< Biblíufyrirspurn úr Amos
Spurning: Í Amos, hver er meginatriði bókarinnar?
S: Amos er bók um ástæður og afleiðingar dóms vegna lífs sem einkennist af nautnum án Guðs. Bókin Amos hefur mikinn "bragð", líklega vegna Amosar sjálfs. Guð notaði bakgrunn og reynslu þessa guðhrædda sveitadrengs til að flytja boðskap sem öll lömb Guðs, bæði í borg og á landsbyggð, þurftu að heyra.
S: Í Amos, hvað er yfirlit bókarinnar?
S: Amos er bók um dóm. Hér er einföld yfirlitsskrá.
1-2 Dómurinn er að koma
3-6 Ástæður dómnum
7-9:10 Fimm sýn á niðurstöðurnar
9:11-15 Endurreisn eftir dóm
Q: Í Amos er hans sýn á þjáningu ólík þeirri sem kemur fram í Jób og Daníel? Biblíukritíkari Bart Ehrman skrifar: "Og þegar þú bætir Gamla testamentinu við blandast allt saman. … Amosarbókin heldur því fram að þjóð Guðs þjáist vegna þess að Guð er að refsa henni fyrir syndir hennar; Jóbabókin heldur því fram að saklausir geti þjáðst; og Daníelsbókin gefur til kynna að saklausir muni í raun þjást. Allar þessar bækur eru ólíkar,…" (Jesus, Interrupted bls. 12)
A: Nei, gagnrýnin sál Ehrman les inn útilokun sem ekki er til staðar. Amos sagði aldrei að fólk þjáist eingöngu vegna synda sinna; Amos var að tala um sérstaka stöðu á sinni tíð. Jób sýnir að fólk þjáist af ástæðum sem tengjast hvorki syndum þess sjálfs né syndum þeirra sem það umlykja, og Daníel sýnir að Guðs þjóð þjáist stundum af ótrúu fólki einmitt vegna þess að hún fylgir Guði. Þau segja mismunandi hluti, en þau eru ekki ósamrýmanleg. Mismunandi hliðar höggmyndar líta ólíkar út, en um er að ræða sömu höggmyndina. Á sama hátt hefur sannleikurinn mismunandi útlit eftir því hvað þú einbeitir þér að, en þessar sýnir eru hver annarri til viðbótar, ekki ósamrýmanlegar.
S: Í Amos 1:1, hvenær var Amosarbókin skrifuð?
S: Amos 1:1 segir að bókin hafi verið skrifuð tveimur árum fyrir jarðskjálftann, sem varð á valdatíð Ússíasar. (Þetta er tveimur árum áður en Jesaja 6 var skrifað.) Hún var skrifuð um 762 f.Kr. Samkvæmt The Bible Knowledge Commentary: Gamla testamentið, bls. 1426, sýna fornleifarannsóknir í Hazor og Samaría jarðskjálfta um 760 f.Kr. Í bókinni 735 Baffling Bible Questions Answered, bls. 203, segir að hún hafi verið skrifuð á árunum 780 til 760 f.Kr.
S: Í Am 1:1, var þessi jarðskjálfti eingöngu goðsagnakennd hefð?
S: Nei. Ekki allir jarðskjálftar voru skráðir. Jarðskjálftar voru algengir á því svæði. Til dæmis sýna fornleifarannsóknir í Qumran að þar varð skaðlegur jarðskjálfti árið 31 f.Kr., en enginn fornritari skráði þennan atburð.
En við höfum fundið sönnunargögn um þennan jarðskjálfta: Samkvæmt The Bible Knowledge Commentary: Gamla testamentið, bls. 1426, New International Bible Commentary, bls. 895, og Believer's Bible Commentary, bls. 1113, sýna fornleifargögn frá Hazor og Samaría jarðskjálfta um það bil 760 f.Kr.
Q: Í Am 1:2 og 3:8, var Drottinn að brýna þessi dóma frá Síon (Jerúsalem) eða voru það orð Amósar?
A: Hebreska orðið hér fyrir "roar" getur þýtt ljónsroar eða þrumuósa. Þau geta verið tvær hliðar á sama fyrirbærinu. Þegar Guð talaði þessi dómsorð gegnum Amos felst í því loforð um að allt þetta myndi rætast. Guð öskraði í gegnum enginn og endurskissaði kort Mið-Austurlanda algjörlega.
S: Í Amos 1:3-2:6, Orðskv. 30:15-31 og Orðskv. 6:16-19, af hverju er notuð tölu raðir, eins og "fyrir þrjá… jafnvel fjóra"?
S: Þetta var hebreskt bókmenntalegt bragð sem stundum er kallað "tölustiga". Þetta er fallegur orðaforði sem þjónar sem minnisstuðningur og sýnir að nákvæm tala, "3" eða "4", er ekki það sem skiptir máli, heldur innihald atriða.
S: Í Am 1:3, þröppuðu þeir bókstaflega Gíleád með járni?
A: Gíleád var svæðið þar sem Ísraelsmenn bjuggu austan megin við Jórdanánna. Arameumenn eyðilögðu þá í 2. Konungabók 13:1-9, sérstaklega í vers 7. Sláttarsleði er sleði með járnbitum á botninum til að aðskilja korn frá hýði. Sumir túlkendur sjá þetta sem myndlíkinguna um hversu rækilega þeir eyðilögðu Gíleaðítana. Aðrir telja að þeir hafi bókstaflega drepið suma Gíleaðítana með því að keyra plógvagna yfir þá.
S: Í Am 1:4,7,10,12,14; 2:5, af hverju er eldi á múrnum umhverfis höllina svo áberandi getið?
A: Svona var borgin eyðilögð. Þeir notuðu hvorki málm né armatúr í borgarmúrana. Þeir notuðu hey í múrsteinana og sumir hlutar voru styrktir með viði.
S: Í Am 1:5, hvað er húsið Eden?
S: Fyrst hvað er ekki svarið, og svo svarið.
Ekki svarið: Þetta var myndlíking. Notkun orðsins "Eden", sem vísaði til Edengarðsins, var ljóðræn myndlíking fyrir Damaskus, "garðstað" Sýrlands. En af hverju væri þetta nafn myndlíking en ekki önnur?
Svarið: Hebreska orðið beth og arameyska orðið bit merkja "hús". Borgin Bit-Adini hefur ekki fundist í fornleifarannsóknum, en hún er nefnd í akkadískum annálum. Hún var nálægt Damaskus og var lögð undir sig, en ekki eyðilögð, af Assýríumönnum árið 855 f.Kr. Við vitum ekkert meira um hana á tíma Amosar. Á hinn bóginn gæti þetta einfaldlega verið almenn vísun til nágrennis Damaskusar.
S: Í Am 1:8, hvers vegna fórust Filistímönum sem þjóð?
S: Babýloníumenn eyðilögðu filistíumenn sem þjóð þegar þeir lögðu Palestínu undir sig. Hins vegar nefnir Sakarías 9:5-6 nokkra sem lifðu af.
Spurning: Í Am 1:9, hvað gerðu Fönikíumenn rangt?
