bl. 261 (en ander plekke)

Hippolytus van Portus (222-235/236 n.C.) noem die sakramentele voedsel in Kommentaar op Genesis 49:12-15 bl.168.

Origenes (225–253/254 n.C.) beskou die brood van die Eucharistie as 'n simbool van dankbaarheid teenoor God. Origenes teen Celsus, boek 8, hoofstuk 58, bl. 661

V: In Mt 26:17, Mk 14:12, Lk 22:1, en Jn 13:1-2, was die Laaste Avondmaal Vrydag­aand of Donderdag­aand?

A: Dit was Donderdagaand.

Daar was 'n weeklange viering van die Ongesuurde Brood (Numeri 28:17; Deuteronomium 16:3)

Die Paasfees het Vrydag­aand ná sononder begin. Dit was op die veertiende dag van die eerste maand volgens Eksodus 12:1,6-8; Levitikus 23:5; Numeri 9:5; 28:16. Dit beteken van sononder Vrydag­aand tot sononder Saterdagaand.

Die Jode (en ook die dissipels) het voorberei vir die Paasfees en die paaslam geoffer op die eerste dag van die Ongesuurde Brode, wat 'n Donderdag was (Matteus 26:17; Markus 14:12; Lukas 22:7).

Aangesien Jesus op Vrydag oor die dag gekruisig is, is dit die rede waarom die Jode wou hê dat Sy liggaam voor die aanvang van die Sabbat afgehaal moes word.

Johannes 19:14 sê van die kruisiging: "En dit was die dag van voorbereiding (paraskeue) vir die Pasga. Die voorbereidingsdag vir die Paasfees is van sononder Donderdagaand tot sononder Vrydagaand, d.w.s. dit sluit die grootste deel van Vrydag in. As 'n kanttekening is die moderne Griekse woord vir Vrydag paraskeue. Tertullianus (198–220 n.C.) het in De Corona, hoofstuk 3, bl. 94, bespreek hoe die vroeë Christene die Here se Aandmaal gevier het.

Sien When Critics Ask bl. 343–344, 375, Hard Sayings of the Bible bl. 448–449, en Encyclopedia of Bible Difficulties bl. 375–376 vir meer oor waarom Jesus op 'n Vrydag gekruisig is.

Vir die Paasmaaltyd wat een dag vroeër as normaal was, op 'n Donderdagaand, sien Hard Sayings of the Bible bl. 448-449

V: Die vier evangelies stem saam dat die Laaste Avondmaal op Donderdagaand was, en dat Jesus op Vrydag gekruisig is. Maar hulle stem nie saam oor of die Laaste Avondmaal 'n Paasmaaltyd was nie. Wat dink jy? Was dit 'n Paasmaaltyd of 'n gewone, alledaagse aandete?

A: Gegewe die aard van die bespreking was dit geen gewone maaltyd nie. Dit was die Paasfees, een dag vroeër gevier. Eerstens 'n bietjie agtergrond, en dan die rede.

Daar was 'n weeklange viering van Ongesuurde Brood (Numeri 28:17; Deuteronomium 16:3)

Die Paasfees het Vrydag­aand ná sononder begin. Dit was op die veertiende dag van die eerste maand volgens Eksodus 12:1,6-8; Levitikus 23:5; Numeri 9:5; 28:16. Dit beteken van sononder Vrydag­aand tot sononder Saterdagaand. Sommige, soos die Essene, het dit egter Donderdag­aand gevier. Jesus wou regtig die Paasfees saam met sy dissipels vier voor sy lyding (Lukas 22:15). Hulle het dit nie op die gewone tyd gevier nie omdat Jesus andersins besig sou wees.

V: In die Evangelies, is Jesus op Donderdag, Vrydag, of Saterdag gekruisig?

A: Mense se spekulasies het gewissel van Woensdag tot Saterdag. Opsommend, Woensdag en Saterdag sal nie werk nie. Vrydag werk met die res van die kronologie, maar Donderdag sou ook werk. Daarenteen sê vroeë Christene dit was Vrydag, met die uitsondering van Origenes, wat gesê het dit was óf daardie dag óf die dag daarvoor.

Justin Martyr (151-155 n.C.) Jesus is op die dag voor Saterdag [Vrydag] gekruisig en het op die dag ná Saterdag [Sondag] opgestaan. Eerste Apologie van Justin Martyr, hoofstuk 67, bl. 186

Victorinus van Pettau (gemartel in 304 n.C.) "Op die sesde dag [d.w.s. Vrydag], …. Op hierdie dag ook, weens die lydensweg van die Here Jesus Christus, hou ons óf 'n stasiedag vir God, óf 'n vas. Op die sewende dag…" Oor die Skepping van die Wêreld bl. 341

Petrus van Alexandrië (306,285-311 n.C.) bespreek die vierde dag en dat Jesus op die sesde dag [Vrydag] vir ons gely het. Dan sê hy: "Maar die Here se dag vier ons as 'n dag van blydskap, omdat Hy op daardie dag opgestaan het, op watter dag ons dit as 'n gebruik aangeneem het om nie eens te kniel nie." Die Kanonieke Brief Kanon 15 bl.278

Origenes (225–254 n.C.) "Hy van wie deur die profete gepraat is, maar ook aan die ander heidense nasies, dat Hy wat gister of eergister gekruisig is, hierdie dood vrywillig namens die menslike geslag ondergaan het," Origenes teen Celsus boek 1 hoofstuk 31 bl. 409.

Echter, van die sowat 80 skrywers ná die Bybel en vóór Nicea is drie skrywers met een siening nie baie nie. Sien die vorige vraag vir die bespreking.

V: In Mt 12:40 was Jesus drie dae en drie nagte in die graf, of het Hy op die derde dag in Mk 8:31 opgestaan, of deur drie dae in Mk 14:58, of in drie dae in Jn 2:19, of kom die derde dag vandag in Lk 24:21?

A: Na drie dae was 'n bekende Hebreeuse idiom in die Bybel wat deel of die geheel van drie dae beteken.

Dag en nag word as een deel beskou. Rabbi Eleazar ben Azariah (1ste eeu n.C. of c. 100 n.C.) verklaar: "'n Dag en 'n nag is 'n onah ['n tydgedeelte], en die deel van 'n onah is soos die geheel daarvan" (Mishnah, Jerusalem Talmud: Shabbath, Hoofstuk IX, paragraaf 3, Babiloniese Talmud: Pesahim 4a)

'n Deel van 'n dag tel as 'n volle dag. Behalwe die vorige aanhaling, het Rabbi Simeon ben Gamaliel dit ook met ander bespreek. "En hoe lank is 'n volle 'onah? - Rabbi Simeon ben Gamaliel het verduidelik: 'n Nag en 'n halwe dag. Maar vereis ons dat 'n 'onah so lank moet wees? Is so 'n vereiste nie eerder inkongruent met die volgende nie: As 'n persoon se wynperse of olieperse onrein was en hy sy wyn en olie onderskeidelik in rein toestande wou voorberei, hoe moet hy te werk gaan? Hy spoel die planke, die takkies en die bakke uit;" Babiloniese Talmoed, Traktaat Niddah folio 65a

Sommiges het probeer sê dat 'n 'onah slegs verwys na 'n vrou se dae van onreinheid, maar die vorige aanhaling wys dat 'n 'onah 'n algemene tydperk is.

Ons gebruik vandag soms inklusiewe tyd. http://www.apologeticspress.org/apcontent.aspx?category=6&article=756 noem dat selfs vandag, as iemand snags by 'n hotel inboek en nie teen die uitboektyd vertrek nie, hulle vir twee volle dae betaal.

'n Bybelse voorbeeld is die toepassing van Levitikus 12:2-3. Daar staan dat Joodse seuns op die agtste dag besny moes word. Dus, as 'n Joodse seun op Maandag gebore is, wanneer moes hy besny word? Hy moes op Maandag 'n week later besny word. Wat as hy Maandag om 23:59 gebore is? Hy sou steeds Maandag 'n week later besny word. Dit is insluitende tydsberekening.

Hier is nege ander voorbeelde van inklusiewe tydsberekening uit die Bybel.

1. In Genesis 42:17 het Josef sy broers vir drie dae in die tronk gesit. Maar in vers 18 het hy tien van hulle op die derde dag vrygelaat.

2. Rehabeam in 2 Kronieke 10:5 het vir die mense gesê: "Kom oor drie dae terug na my." Tog in 2 Kronieke 10:12 het die mense teruggekom: "Kom op die derde dag terug na my."

3. In 1 Samuel 30:12 sê 'n sieke Egiptiese slaaf vir Dawid hy het drie dae en drie nagte lank geen kos geëet of water gedrink nie. Tog kon 'n mens nie buite in die woestyn sonder enige water vir 72 uur oorleef nie. Onteenseglik het die slaaf 'n deel van drie dae bedoel.

4. In Ester 4:16 sê Ester om vir haar te vas, "drie dae lank, nag en dag" en sy sou dieselfde doen. Tog sê Ester 5:1 dit het gebeur "op die derde dag" Ester het 'n banket gehou, so dit is 'n gelykwaardige tyd.

5. Matteus 27:62b-63a "en sê: Here, ons het in herinnering gebring dat daardie verleier gesê het terwyl hy nog geleef het: Ná drie dae sal Ek opstaan. Gee dus bevel dat die graf beveilig word tot die derde dag,"

6. In verwysing na Christus se dood en opstanding, het Jesus self in Matteus 12:40 gesê, "drie dae en drie nagte", Markus 8:31 sê, "op die derde dag sal Hy opstaan", Markus 14:58 sê, "deur drie dae", Johannes 2:19 sê, "in drie dae", en Lukas 24:21 sê, "Hierdie derde dag kom vandag".

7. Dus is "drie dae en drie nagte" in Mattheüs 12:40 (en waarskynlik Jona 1:17) gelyk aan "op die derde dag" in Mattheüs 16:21; 17:23; 20:19 en Lukas 13:32. Dit is gelyk aan "Is dit vandag die derde dag" in Lukas 24:21.

8. Maar daar is niks besonders hier aan die getal drie nie. Die uitdrukkings "sewe dae" en "op die sewende dag" is ook uitruilbaar. 1 Konings 20:29a sê: "Vir sewe dae het die leërs teenoor mekaar gekamp, en op die sewende dag het die stryd uitgebreek."

9. Die uitdrukking "vier dae" in Handelinge 10:30 beteken dele van vier dae in Handelinge 10:3,9,23,24.

V: In Lk 22:3-4,7 het Satan in Judas ingekom toe hy na die hoofpriesters gegaan het om Jesus te verraai, of was dit by die Laaste Avondmaal toe Jesus hom die brood in Jn 13:27 gegee het?

A: Albei het gebeur. Satan het in Judas ingekom toe Judas besluit het om met die hoofpriesters te gaan praat oor die verraad van Jesus, en Satan het weer in Judas ingekom toe Judas na die hoofpriesters teruggekeer het om vir hulle te sê waar Jesus sou wees.

V: In Mt 26:34, Mk 14:30-71 en Lk 22:34, hoeveel keer het Petrus Christus verloën en hoeveel keer het die haan gekraai?

A: Matteus 26:34, Lukas 22:34 en Johannes 13:38 sê dat voordat die haan gekraai het ('n onbenoemde aantal kere) Petrus Jesus drie keer sou verloën. Markus 14:30 sê dat voordat die haan twee keer gekraai het, Petrus Jesus drie keer sou verloën.

1. Die eerste ontkenning is in Matteus 26:70, Markus 14:68 en Lukas 22:57.

2. Die tweede ontkenning is in Matteus 26:72, Markus 14:70 en Lukas 22:58

3. Die derde ontkenning is in Matteus 26:74, Markus 14:71 en Lukas 22:60.

Die haan het 'n tweede keer gekraai in Matteus 26:75, Markus 14:72 en Lukas 22:60. Die Skrif spesifiseer nie of die haan albei kere gekraai het nadat Petrus die derde keer ontken het, of of die haan eers vroeër gekraai het en die tweede keer ná Petrus se derde ontkenning nie. In elk geval maak dit nie regtig saak nie.

V: In Mt 26:40,42,44 en Mk 14:27,40,41, waarom het die dissipels geslaap, aangesien Jesus hulle spesifiek gevra het om nie te slaap nie, maar wakker te bly en vir Hom te bid?

A: Hulle moes nie geslaap het nie. Die dissipels was waarskynlik baie moeg ná die spanning om op die plek te wees waar hulle geweet het die leiers Jesus wou arresteer. Hulle het waarskynlik gedink die Tuin was 'n veilige plek, en in die rustige omgewing was hulle moeg.

Jesus het nie eens hulp gekry van hulle sorg en gebede nie, net van hulle gesnork.

V: In Mt 26:69-75, Mk 14:66-72, Lk 22:54-62; Jn 18:15-18,25-27, hoe versoen jy hierdie vier weergawes hier, veral die tweede ontkenning?

A: Daar is geen probleem as jy in gedagte hou dat skares gewoonlik nie stil is nie. Eerstens kyk ons na 'n volgorde van gebeure, dan skakel ons uit wat nie die antwoord is nie, en uiteindelik gee ons die antwoord.

Gebeurevolgorde:

1. Omdat "hierdie dissipel" [Johannes] deur die hoëpriester geken is, het hy die binnehof ingegaan. Toe het hy weer uitgegaan en met die meisie/diensmeisie wat diens gehad het, gepraat en Petrus deur die deur ingebring. Joh 18:15-16

2. Eerste beskuldiging: In die voorhof het 'n meisie/diensmeisie van die hoëpriester wat by die deur was, na hom toe gekom (Mt), verby hom gekom (Mk), en toe sy in die skynsel van die vuur na Petrus kyk, het sy vir hom gesê dat hy saam met Jesus was. Petrus het homself in die voorhof warm gemaak. Matt 26:69; Mrk 14:66-67; Luk 22:54-56; Joh 18:17a

3. Eerste ontkenning: Petrus het Jesus ontken en gesê: "Vrou, ek ken Hom nie" (Lk), "Ek weet nie waarvan jy praat nie" (Mt) of "Ek ken nie en verstaan nie eers wat jy sê nie" (Mk) voor hulle almal (Mt). Matt 26:70; Mrk 14:68; Luk 22:57; Joh 18:17

4. Tweede reeks beskuldigings: Toe gaan Petrus na die poort (Mt), en 'n ander meisie [allu] sê vir die skare: "Hierdie man was saam met Jesus van Nasaret." (Mt). Petrus is beskuldig: "Jy is ook een van hulle." (Lk) Die diensmeisie (Mk) het Petrus weer gesien en vir die skare gesê: "Hierdie man is een van hulle." (Mk) Daar is aan Petrus gevra: "Is jy nie ook een van sy dissipels nie?" (Jn) Mt 26:71; Mk 14:69; Lk 22:58a; Jn 18:25a

5. Tweede ontkenning: Petrus het met 'n eed gesê: "Ek is nie" (Jh), "Man [anthrope], ek is nie." (Lk) "Ek ken die man nie!" (Mt), en het Jesus 'n tweede keer ontken. Mt 26:72; Mk 14:70a; Lk 22:58b; Jn 18:25b

6a. Derde reeks beskuldigings: Ongeveer 'n uur later (Lk) het die mense wat daar staan ['n klein skare?] gesê dat Petrus een van hulle is en sy Galileese aksent genoem. Mt 26:73; Mk 14:70b; Lk 22:59

6b Of voor of ná 6a, het een van die dienaars van die hoëpriester, 'n familielid van die man wie se oor Petrus afgesny het, Petrus uitgedaag dat hy hom in die olyfgaard gesien het. Joh 18:26

7. Derde ontkenning: Petrus het gevloek en gesê: "Man, ek weet nie waarvan jy praat nie" (Lk), "Ek ken die man nie!" (Mt) of "Ek ken hierdie man van wie julle praat nie!" (Mk, Jn), en het Jesus vir die derde keer ontken. Onmiddellik, terwyl hulle nog in die huis was, het die haan gekraai. Jesus het na Petrus gekyk (Mt 26:74-75; Mk 14:71-72; Lk 22:60-62; Jn 18:27).

Wat nie die antwoord is nie:

'n Ander volgorde is nie die antwoord nie, omdat die evangelieverhale woorde soos "laat", "nadat", en "ongeveer 'n uur later" gebruik.

Meer as drie ontkennings is moontlik, soos een persoon voorgestel het, maar daar is geen oortuigende rede waarom Jesus gesê het Petrus sou drie keer ontken en dit was meer as drie keer nie.

Die antwoord: (Skare is nie stil nie)

Na Petrus se eerste ontkenning het 'n bietjie later 'n tweede meisie vir die skare van Petrus vertel. Die binnehof was binne 'n huis en waarskynlik nie so groot nie. Sou jy verwag dat die eerste meisie stilbly? – byna seker nie. Sy sou herhaal wat sy vir Petrus gesê het. Sou jy verwag dat die skare stilbly by hierdie ernstige beskuldiging? – baie onwaarskynlik. 'n Man het nie Petrus beskuldig nie, maar hom gevra of hy saam met Jesus was. Daarom, alhoewel die vroue Petrus beskuldig het, het hy die man geantwoord.

Net so, by die derde ontkenning, sou jy verwag dat iemand tot die skare sou praat, en dat niemand in die skare iets sou sê nie? Behalwe hierdie twee dinge wat gesê is, is daar waarskynlik ook meer dinge gesê.

V: In Mk 14:1, hoe sal die vrou (Maria Magdalena) Jesus twee dae voor die paasfees salf, aangesien dit ses dae voor die paasmaal gebeur het?

A: Die woorde "die fees van" in die King James-vertaling is nie in die oorspronklike Grieks nie, en ook nie in meer moderne vertalings nie.

V: In Mk 15:25, is Jesus om die derde uur gekruisig, of het sy verhoor om die sesde uur plaasgevind soos Jn 19:14 sê?

A: Eerstens 'n feit wat nie deel uitmaak van die antwoord nie, en dan die antwoord.

Feit wat nie deel uitmaak van die antwoord nie: Soos Eusebius en ander daarop gewys het, het die Griekse manier om drie en ses te skryf, slegs een streep verskil, so dit kon 'n skryfklerkfout gewees het. Dit is nie die antwoord nie, want die volgende deel wys waarom die twee tye verskillend moet wees.

Die antwoord:

Mark het die Joodse dag gebruik wat om 06:00 begin het, so Jesus is omstreeks 09:00 gekruisig. Johannes, wat hoofsaaklik aan nie-Joodse lesers geskryf het, het die Romeinse dag gebruik (Johannes 1:39; 4:6; 19:14), wat om middernag begin het, so die verhoor het omstreeks 06:00 begin.

As 'n historiese nota het die Romeine en Grieke die dag om middernag begin. Die beroemde sterrekundige Claudius Ptolemaeus (2de eeu n.C.) het elke halwe dag om middernag en om twaalfuur in die middag begin, en dit is blykbaar hoe ons A.M. en P.M. gekry het, volgens The Expositor's Bible Commentary, vol. 2, bl. 619.

V: Die skeptikus Bart Ehrman sê dat Jesus apokalipties was (gefokus op die eindtye) in Markus, maar nie in Johannes nie (Jesus, Interrupted bl. 81)

A: Jesus was apokalipties (het oor die eindtye gepraat) in drie evangelies: Matteus 24-25, Markus 13, en Lukas 17:20-37. Dit word algemeen erken dat Johannes later as die ander evangelies geskryf is. Johannes is ongeveer ewe lank soos die ander evangelies. Hy verskaf baie besonderhede oor die toesprake wat nie in die ander evangelies voorkom nie, maar hy het kennelik nie gesien dat dit nodig was om te herhaal wat die ander evangelies reeds duidelik uiteengesit het nie. Natuurlik is die boek met die meeste apokaliptiese materiaal in die Bybel nie 'n evangelie nie, maar die boek Openbaring, neergeskryf deur Johannes.

V: In Mt 26:14-16; Mk 14:43-45; Lk 22:1-6; en Jn 18:2 dink Ehrman dat Judas se mededeling aan die Jode waar Jesus was nie te belangrik was nie; eerder het Judas vir die Jode gesê dat Jesus homself as koning van die Jode beskou het, en hulle kon dit gebruik om die Romeine te oorreed om hom te eksekuteer. Hy erken dat dit "'n meer ongewone interpretasie is." [wat van die triomftocht?] (Jesus, Interrupted bl.170-171)

A: Hy is die enigste persoon van wie ek gehoor het wat hierdie nuwe interpretasie het. Ehrman sê die Joodse leiers kon Jesus gevolg en hom gevang het, maar hulle het nie 'n sterk genoeg aanklag gehad om die Romeine hom skuldig te bevind nie. Dus sê Ehrman basies dat dit vir die Joodse leiers belangrik was om: a) te bewys dat Hy beweer het Hy is 'n koning, en b) in staat te wees om Jesus te gryp wanneer die skare hom nie kon beskerm nie. En hoe sou Judas, wat beweer dat Jesus dit alleen gesê het, 'n geloofwaardige getuie wees?

Wat van die palmtakke en die triomftog? Dit sou hulle reeds 'n aanleiding gegee het vir 'n aanklag wat hulle kon maak. Wat betref die volg van Jesus toe hy elke nag onder sy volgelinge verdwyn het, sou hulle 'n spioen nodig gehad het, iemand wat onder die volgelinge kon meng en vir hulle terugverslag kon uitbring. Die Joodse leiers het 'n spioen gehad: Judas.

V: In Mt 26:26-29 en Mk 14:22-23, het Jesus Self werklik die brood geëet en uit die beker gedrink by die Laaste Avondmaal?

A: Ja, Jesus het saam met hulle geëet volgens Lukas 22:15-16. Dit sou vir die dissipels baie vreemd gelyk het as hulle 'n volledige maaltyd geëet het terwyl Jesus niks geëet het nie.

V: In Mt 26:26-29, Mk 14:17-26, Lk 22:15-38, Jn 13:3-29, en 1 Kor 11:24-25, wat het Jesus presies gesê tydens die Laaste Avondmaal?

A: Geen verslag beweer dat dit 'n letterlike beskrywing is nie.

Hier is wat ons kan sien.

Voor die Maaltyd

Jesus het sy dissipels se voete gewas en oor diensknegskap gepraat (Johannes 13:3-20).

Eerste stelling

"Ek het gretig daarna verlang om hierdie Paasfees saam met julle te eet voordat Ek ly. Want Ek sê vir julle, Ek sal dit nie weer eet totdat dit vervul is in die koninkryk van God nie." (Lukas 22:15-16) Dit kon ook net voor of ná die vyfde stelling gesê gewees het.

Tweede stelling

"Voorwaar Ek sê vir julle, een van julle sal My verraai." (Matteus 26:21)

"Voorwaar Ek sê vir julle, een van julle wat saam met My eet, sal My verraai." (Markus 14:18b)

"Voorwaar, voorwaar, Ek sê vir julle, een van julle sal My verraai." (Johannes 13:21b)

Derde stelling

"Die een wat sy hand saam met My in die skottel gedoop het, sal My verraai…" (Matteus 26:23-24)

"Dit is een van die twaalf—die een wat sy hand saam met My in die skottel doop. Die Seun van die mens gaan heen soos daar oor Hom geskryf is, maar wee daardie man deur wie Hy verraai word! Dit sou beter vir hom gewees het as hy nie gebore was nie." (Markus 14:20b-21)

Jesus antwoord: "Dit is die een aan wie Ek hierdie happie gee nadat Ek dit ingedoop het." (Johannes 13:26a)

Vierde stelling

"Jy het dit gesê." (Matteus 26:25)

Vyfde uitspraak

"Wat jy gaan doen, doen dit gou." (Johannes 13:27v)

Sesde uitspraak

"Neem dit en deel dit onder mekaar. Want Ek sê vir julle, Ek sal van nou af nie meer van die vrug van die wingerdboom drink nie totdat die koninkryk van God kom." (Lukas 22:17b-18)

Sewende uitspraak

"Neem en eet; dit is my liggaam." (Matteus 26:26)

"Neem dit; dit is My liggaam" (Markus 14:22).

"Dit is My liggaam, wat vir julle gegee is; doen dit tot my gedagtenis." (Lukas 22:19b)

"Dit is My liggaam wat vir julle is; doen dit tot My gedagtenis." (1 Korintiërs 11:24)

'n Gebed

Het gedank oor die beker (Matteus 26:27)

Agtste uitspraak

"Drink almal daaruit. Dit is my bloed van die verbond, wat vir baie uitgestort word tot vergifnis van sondes. Ek sê vir julle, ek sal van nou af nie meer van die vrug van die wingerdstok drink nie tot daardie dag wanneer ek dit saam met julle weer sal drink in my Vader se koninkryk." (Matteus 26:27b-29)

"Dit is My bloed, die bloed van die verbond, wat vir baie uitgestort word. Voorwaar Ek sê vir julle, Ek sal van nou af nie meer drink van die vrug van die wingerdstok nie, tot daardie dag wanneer Ek dit nuut sal drink in die koninkryk van God." (Markus 14:24b-25)

"Hierdie beker is die nuwe verbond in my bloed, wat vir julle uitgestort word. Kyk! Die hand van my verrader is saam met myne op die tafel. Die Seun van die mens gaan wel weg soos dit vasgestel is, maar wee daardie man deur wie Hy verraai word." (Lukas 22:20b-22)

"Hierdie beker is die nuwe verbond in my bloed; doen dit, so dikwels as julle dit drink, tot my gedagtenis." (1 Korintiërs 11:25b)

Geskil oor wie die grootste was (Lukas 22:25-31)

Aan Petrus sê die haan sal kraai wanneer hy drie keer ontken (Lukas 22:34)

Bespreking van die beursie en die swaarde (Lukas 22:35-38)

'n Gesang gesing (Matteus 26:30; Markus 14:26)

Die Skrifte word aangehaal uit die BSB.

V: In Mt 26:26-28; Mk 14:22-24; Luk 22:19-21; 1 Kor 11:23-26, het 'n skeptikus voorgestel dat die Laaste Avondmaal soos in die Bybel beskryf, heeltemal vervaardig is, omdat die Jode die idee om "lyf en bloed" te deel, verfoeid het, dus sou nie net Jesus hiervan geweet het nie, maar sou Sy dissipels en ander Jode oor hierdie instelling ontsteld gewees het en Sy lering verwerp het. Is daar iets agter hierdie bewering?

A: Nee, ek het nog nooit van die bewering gehoor dat die Laaste Avondmaal vervals is nie. Kom ons kyk egter daarna.

As alle Jode afgestoot sou gewees het, wat van Paulus, die voormalige Fariseër? Eerstens is hy nie as Christen afgestoot nie, en hy het dit steeds aan ander geleer, insluitend Jode.

By die Paasfees is die bloed van die lam op die deurkosterm geplaas, so die Jode was goed vertroud met bloedoffers en die offer van lammers.

Johannes die Doper het Jesus in Johannes 1:29 die Lam van God genoem wat die sonde van die wêreld wegneem.

Dit klink soos 'n innoverende 20ste-eeuse beskuldiging sonder historiese konteks. Hulle behoort eers in die Talmoed, latere Joodse geskrifte, vroeë en latere Christelike geskrifte, Romeinse geskrifte, of êrens anders, ten minste 'n bewys te vind dat die Jode dit verwerp het, dat Christene dit nie beoefen het nie, ensovoorts. 'n Mens kan die bewering maak dat Jesus regtig van Nieu-Seeland gekom het, maar sonder om werklike bewyse voor te lê, sou mense dit ook glo?

Hoe dit ook al sy, hier is bewyse buite die Bybel dat die Laaste Avondmaal inderdaad beoefen is. Duisende vroeë Christene het vir hul geloof gesterf. Hulle is daarvan beskuldig dat hulle ateïste was (omdat hulle nie in die gode van die Romeine geglo het nie), en kannibale ('n verdraaiing omdat hulle Christus se liggaam en bloed tydens die Here se Avondmaal geëet en gedrink het). Waarom sou hulle valslik daarvan beskuldig word dat hulle kannibale is as hulle nie aan die Here se Ete deelgeneem het nie?

Ignatius, dissipel van die apostel Johannes wat voor 116 n.C. gesterf het, noem die Here se Maaltyd in sy Brief aan die Romeine, hoofstuk 7, bl. 77. "Ek verlang na die brood van God, die hemelse brood, die brood van die lewe, wat die vlees is van Jesus Christus, die Seun van God, wat later uit die saad van Dawid en Abraham geword het; en ek verlang na die drank van God, naamlik Sy bloed, wat onvergaderlike liefde en ewige lewe is."

"Pas dan op om net een Eucharistie te hê. Want daar is een vlees van ons Here Jesus Christus en een beker om die eenheid van Sy bloed te [toont]"; Ignatius se Brief aan die Filadelfiërs hoofstuk 4 bl. 81.