S: Það segir ekki að þeir hafi verið ofbeldisfullir, en þeir seldu Ísraelsmenn sem þræla. Fönikíumenn voru þekktir sem þrælahandlarar samkvæmt Hómerusi í Odysseifskviðu 4.288ff; 15.473ff.
Spurning: Í Am 2:6; 8:6, af hverju var það rangt að ekki einungis selja fátæka, heldur selja þá fyrir par af sandölum?
S: Ef þrælar voru svona ódýrir, hlýtur framboðið að hafa verið mikið. Þó að þrælahald hafi verið leyft í Gamla testamentinu, áttu þrælar að vera leystir úr þrældómi á sjö ára fresti, eins og 5. Mósebók 15:12-18 kveður á um. Jeremías 34:8-21 sýnir að Ísraelsmenn gerðu það ekki.
Það er eitt að óhlýða lögmáli Guðs, en annað að samfélagið brjóti það svo oft að það verði stofnanalegt.
S: Í Am 2:6, af hverju leyfði Guð að hinir réttlátu væru seldir sem þrælar?
S: Líklega af svipaðri ástæðu og Guð leyfði hlýðnum kristnum mönnum, sem falið höfðu gyðinga á seinni heimsstyrjöldinni, að vera handteknir og sendir til dauða í fangabúðum nasista. Guð leyfir oft jafnvel hlýðin börn sín að þjást og verða fyrir órétti á þessu lífi. Raunar nefnir Rómverjabréfið 8:36 að stundum hafi Guðs menn staðið frammi fyrir dauðanum svo mjög að þeir líktust sauðum sem væru leiddir til slátrunar. Fyrir ítarlega umfjöllun um hvernig Guð getur agað lýð sinn með því að láta enn illari menn koma að því, lestu bók Habakkúks.
S: Í Am 2:8, hvað er landfræðilega merkilegt við þau svæði sem Amos nefnir?
S: Spádómarnir fara hringinn frá Damaskus (A-Austur), til Gaza og Filistumanna (V-Suðurvestur), til Týru og Fönikíumanna (V-Norðvestur), Edóm (A-Austur-Suður), Ammon (A), Móab (A), og síðan Júda og Ísrael. Það er eins og Guð sé að hringja, eða snúast í spíral frá fjarlægum útlendingum, til þjóða sem eiga skylt, til Júda og Ísrael.
Sp.: Í Am 2:8, eru önnur dæmi um nærri slys og "hringrásaraðferð" sem þjónar sem viðvörun til fólks?
A: Athugið að Amos byrjaði á fjærstu þjóðinni, sem ekki var skyld, og hlustendur gátu jafnvel fyllst gleði yfir því að dómur Guðs væri að koma yfir óvini þeirra. En svo sneri hann smám saman hringinn inn að þeim þar til maður fór að velta fyrir sér: ef allar þessar þjóðir yrðu refsaðar fyrir syndir sínar, hvernig gátu Júda og Ísrael, sem einnig voru vondir en vissu betur, sloppið undan? Svarið er að þeir myndu það ekki. Í dag er Bandaríkin fyrst áhyggjufull um íslamska hryðjuverkamenn, síðan um Kína í Suður-Kínahafi og Taívan, og svo Rússland og Úkraínu.
S: Í Am 2:8, hvenær dregur Guð dóm yfir þjóð eða fólk?
Svar: Stutta svarið er: hvenær sem Hann vill. En nokkrir þættir geta haft áhrif, til dæmis hversu mikið fólkið syndgar, hversu alvarlegar syndirnar eru og hversu langan tíma það hefur haft til iðrunar. Að lokum, hversu mikið veit það um sannleikann og hefur því verið veitt viðvörun?
Sp.: Í Am 2:9-11, 3:2, hverjar eru ástæður sem Guð gefur hér fyrir að refsa Júda og Ísrael jafnmikið eða meira en nágrannþjóðunum?
S: Hættuleiki Ísraels var meiri vegna þess að þeir vissu allt sem Guð hafði gert fyrir þá. Þar sem Ísrael vildi haga sér eins og þeir sem þekkja ekki Guð, myndi Guð ekki koma betur fram við þá en þá sem þekkja ekki Guð.
Amos 3:2 segir að Guð sé ekki að refsa þeim vegna þess að þeir þekki hann ekki, heldur vegna þess að þeir þekki hann en snúi samt baki við honum.
S: Í Amos 2:14-16, af hverju leggur Guð áherslu á að sterkir munu falla?
S: Ein ástæða gæti verið sú að Ísraelsmenn hefðu treyst á Guð til að berjast fyrir sig. "Drottinn er með okkur" var bardagakall þeirra í 4. Mósebók 23:21; 5. Mósebók 20:4; 31:8; Dómarabókin 6:12; Jesaja 8:10; Sefanías 3:15,17. Guð lofaði að verja hlýðna lýð sinn á tímum vanda í Sálmum 23:4; 46:7,11 – en ekki lengur. Þetta slagorð var úrelt; Amos 5:2 sýnir að þeir verða yfirgefnir.
Spurning: Í Amos 3:2, er þekking á Guði góð eða ekki?
A: Að þekkja Guð betur er gott, en aðeins ef þú vilt elska hann og fylgja honum. Eins og Amos 3:1-2 gefur til kynna, þýðir nánari samband meiri ábyrgð. Drottinn gefur hér ástæðu fyrir því að Júda og Ísrael munu verða refsaðir jafnhart, ef ekki harðar, en þjóðirnar í kringum þá. Samband við Guð er mikilvægara en þekking.
Q: Í Am 3:2, þýðir það að enginn annar hafi vitað af Guði nema Ísraelsmenn?
S: Nei. Allir hafa að minnsta kosti smá opinberun um Guð, bara með því að fylgjast með sköpuninni, eins og Rómverjabréfið 1:19-20 og Sálmur 19:1-6 sýna. Auk þess opinberaði Guð sig fyrir öðrum en Ísraelsmönnum, þar á meðal Abrahami, Ketúru, Adam, Nóa og Enóki. Jónas prédikaði fyrir Nínevetum, og Egyptar, Móabítar, Edómítar og svo framvegis þekktu Guð Ísraelsmanna.
Hins vegar, fram að tíma Krists, hafði enginn annar þekkingu á Guði í sama mæli og Gyðingarnir, sem fengu Tóru Guðs. Gyðingarnir höfðu sérstakan sess, bæði sem útvöld þjóð og sem þeir sem fengu beinlínis orð Guðs, eins og Rómverjabréfið 3:1-2 sýnir.
S: Í Am 3:3, hvað er átt við með tveimur mönnum sem ganga saman hér?
A: Tveir ganga ekki saman niður stíg ef þeir eru ekki sammála og vilja ferðast á sama stað. Vesturlensk máltæki með svipaða merkingu er: "Líkt flýgur saman." Jafnvel þótt þú viljir ekki gera ákveðið illt sjálfur, ef þú gengur alltaf með þeim sem gera það, ert þú að samþykkja að fara þangað sem þeir eru að fara. Tveir ganga ekki saman nema þeir séu sammála um það.