Justin Martelaar in sy Eerste Apologie (147-151 n.C.) hoofstuk 66 bl.185 "En hierdie voedsel word by ons Eucharistia [die Eucharistie] genoem, waarvan niemand mag deelneem nie behalwe die man wat glo dat die dinge wat ons leer waar is, en wat gewas is met die wassing wat tot vergewing van sondes en tot wedergeboorte is, en wat so leef soos Christus voorgeskryf het. Want dit is nie soos gewone brood en gewone drank wat ons dit ontvang nie; maar net soos Jesus Christus, ons Verlosser, deur die Woord van God vlees geword het en vir ons saligheid beide vlees en bloed gehad het, so is ons ook geleer dat die voedsel wat met die gebed van Sy Woord geseën word, en waarvan ons bloed en vlees deur omskepping gevoed word, die vlees en bloed van daardie Jesus is wat vlees geword het."

Irenaeus van Lyoon (182–188 n.C.) het in sy werk Teen die Ketters, boek 5, hoofstuk 2, bl. 528 geskryf: "Maar as hierdie [vlees] inderdaad nie die saligheid bereik nie, het die Here ons ook nie met Sy bloed verlos nie, en is die beker van die Eucharistie nie die gemeenskap van Sy bloed nie, en is die brood wat ons breek nie die gemeenskap van Sy liggaam nie."

Dus, óf

a) Jesus het werklik die Laaste Avondmaal gehad, of

b) Matteus, Markus, Lukas, Paulus, Ignatius, Justinus Martelaar, Irenaeus en al die ander vroeë kerkvaders het dit heeltemal verkeerd gehad.

c) Hulle het dit nie geskryf nie; deur die eeue is dit sistematies by hul geskrifte gevoeg.

Om beswaar c) te hanteer, moet ons die datums van die vroegste manuskripte wat die betrokke verse bevat, ken. Hier is die spesifieke verse wat tydens die Laaste Avondmaal spesifiek Jesus se liggaam en bloed noem.

Mattheüs 26:26-28

p45 Chester Beatty I (al vier die evangelies en Handelinge) (100–150 n.C.) (voorheen gedink om uit die laat 2de of vroeë 3de eeu n.C. te dateer) (Mt 20:24–32; 21:13–19; 25:41–26:39

p37 (=Ann Arbor 1570) Mt 26:19-52 (middel 3de eeu)

Vaticanus (325–350 n.C.) en Sinaiticus (340–350 n.C.) bevat die hele Matteus. 'n Foto van 'n bladsy uit die Evangelie van Matteus uit die Codex Sinaiticus verskyn in die New International Dictionary of the Bible, bl. 2004.

Alexandrinus [A] (c. 450 n.C.) het slegs Matteus 25:7 tot die einde bewaar.

Markus 14:22-24

Vaticanus [B] (325–350 n.C.), Sinaiticus [Si] (340–350 n.C.) en Alexandrinus [A] (c. 450 n.C.) bevat die hele Markus.

Lukas 22:19-21

p75 Bodmer 14/15 Papyri (die meeste van Lukas en Johannes) Bevat Lukas 3:18-22; 3:33-4:2; 4:34-5:10; 5:37-6:4; 6:10-7:32; 7:35-39,41-43; 7:46-9:2; 9:4-17:15; 17:19-18:18; 22:4-24:53. word gewoonlik gedateer 175-200 n.C., of 175-225 n.C. Die handskrif daarvan is egter baie soortgelyk aan 'n ander dokument, Papyrus Fuad XIX, waarvan bekend is dat dit in 145-146 n.C. geskryf is.

Vaticanus [B] (325–350 n.C.), Sinaiticus [Si] (340–350 n.C.) en Alexandrinus [A] (c. 450 n.C.) bevat die hele Lukas.

1 Korintiërs 11:23-26

p46 Chester Beatty II 100-150 n.C. 1 Kor 1:1-9:2; 9:4-14:14; 14:16-15:15; 15:17-16:22

Vaticanus [B] (325–350 n.C.), Sinaiticus [Si] (340–350 n.C.) en Alexandrinus [A] (c. 450 n.C.) bevat die hele 1 Korintiërs.

V: In Mt 26:27b-29, Mk 14:24b-25, Lk 22:20b-22, en 1 Kor 11:25b, het hulle die beker ná die brood geneem, of voor die brood soos Lk 22:17b-18 duidelik wys?

A: Albei. Tydens die Joodse Paasfees is vier bekers op verskillende punte in die maaltyd geneem. Die laaste beker, ná die maaltyd, was toe Jesus gesê het: "dit is die bloed van die nuwe verbond…" Selfs al ken 'n mens nie Joodse gebruike nie, kan 'n mens steeds die antwoord sien, aangesien Lukas 22 beide die beker voor die brood en die beker ná die brood noem.

Let daarop dat in Matteus Jesus almal beveel om uit die beker te drink. Dit gaan in teen die vorige Rooms-Katolieke praktyk dat die nie-priesters slegs die brood ontvang het.

Ook sê F.L. Godet in sy kommentaar op 1 Korintiërs bl. 63 dat die Here se Aandmaal "die skakel tussen Sy twee komste is: die gedenkteken van die een, die onderpand van die ander.

V: In Lk 22:31,34 het Jesus gesê Petrus sou Hom tydens die Paasfees verloën, of ná hulle vertrek soos in Mt 26:34, Mk 14:30 en Jn 13:38 gesê word?

A: Hierdie stelling sou Petrus so verstom het dat hy waarskynlik gedink het hy het nie duidelik gehoor nie, as Jesus dit nie ná die Paasfees herhaal het nie. Terloops sê die Skrif ook nie dat Jesus dit net twee keer gesê het nie.

V: In Mt 26:57-68 en Mk 14:53-65 was Jesus se verhoor snags, of was dit in die oggend soos Lk 22:54-71 en Mt 27:1,2,11-26 sê?

A: Albei, want daar was 'n verhoor voor die Joodse Sanhedrin en 'n verhoor voor Pilatus.

Die verhoor voor die Joodse Sanhedrin in Matteus 26:57-68 en Markus 14:53-65 is in die middel van die nag begin en het by dagbreek geëindig. Terloops, dit was teen die Joodse wet om 'n verhoor snags te hou.

Lukas vertel nie van die verhoor nie, behalwe vanuit die perspektief van Petrus wat buite staan. Jesus het in die huis van die hoëpriester ingegaan, en toe het hy en die priesters uit die huis uitgekom.

Die haan het 'n bietjie voor dagbreek gekraai in Matteus 26:74-75, Markus 14:72 en Lukas 22:60-62.

Toe het dagbreek aangebreek in Matteus 27:1; Markus 15:1; en Lukas 22:66.

Jesus het toe die verhoor voor die Romeinse goewerneur Pontius Pilatus gehad in Matteus 27:1-2, 11-26; Markus 15:1-5; en Lukas 23:1-5. Sien ook die volgende vraag.

V: In Mt 26:57-68 en Mk 14:53-65 en Luk 22:60-62, wat was die volgorde voor die verhoor van die Sanhedrin?

A: Hier is die volgorde.

1. Hulle het eers na die huis van Annas gegaan, die skoonpa van die hoëpriester Kajafas, onmiddellik nadat Jesus in Getsemane gearresteer is (Lukas 22:54; Johannes 18:12-13).

2. Of in Johannes 18:24 of vroeër, is Jesus na Kajafas se huis gestuur. Matteus 26:56-57 en Markus 14:51-53 slaan die vorige detail oor en noem net dat hulle na Kajafas se huis gegaan het.

3. Petrus het Jesus een keer ontken (Matteus 26:70; Markus 14:68; Lukas 22:57; Johannes 18:17).

4. 'n Rukkie later het Petrus Jesus 'n tweede keer ontken (Matteus 26:71; Markus 14:69; Lukas 22:58; Johannes 18:25).

5. Ongeveer 'n uur later het Petrus Jesus 'n derde keer ontken. Hulle was nog in die huis toe die haan gekraai het (Matteus 26:74; Markus 14:71-72; Lukas 22:59-62; Johannes 18:27).

6. By dagbreek het die Joodse Raad vir Jesus gevra (of Hom weer gevra): "As U die Christus is, sê vir ons." En hulle het 'n besluit geneem (Mattheüs 27:1; Markus 15:1; Lukas 22:66-71).

7. Teen hierdie tyd was dit vroegoggend, en Jesus, vergesel deur die priesters, het die huis van Kajafas verlaat en na Jesus se verhoor voor die Romeinse goewerneur Pilatus gegaan (Mattheüs 27:2; Markus 15:1; Lukas 23:1; Johannes 18:28-38).

8. Pilatus het Jesus na Herodes gestuur in Lukas 23:7-11a.

9. Herodes het Jesus terug na Pilatus gestuur in Lukas 23:11b-12.

10. Die nag voor Pilatus se vrou het 'n droom gehad dat sy niks met die veroordeling van Jesus te doen wil hê nie. Matteus 27:19

11. Pilatus het hulle gevra of hulle Barabbas of Jesus vry wou hê (Matteus 27:15-27; Lukas 23:18-25; Johannes 18:39-40).

V: In Mt 27:2, waarom word Pontius Pilatus die goewerneur genoem, terwyl hy eintlik 'n prefek was?

A: 'n Prefek (praefectus) was 'n meer spesifieke term vir 'n goewerneur van 'n klein, moeilik-regeerbare gebied.

V: In Mt 27:2,11-26, aangesien Pilatus buite die Bybel bekend was as 'n wrede en onregverdige heerser, waarom beeld die Evangelies hom uit as swak en baie bekommerd oor die skyn van regverdigheid?

A: Daar is twee aanvullende verklarings.

Wankelende grond: Miskien het Pilatus se gedrag teen 33 n.C. verander, aangesien hy toe besef het dat hy op baie wankelende grond by die Keiser was. Pilatus het beveel dat skilde met beelde van die Keiser se naam in Herodes se paleis in Jerusalem geplaas moes word. Die Jode het by die Romeinse Keiser geklaag, en Tiberius self het Pilatus direk beveel om die skilde te verwyder.

'n Tweede onsekerheid was dat Pilatus in sy posisie geplaas is deur die invloed van sy mentor, die antisemitiese Sejanus. Sejanus is op 18 Oktober 31 n.C. deur Tiberius tereggestel, en Pilatus het waarskynlik teen 33 n.C. van die nuus gehoor. Voorheen het Tiberius geen huiwering getoon om mede-Romers vir afpersing en verraad te straf nie. Pیلاتus self is in 36/37 n.C. uit sy amp teruggeroep.

Twee kante: Daarbenewens noem The Expositor's Bible Commentary, volume 8, bl. 559–560 ook 'n tweede faktor. "Psigologies kan 'n persoon wat in sy kern swak, onseker en selfsugtig is, wanneer hy in 'n posisie van mag geplaas word, despoties en ongevoelig wees. Met ander woorde, Pilatus se karakter het nie verander nie; hy het net 'n ander kant gewys. Pilatus se gedrag, alhoewel dit dalk ietwat 'pro-Jesus' mag voorkom, was dit eintlik nie, soos Jesus se marteling en kruisiging toon. In plaas daarvan om 'pro-Jesus' te wees, was Pilatus eintlik 'anti-Sanhedrin'.

Pontius Pilatus was nie 'n selfversekerde man nie. Nadat Tiberius Pilatus in 36/37 n.C. uit sy amp verwyder het, het Pilatus volgens Eusebius selfmoord gepleeg.

V: In Mt 27:2-14, Mk 15:2-15; Lk 23:1-24 en Jn 19:1-15, buite die Bybel, watter bewyse is daar dat Pontius Pilatus bestaan het?

A: Daar is ses onafhanklike bewyse buite die Bybel.

1. Die nie-Christelike Romeinse historikus Tacitus (100 n.C.) skryf in Annales 15:44: "Christus, van wie die [Christene] hul naam gekry het, is op bevel van die prokureur Pontius Pilate tereggestel toe Tiberius keiser was;"

2. Die boek The Bible As History, bl. 373, bevat 'n prent van die voor- en agterkant van 'n muntstuk wat deur die Romeinse prokureur Pontius Pilate uitgegee is.

3. 'n Inskripsie wat Pontius Pilatus noem, is in 1961 by die Romeinse teater in die hawe van Keesarea gevind. 'n Foto daarvan verskyn in die Wycliffe Bible Dictionary bl. 1343, die Wycliffe Dictionary of Biblical Archaeology bl. 456, en The Archaeology of the New Testament (Finnegan) bl. 138–139. Die oorblywende gedeeltes lui:

Aan die mense van Keesarea

Tiberieum

Pontius Pilatus

Prefekt van Judea

Die Dictionary of New Testament Background bl. 534 en The Archaeology of the New Testament (Blaiklock) bl. 58 noem dit ook.

4. Philo die Jood sê ook dat Pontius Pilatus goue skilde gebring het met die keiser Tiberius se naam daarop en dit in Herodes se paleis opgehang het. Die Jode het dit aanstootlik gevind en by Tiberius geklaag, wat Pilatus beveel het om die skilde te verwyder, wat waarskynlik Pilatus se gesig laat verloor het. (Oor die Ambassade na Gaius 38-39 (299-306) bl. 784-785.

5. Josefus in Antiquitates Judaeorum 18.3.1 (geskryf omstreeks 93–94 n.C.) en De Bello Judaico 2.9.2 noem ook Pontius Pilatus as goewerneur.

6. Vroeë Christelike skrywers.

Ignatius (oorlede 107/116 n.C.) in die Brief aan die Magnesiërs hfst. 11–12 bl. 64 noem Pontius Pilate

Jesus is werklik vervolg onder Pontius Pilatus, werklik gekruisig, gesterf en uit die dood opgewek. Ignatius se Brief aan die Tralliane hfst.9 bl.70

Justin Martyr (c.150 n.C.) Jesus Christus gekruisig onder Pontius Pilate. "…en ons aanbid Hom met rede, omdat ons geleer het dat Hy die Seun van die ware God Self is, en Hom op die tweede plek stel, en die profetiese Gees op die derde, en ons sal bewys." Eerste Apologie van Justinus die Martelaar hfst.13 bl.166-167

Gekruisig onder Pontius Pilatus. Eerste Apologie van Justinus die Martelaar hfst.61 bl.183

Melito van Sardis (170-180 n.C.) Ante-Nicene Fathers, deel 8, hoofstuk 4, bl. 757, sê dat Jesus deur Pilatus veroordeel is.

Irenaeus teen die Here (182-188 n.C.) boek 3 hfst.4.2 bl.417 sê dat Jesus, wat "die mens deur Homself met God verenig het", onder Pontius Pilatus gely het, en weer opgestaan het. Jesus is die Regter van diegene wat geoordeel word.

Klemens van Alexandrië (193-217/220 n.C.) haal 1 Timoteus 6:13 aan en noem Pontius Pilatus. Fragment 4 bl. 579 (Eusebius se Kerkgeskiedenis boek 6 hoofstuk 14)

Tertullianus (198–220 n.C.) noem Pontius Pilatus in Tertullianus se Apologie, hoofstuk 21, bl. 35

Hippolytus, biskop van Portus (222-235/6 n.C.), noem Kajafas, Herodes en die geseling deur Pilatus. Teen die kettery van een Noetus h.18 bl.230

Origenes (225-254 n.C.) sê dat die skares Pilatus beïnvloed het om Jesus te veroordeel. Dit noem ook sy vyandigheid teenoor Herodes en hul skynbare vriendskap. Origenes se Kommentaar op Matteus, boek 12, hoofstuk 1, bl. 449-450.

Cyprianus van Kartago (c. 246–258 n.C.) "het Hom [Jesus] uiteindelik gegryp en Hom aan Pontius Pilatus oorhandig, wat destyds die prokureur van Sirië namens die Romeine was, en met geweldadige en koppige dringendheid Sy kruisiging en dood geëis." Verhandelinge van Cyprianus Verhandeling 7 hfst. 13 bl. 468

Petrus van Alexandrië (306,285–311 n.C.) noem dat Jesus aan Pilatus oorhandig is. Die Kanonieke Brief Kanon 9 bl. 273

Lactantius (c.303–c.325 n.C.) noem dat die Jode Jesus ná Judas se verraad voor Pontius Pilatus gebring het. Die Goddelike Institusies, boek 4, hoofstuk 18, bl. 119. Hy noem Herodes in hoofstuk 18, bl. 120.

Athanasius (331 n.C.) noem dat Pilatus by Christus se verhoor sy hande gewas het. Geskiedenis van die Arianers hoofstuk 68 bl. 295

Eusebius, die Christelike kerkhistorikus (318 n.C.), noem Pontius Pilatus en sê dat hy ná sy afdanking selfmoord gepleeg het.

Pontius Pilatus was goewerneur van Judea, wat Gratus opgevolg het, van 26–36/37 n.C.

V: In Mt 27:2-14, Mk 15:2-15; Lk 23:1-24 en Jn 19:1-15, afgesien van die Bybel, wat weet ons nog oor Pontius Pilate?

A: "Pontius" was 'n Romeinse geslag. "Pilatus" beteken een wat met 'n pilum, of spies, bewapen is. Die meeste van wat ons oor Pontius Pilatus weet, kom van Josefus. Keiser Tiberius Caesar het 'n vriend met die naam Sejanus gehad, wat al die Jode wou vernietig, en Pontius Pilatus en sy tydgenoot Flaccus was waarskynlik beskermelinge van Sejanus. Toe Pontius Pilatus in 26 n.C. goewerneur (of prokureur) van die Jode geword het, was hy die eerste wat die banieren met die beeld van Keiser in Jerusalem ingebring het. Toe die Jode versoek het dat dit verwyder moes word, het Pilatus hulle met soldate omsingel en gedreig om hulle te dood. Josefus rapporteer dat die Jode hulleself op die grond gegooi het om te demonstreer dat hulle liewer sou sterf as om hul wet te oortree. Pilatus het die banieren na Sesarea verwyder.

Pilatus het toe die geld uit die tempelkas geneem om 'n akwaduct te bou om water na Jerusalem te vervoer. Toe die Jode protesteer het, het Pilatus soldate as burgers vermom in die skare, wat baie mense in die skare doodgemaak het. Lukas 13:1 vermeld ook dat Pilatus 'n paar Galileërs doodgemaak het, wie se bloed hy met hulle offers gemeng het.

Toe sommige Samaritaners op 'n berg vergader het om die heilige houers te besigtig wat Moses na bewering daar geplaas het, het Pilatus troepe gestuur om hulle in 'n hinderlaag te lok en te vermoor. Die Samaritaners het appèl gedoen by Vitellius, die legaat van Sirië, wat Marcellus gestuur het om tydelik die bewind oor Judea te neem en beveel het dat Pilatus in 36/37 n.C. in veragting na Rome moes gaan om aan Keiser rekenskap van sy optrede te gee. Sejanus is op 18 Oktober 31 n.C. tereggestel, en Tiberius het probeer om antisemitiese beleide om te keer. Tiberius Caesar is op 16 Maart 37 n.C. oorlede, terwyl Pilatus op pad na Rome was. Pilatus het nooit na Judea teruggekeer nie. Oorgelewerde tradisies sê hy het selfmoord gepleeg deur in die moderne Oostenryk of Switserland te verdrink.

Philo die Jood sê dat Herodes Agrippa I Pilatus "van nature onbuigsaam, 'n mengsel van eie wil en meedoënloosheid" genoem het.

Die Handboek vir die Oplossing van Bybelse Moeilike Punte, bl. 60, spekuleer dat Pilatus se posisie by die keiser besonder wankelrig was. Terwyl die keiser stabiliteit verlang het, het Pilatus byna drie keer tot opstote gelei. Keiser Tiberius het onlangs 'n aantal amptenare weens hoogverraad tereggestel. As Pilatus gesien sou word terwyl hy iemand duld wat beweer hy is 'n koning, of nie belasting betaal nie, of sy eie koninkryk wil hê, sou Pilatus net een van die vele ander wees wat Tiberius tereggestel het. Hierdie punt is nie by die Jode verlore gegaan nie, wat dapper vir Pilatus gesê het: as jy hierdie koning laat gaan, is jy geen vriend van Caesar nie.

V: In Mt 27:19-26, Mk 15:7-15; Lk 23:23-25; Jn 18:38-40, hoeveel mense was daar in die skare voor Pilatus, Jesus en Barabbas?

A: Argeoloë het die area voor Pilatus se regterstoel uitgegrawe en gesê dat volgens The Olive Tree Connection bl. 48 'n maksimum van 150 mense in daardie area kon wees. Tydens die Paasfees kon daar 'n paar honderdduisend mense in Jerusalem wees, maar slegs 150 kon voor Pilatus wees. Dit sou vir die priesters maklik wees om die mense wat hulle wou hê, uit te soek om voor Pilatus te staan toe hy aangebied het om een gevangene vry te laat.

V: In Mt 27:26; Mk 15:15; Lk 23:20-25; Jn 19:16; Hand 2:23; Heb 12:2; wat weet ons van kruisiging voor Christus?

A: Kruisiging was 'n gruwelike maar algemene teregstellingswyse onder baie volke.

Wie en wanneer: Dit is beoefen deur die Feniciërs, Kartagers en Egiptenare. Herodotus noem in sy Geskiedenis 3.125 dat die Persiërs kruisiging van lewende mense gebruik het. In sy Geskiedenis 3.159 sê Herodotus ook dat Darius (512–485 v.C.) 3000 vooraanstaande burgers van Babilon gekruisig het. Die Anchor Bible Dictionary, volume 1, bl. 1207, noem ook dat ander antieke bronne, nie noodwendig betroubaar nie, meld dat die kruisiging deur die mense van Indië, Assiriërs, Skytiërs, Tauriërs, Thraciërs, Kelte, Germane en Britte gebruik is. Julius Caesar het berig dat die Numidiërs die kruisiging gebruik het. Toe Alexander die Grote uiteindelik in 332 v.C. die Fenisiese stad Tyrus verower het, het hy 6 000–8 000 onmiddellik gedood en 2 000 later gekruisig.

Jode is volgens Josefus in Antiquitates Judaicae, boek 12, hoofstuk 5, bl. 257, deur die Seleusidiese Antiochus IV (167 v.C.) gekruisig. In Joodse Oudhede boek 13 hoofstuk 14.2 bl. 285 sê Josefus ook dat die Sadduseër-heerser Alexander Jannaeus (103–76 v.C.) 800 Fariseërs in Jerusalem gekruisig het, nadat hy hul vroue en kinders voor hul oë doodgemaak het.

Onder die Romeine was Plautus (oorlede in 184 v.C.) die eerste skrywer wat bewyse lewer van Romeinse kruisiging, en dit was van mense wat voor sy tyd gekruisig is. Byvoorbeeld, 25 manlike slawe-samenzweerders in Rome is in 217 v.C. gekruisig. Josefus het gesê daar was drie hoofvorme van Romeinse teregstelling: onthoofding/aan diere gegooi, verbrand, en kruisiging. Hy het ook gesê dat verbrand tot die dood as milder beskou is as kruisiging.

Waar die Romeine dit geleer het: Sowel die Grieke as die Romeine het kruisiging van die Feniciërs oorgeneem. (Karthagers kan as "westerse Feniciërs" beskou word). Talryke bronne bevestig Karthagense kruisiging, en dat die Romeine hierdie praktyk moontlik van hulle oorgeneem het.

Argeologiese oorblyfsels: Alhoewel kruisiging wyd genoem en beoefen is, het ons slegs een argeologiese oorblyfsel van 'n kruisiging volgens Die Opstanding van Christus bl. 36 voetnoot 28. Die enkele artefak is die bene van 'n man met die naam Yehohanan Ben Hagko. Een van die spykers was nog in sy enkel ingebed, aangesien die mense wat hom begrawe het, dit blykbaar nie kon verwyder nie. Dit is gekataliseer as Israel Antiquities Authority, 95-2067/5. Kruisiging

As 'n Christelike simbool: Daar is 'n paar baie interessante argeologiese ontdekkings oor die gebruik van die kruis as 'n simbool. Natuurlik het Paulus (omstreeks 52 n.C.) in 1 Korintiërs 2:2 "Jesus gekruisig verkondig", in Galasiërs 6:14 in die kruis gespog, en in Galasiërs 5:11; 6:12 vir die kruis vervolg is. Maar hoe weet ons seker hoe die kruis gelyk het?

Toe Herculaneum in 79 n.C. deur die uitbarsting van die berg Vesuvius verwoes is, wys 'n opgegrawe huis 'n kruis ('n Latynse kruis soos 'n klein t).

In Talpioth, 'n voorstad van Jerusalem, is voor 70 n.C. ossuarie (wat bene gestoor het) gevind met vier kante gemerk met 'n kruis wat soos 'n plusteken gelyk het.

Volgens Justinus Martelaar (c. 138–165 n.C.) het hy die kruis in sy Eerste Apologie hoofstuk 60 vergelyk met die Griekse letter Chi (soos 'n X).

Die kruis het volgens Tertullianus se Vyf Boeke as Antwoord op Marcion, boek 3, vs. 120, bl. 153, gelyk soos die Griekse letter Tau.

Athanasius (323–326 n.C.) het in Die Inkarnasie 25:3 gesê dat 'n mens slegs aan die kruis met sy hande uitgesprei sterf.

Ook is Romeinse graffiti in Rome op die Palatijnse Heuwel gevind wat Christene bespot. Dit wys 'n kruis met uitgestrekte arms volgens The Archaeology of the New Testament (Blaiklock), bl. 99.

V: In Mt 27:15-19, Mk 15:6-7, Lk 23:16-18 en Jn 18:39-40, waarom is Jesus, wat nog nie skuldig bevind is nie, oorweeg vir die 'barmhartige vrylatingprogram'?

A: Niemand het gesê dat Romeinse geregtigheid altyd regverdig was nie. Aangesien Jesus se veroordeling blykbaar amper 'n vasgestelde saak was, het dit vir Pilatus sin gemaak om 'n man wat nog nie skuldig bevind is nie, vir kwytskelding te nomineer. Soms kan selfs daadwerklike barmhartigheidsdade vir onregverdige doeleindes gebruik word.

V: In Mt 27:19, waarom was Pilatus se vrou in Jerusalem?

A: Vroue het dikwels Romeinse goewerneurs vergesel. Voor hierdie tyd noem Tacitus in Annales 3:34-35 dat die Senaat 'n voorstel deur Severus Caecina bespreek het om vroue te verbied om magistrate te vergesel, maar die voorstel is verwerp.

V: In Mt 27:34 en Mk 15:23 het ander vir Jesus 'n drank aangebied en het hy geweier, of het Jesus gesê: "Ek is dors" en 'n drank aanvaar soos Jn 19:28-29 impliseer?

A: Mense wat gekruisig is, het uiters dors geraak, en Jesus was hier blykbaar geen uitsondering nie, toe Hy sê dat Hy dors was. Hulle het vir Hom 'n spons gegee wat in asyn gedoop was. Die drank sou gal bevat het, wat die pyn sou verdoof. Jesus het aanvanklik die spons aanvaar en die drank geproe, maar het toe geweier om verder te drink. Jesus wou nie 'n pynstiller gebruik het toe Hy vir ons sondes gely het nie.

V: In Mt 27:35-36; Mk 15:24; Lk 23:34b; Jn 10:23-24 wil my vrou vir ons 10de herdenking na 'n casino in Louisiana gaan. (Ek voel ongemaklik daaroor as Christen, maar het aan haar wense toegegee.) Ons het ooreengekom om nie meer as $200.00 aan dobbelary te bestee nie. Dit is eers die tweede keer in 10 jaar dat ons by 'n casino was. (Die laaste keer wat ons by 'n casino was, het ons dalk $100.00 hoogstens bestee, en dit was 3 jaar gelede.) Begaan ons sonde, volgens God se Woord?
Persoonlik kan ek nêrens in die Skrif 'n plek vind wat direk dobbelary aanspreek nie. En ek stem saam dat die dobbelbedryf mense verslaaf en 'n bedryf is waarvan Amerika kan leef sonder. Tog twyfel ek of ek werklik sonde pleeg as ek so 'n klein bedrag geld dobbel en slegs twee casino's in 10 jaar besoek het. Ek het selfs vir my vrou gesê dat ons, wat ook al ons wen, aan liefdadigheid moet gee. Ek neem selfs Chick-traktaatjies om in die casino te plaas. Ek dink daar kan iets goeds uit hierdie uitstappie voortkom. (Gen. 50:20) =) (Dit laat my egter nie beter voel oor die feit dat ek gaan nie.)

Maar.... hier is 'n spieëlbeeld-voorbeeld: Moet alle Christene ophou om wyn te koop en te drink (vir spesiale geleenthede/troues) omdat die alkoholbedryf veroorsaak dat miljoene aan hierdie drank verslaaf raak?

Maar dan, watter voorbeeld stel ek vir my kinders voor? Wat as my seun grootword en glo dat dit ok is om casino's te besoek, en dan aan dobbelverslawing ly? Maar weer eens, my seun kan aan wyn verslaaf raak, is sy verslawing dan my skuld omdat ek selde wyn of bier drink? (en ek is nie verslaaf nie)

A: In die Bybel is daar geen direkte vers wat gelowiges verbied om te dobbel nie, en daar is ook niks wat sê dit is OK nie. (Daar is beide Ou- en Nuwe-Testamentiese verse wat sê dit is OK om wyn met mate te drink.)

Natuurlik moet ons as Christene nie die gebooie in die Bybel lees en probeer om so ver as moontlik daarvan af te dwaal sonder om eintlik 'n gebod te oortree nie. Inteendeel, ons moet daarna streef om die middelpunt van God se wil vir ons te ken en daar te wees. Gok is 'n gebied waar ons God moet gehoorsaam met ons gewete en begrip van wat Hom behaag.