S: Í Am 3:3-6, hvað er sameiginlegur kjarni sjö dæma í þessum fjórum versum?
S: Guð er að útskýra að gjörðir þeirra og hjarta séu orsök dómsins. Ekkert af þessu gerist nema undirstöðuástæðan sé til staðar. Á sama hátt myndi refsingu Guðs á Ísrael heldur ekki eiga sér stað hér, án þess að þeir snúi baki við Honum. Núna hafa þeir engan ásetning um að snúa aftur, svo dómurinn er óhjákvæmilegur. Ef þeir vilja ekki fylgja Guði, þá þurfa þeir ekki lengur að búa í landi hans. Í framtíðinni verða þeir allir í útlegð og aðeins lítill leifarhópur mun snúa aftur.
Spurning: Í Am 3:4, af hverju gnýr veiðiljón?
Svar: Líónsýkur ekki þegar hann eltir bráð, heldur aðeins þegar hann er að fara að grípa hana.
Sp.: Í Am 3:6 veldur Guð illu / hörmungum?
S: Orðið "illt" hefur tvær merkingar:
Óhöpp / hörmungar / skaðlegar aðstæður: Já, Guð veldur þeim stundum.
Siðferðilegt illt: Nei, Guð veldur ekki siðferðilegu illu beint. Hins vegar leyfir Guð því að eiga sér stað, og Guð "stýrir" því jafnvel að sínum tilgangi, og hann notar það, vefir það inn sem hluta af áætlun sinni.
Múslimar ættu ekki að vera hissa á því að hugtakið "illt" geti þýtt skaða, og ekki einungis siðferðilegt illt. Hugtakið er notað á þennan hátt í eigin ritum þeirra, í Bukhari-hadísunum, bindi 3, bók 29, kafli 7, nr. 56, bls. 35.
Q: Í Am 3:7-8, hvaða framtíðarkatastrófur hefur Guð opinberað gegnum spámennina?
S: Hér eru margir þeirra.
Nói var boðberi réttlætis samkvæmt 2. Pétursbréfi 2:5. Hann hafði hundrað ár til að boða meðan hann smíðaði örkina.
Skipt ríki eftir dauða Salómons 1. Konungabók 11:29-39 – 1. Konungabók 12:15-20
Dauði Abías til að enda ætt Jeróbóams 1. Konungabók 14:1-16 – 1. Konungabók 14:17-18; 15:29
Dauði Ahab og Jésabel og ætt þeirra yrði útrýmt. 1. Konungabók 21:17-24 – 1. Konungabók 22:29-37
Dauði Akazías 2. Konungabók 9:30-10:11
Ósigur Móabs 2. Konungabók 3
Endurtekning á falli ættar Ahabs 2. Konungabók 9:7-10
Júda yrði fluttur í útlegð til Babýlonar 2. Konungabók 20:16-18, 2. Konungabók 21:10-15, 2. Konungabók 22:14-20 – 2. Konungabók 24-25, Jeremía 29:4-23.
Spurning: Sýnir Amos 3:7 að ávallt verði að vera spámaður á jörðinni, eins og mormóns postuli Bruce McConkie hélt fram í Doctrinal New Testament Commentary, bindi 2, bls. 606?
A: Nei. Enginn bar spámannsembætti á þeim fjögur hundruð árum sem liðu milli loka Gamla testamentisins og Jóhanns skírara, svo jafnvel mormónar geta ekki sagt þetta og verið samkvæmir sjálfum sér.
Sp.: Í Am 3:7, hvað er hlutverk kristinna manna í dag við að gefa viðvörun?
S: Þegar Guð leyfði útvöldu lýð sínum að vera tekinn til fanga, í útlegð og tortímast sem þjóð, og þegar Guð leyfði musterið sitt að verða eyðilagt, gæti einhver spurt: "Hvar er Guð í öllu þessu?" og "Ber Guð ekki umhyggju?" Spámennirnir í Gamla testamentinu fluttu þær fréttir að Guð gerði mun meira en einfaldlega að vita fyrirfram að þetta myndi gerast; Guð bar umhyggju fyrir því að þessar hörmungar myndu eiga sér stað. Spámennirnir gegndu mikilvægu hlutverki; þegar þetta myndi gerast í framtíðinni gátu menn rifjað upp orð spámannanna, séð afleiðingarnar og kannski iðrast og snúa sér aftur til Hans.
Hver á að gegna þessu mikilvæga hlutverki í dag? Guð á sína kirkju og hann gaf okkur boðorðið um að vera spádómsraddir og prédika fagnaðarerindið. Fagnaðarerindið er ekki bara dapurlegt og svart, heldur felur það í sér "ógnarþátt": iðrast eða farast.
S: Í Am 3:12, hvaða tilgang hafa rifin líkamshlutir dýrsins hér?
S: Að kalla dýrshlutana "bjargaða" væri nokkuð kaldhæðnisleg merking orðsins hér, eins og New International Bible Commentary, bls. 902, segir.
En þó væri til mjög lítill hagnýturr jákvæður þáttur fyrir hirðinn. Ef sauður væri horfinn, bætti hirðinn eigandanum tjóninu, nema hann gæti sannað að hann hefði verið rifinn af villidýrum, eins og segir í 2. Mósebók 22:10-13. Í 1. Mósebók 31:39 segir Jakób við Laban að þegar sauður var rifinn af villidýrum hafi hann sjálfur bætt bónda tapið í stað þess að færa Laban leifarnar.
S: Í Amós 3:14, hvað er merkilegt við Betel og altarin þess?
S: Betel var sérstakur staður til tilbeiðslu Drottins sem var "endurnýttur". Abraham dvaldi þar í 1. Mósebók 12:8, rétt eftir að hann hafði sýn um að Guð myndi gefa niðjum sínum landið. Þar átti Jakob sýnina um englana sem stigu upp og niður stiga til himins. Borgin hét þá Lús, en Jakob nefndi hana Betel, sem þýðir "hús Guðs". Guð sagði Jakobi að búa í Betel í 1. Mósebók 35:1-15. Debóra, fósturmóðir Rebekku, dó og var grafin í Betel.
En þegar Jeróbóam gerði uppreisn gegn Róboam sá hann að það myndi ekki vera pólitískt hagkvæmt fyrir Ísraelsmenn í norðurríkinu að fara reglulega til Jerúsalem í suðurríkinu til að dýrka. Þess vegna reisti Jeróbóam tvo altara, annan langt til norðurs í Dan og hinn nær landamærum Júda í Betel. Í stað tilbeiðslu Drottins setti Jeróbóam gullna kálfa sem lýðurinn tilbað, eins og segir í 1 Konungabók 12:32–13:4. Þá kom maður Guðs og spáði að síðar konungur, Jósía, myndi drepa prestum Baals á háu stöðum í Betel og sem tákn um það myndi altarið klofna. Þá klofnaði altarið í tvennt. En í stað þess að taka til fyrirboðsins og guðdómlega kraftaverksins til sín var einfaldlega lagað hið guðlastarlega altari. Síðar var þetta altari að fullu eyðilagt af hinum góða konungi Jósía í 2. Konungabók 23:15-16.