Dinge wat aandui dat 'n bietjie dobbel dalk aanvaarbaar is

Ander ontspanning is in orde: Jy het gesê jy is nie verslaaf nie en sal nie meer as $200 bestee nie. 'n Mens kan $200 aan 'n themapark (soos Disneyland) bestee en dit is nie noodwendig 'n sonde nie.

Christelike getuienis. Aangesien jy genoem het dat jy Chick-traktaatjies saambring vir mense om te lees, kan jy nagaan of Chick 'n veral geskikte traktaatjie het oor mense wat al hul geld aan dobbel verloor.

Doen jou vrou 'n guns: As dit is wat jou vrou wil doen, en dit nie verbied is nie, moet julle iets doen wat julle albei saam geniet.

Dinge wat aandui dat jou dobbelary dalk nie vir God aanneemlik is nie

Voorbeeld vir kinders: Sal jou seun (en enige toekomstige kinders) verslaaf raak aan dobbelary, of sal hulle selfs net een keer dwaas groot geldbedrae verloor deur te dobbel? Om te sien of dit 'n probleem is of nie, waarom oefen julle nie privaat hoe om aan jou seun te verduidelik dat jy dobbel nie, aangesien jy dit later tog sal moet doen. Kyk hoe dit vir hom sal klink.

Onvermydelike onmoraliteit: Sal daar enige onwelvoeglike vertonings wees wat jy op die plek waar jy dobbel sal sien? As dit so is, behoort jy nie daar te dobbel nie, of enigiets anders te doen.

Wat jy anders kan doen: As jy nie dobbel nie, is daar ander toere en besienswaardighede (en 'n paar baie uitstekende restaurante) wat jy in plaas daarvan kan doen.

Oortuiging: Dink jy jou onbehagen is die Heilige Gees wat jou oortuig, of net iets anders?

Miskien kan jy aan meer "teen"-redes dink.

Streef daarna om God te volg: Bid oor wat God in hierdie situasie vir jou sou begeer. Ek het geen direkte bevel/toestemming om jou te wys nie, maar ek bid dat jy die beste besluit sal neem.

V: In Mt 27:38, Mk 15:32 en Lk 23:39 het die rowers Jesus bespot, of het een rower berou gehad en na Jesus gekeer in Lk 23:40-43?

A: Albei diewe het aanvanklik Jesus bespot. Die dief aan Jesus se regterhand het egter later van hart verander en in Jesus geglo. Jesus het vir hom gesê dat hy vandag saam met Hom in die Paradys sal wees.

V: In Mt 27:44 en Mk 15:31-32, wanneer presies het die rowers Jesus bespot?

A: Die Skrif sê nie presies nie. Matteus en Markus noem elk drie groepe mense wat Jesus bespot het: verbygangers, priesters en die rowers. Hierdie verse spesifiseer egter nie die volgorde nie, asof dit net een keer gesê is, of hoe dikwels dit gebeur het. Oor die algemeen is dit nie algemeen dat iemand net een lelike sin sê en daar ophou nie.

Vandag kan Christene vir hul geloof bespot word deur misdadigers, heeltemal vreemdelinge en selfs valse godsdienstige leiers.

V: In Luk. 21:7, het Jesus oor die laaste dae by die Tempel geleer, of op die Olyfberg soos Matt. 24:3-44; Mk 13:3-37 wys?

A: Jesus het dit op die Olyfberg geleer, en moontlik terwyl hulle daarheen gereis het. Lukas 21 sê nooit dat Jesus by die Tempel was toe Hy dit geleer het nie.

V: In Mt 27:32, Mk 15:21, en Lk 23:26 het Simon van Sirene Jesus se kruis gedra, of het Jesus self die kruis gedra soos Jn 19:17 wys?

A: Albei. Dit was oor die algemeen die gebruik dat die veroordeelde sy eie kruis dra, soos Joh 19:17 sê. Jesus was egter so swak ná die geseling en die slae dat Hy nie sy kruis die hele pad kon dra nie. Daarom het die Romeine 'n verbyganger, Simon van Sereene, die res van die pad laat dra.

V: In Mt 27:32; Mk 15:21; en Lk 23:26, het ons enige ekstrabibliese bewyse vir Simon van Sirene?

A: Dit is baie waarskynlik dat ons dit het. 'n Ossenarium (beenkas) van voor 70 n.C. uit die Kidronvallei, Jerusalem, is gevind met die inskripsie "Alexander (seun) van Simon", "Alexander die Cyreneër." Vir meer inligting sien:

E. L. Sukenik, BASOR 88 (1942): 38. Inskripsies nie gepubliseer tot 1962 nie: N. Avigad, "'n Deposito van ingeskrewe ossuarieë in die Kidronvallei," IEJ 12 (1962): 1-12 + pls. 1-4.

Nie in 'n populêre formaat gepubliseer tot 2002–03 nie. "Schatte in die Stoorkamer: Familiegraf van Simon van Sirië", Biblical Archaeology Review, Julie–Augustus 2003.

P. W. van der Horst, Ancient Jewish Epitaphs: An Introductory Survey of a Millennium of Jewish Funerary Epigraphy (300 v.C.-700 n.C.) (Kampen: Kok Pharos, 1991).140-41.
Biblical Archaeology Review, Julie-Augustus 2003, bl. 51. Vgl. http://israelpalestineguide.files.wordpress.com/2010/06/alexander-simon-ossuary-a-second-look-from-bar.pdf

V: In Mt 27:48; Mk 15:23; Lk 23:36; en Jn 19:29, wat is presies aan Jesus op die kruis gegee om te drink?

A: Matteus 27:48 sê: "sure wyn / wynasyn", Markus 15:23 sê: "wyn vermeng met mirre", Lukas 23:36 sê: "wynasyn" en Johannes 19:29 sê: "wynasyn". "Gal / asyn" is egter nie 'n stof nie, maar 'n beskrywing van iets bitter, en mirre was bitter.

V: In Mt 27:37, Mk 15:26, Lk 23:38 en Jn 19:19, wat is presies op die bord bo Jesus se kop geskryf?

A: Eerstens vyf feite wat verband hou met die antwoord, en dan twee antwoorde.

1. Eerstens was daar nie een boodskap nie, maar drie boodskappe, want in Johannes 19:20 staan dat die bord in Aramees, Latyn en Grieks geskryf was.

2. Hier is wat die evangelieskrywers opteken.

Matteus 27:37 sê: "Dit is Jesus, die koning van die Jode.

Markus 15:26 Die koning van die Jode.

Lukas 23:38. Dit is die koning van die Jode.

Johannes 19:19 "Jesus van Nasaret, die Koning van die Jode"

3. Ou skrywers het dikwels hul woorde parafraseer. Wat ons hier het, is akkuraat, maar nie presies nie. So, byvoorbeeld, as een skrywer gesê het: "Dit is Jesus, die koning van die Jode" en 'n ander het gesê: "die koning van die Jode", kon albei dieselfde stelling neerskryf. Die eerste skrywer het eenvoudig meer van die stelling neergeskryf as die tweede.

4. Papias, 'n dissipel van Johannes die Apostel, neem waar dat Matteus oorspronklik in die taal van die Hebreërs (Aramese?) geskryf is en daarna in Grieks vertaal is. Die ander skrywers het in Grieks geskryf. Daar is dus 'n vertaling tussen die gesegdes en wat die evangelieskrywers geskryf het.

5. Ongeag die verskille tussen die drie tekens, blyk Markus bloot op te teken wat hulle almal gemeen het.

Eerste antwoord: Die drie boodskappe in drie verskillende tale word in Matteus, Lukas en Johannes opgeteken. Markus teken op wat tussen hulle gemeen is. Pilatus het waarskynlik nie Aramees geken nie, so dit sou in Latyn geskryf gewees het, en in Grieks en Aramees vertaal sodat almal dit kon lees.

Tweede antwoord: Aangesien die evangelieskrywers vertaalde woorde opteken, en sommige dinge soos "Dit is" teenoor "Die" dikwels in 'n vertaling saamgevoeg word, is ons seker van die boodskap van die tekens, maar ons is nie seker van die presiese woorde nie. Dit is egter die boodskap wat hier belangrik is, nie die presiese woorde nie.

V: Wat was presies die sewe dinge wat Christus aan die kruis gesê het, in volgorde?

A: Alhoewel die volgorde in die evangelie nie noodwendig die volgorde is waarin hulle gesê is nie, is dit die eenvoudigste om aan te neem dat hulle in kronologiese volgorde was, wat is:

1. Vader, vergeef hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie. Lukas 23:34a

2. Vrou, hier is jou seun … hier is jou moeder. Johannes 19:25-27

3. Voorwaar Ek sê vir jou, vandag sal jy saam met My in die Paradys wees. Lukas 23:43b

4. My God, My God, waarom het U My verlaat? Matteus 27:46; Markus 15:34

5. Ek is dors. Matteus 27:48; Johannes 19:28-29

6. Dit is volbring. Johannes 19:30

7. Net voor Hy gesterf het, het Jesus gesê: "Vader, in U hande beveel Ek My gees aan." Lukas 23:46a

Natuurlik kon Jesus ook ander woorde gesê het.

V: In die Evangelies, het Jesus regtig aan die kruis gesterf, of het God, soos die Moslem-Koran beweer, op 'n wonderbaarlike en onopspoorbare wyse iemand anders in sy plek gestel?

A: Die verskillende sienings van Christene en Moslems is 'n fundamentele verskil tussen hul twee godsdienste.

Christene sê dit was werklik Jesus, want alle Christelike sowel as nie-Christelike verslae sê dit was Jesus. Die Allah van Moslems is anders as die God van die Bybel, en Allah het al sy mense mislei en bedrieg om te laat glo dat Allah 'n ander in die plek van Jesus gesit het.

Moslems sê Allah is dieselfde as die God van die Bybel. Allah se vervanging van Jesus sou deur niemand opspoorbaar wees nie, en dus sou daar geen historiese bewyse van die vervanging wees nie.

Albei kan oor twee dinge saamstem: 1) Dit het ten minste gelyk of Jesus aan die kruis gesterf het. 2) Op 'n stadium het die god van die Islam Allah se eie mense totaal mislei en opsetlik bedrieg.

V: In Mt 27:45; Mk 15:33; en Lk 23:44-45, watter ekstra-Bybelse bewyse is daar van "duisternis was oor die land" tydens Jesus se kruisiging?

A: Dit is nie redelik om te verwag dat elke kultuur 'n duisternis sou aanmeld nie. Byvoorbeeld, daar is uitgerekend dat 'n sonsverduistering Egipte op 12 Desember 504 v.C. verduister het, tog is daar geen historiese rekords hieroor onder die hoogs beskaafde Egiptenare of enigiemand anders nie. Sien http://www.informationblast.com/500s_BC.html vir meer inligting. Dit was tydens die Paasfees (d.w.s. 'n volmaan), so dit kon nie 'n normale sonsverduistering wees nie; dit was 'n ongewone duisternis. Ook, die duisternis was van die sesde tot die negende uur. Natuurlike verduisterings duur nie drie uur nie. Die langste wat 'n verduistering teoreties kan duur, is tot sewe minute volgens https://www.wku.edu/eclipse/duration.php.

Nietemin het die nie-Christelike Samaritaanse historikus Thallus in 52 n.C. geskryf, minder as 20 jaar ná die kruisiging. Hy het geskryf dat duisternis die kruisiging van Jesus vergesel het.

Die Samaritaanse historikus Thallus, nie te verwar met die Griekse filosoof Thales nie, was redelik bekend.

pseudo-Justus Martelaar se Hortatory Address to the Greeks (na 165 n.C.) hoofstuk 9 bl. 277 noem Thallus, Philo, Josephus en ander.

Theophilus aan Autolycus hoofstuk 29 bladsy 120 noem Thallus, sowel as die vroeëre Chaldeese historikus Berosus op bladsy 121.

Die Octavius van Minucius Felix, hoofstuk 22, bladsy 186, noem die historikus Thallus.

Tertullianus se Apologie hoofstuk 19 bl. 33 noem Thallus en Josefus.

Julius Africanus fragment 18 bl. 136.

Phlegon was 'n Kariese Griekse skrywer wat kort ná 137 n.C. geskryf het. Hy het geskryf dat in die vierde jaar van die 202ste Olimpiad [33 n.C.] daar "die grootste sonsverduistering" was en dat "dit nag geword het in die sesde uur van die dag [12:00 middag] sodat sterre selfs in die lug verskyn het. Daar was 'n groot aardbewing in Bithynië, en baie dinge is in Nicea omvergewerp." (The Case for Christ bl. 111.) Origenes (225–254 n.C.) noem ook dat Phlegon in die 13de of 14de boek van die skrywer Phlegon oor die duisternis geskryf het. Origen teen Celsus boek 2 hoofstuk 14 bl. 437, boek 2 hoofstuk 33 bl. 445; boek 2 hoofstuk 59 bl. 455.

Tatianus se Diatessaron (c. 172 n.C.) afdeling 51 bl. 123 sê daar was duisternis toe Jesus van die sesde tot die negende uur gekruisig is. Tatianus se Diatessaron afdeling 52 bl. 123 sê daar was 'n aardbewing toe Jesus gesterf het.

Melito van Sardis (170–177 n.C.) sê dat die aarde bewing het, die son gevlug het en die dag verander is, want hulle kon nie hul Here sien hang aan 'n boom nie. Uit die Rede oor die Siel en die Lichaam, hoofstuk 2, Ante-Nicene Fathers, deel 8, bl. 756

Irenaeus in Teen die Ketterse (182–188 n.C.) boek 4 hoofstuk 34 bl. 512 sê: "En die punte wat verband hou met die lydensweg van die Here, wat voorspel is, is in geen ander geval vervul nie. Want by die dood van geen mens uit die ou tyd het die son om middernag ondergegaan nie, en die voorhangsel van die tempel is nie geskeur nie, en die aarde het nie gebewe nie, en die rotse is nie geskeur nie, en die dooies het nie opgestaan nie, en nie een van hierdie mense [van ouds] is op die derde dag opgewek nie, en in die hemel opgeneem nie… Daarom het die profete nie van enigiemand anders gespreek nie, maar van die Here, in wie al hierdie voornoemde tekens saamgeval het."

Tertullianus (c. 200 n.C.) noem ook die duisternis wat Jesus se kruisiging vergesel het in *Oor Vast* hfst. 10, bl. 109. Hy noem dit ook in *'n Antwoord aan die Jode* hfst. 12, bl. 170.