Þannig þarf Satan ekki að byggja neitt, hann þarf bara að endurnýta það sem byggt var fyrir Guð.
S: Í Am 3:14, hvað er í dag svipað Betel og alturum þess?
S: Margir dómkirkjur í Evrópu tóku eina eða tvær aldir að byggja. Þrátt fyrir tímann og kostnaðinn vissu að minnsta kosti fólkið að það myndi eiga varanlegan stað til að tilbiðja Guð, byggðan til að standast aldirnar. Í dag hafa sumir kirkjugarðar og dómkirkjur hins vegar verið breytt í fyrirtæki og jafnvel moskur. Já, byggingarnar eru varanlegar en tilgangur þeirra var það ekki.
Annar dæmi er að margar kirkjuskoðanir, sem hófu göngu sína til að dýrka Guð, hafa annaðhvort breyst eða klofist til að fylgja eigin dagskrá og gera enga kröfu um að fylgja öllu því sem Guð krefst af okkur í Biblíunni. Til dæmis, ef Biblían segir að stunda samkynhneigð sé rangt, en samt hafa Epískópalískar og Sameinuðu metodistakirkjurnar haft samkynhneigða presta, eru þær eins og Betel eftir að Jeróbóam endurnýtti hana.
Margar guðfræðideildir, svo sem Harvard, Yale, Princeton og Dartmouth, voru upphaflega góðar deildir til að þjálfa presta. Nú hafa þær færst frá því að kenna að allt Biblían sé orð Guðs.
Hver og einn þarf að gæta sín. Guð getur gefið okkur blessanir í formi peninga, menntunar og starfsreynslu sem hægt er að nota í guðlegum tilgangi eða endurnýta til að þjóna illum tilgangi.
Spurning: Í Amóse 4:1-3, hvað er tilgangurinn með myndlíkinguna um kvenkýr hér?
S: Bashan var ríkt beitiland (Jeremía 50:19; Míkah 7:14), með vel fóðruðum, eða má segja dekraðum, nautgripum (Sálmur 22:12; Esekíel 39:18). Þessar konur krafðust lúxus og ánægju. Þó að konurnar nýttu sér aðra efnahagslega voru þær líklega ekki einu sinni meðvitaðar um að þær væru að gera það. Kannski voru þær með drykkju- og eyðsluháttum sínum að ýta undir að eiginmenn þeirra nýttu sér aðra til að styðja við þann lífsstíl sem þær gerðu ráð fyrir. Hér er ekki minnst á kynferðislega siðleysi, en þessar konur eru eins konar andstæða göfulegs konu í Orðskvæðunum 31:10-31.
Eins og dekraðar kýr gerðu þessar konur kröfu um að aðrir uppfylltu óskir þeirra. Kannski voru þær upprunalegu "Karenar".
Spurning: Í Am 4:2, af hverju heldurðu að áherslan sé hér: "Drottinn Guð hefur eiðaðst við helgi sína"?
A: Guð segir að þetta muni vissulega gerast. Öll varúðarráð sem þau geta gripið til, allt fé og vald sem þau hafa, mun ekki geta komið í veg fyrir að þetta gerist.
Spurning: Í Am 4:4, hvers vegna er sagt að fara upp til Betel eða Gilgal og syndga?
S: Yfirlýsing Amosar hefði verið skelfileg fyrir hlustendur hans, og það var einmitt ætlunin. Skoðið þetta sem kaldhæðnislega boð um að flýta sér í dóm sinn. Amos var að gera háðsglósur að tilbeiðslu þeirra. Því miður höfðu Ísraelsmenn vanist því að fara til Betel og Gilgal til að tilbiðja og heiðra Guð frá tíma Jósúa til byggingar Salómons musteris. Nú fóru Ísraelsmenn enn til Betel og Gilgal, en það var til að færa fórnir til falsguða, eða jafnvel færa fórnir bæði til falsguða og Drottins saman, sem var alveg jafn slæmt. Gilgal var enn fórnarsetur samkvæmt Amos 5:5; Ósía 4:15; 9:15; og 12:11. Betel og Dan voru tvö svæði sem Jeróbóam setti upp til tilbeiðslu gullna kálfanna. Fórn er almennt hugtak yfir hvaða dýra- eða mannfórn sem er.
S: Í Am 4:4, hvenær, ef nokkurn tíma, ættum við að vera kaldhæðin eða írónísk í vitnisburði okkar?
A: Vertu mjög, mjög varkár ef þú notar þessi tæki, því allt sem þú skrifar eða segir getur verið afritað eða endurtekið, oft án fulls samhengi. Þú vilt ekki virðast illkvittinn eða kærleikslaus.
En ef einstaklingur hlustar ekki á viðvaranir þínar, vill ekki hlusta á þær eða jafnvel neitar að íhuga röksemdir þínar, gætirðu svarað með einhverju á borð við: "Frábært, farðu og gerðu það sem þú segir. Þú veist að þetta mun mjög líklega leiða til _____. Ég skil að það er það sem þú vilt, er það ekki?" Eða, "Þú ert að segja þetta, er það ekki?" (Gefðu þeim tækifæri til að vera sammála.) "Þá ertu sáttur við að ég segi öðrum að þú trúir að ______?" (Ef þeir segja að svo sé ekki, spurðu þá af hverju ekki.)
Spurning: Í Amosarbréfi 4:6, hvað átti Amos við með hreina tennur?
S: Þessi orðasamband merkti að tennur þeirra væru lausar við allar matarleifar, því þau höfðu ekkert að borða.
S: Í Amos 4:6-11, hvenær ættum við að segja fólki að náttúruhamfarir eða stríð geti verið viðvörun frá Guði?
S: Sumir myndu sjá að Guð hefði gert þessi verk gegn Ísraelsmönnum, en aðrir myndu sjá að Guð hefði einfaldlega dregið vernd sína frá þeim og yfirgefið þá örlögum. Á báðum vegu ættu þeir ekki að hafa misst af því að greina Guðs hönd í því að leyfa atburðum að gerast.
Sumir gyðingar eru svekktir eða jafnvel vonbrigðaslegnir yfir því að ef til er guð, hafi hann leyft helförinni að eiga sér stað. En ef gyðingar fylgdu ekki lengur lögmálinu í Gamla testamentinu (fórnum og öllu því sem því fylgdi) og hafnuðu Messías, hvers vegna ættu þeir þá að gera ráð fyrir að Guð væri skyldugur til að veita þeim sérstaka vernd?
Þegar hörmungar dynja á fáum mönnum eigum við ekki að halda að þeir séu verðugri en aðrir sem urðu ekki fyrir þeim. Jesús sagði að galíleumennirnir, þeirra blóð Pílatus blandaði saman við blóð fórnarlamba þeirra, og þeir sem turninn í Sílóam féll á, væru ekki verri en aðrir (Lúk. 13:1-5). En Jesús sagði líka að hér væri kennslustund fyrir alla: "Ef þið iðrast ekki, munuð þið einnig öll farast."