Hippolytus was biskop van Portus (222–235/6 n.C.). Hy noem dat ter wille van Jesus "die son verduister is, die dag geen lig het nie, die rotse is verbrokkel, die sluier is geskeur, die fondamente van die aarde is geskud, die grafte is geopen, en die dooies is opgewek." Teen die Ketterse Leer van Noetus hfst.17 bl.230

Die Ebionitiese Herkennisse van Clemens (c. 211–250 n.C.) boek 1 hoofstuk 42 bl. 88 sê dat Jesus vir ons gely het, die son verduister het, en die berge geskeur het toe hy na die kruis gegaan het. Hy het weer opgestaan.

Origenes (skryf 225–254 n.C.) noem die duisternis oor die land en die grafte wat oopgesper het in Teen Celsus, boek 2, hoofstuk 33, bl. 445.

Cyprianus van Kartago (c.246-258 n.C.) "Die Woord van God word stilweg na die slagting gelei. En wanneer by die kruis van die Here die sterre verbyster word, die elemente ontwrig word, die aarde bewing, die nag die dag afsluit, die son,…" Verhandelinge van Cyprianus Verhandeling 9 hfst.7 bl.486

Dionysius van Alexandrië (246-265 n.C.) noem die aardbewing in Matteus. Brief aan Biskop Basilides kanon 1 bl. 94.

Arnobius (297-303 n.C.) in Teen die Heidene boek 1 hoofstuk 53 bl. 428 noem die duisternis tydens Jesus se dood.

Athanasius (318 n.C.) (impliseer) sê die son is verduister en die aarde geskud toe die Verlosser gesterf het. Die Belichaming van die Woord hfst. 49.4 bl. 63

Laktantius (260-325 n.C.) aardbewing dieselfde uur dat Jesus gesterf het en die son skielik sy lig teruggetrek het en daar was duisternis van die sesde tot die negende uur. Die Goddelike Institusies boek 4 hfst.19 bl.122.

Alexander van Alexandrië (313-326 n.C.) noem hoe die grafte oopgebars het, die aarde geskud het, die ligte bevrees was en die son en maan verdwyn het, en die sterre hul glans ingetrek het toe Jesus aan die kruis gely het. Briewe oor die Ariaanse Kettery Brief 5.6 bl.301

Na Nicea (325 n.C.)

Hilarius van Poitiers (355–367/368 n.C.) (gedeeltelik) "Die skepping word deur die bemiddeling van hierdie sondoffer bevry; selfs die rotse verloor hul soliditeit en sterkte." Oor die Drie-eenheid boek 3 hfst. 11 bl. 65

Athanasius (c.371 n.C.) sê, "die son het sy strale ingetrek en die aarde het gebewe en die rotse is geskeur,…" Persoonlike Brief 61 (Aan Maximus) hfst. 2 bl. 578

Athanasius (356-360 n.C.) noem dat die voorhangsel geskeur is, die son verduister is, die rotse geskeur is, en die dooies in die grafte opgestaan het. Vier Toesprake teen die Arianers Toespraak 3 hfst.29 bl.424

Efraim die Siriese (350-378 n.C.) sê daar was duisternis en 'n aardbewing toe Jesus gesterf het. Geboortehymne hymne 3 bl.273.

Kiril van Jerusalem (c.349-386 n.C.) het genoem dat die son in Hizkia se tyd agteruit geloop het, en dat die son vir Christus verduister is. (Eerste Kategetiese Lesing 2, Niseense en Post-Niseense Vaders, bl.12)

Kiril van Jerusalem (c.349-386 n.C.) sê die son het donker geword tydens die kruisiging. Eerste Kategetiese Lesing 4 hoofstuk 10 Niseense & Post-Niseense Vaders bl.21 en die rotse is oopgeskeur. Lesing 4 hoofstuk 11 bl.22

Gregorius van Nazianze (330-391) sê in sy bespreking van Jesus se kruisiging: "Hy het die sigbare wêreld in duisternis gehul" en "…want die geheimsinnige deure van die Hemel is geopen; die rotse is gespleet, die dooies staan op. Hy sterf, maar Hy gee lewe, en deur Sy dood vernietig Hy die dood." Oor die Seun - Derde Teologiese Toespraak hfst.20 bl.309

Teodorus van Mopsuestia (392-423/429 n.C.) sê dat die son en maan werklik verduister is in Christus se tyd. Hy noem ook "die verlossende bloed van Christus die Here" Kommentaar op Joël h.2 bl.119

Augustinus van Hippo (388-430 n.C.) noem die duisternis wat plaasgevind het toe Jesus gekruisig is. Stad van God boek 3 hfst.15 bl.51.

V: In die Evangelies, is die vermelding van die duisternis, die aardbewing en die geskeurde voorhangsel toe Christus gekruisig is, net figuurlik en het dit nie werklik gebeur nie, omdat dit nêrens anders aangeteken is nie, soos in Some Answered Questions bl. 37-38 vermeld word?

A: Nee. Sien die vorige vraag vir die bewys van die duisternis, en die vraag oor Mt 27:51 vir die bewys van die aardbewing.

Q: In Lk 23:45-46 sê die skeptikus Bart Ehrman dat die tempelgordyn geskeur het terwyl Jesus nog geleef het, maar in Markus skeur dit ná Sy dood. (Jesus, Interrupted p.68) Dan vra hy of die geskeurde gordyn God se verwerping van die Joodse aanbiddingsstelsel verteenwoordig, of dit simboliseer dat Jesus vir ons versoening gedoen het. (ook in Jesus, Interrupted p.52)

A: Twee punte om in die antwoord in ag te neem. 1) Natuurlik kan die geskeurde voorhangsel meer as een ding verteenwoordig, veral wanneer die twee dinge nou verwant is. Dit simboliseer egter nie eintlik dat God die Joodse aanbiddingsstelsel verwerp het nie; maar eerder dat nou, omdat Jesus vir sondes versoening gedoen het, die Joodse aanbiddingsstelsel verby was. (Inderdaad sou die tempel binne 40 jaar verwoes word.)

2) Lukas spesifiseer nie die oomblik wanneer die voorhangsel in twee geskeur het nie. Lukas 23:44-46 sê daar was duisternis van die sesde tot die negende uur, en die voorhangsel van die tempel is in twee geskeur, en Jesus het uitgeroep voordat Hy gesterf het. Dit spesifiseer nie die volgorde nie.

V: In Lk sê die skeptikus Bart Ehrman in Jesus, Interrupted bl. 46-47, "Die dood van Jesus is belangrik vir beide Markus en Lukas. Maar vir Markus is sy dood 'n verzoening; vir Lukas is dit die rede waarom mense besef het dat hulle sondig is en tot God moet keer vir vergifnis. Die rede vir Jesus se dood is dus heeltemal anders, afhangende van watter outeur jy lees." (ook in Jesus, Interrupted bl. 94)

A: Ehrman probeer 'n verskil in geloof tussen Markus en Lukas uitgedink wanneer daar geen is nie. Selfs Ehrman sou erken dat Lukas en Handelinge deur dieselfde outeur geskryf is. Waarskynlik een van die duidelikste stellings oor die verzoening deur Lukas is in Handelinge 5:30-31: "Die God van ons vaders het Jesus opgewek, wat julle vermoor het deur Hom aan 'n boom te hang. God het Hom tot Sy regterhand verhef as Prins en Verlosser, om Israel berou en vergifnis van sondes te verleen." (kursief bygevoeg om aan te dui waar Ehrman verkeerd is.)

V: In Mt 27:54 en Mk 15:39 het die hoofman gesê: "dit was die Seun van God", of "dit was 'n regverdige man" soos Lk 23:47 sê?

A: Albei. Die senturio was nie beperk tot die uitspreek van net een sin nie. Die evangelies het dikwels nie letterlik aangehaal nie, en hulle het nie elke woord ingesluit nie, so die senturio het waarskynlik ook ander dinge gesê.

Die meeste mense sal saamstem dat die senturio gedurende die hele tyd – van toe Jesus gesterf het totdat hulle seker gemaak het dat Hy dood was en sy liggaam van die kruis afgehaal is – meer as genoeg tyd gehad het om meer as een sin te sê. Dit sou nogal vreemd wees as die senturio heeltemal stil was behalwe vir een sin.

V: Wat is 'n harmonie van die Evangelies ná die Opstanding?

A: Eerstens moet ek erken dat ek hier net die "wiel herontdek" het. Al in 246-265 n.C. het Dionysius, biskop van Alexandrië, getoon dat die evangelieskrywers nie "oneens of mekaar weerspreek" nie en het in sy Brief 5 – aan Biskop Basilides, kanon 1, Ante-Nicene Fathers, vol. 6, bl. 94-95, 'n goeie en redelik volledige harmonie van die evangelies ná die opstanding gegee. Hoe dit ook al sy, hier is 'n harmonie van hierdie 29 gebeure, en dit stem ooreen met syne.

Nommers verwys na gebeure wat in 'n sekere volgorde moet plaasvind, en letters soos a, b, c verwys na gebeure wat in enige volgorde kan plaasvind. Die vetgedrukte woorde dui aanwysers van tyd, volgorde en ligging aan. Die onderstreepte verse wys waar gedeeltes nie in kronologiese volgorde is nie.

Nadat Jesus uit die dood opgestaan het: Mt 28, Mk 16, Lk 24, Jn 20-21

R1a. Toe die Sabbat verby was, het Maria Magdalena, die ander Maria [die moeder van Jakobus], Salome en die vroue begin na die graf reis. Mt 28:1b; Mk 16:1-3; Lk 24:1; Jn 20:1

R2a. Daar was 'n aardbewing toe die engel die klip weggeskiet het. Die wagte het soos dooies geword. Mt 28:2-4

R2b. Die engel het die klip weggestoot. Mk 16:4; Lk 24:2

R1b. Geen liggaam gevind, en twee "manne" praat met die vroue. Lk 24:3-8; Jn 20:2

R3. Die oggend toe Jesus opgestaan het, verskyn 'n engel aan die vroue en sê vir hulle om vir die dissipels te sê om na Galilea te gaan. Mt 28:5-7; Mk 16:5-8

R4a. Terwyl die vroue haastig teruggekeer het, verskyn Jesus ook aan die vroue en sê vir hulle om vir die dissipels te sê om na Galilea te gaan. Mt 28:8-10

R4b1. Toe die vroue van die graf terugkom, glo die dissipels die vroue nie. Lk 24:9-11

R4b2. Petrus en Johannes hardloop na die graf; Johannes kom eerste daar aan. Lk 24:12; Jn 20:3-9

R4b3. Toe keer die dissipels na hul huise terug [in Jerusalem]. Jn 20:10

R4c. Die wagte vertel dit aan die priesters; die priesters omkoop hulle dan. Mt 28:11-15

R4d. Terwyl Maria geween het, verskyn twee mans, en daarna Jesus, aan Maria Magdalena. Mk 16:9-11; Jn 20:11-18

R5. Dieselfde dag op die pad na Emmaus verskyn Jesus aan twee dissipels (nie van die elf dissipels nie). Hy bly by hulle tot die aand toe. Mk 16:12; Lk 24:13-29

R6. Onmiddellik het die twee dissipels teruggehardloop na Jerusalem (7 myl, 11 kilometer, ver) en dit aan die 11 dissipels vertel. Mk 16:13; Lk 24:33-35

R7. In Jerusalem, die aand van dieselfde dag wat Jesus opgestaan het, terwyl die twee met die dissipels praat, verskyn Jesus, die eerste keer, aan tien dissipels. Jn 20:19-23

R8. Ander dissipels sê vir Thomas hulle het Jesus gesien. Joh 20:25

R9. Agt dae later verskyn Jesus, 2de keer, aan die elf dissipels, insluitend Thomas. Mk 16:14; Jn 20:19,26-31

R10. Jesus verskyn aan hulle (derde keer) by die See van Tiberias [Galilea]. Hulle het 153 visse gevang. Mt 28:19-20; Jn 21:1-14

R11a. Drie keer vra Jesus vir Petrus of hy Hom liefhet. Jn 21:15-23

R11b1. Jesus verskyn aan meer as 500 volgelinge. 1 Kor 15:6

R11b2. Jesus verskyn aan Jakobus, sy broer. 1 Kor 15:7

R12. In Galilea verskyn Jesus aan die dissipels en gee die groot opdrag. Mt 28:16-20; Mk 16:15-18

R13. Hulle keer terug na Jerusalem, waar hulle bly of in Betanië, 'n voorstad.

R14. Terwyl hulle eet, beveel Jesus hulle om in Jerusalem te bly totdat hulle krag van bo ontvang (Lk 24:49; Hand 1:4). Hulle gehoorsaam hierdie bevel. Lk 24:52

R15. Jesus lei hulle na Betanië, 'n voorstad van Jerusalem aan die helling van die Olyfberg. Lk 24:50

R16. Veertig dae ná die opstanding (Handelinge 1:3) klim Jesus in die wolke by Betanië, op die helling van die Olyfberg, na die hemel op. Mk 16:19; Lk 24:50-51; Handelinge 1:9-11

R17a1. Terug in Jerusalem bly die apostels in die tempel. Lk 24:52-53

R17b. Die 11 apostels kies Mattias om Judas te vervang. Hand 1:15-26

R18. In Jerusalem op Pinksterdag (50 dae ná die Paasfees) word die apostels met die Heilige Gees vervul. Hand 2

R19. Daarna reis die apostels vrylik. Mk 16:20

V: In Mt 28:1, Mk 16:2, Lk 24:1, was Maria net ná sonop by die graf, of het sy na die graf gereis terwyl dit nog donker was, soos Jn 20:1 sê?

A: Albei is waar. Johannes 20:1 sê hulle het na die graf gestap terwyl dit nog donker was, maar Markus 16:2 wys dat hulle by die graf aangekom het toe die son opgegaan het. As hulle in Betanië gebly het, en die graf net buite Jerusalem was, sou dit 'n rukkie geneem het om van die voorstad na Jerusalem te reis.

V: In Mt 28:1; Mk 16:1-2, Lk 24:1, Jn 20:1 waarom het die vroue na die graf gegaan, aangesien daar 'n Romeinse seël daaroor was in Mt 27:62-66?

A: Daar is twee moontlike antwoorde, maar die tweede is meer waarskynlik.

Die vroue het gedink hulle sou toegelaat word: Dit was nie 'n normale gebruik om 'n seël en 'n wag van Romeinse soldate oor 'n graf te sit nie. Die hoofpriesters en Fariseërs het Pilatus spesiaal gevra vir dié maatreëls "sodat die graf tot die derde dag toe beveilig kan word" in Matteus 27:64. Die owerhede wou nie begrafnisgebruike verbied nie, net seker maak dat niemand die liggaam steel nie, sodat die vroue verwag kon word om dit te mag doen.