Stundum gerast slæmir hlutir við hlýðna þjóna Guðs, og þeir, eins og Jób, hafa enga hugmynd um hvers vegna þetta gerðist þeim. Með öllu því sem gerðist eingöngu honum og fjölskyldu hans var ljóst að þetta var ekki bara samræða eða tilviljun. En samt sá Jób enga ástæðu.
Það sem við getum ekki lært af náttúruhamförum eða stríðum:
1) Að þeir sem urðu fyrir tjóni hafi verið verri eða illari en þeir sem urðu það ekki.
2) Að þú verðir öruggur ef þú ert ekki eins illgjarn og þeir sem þér umlykja.
3) Að allar afleiðingar syndarinnar gerist á þessu lífi.
Þrjú atriði sem við getum lært af náttúruhamförum eða stríðum:
1) Guð leyfir þessum atburðum að eiga sér stað, í þjóð eða landshluta, og lofar engum vernd þeim sem fylgja honum ekki.
2) Enn fremur gerast slæmir hlutir jafnvel hjá hlýðnum trúaðmönnum, eins og hjá Jób.
3) Lífið er ekki eingöngu á jörðinni, og aðeins eftir dauða, á dómardegi, verða hlutirnir gerðir réttlátir.
Spurning: Í Amos 4:7, af hverju veldur Guð stundum óréttlæti?
Þó sumir telji "réttlæti" frá mönnum, Guði og náttúrunni óafsalanlegan rétt, sýna bæði Biblían og reynslugögn að svo er ekki í þessum fallna heimi. Guð mun veita fullkomið réttlæti, allt frá hinum smæstu börnum sem eru slátrað, til hinna illu kúgvarða sem njóta velgengni alla sína löngu ævi. Hins vegar mun réttlæti fyrir alla ekki ríkja fyrr en á dómsdegi.
Á hinn bóginn ætti ástandið í þessum fallna heimi ekki að vera afsökun fyrir því að við séum ekki réttlát og sanngjörn við alla.
Spurning: Í Am 4:9, hverjir eru þessir meindýrar?
S: Fyrsta hugtakið er úrætt af plöntusjúkdómum sem kallast "blight", sveppir sem drepa plöntur. Annað hugtakið er "skordýr". Þegar planta hefur annan af þessum sjúkdómum og hann hefur borist, mun hún ekki lifa af án nútímaefna. Plöntan er enn á lífi í augnablikinu, en dauði hennar, þó hægur, er óumflýjanlegur.
S: Í Amos 4:13, sýnir það að Guð skapar vindinn að Heilagi Andi sé skapað vera?
A: Alls ekki. Amos 4:13 nefnir að Guð mótar fjöllin og skapar vindinn. Margar sinnum þegar Biblían nefnir náttúruleg fyrirbæri, eins og fjöll og vind, er merkingin einfaldlega fjöll og vindur. Ef ekki er allegórísk merking með "fjöllum", þá er það of langt farið að reyna að þvinga "vindinn", sem er beint við hliðina á þeim, til að vísa til Heilags Anda og búa til nýja guðfræðikenningu. Þó að Heilagur Andi hafi verið borinn saman við vind sem myndlíking, þá þýðir það EKKI að þegar vindurinn blæs finni hver einstaklingur og hvert dýr sem er á braut vindsins fyrir Heilögum Anda.
Sögulega er Ambrósíus frá Mílanó fyrstur til að svara þessari spurningu í verkinu Um Heilagan Anda, bók 2, kafli 48, bls. 120.
S: Í Amos 5:1-3, af hverju myndi Amos, undir guðlegri innblæstri, kveina hér?
S: Vísnalag var algengt að segja eða syngja á jarðarförum. Þriggja-og-tveggja fótatali (3+2) var algengt í sorgarljóðum, og það er einmitt það sem hér er ritað, eins og New International Bible Commentary, bls. 905, bendir á. Dómurinn hafði ekki enn átt sér stað, svo þetta var eins og einstaklingur sem heyrir eigin dánartilkynningu. Fyrir utan það sem Amos segir um það sem mun gerast, segir 5. kafli okkur hvernig Guð finnur fyrir gagnvart því sem mun gerast. Guð hefur engan ánægju af dauða hins óguðlega, heldur vill hann að þeir snúi sér frá óguðdómnum og lifni við (Esekíel 18:23).
S: Í Am 5:1-27, hvað er áhugavert við uppbyggingu þessa kafla?
Svar: Hebresk ljóðlist var ekki skipulögð með rímum, eins og enska ljóðlist, heldur eftir innihaldi. Hebresk ljóðlist var oft uppbyggð sem kírasm, þar sem seinni helmingur ljóðsins er spegilmynd af fyrri helmingi og endurorðar allt í öfugri röð. Amos 5:1-17 er eitt kírasm og Amos 5:18-27 er annað kírasm.
5:1-3 Eyðileggjandi dómur Guðs yfir landið og borgirnar
- 5:4-6 Leitið að Guði, ekki til altara heiðingjadýrkunar, og lifið
- - 5:7 Óréttlæti gegn hinum réttlátu
- - - 5:8-9 Guð er fullvalda yfir himnum og víggirtingum
- - 5:10-13 Óréttlæti gegn hinum réttlátu og fátæku
- 5:14-15 Leitið hins góða, ekki hins illa, og lifið
5:16-17 Eyðileggjandi dómur Guðs á götum og akrum
Annar kírasmi er:
5:18-20 Drottins dagur verður harður fyrir hið illa
- 5:21-22 Guð hatar hræsnisfulla tilbeiðslu rangláts fólks
- - 5:23-24 Guð vill réttlæti og réttlætisverk, ekki tilbeiðslu sem hann hatar
- 5:25-26 Jafnvel í útganganinni tilbeiðuð þið hyklislega aðra guði
5:27 Á þeim degi verðið þið fangar handan Damaskusar
Amos 5:10-13 er í raun kírasmið kírasmi.
Spurning: Eins og Amos 5:1-3 harmar dóm hinna óguðu, eins og Jeremías grét fyrir lýðinn í Jer 4:19; 9:1-2, og eins og Jesús harmar yfir Jerúsalem í Mt 23:37, hvenær ættum við opinberlega að syrgja þjóð, dóm hennar og óguðdóm?
S: Fyrst skulum við skoða hvers vegna þessir menn, og við, eigum að harmast. Síðan munum við sjá hvenær og hvernig eigi að harmast.
Af hverju á að harmast: Almennt eru fjórar ástæður til að harmast yfir syndugum einstaklingi eða þjóð.
a) Vegna hins illa sem þeir fremja: Ef þeir segjast sérstaklega vera trúmenn, ættum við að harmast yfir því hvernig synd þeirra vanheiðrar Guð.
b) Vegna yfirvofandi dóms: Vegna dómsins sem mun koma yfir þá, bæði í þessu lífi og í eilífðinni.
c) Vegna þess sem hefði getað orðið: Eins og segir í Jónasi 2:8, "Þeir sem festa sig við gagnslausan goða yfirgefa hans kærleiksríku tryggð." (BSB)
d) Persónulega er harmur yfir eigin synd hluti af iðrun.
Hvenær eigi að harmast: Í þessum dæmum er áhrifaríkast að harmast á meðan enn er von, áður en þeir eru drepnir. Þegar Davíð harmast yfir dóttur sinni í 2. Samúelsbók 12:16-23, hætti hann þegar dóttir hans var dáin.
Hvernig á að harmast: Þó að mismunandi menningarheimar kunni að hafa mismunandi siði, voru þessar harmræður allar opinberar, þar sem aðrir gátu séð þær og kannski dregið ályktun af þeim. Við getum harmast með orðum, bæði í opinberu ræðu og í samtali við einstaklinga. Við getum harmast skriflega, á vefnum, í bloggfærslum og á samfélagsmiðlum, og í bókum og greinum. Kristnir hafa "harmast" á auglýsingaskiltum sem fólk sér þegar það ekur framhjá. Það eru margar leiðir til að tjá harm okkar opinberlega yfir því að þjóð snýr sér frá Guði.
S: Í Am 5:4,6, hvers vegna skipar Guð fólkinu að leita að sér?
S: Jafnvel í öllum þessum versum um dóm býður Guð fólkinu að leita að sér og lifa. En 5. Mósebók 4:29 og Jeremía 29:13 segja að við verðum að leita að honum af öllu hjarta. Við eigum að leita Drottins á hans forsendum, ekki okkar.
Að leita að Guði er annaðhvort mjög auðvelt eða mjög erfitt mál, allt eftir því hvort þú hafir réttan guðfræðilegan grunn.
Margir harðkjarna kalvínistar eiga í vandræðum með þennan vers. Aðrir kalvínistar leysa vandamál sitt með því að segja að Guð hafi boðið hluti sem hann gaf sumum aldrei tæki til að hlýða, ætlaði þeim ekki að hlýða og hafi ekki einu sinni í leyni vilja sínum óskað þess að þeir hlýddu.
Flestir kristnir sjá að Guð er augljóslega að skipa fólki að gera eitthvað sem hann hefur gefið því að minnsta kosti einhver tæki til að hlýða. Guð krefst ákveðinna hluta af fólki, gefur því þau tæki, en gefur því einnig frelsi til að hlýða eða vanhlýða.
Spurning: Í Am 5:5b, hvað er tilgangurinn með þessum tveimur viðvörunum?
A: Þetta eru spádómsleg orðaleikir eða tvíræðni. Þó að orðaleikir séu oft fyndnir, eru þessir það ekki, heldur leið til að minnast. Gilgal var upphaflega minnisvarði um innrás Jósúa í landið, en hér mun Gilgal vera minning um að hafa verið leiddur í útlegð frá landinu. Betel var sérstakur staður fyrir Abrahamsfjölskylduna, Jakobs og aðra, og merkti "hús Guðs". En Amos kallaði Betel Beth 'Aven, sem þýðir "hús engrar" eða "hús ills".
Þessi viðvörun er nokkuð óvenjuleg, því venjulega er fólki boðið til iðrunar og til að koma í tilbeiðslustað. En þetta voru áður óspilltir tilbeiðslustaðir hins sanna Guðs, en svo er ekki lengur. Þess vegna er boðskapurinn hér í stað "iðrið ykkur og komið" orðinn "iðrið ykkur og forðist", forðist fyrrum guðlega staði sem eru það ekki lengur.
Í dag, þegar staður, hvort sem það er guðfræðiskóli eða trúarbragð, hefur alfarið snúið baki við Guði, ættum við ekki að reyna að "koma" og endurreisa hann innan frá. Það gæti verið tími fyrir slíkt, á meðan þeir eru í baráttu, en tíminn kemur þegar það er orðið of seint. Frekar ættum við að "halda okkur í burtu" og ganga til liðs við guðhrædda trúaða fremur en þá sem hafa þegar ákveðið að snúa baki við Guði.
Spurning: Í Amos 5:8, hvað er meiningin með Pleiðurnar og sérstaklega stjörnumerkið Oríon?
S: Þessi vers undirstrikar fullveldi Guðs yfir öllum himni og jörðu. En sérstaklega í stjörnufræði (ekki stjörnuspeki), í Palestínu merkti uppgangur Sjerpanna komu vorsins, á meðan uppgangur Oríon merkti komu vetrar. Þessar stjörnumerki komu og fóru á hverju ári eins og úrverk. Á svipaðan hátt myndu einnig yfirráð Guðs og framkvæmd dóms eiga sér stað. Pleiðurnar og Oríon eru einnig nefndar í Jób 9:9 og 38:31.
Spurning: Í Amos 5:10-13, hvað er krossmynstrið hér?
S: Þetta er kírasm innan stærri kírasms í Amos 5:1-17.
5:10 Réttlátir eru hótað
- 5:11a Fátækir eru misþyrmdir
- - 5:11b-12a Dómur yfir sáttmálasýki
- 5:12b Hinir fátæku eru misþyrmdir
5:13 Réttlátir eru hótað
Q: Í Am 5:18 eiga menn ekki að þrá dag Drottins, eða eiga þeir að þrá hann eins og 2 Pét 3:12,14 sýnir?
S: Börn Guðs ættu að þrá hann, en þeir sem neita að fylgja Guði ættu ekki að þrá hann, ekki meira en Egyptar ættu að hafa þráð páskahátíðarnóttina í 2. Mósebók 12:29. Amos var hér að tala við þá sem voru trúarlegir en ekki í réttu sambandi við Guð. Þeir héldu því fram að þeir þráðu dag Drottins, en í raun ættu þeir að óttast hann, þar sem þeir fylgdu Guði ekki nema til sýnis.
Spurning: Í Amos 5:18, hvernig geta sumir í dag treyst á náð Guðs til að vernda sig þrátt fyrir ótryggð þeirra og guðlausa hegðun?
A: Vegna þess að þeir tala tómum orðum gætu þeir haldið að þeir eigi skilið blessanir Guðs. En jafnvel þó við séum fullkomlega hlýðin, bæði að orði og að verki, eigum við samt sem áður ekki skilið blessanir Guðs.
S: Hvað merkir Am 5:19?
A: Rétt þegar þeir halda að þeir séu örugglega lausir við hættu mun banvænn hamfarir skella á.
Q: Í Am 5:21, af hverju fyrirlit Guð trúarhátíðir þeirra?
S: Fyrst og fremst reyndu þeir greinilega að heiðra Guð með hátíðahöldum hans, á sama tíma og þeir stunduðu guðþjónustur fyrir goðin. Þó að Guð hefði stofnað hátíðirnar og helgihaldið í Gamla testamentinu, fyrirlit hann það að þeir héldu þessar hátíðir hykklingslega. Þeir lögðu áherslu á að halda hátíðirnar en vanræktu aðra hluta Guðs lögmáls, svo sem að hjálpa fátækum og lifa hreinu lífi. Eini tilgangurinn sem trúarhátíðir gamla testamentisins þjónuðu fyrir þá var að láta þá líða vel í trúarlegum skilningi, og Guð vildi ekki að þeir upplifðu þá falsku tilfinningu.