Die vroue het nie van die seël en die wag geweet nie: Om die graf van 'n misdadiger te bewaak en 'n Romeinse seël en 'n wag van Romeinse soldate daaroor te sit, was uiters ongewoon. Lukas 23:55-56 sê die vroue het Josef gevolg om te sien waar Jesus se liggaam neergelê is, en toe huis toe gegaan het om speserye en parfums voor te berei. Met ander woorde, hulle het nie daar rondgehang en die graf dopgehou nie. Die versoek vir die seël en wag was eers die volgende dag volgens Matteus 27:62. Dus was die vroue waarskynlik nie bewus van enige seël en wag nie.

V: In Mt 28:1; Mk 16:1-2, Lk 24:1, Jn 20:1 waarom het die vroue na die graf gegaan om die liggaam in te draai, terwyl Josef van Arimatea en Nikodemus die liggaam reeds in Jn 19:39 ingedraai het?

A: Jesus het omstreeks 15:00 gesterf, en daar sou 'n tydsvertraging wees tussen Josef van Arimathea se versoek om die liggaam, Pilatus se bevestiging dat Jesus inderdaad dood was, en die afhaling en dra van die liggaam na die graf. Hulle sou nie voor donker genoeg tyd gehad het vir 'n behoorlike begrafnis (dink aan 'n Egiptiese mumie-agtige begrafnis) nie. Dus het Josef en Nikodemus in Johannes 19:38-39 die eerste deel gedoen, insluitend 'n paar speserye, om die liggaam vir 'n paar dae teen ontbinding te beskerm, en toe sou hulle teruggekeer het en hom behoorlik toegedraai het, d.w.s. lappies om sy arms, bene, torso en kop in die daglig op Sondag. Dit mag dalk 'n gruwelike taak gelyk het, maar dit was 'n algemene gebruik van daardie tyd.

Verder, alhoewel ons nie baie weet van Joodse begrafnisgebruike uit daardie tyd nie, het sommige van die voorbereiding van die liggaam by Egiptiese begrafnisgebruike tog eers 'n paar dae later plaasgevind.

V: In Mk 16:1-8, Mt 28:1-8, Lk 24:1-11, Jn 20:1-12, wat is die betekenis daarvan dat die vroue die leë graf sien?

A: Vier punte om in die antwoord in ag te neem.

a) Alhoewel die Jode hul dooies nie gebalsem het nie, het hulle wel speserye gebruik toe hulle hulle begrawe het. Dit was glad nie 'n getuienis dat die vroue geglo het Jesus sou uit die dood opstaan nie. Eerder was dit die vroue wat lewendig gekom het om hul plig te verrig met 'n mengsel van liefde en teleurstelling. Sou jy steeds getrou God dien as jy teleurstelling teëkom?

b) In die Griekse en Latynse kultuur is vroue as minderwaardig aan mans beskou. As iemand die verhaal wou verander om dit meer aantreklik vir lesers te maak, sou hulle hierdie deel dalk net weggelaat het, of anders gesê het dat die mans die graf eerste gesien het in plaas van die vroue. Dit dui daarop dat hulle eenvoudig neergeskryf het wat gebeur het.

c) Net so was vroue in die Joodse kultuur belangrik, behalwe dat hul getuienis volgens die Joodse Misjna Rosh Ha-Shanah 1.8 as niks werd beskou is nie.

d) God kon die eer om die eerste te wees wat Jesus opgestaan sien, aan enigiemand gegee het, maar Hy het gekies om dit aan die vroue te gee. Miskien is dit 'n teken vir alle kulture, insluitend ons eie, dat ons oor die algemeen vroue net so veel as mans moet eer, glo en vertrou.

V: In Mk 15:47 het Maria Magdalena en Maria, die moeder van Joses, gesien waar Jesus neergelê is, of was dit die vroue wat saam met Jesus uit Galilea gekom het, soos Lk 23:55 sê?

A: Albei. Aan die een kant kan vroue uit Galilea vroue beteken wat saam met Jesus van Galilea gereis het, nie noodwendig in Galilea gebore nie. Aan die ander kant was Magdala 'n dorp in Galilea, aan die westelike oewer van die See van Galilea.

V: In Mt 28:1 was die graf gesluit, of was die klip weggerool soos Lk 24:2 sê?

A: Lukas 24:2 sê die klip was weggeroel teen die tyd dat hulle daar aankom. Matteus 28:2 noem ook dat die klip weggeroel is, as 'n verduideliking vir Matteus 28:1. Niks sê dat die vroue teenwoordig was toe die klip weggeroel is nie.

V: In Mk 16:4 vra die skeptikus Bart Ehrman of die klip reeds weggerool was, of dit deur 'n engel [vermeendelik] weggerool is toe die vroue daar was (Mt 28:2)?

A: In albei evangelies is die klip weggeroer voordat die engel met die vroue gepraat het. Matteus 28:2 sê nie dat die vroue teenwoordig was toe die klip weggeroer is nie.

V: In Mt 28:1-8, Mk 16:1-8, Lk 24:1-10, en Jn 20:1-8, wat het gebeur toe Jesus opgestaan het?

A: Jesus was weer lewendig in sy fisiese liggaam. Sy werklike, geseerde, fisiese liggaam kon steeds aangeraak word (Johannes 20:27; Matteus 28:9; Lukas 24:39), en kon eet (Lukas 24:41-43). Jesus het in Lukas 24:39 gesê dat sy liggaam ná die opstanding uit vlees en bene bestaan het, en ek dink jy sal saamstem dat Jesus beter as enigiemand anders sou weet! Jesus se liggaam was egter 'n verheerlikte fisiese liggaam wat deur mure kon gaan (Johannes 20:19-20) en kon verdwyn (Lukas 24:31).

Tertullianus (198–220/240 n.C.) Christus het vir ons sondes gesterf en in sy vlees opgestaan. Dit is die ware grondslag van die evangelie, ons saligheid. Vyf Boeke Teen Marcion, boek 3, hoofstuk 8, bl. 328

Novatianus (250/254-256/7 n.C.) Hy [Jesus] is weer opgewek in dieselfde liggaamlike substansie waarin Hy gesterf het, wat bewys word deur die wonde van daardie selfde liggaam, en so wys Hy die wette van ons opstanding in Sy vlees, deurdat Hy dieselfde liggaam in Sy opstanding herstel het wat Hy van ons ontvang het." Traktaat Oor die Drie-eenheid hfst. 10 bl. 620.

Adamantius (c.300 n.C.) bespreek wat as Jesus net skynbaar gely het. "As Hy skynbaar gely het, en nie in werklikheid nie, het Herodes net skynbaar in die hof gesit; skynbaar het Pilatus sy hande van Hom gewas, en skynbaar het Judas Hom verraai. Kajafas het Hom op dieselfde wyse skynbaar uitgelewer; die Jode het Hom skynbaar gevangene geneem, en die apostels…. Selfs Sy bloed is skynbaar uitgegiet; die Evangeliste het die Evangelie skynbaar verkondig; Christus het skynbaar uit die Hemel gekom, en Hy het skynbaar opgevaar. Die saligheid van die mensdom was ook skynbaar, en nie in waarheid nie. Waarom sê Christus dan: 'Ek is die waarheid?'" Dialoog oor die Ware Geloof vyfde deel hoofstuk 851a bl. 149

V: In Joh 20:1, het Maria Magdalena alleen na die graf gekom, of Maria Magdalena en die ander Maria (Matt. 28:1), of Magdalena, Maria, die moeder van Jakobus, en Salome in Markus 16:1, of Magdalena, Joanna, Maria, die moeder van Jakobus, en ander vroue in Lukas 24:10?

A: Maria Magdalena, Johanna, Maria, die moeder van Jakobus, en die ander vroue het almal gekom. Johannes 20:1 sê NIE dat Maria alleen gekom het nie. As 'n aantal vroue gekom het, is dit steeds akkuraat, al is dit nie so presies nie, om een, twee of drie van hulle te noem. As sommige vroeër gekom het en sommige dadelik daarna, is dit steeds akkuraat dat een weergawe sê dat sommige gekom het, en 'n ander weergawe die hele groep noem.

V: In Mt 28:2-5 en Mk 16:5, was daar net een engel, of was daar twee engele soos in Lk 24:4 en Jn 20:12?

A: As daar twee of meer engele was, is dit ook korrek dat daar een engel was. Dit is een van baie voorbeelde waar die evangelieverhale akkuraat is, maar nie presies nie.

V: In Mt 28:8 het die vroue vir die dissipels vertel, of het hulle vir niemand vertel soos Mk 16:8 sê? (Jesus, Interrupted p.48)

A: Markus het duidelik nie bedoel dat die vroue vir die res van hul lewens aan niemand iets vertel het nie. Beslis het hulle aan niemand iets vertel toe hulle van die graf gevlug het nie. As jy Matteus 28:8-10 in sy geheel lees, het die vroue gehardloop sonder om nog aan iemand iets te vertel, en toe het Jesus hulle ontmoet. Jesus het gesê om my broers (d.w.s. die dissipels) te vertel. As mens noukeurig wil wees, sê Matteus 28 streng gesproke nie eintlik dat die vroue gehoorsaam het en iemand vertel het nie. Die optrede van die dissipels dui egter sterk daarop dat die vroue die dissipels vertel het.

V: In Mattheüs 28:9 het Maria Magdalena Jesus geken toe hy eers aan haar verskyn het, of het sy hom nie geken soos in Johannes 20:14 gesê word nie?

A: Matteus 28:9 sê nie hoe gou Maria Jesus herken het nie; dit vertel eenvoudig dat hulle Jesus wel herken het. In Johannes 20:14 het Maria aanvanklik nie geweet dit was Jesus nie. Maar Johannes 20:15-17 wys ook dat sy toe WEL Jesus herken het.

V: In Joh 20:29 is dié wat glo sonder om te sien geseënd, of is dié wat sien geseënd in Luk 10:23?

A: Jesus sê twee verskillende dinge in verskillende kontekste, en albei is geseënd, maar op verskillende maniere.

In Johannes 20:29 het Jesus NIE gesê dat dié wat persoonlik 'n opstandingsverskyning gesien het, nie geseënd is nie. Inteendeel, Jesus het vir die twyfelaar Tomas gesê: "Omdat jy My gesien het, het jy geglo; geseënd is dié wat nie gesien het nie en tog geglo het." (BSB) Tomas het Jesus se opstandingsverskyning die grondslag van sy geloof gemaak. Jesus het gesê dat dié wat, alhoewel hulle die mirakels as ondersteuning van hul geloof het, nie die mirakels die grondslag van hul geloof maak nie, soos Thomas gedoen het, meer geseënd (uiters geprys) is.

In Lukas 10:23 sê Jesus vir die dissipels (insluitend Tomas) dat hulle geseënd was (as hoogs bevoorreg bewys) om uit eerste hand die dinge te sien wat hulle gesien het.

Wat is die grondslag vir jou geloof in Christus? As dit net wonderwerke is, wat as Satan 'n vervalste wonderwerk pleeg? As dit net apologetiek is, wat as jy 'n nie-Christelike persoon teëkom wat 'n beter debater is? As dit net is om 'n antwoord op elke Bybelse beswaar te hê, wat as iemand 'n nuwe Bybelse beswaar na vore bring waarop jy nie 'n antwoord het nie? Die grondslag van ons geloof behoort ons verhouding met Christus te wees; hierdie ander dinge is almal goed om ons geloof te ondersteun, maar hulle behoort nie die grondslag van ons geloof te wees nie.

V: In Lk 24:44 het die Jode die Bybel in drie afdelings verdeel, of net in twee afdelings soos Mt 5:17 wys?

A: Jode het dit op albei maniere genoem, soos Jesus ook gedoen het.

Wet en Profete: Die Jode het die Ou Testament die Wet en die Profete genoem volgens Matteus 5:17-18; Lukas 24:27 (Moses en die Profete); Sagaria 7:12 (Wet of die vroeëre profete); 2 Makkabeërs 15:9; Qumran Handleiding van Dissipline 9.11.

Drieërdeling (Wet, Profete, Skrifte) Proloog van Ecclesiasticus (ca. 132 v.C.), Philo van Alexandrië (ca. 40 n.C.) "…studieer in daardie plek die wette en die heilige orakels van God wat deur die heilige profete uitgespreek is, en hymne, en psalms, en allerhande ander dinge…" Kontemplatiewe Lewe 25 bl.700, Josefus (37–100 n.C.) Teen Apion 1.8, en die Babiloniese Talmoed (4de eeu n.C.). Proloog tot Sirag het "die Wet, die Profete, en die ander boeke van die vaders." Sirag 39:1 sê, "wet, wysheid, profesie". Die Halakhiese Brief van Qumran "die boek van Moses, die Profete, en Dawid en die geskiedenis van die geslag" (4QMMT).

Jesus was blykbaar nie te veel bekommerd oor die presiese verdeling nie, solank die lesers geweet het wat Hy bedoel het, aangesien Hy in Lukas 24:44 na die Wet, die Profete en die Psalms verwys het.

V: In Lk 24:49 moes die dissipels in Jerusalem bly, of het hulle na Galilea gegaan in Mt 28:10,16?

A: Eerstens is hulle beveel om na Galilea te gaan, wat hulle ná 'n agt dae lange vertraging gedoen het. Daarna het hulle na Jerusalem teruggekeer, en Jesus het vir hulle gesê om daar te bly totdat hulle die krag van bo ontvang het. Hier is die volgorde van gebeure vir die 40 dae wat Jesus op hierdie aarde was, ná Sy opstanding en voor Sy hemelvaart.

R2. Gaan na Galilea, is wat 'n engel hulle die oggend toe Jesus opgestaan het, gesê het (Markus 16:7). Jesus het ook aan die vroue verskyn en hulle gesê om vir die dissipels te sê om na Galilea te gaan (Matteus 28:9-10).

R7. In Jerusalem, die aand van dieselfde dag wat Jesus opgestaan het, terwyl die twee met die elf gepraat het, het Jesus aan tien dissipels verskyn (Johannes 20:19-23).

R9. Agt dae later het Jesus weer aan al die dissipels, insluitend Tomas, verskyn (Johannes 20:19,24-29).

R10. Hulle het na Galilea gegaan, by die See van Tiberias [Galilea] (Mattheüs 28:19-20; Johannes 21:1-24).

R14. Hulle het na Jerusalem teruggekeer, waar hulle óf daar óf in Betanië, 'n voorstad, gebly het. (impliseer)

R15. Terwyl hulle eet, het Jesus hulle beveel om in Jerusalem te bly totdat hulle krag van bo ontvang (Lukas 24:49; Handelinge 1:4). Hulle het hierdie bevel gehoorsaam (Lukas 24:52).