S: Í Am 5:23, sýnir óánægja Guðs með hljóðfæri hér að við eigum ekki að nota hljóðfæri í kirkjunni?
A: Nei, heldur sýnir það að strengjahljóðfæri voru hluti af tilbeiðslu í Gamla testamentinu. Guð líkar ekki óheiðarlegum tilbeiðslum. Amos 5:22-23 réttlætir ekki að hljóðfæri hafi ekki verið notuð á tímum Gamla testamentisins, frekar en það gæti réttlætt að fórnir hafi ekki verið færðar á þeim tíma. Athyglisvert er að sögnin í Amos 5:21-22 er í fleirtölu, en í Amos 5:23 í eintölu. Þannig er Guð að segja einstaklingum að hætta þessu ef þeir hafa ekki iðrast.
S: Segir Amós 5:25 að fórnir Ísraelsmanna í eyðimörkinni í 40 ár hafi ekki verið til Guðs, þar sem 2. Mósebók 24:4 og aðrir textar segja að þær hafi verið til Guðs?
A: Vissulega færðu Móse og margir Ísraelsmenn fram viðeigandi fórnir til hins sanna Guðs. Hins vegar voru margir aðrir Ísraelsmenn á tíma útkomu úr Egyptalandi ekki staðráðnir í að þjóna hinum sanna Guði. Enn fremur færðu næstum allir Ísraelsmenn guðlastarlegar fórnir til gullna kálfsins við Sinajfjall.
S: Í Am 5:25-27, hvenær getur það að treysta á trúarbrögð, jafnvel kristna trú, verið falskt traust?
A: Augljóslega munu þeir sem treysta á trú sem byggist á djöfli eða falsguði lenda í vandræðum. En jafnvel traust á Guði og sannleika orðs Guðs er fals von ef þú hefur ekki gert Jesú að frelsara og Drottni lífs þíns.
Guð þarfnast ekki né óskar eftir tilbeiðslu þeirra til sín, sem er blönduð hræsni og uppreisn.
S: Í Amós 5:26, hverjir eru Mólokk og Kíún?
S: Það er nokkur óvissa um þessi nöfn hér, þar sem masoretíski textinn og Septuaginta eru ólíkir. Óháð því voru þetta goð sem Ísraelsmenn tilbáðu í eyðimörkinni. Fornleifarannsóknir í Palestínu hafa sýnt blómlegan goðadýrkunarhóp, meira og minna í gegnum mestan hluta tímabils Ísraelsmanna fram að útlegðinni. Sumir frjálslyndir fræðimenn hafa [réttilega] bent á að þessi fjölgyðistrú hafi verið mjög ólík því sem okkur er miðlað í Biblíunni. Frekar en að draga úr gildi Biblíunnar, staðfestir þessi sönnunargögn frekar áreiðanleika hennar. Biblían sjálf greinir frá nánast stöðugu skurðgoðadýrkun sumra Ísraelsmanna í landinu. Biblían hefði sleppt þessu öllu, ef hún hefði verið að reyna að sýna "hreinsahansaða" útgáfu í stað sannrar myndar af raunverulegri sögu.
Þessi orð geta þýtt helgistaður og undirstaða. Önnur skoðun er sú að þetta séu samheiti við goðið Saturnus. Sumir telja að þessi nöfn tengist guðum sem Assýríumenn og Arameumenn tilbáðu. Sama hvað, ýmsum líkneskjum var tilbeint af þjóðum norðaustur af þeim. Meginatriðið er að ef þú tilbiður þessar líkneskjur sem guði, munt þú fara í útlegð þangað sem þessar líkneskjur eru tilbeiddar.
Spurning: Í Amos 6:1, hvað var rangt við að treysta á fjallið í Samaríu?
A: Fyrst hvað er ekki svarið, og svo svarið.
Ekki svarið, heldur Jerúsalem í staðinn: Sumir frá Júdea myndu segja að þeir hefðu átt að treysta á Sjónfjall (svæðið við Jerúsalem), þar sem Muster Guðs stóð, í stað hins falska trúarbragðs Samaríu. Hins vegar sýnir Jeremías 7 að þetta er rangt svar.
Svarið: Við ættum ekki að treysta neinum trúarlegum venjum, jafnvel þeim sem við stundum vegna þess að Guð bauð okkur. Auðvitað ættu menn ekki að treysta skurðguðahelgi, en þeir ættu heldur ekki að treysta guðlegri hlýðni sinni; í staðinn skulu þeir treysta Guði. Í Sefanías 1:12 töldu menn að Guð myndi ekki gera neitt; en hér segir Amos að Guð sé sérstaklega að eltast við þá sem hafna Honum en bera samt nafn Hans.
S: Í Amos 6:1-7, hvernig eru sumir í dag ranglega afslappaðir, eins og þeir voru þá?
S: Fólk er afslappað þegar það sér enga þörf á að breyta, hefur engan vilja til að breyta og sér enga ástæðu til að breyta. Það er ekki nálægt Guði og hefur engan vilja til að nálgast hann frekar, því það sér enga þörf á því. Við ættum alltaf að vilja nálgast Guð.
Í Júda var talið að Samaríu myndi takast að halda frá sér öllum vandræðum um tíma.
S: Í Am 6:5, hvernig reyna sumir að herma eftir miklum trúarleiðtogum í dag?
S: Ljóð og sálmar Davíðs voru gerðir fyrir Guð. Þau eru falleg bæði bókmenntalega og trúarlega. Þessir menn, sem virtust lítið hugsa um Guð, reyndu samt að líkja eftir því sem Davíð gerði.
Í dag geta menn dáðst að kristnum byggingarlist og listum, og ritum eftir kristna menn, en ekki viljað þjóna og tilbiðja Krist. Þeir kunna að hafa jákvæðar tilfinningar til kristni, en ruglið þeim ekki saman við sanna kristna ef þeir hafa ekki afhent líf sitt Guði.
S: Í Am 6:8, af hverju myndi Guð sérstaklega hata hroka í þér?
A: Ein syndug afstaða, hroki, getur afmáð margt gott, svo sem þakklæti, sáttfýsi og vilja til að leiðrétta sig. Hún getur vaxið og falið í sér öfund, ófyrirgefni og tilfinningu um sársauka þegar aðrir viðurkenna ekki ætlaða yfirburði þína.
Það eru til þrjár dálítið mismunandi gerðir stolts:
1) Að halda að þú sért betri, mikilvægari eða verðmætari en einhver annar.
2) Stolt af því sem þú sjálfur hefur áorkað, að taka þér kreditið fyrir það sem Guð og aðrir gerðu.
3) Stolt af því sem þú hefur gert. Við erum ekki mikilvæg vegna þess sem við höfum búið til, heldur vegna þess að Guð skapaði okkur. Guð elskar okkur ekki fyrir það sem við höfum gert, heldur fyrir það sem Guð hefur gert.
Einn þáttur hroka er heimsku, því þú hefur ekkert til að vera stoltur af í sjálfu þér.
Q: Í Am 6:10, af hverju myndu menn hér ekki nefna Guðs nafn?