R16. Jesus het hulle na Betanië gelei, 'n voorstad van Jerusalem aan die voet van die Olyfberg (Lukas 24:50).

R17. Veertig dae ná die Opstanding (Handelinge 1:3) het Jesus in die wolke na die Hemel opgevaar (Markus 16:19; Lukas 24:50-51; Handelinge 1:9-11).

R19. Hulle is vervul met die krag van die Heilige Gees by Pinkster, wat 50 dae ná die Paasfees was (Handelinge 2).

R20. Daarna het hulle vrylik tussen Jerusalem en ander stede beweeg.

Sien die vraag oor die harmonie ná die Opstanding vir die omvattende volgorde van gebeure.

V: Is die "Testimonium Flavianum" van Josefus in Antiquitates Judaicae 18.63-64 histories betroubaar?

A: Eerstens wat daar in Grieks staan, en dan 'n bespreking. Daar staan: "Omtrent hierdie tyd het Jesus gewoon, 'n wyse man, as mens hom wel 'n mens kan noem. Hy was immers iemand wat verbasende dade verrig het en 'n leermeester van mense wat die waarheid gretig aanvaar het. Hy het baie Jode en baie Grieke tot hom oortuig. Hy was die Christus. Toe Pilatus, op aanhoring van die beskuldiging deur manne van die hoogste aansien onder ons, hom tot kruisiging veroordeel het, het diegene wat hom van meet af aan liefgekry het, nie hulle genegenheid vir hom laat vaar nie. Op die derde dag het hy vir hulle lewendig herrys. Die profete van God het immers oor hom hierdie en ontelbare ander wonderlike dinge geprofeteer. En die groep van Christene, wat na hom so genoem is, het tot vandag toe nie verdwyn nie."

Michael J. Wilkins en J.P. Moreland in Jesus Under Fire: Modern Scholarship Reinvents the Historical Jesus bl. 212-213 sê: "Geleerde opinie oor hierdie gedeelte kan in drie kampe verdeel word: (1) dié wat die wesenlike egtheid van die gedeelte verdedig; (2) dié wat die hele gedeelte verwerp; (3) dié wat glo dat die gedeelte 'n egte kern het, maar ook Christelike invoegings bevat. Die jongste navorsing het die laaste opinie bevoordeel." Die Arabiese weergawe, deur Agapius, die 10de-eeuse Melkitiese biskop van Hierapolis in Sirië, lui: "goeie wandel" in plaas van "wonders", ná drie dae is die woord "verslag", en "dalk" is ingevoeg voor "hy was die Messias." Eusebius van Caesarea (fl. 325 n.C.) haal hierdie gedeelte aan, maar Origenes (225-254 n.C.) merk op dat Josefus van Jakob gepraat het, maar NIE van Christus nie in Origenes teen Celsus boek 1 hoofstuk 47 bl. 416; boek 2 hoofstuk 13 bl. 437.

V: Watter vroeë skrywers het na die evangelies as die evangelies verwys?

A: Hier is die lys.

Aan Diognetus (c. 130–200 n.C.) hoofstuk 11 bl. 29 "…die geloof van die evangelies word gevestig, en die tradisie van die Apostels word bewaar…"

Justin Martelaar (151–155 n.C.) "Want die Apostels het in die memoires wat deur hulle saamgestel is, wat Evangelies genoem word, ons dus oorgelewer wat aan hulle opgedra is;" Eerste Apologie van Justinus, hoofstuk 66, bl. 185

Teofilus aan Autolycus (168–181/188 n.C.) boek 3 hoofstuk 12 bl. 114 sê: "gevind by beide die profete en in die Evangelies, omdat hulle almal deur een Gees van God geïnspireer gepraat het."

Hegesippus (c. 170 n.C.) Vyf Boeke Kommentaar op die Handelinge van die Kerk hfst. 3 bl. 764 noem die Skrif van die Evangelies.

Claudius Apollinaris (160–180 n.C.) noem Matteus, die Evangelies en die wet. Ante-Nicene Fathers vol.8 hoofstuk 772

Irenaeus van Lyoon (182-188 n.C.) "Dit is nie moontlik dat die Evangelies meer of minder in getal kan wees as wat hulle is nie. … die 'pilaar en grond' van die Kerk is die Evangelie en die gees van die lewe; dit is gepas dat sy vier pilare moet hê, wat aan alle kante onsterflikheid uitasem." Irenaeus Teen die Ketters boek 3 hfst.11.8

Irenaeus noem "ondersoek van die evangelies" in Irenaeus Teen die Ketters boek 2 hoofstuk 22.3 bl. 390.

Muratorianse Kanon (c. 190–217 n.C.) Derde boek van die evangelies is Lukas. Muratorianse Kanon 1. (Sodoende word die naamlose Matteus en Markus as twee getel.)

Klemens van Alexandrië (193-217/220 n.C.) noem die profesieë, die evangelies en die apostoliese woorde in Wie is die ryk man wat gered sal word, hoofstuk 42, bl. 604

Tertullianus (198–220 n.C.) sê Marcion "arbei baie hard om die karakter van daardie Evangelies wat as eg gepubliseer is en onder die naam van die apostels, te vernietig, om, inderdaad, vir sy eie Evangelie die geloofwaardigheid te verseker wat hy van hulle wegneem." Tertullianus se Vyf Boeke Teen Marcion, boek 4, hoofstuk 3, bl. 348. Ook boek 5, hoofstuk 2, bl. 432 en Oor die Opstanding van die Vlees, hoofstuk 33, bl. 568

Tertullianus (c. 213 n.C.) "Of dalk het hy tog net die Evangelies van 'n leuen beskuldig en in werklikheid gesê: 'Weg met Matteus; weg met Lukas!' Teen Praxeas hfst. 1 bl. 597

Hippolytus (225-235/6 n.C.) noem die Evangelies in Die Weerlegging van alle Ketterse Leringe boek 6 hfst.24 bl.85.

Origen (225-254 n.C.) het twee hele hoofstukke oor waarom die evangelies en geen ander boeke so genoem word in Kommentaar op Johannes boek 1 hfst. 7,8. bl. 300,301

Origen (225-254 n.C.) het van die Nuwe Testament gepraat en gesê daar is net vier evangelies. Origen se Kommentaar op Johannes (225-231 n.C.) boek 1 hfst. 1 bl. 299.

Novatian (250–257 n.C.) "Want sowel die ou profesieë as die Evangelies getuig dat Hy die Seun van Abraham en die Seun van Dawid is" Traktaat oor die Drie-eenheid hfst. 9 bl. 618

Traktaat oor Herdoop hoofstuk 17 bl. 677 (250-258 n.C.) "Want van hierdie egbrekers-, ja, moorddadige doop, as daar enige ander outeur is, is dit dan sekerlik 'n boek wat deur dieselfde ketels ten gunste van dieselfde dwaling bedink is, wat getiteld is Die Prediking van Paulus, waarin boek, in stryd met alle Skrifte, jy sal vind dat Christus Sy eie sonde bely—alhoewel Hy alleenlik glad nie gesondig het nie—en byna deur Sy moeder Maria teen Sy sin gedwing is om die doop van Johannes te ontvang. Ook, dat toe Hy gedoop is, vuur op die water gesien is, wat in geen van die Evangelies geskryf staan nie."

Cyprianus van Kartago (246-258 n.C.) noem die Evangelies in Brief 72 hfst. 17 bl. 383

Dionysius van Alexandrië (246-265 n.C.) noem die vier "evangeliste" by naam. Brief aan Biskop Basilides kanon 1 bl. 94

Adamantius (c.300 n.C.) noem vier wat die evangelie verkondig het, maar hulle het dieselfde verkondig, dus is die vier evangelies een evangelie. Dialoog oor die Ware Geloof Eerste deel hfst.6 bl.43.

Victorinus van Pettau (gemartel in 304 n.C.) sê die wêreld bestaan uit vier elemente, net soos daar vier evangelies is, vier geslagte van Adam tot Noag, van Abraham tot Moses, vier riviere in die paradys, vier soldate by die kruisiging, vier lewende wesens, en vier seisoene. Oor die Skepping van die Wêreld bl.341

Methodius (280–312 n.C.) "Waarom ook vier Evangelies gegee is, omdat God vier keer die Evangelie aan die mensdom gegee het," Banquet of the Ten Virgins Discourse 10 ch.2 p.348

Athanasius (318 n.C.) haal Lukas 19:10 aan: "soos Hy [Jesus] Self in die Evangelies sê: 'Ek het gekom om die verlore te vind en te red.'" Inkarnasie van die Woord hfst.14 bl.43

Athanasius (318 n.C.) haal Lukas 19:10 aan. "Hy [Jesus] sê Self in die Evangelies: 'Ek het gekom om die verlore te soek en te red.'" Inkarnasie van die Woord hfst.14 bl.43

Alexander van Alexandrië (313–326 n.C.) noem God wat vir ons die Wet, die profete en die Evangelies gegee het. Briewe oor die Ariaanse kettery Brief 1 h.12 bl.295

Na Nicea

Eusebius se Kerkgeskiedenis (318 n.C.) boek 3 hoofstuk 24 bl. 152 bespreek die vier evangelies, Matteus, Markus, Lukas en Johannes. Nicaense en Post-Nicaense Vaders Tweede Reeks vol. 1 bl. 152

Juvencus (329 n.C.) (gedeeltelik) het 'n epiese gedig geskryf met behulp van die vier evangelies, maar hy het hulle nie evangelies genoem nie.

Hegemonius (4de eeu) noem die "evangelies" in Disputasie met Manes hfst.5 bl.182

Diodorus (262–278 n.C.) beroep hom op "die apostel Paulus en die Evangelies" in Disputasie met Manes, hoofstuk 45, bl. 221

Hilarius van Poitiers (355–367/368 n.C.) "Weer vul die Evangelies aan wat in mekaar ontbreek: ons leer sommige dinge uit die een, sommige uit die ander, en so voorts, omdat almal die verkondiging van dieselfde gees is." Die Drie-eenheid boek 10 hfst. 42 bl. 193

Athanasius (367 n.C.) "Weer is dit nie vermoeiend om oor die [boeke] van die Nuwe Testament te praat nie. Dit is die vier Evangelies, volgens Matteus, Markus, Lukas en Johannes." (Athanasius se Feesbrief 39 hfst. 5 bl. 552)

Synopsis Scripturae Sacrae (350–370 n.C. of vyfde eeu)

Cheltenham-kanon (= Mommsen-katalogus) (ca. 360–370 n.C.) noem die evangelies.

Efraim/Ephrem, Syriese hymne-skrywer (350-378 n.C.)

Basil van Kappadokië (357-378/379 n.C.)

Sinode van Laodicea (in Frygië) (343–381 n.C.) kanon 60 bl. 159 lys die boeke van die Ou Testament en die Nuwe Testament. Kanon 59 bl. 158 sê dat slegs die kanonieke boeke van die Ou en Nuwe Testamente in die kerk gelees mag word.

Kiril van Jerusalem (c.349-386 n.C.) sê daar was net vier evangelies in Lesing 4:36 bl.27

Gregorius van Nazianze (330-391 n.C.)

Pacianus van Barcelona (342-379/392 n.C.)

Amfilochius Iambi ad Seleucum (voor 394 n.C.)

Gregorius van Nyssa (c.356-397 n.C.) noem die Evangelies in Teen Eunomius boek 2 hoofstuk 4 bl.104, en Oor die vroeë dood van babas bl.378

Siriëse Katalogus van St. Katharina (ca. 400 n.C.) noem die evangelies.

Epiphanius van Salamis (360–403 n.C.) noem die vier evangelies, 14 briewe van Paulus, Jakobus, Petrus, Johannes, Judas, Handelinge, Openbaring van Johannes, wysheid van Salomo en Sirach (=Ecclesiasticus).

Pous Innocentius I van Rome (ca. 405 n.C.) noem die vier evangelies.

Rufinus se kommentaar op die Apostoliese Geloofsbelydenis (374–406 n.C.) noem die vier evangelies.

Johannes Chrysostomos (gemartel in 406 n.C.) bespreek waar daar vier evangelies is, nie net een nie, in Die Evangelie van Matteus Homilie 1.6 bl. 3 (deel 10).

Orosius/Hosius van Braga (414–418 n.C.) noem die evangelies. Verdediging teen die Pelagiane hfst. 7 bl. 123

Raad van Karthago (218 biskoppe) (393-419 n.C.)

Sulpicius/Sulpitius Severus (363–420 n.C.) noem die Evangelies in Sulpitius Severus, Dialoog 1, hoofstuk 26, bl. 37 en Dialoog 2, hoofstuk 13, bl. 45

Jerome (417-420 n.C.) noem elkeen van die vier evangelies by naam as die Here se span van vier in brief 53.9 bl.101.

Sozomen (370-380/425 n.C.) noem die evangelies in Sozomen se Kerkgeskiedenis boek 2 hoofstuk 14 bl. 267.

Augustinus van Hippo (388–430 n.C.) noem die Briewe van Paulus en dan die vier boeke van die Evangelie. Oor die Nut van Glo, hfst. 7, bl. 350

Johannes Cassianus (419-430 n.C.)

Vinentius van Lérins (c.434 n.C.)

Sokrates se Kerkgeskiedenis (c. 400–439 n.C.) boek 3 hoofstuk 16 bl. 87 sê dat Apollinaris die evangelies uitgelê het.

Sokrates se Kerkgeskiedenis (c. 400–439 n.C.) boek 3 hoofstuk 20 bl. 89 noem die Jode en die Wet van Moses en Christus in die heilige evangelies.

Bewyse van ketels en vervalste boeke

Die enkratitiese ketter Tatianus (c.172 n.C.) het 'n harmonie van die vier evangelies geskryf wat Diatessaron genoem word, wat beteken "deur [die] vier".

X Megethius (c.300 n.C.), 'n selfverklaarde volgeling van Marcion, sê in sy debat met Adamantius dat hy die vier evangelies verwerp. Dialoog oor die Ware Geloof, eerste deel, hoofstuk 1, bl. 36

Die Pelagiaanse ketter Teodorus van Mopsuestia (392–423/429 n.C.) haal Matteus 5:23–24 aan as deur die Here in die Evangelies gegee. Kommentaar op Maleagi h.2 bl.410

Die Pelagiaanse ketter Teodorus van Mopsuestia (392-423/429 n.C.) haal Markus 10:2-9 aan as "deur die Here in die evangelies". Kommentaar op Maleagi h.2 bl.412

Pelagiaanse ketter Teodorus van Mopsuestia (392–423/429 n.C.) verwys na Lukas 11:42 as "in die evangelies." Kommentaar op Hosea hfst. 5 bl. 63