A: Fólk sem áður móðgaði nafn Guðs svo léttvægt óttast nú jafnvel að nefna það, vegna reiði sem hefur komið yfir þá.
S: Í Am 6:12 og Esek 5:6, hvernig breytir fólk réttlæti í eitur og ávöxt réttlætis í myrtu?
S: Maður myndi búast við réttlæti frá dómara í máli. Þegar einstaklingur fær það sem hann skilur sem óréttlæti getur hann orðið bitur og gefist upp fyrir hugmyndinni um að nokkurn tíma verði réttlæti. Sumt er algjörlega tilgangslaust, eins og hestar sem hlaupa á klettum eða naut sem plægja þar. Á sama hátt munu sumar dómsákvarðanir vera tilgangslausar.
S: Í Amos 7, hvenær, ef nokkurn tíma, eigum við að biðja fyrir guðlausum mönnum?
S: Allir syndga enn, svo í einum skilningi biðjum við alltaf fyrir syndugum mönnum í hvert sinn sem við biðjum fyrir einhverjum. En þetta samhengi er öðruvísi; þetta voru óiğgjörðir illir menn. Amos, og við, ættum samt að biðja fyrir óiğgjörðum illum mönnum, að þeir iğgjörðust og kæmu til Guðs. Án náðar Guðs værum við nákvæmlega í þeirra sporum líka.
S: Í Amos 7:7-9, hvað gerir nálarlínan nákvæmlega?
A: Hún sýnir einfaldlega, bæði þeim sem setti hana upp og öllum öðrum, hvort eitthvað sé beint og jafnt eða skakkt. Hálfbyggt vegg sem er skakkt má rífa niður og endurbyggja. Gamlan vegg má prófa til að sjá hvort hann sé enn traustur eða hvort hann eigi að rífa niður. Lóðrétt lína mun mæla Jerúsalem til að sjá hvort það eigi að eyða því í 2. Konungabók 21:13.
Lóðrétt lína gerir ekkert sjálf, heldur sýnir hvað er skakkt og þarf að eyðileggja. Dómur Guðs yrði ekki handahófskenndur, heldur samkvæmt lóðréttri línu lögmáls síns.
Spurning: Í Amos 7 var Amos sakaður um landráð fyrir að segja hluti sem þeir vildu ekki heyra. Hvernig gæti einstaklingur í dag verið ranglega sakaður um ótryggð?
S: Margir misskilja grundvallaratriði hugtaksins hollustu.
Tryggð við land versus pólitískan leiðtoga: Ef þú telur að núverandi pólitíski leiðtoginn sé ekki sá besti fyrir landið þitt og að annar ætti að kjósa hann inn, gætu sumir kallað þig ótryggann við landið. Þeir sjá ekki muninn á því að fylgja leiðtoga hvað sem það kostar og tryggð við land. Vegna þess gætirðu, í mótsögn, verið tryggari landinu en ásökunaraðilinn. Það er hugtak sem sumir hafa glatað í dag, sem kallast "trygg andstæða". Á jákvæðari nótum hef ég í mörgum kirkjum heyrt presta segja að hlustendur eigi að bera það sem hann segir saman við það sem Biblían segir. Ef þeir finna stað þar sem hann segir eitthvað sem stangast á við það sem Biblían segir, sagði presturinn að þá ættu þeir ekki að hlusta á hann, heldur fylgja Biblíunni.
Tryggð gagnvart samtökunum: Yfirmaður gæti búist við því að þú sért honum ætíð tryggur, jafnvel þegar hann vill láta þig gera hluti sem ganga þvert gegn hagsmunum fyrirtækisins eða samtakanna.
Engin uppbyggileg gagnrýni: Að lokum telja sumir að tryggð þýði að vera alltaf jákvæður, og að það sé ótryggt að vera ekki "jámaður". Vandamálið er að þegar þarf að breyta stefnu, mun enginn segja leiðtoganum að hann eða hún þurfi að breyta. Eftir að þeir eru þvingaðir til að víkja gætu þeir velt því fyrir sér hvað gerðist og hvers vegna enginn sagði þeim það. Hins vegar átta þeir sig ekki á því að þeir hafi ræktað upp menningu þar sem enginn gat talað upp og sagt að eitthvað væri ekki besta leiðin, án ótta við afleiðingar.
Sp.: Í Am 7:10-17, hvernig svaraði Amos þessari ásökun um að hann væri ekki hæfur til að vera spámaður?
S: Amos var eins og lotulína fyrir einstakling: prestinn Amazju. Amos gefur í raun tvö samverkandi svör. Amos er sammála því að hann sé ekki hæfur samkvæmt neinum mannlegum mælikvarða. Þess vegna er hann ekki fagspámaður né þénar sér til framfærslu sem spámaður, eins og Amazja gefur í skyn. En Amos segir að þrátt fyrir það hafi Guð kallað hann beint.
Sp.: Í Amos 7:10-17, hvað ættir þú að gera þegar einhver skipar þér að gera eitthvað?
S: Það fer allt eftir aðstæðum. Hlýðið ef það sem þeir krefjast er ekki í andstöðu við boð Guðs og þeir eru í stöðu til að krefjast þess af ykkur (eins og lögreglumaður, dómari, yfirmaður ykkar eða kennari ykkar). Í Rómverjabréfinu 12:18 stendur að, eftir því sem unnt er, skulum við lifa í friði við alla. Ef þeir eru ekki í yfirráðastöðu yfir ykkur, skulið þið samt hlýða þeim ef þið vitið að það sem þeir biðja um er það sem þið eigið að gera. En ef um er að ræða eitthvað sem þú ættir ekki að hlýða, gæti viðbragð þitt ráðist af aðstæðunum. Stundum gætirðu einfaldlega sagt þeim að þú ætlar ekki að gera það og af hverju, eins og Pétur gerði í Postulasögunni 4:19-20. Stundum er best að gera eitthvað í leyni, eins og Jósef frá Arimatía gerði í Jóhannesi 19:38. Stundum er best að flýja, eins og Jesús skipaði trúaðmönnum í Matteusi 24:16-18.
Vefsíða góðs kristins varnaraðila var tekin niður án vitundar hans. Þegar hann spurði vefstjóra hvers vegna hún hefði verið tekin niður kom í ljós að einhver hafði hringt í vefstjórann og sagt að hann vildi ekki hafa hana lengur, svo hann ætti að fjarlægja hana. Vefstjórinn, án þess að staðfesta hver hringdi, tók vefsíðuna niður. Þegar varnaraðilinn komst að þessu var hún sett aftur upp.
Í þjónustu minni fékk ég einu sinni tölvupóst þar sem mér var sagt að ég væri að segja rangt um íslam og að ég ætti að taka vefsíðuna mína niður, og þar var dulin hótun um lögsókn ef ég gerði það ekki. Ég svaraði og baðst afsökunar á þeim mistökum sem ég hefði kannski gert og sagði að ég myndi leiðrétta þau tafarlaust. Ég bað þá um að benda mér á þau staði þar sem ég hafði sagt eitthvað rangt, svo ég gæti leiðrétt þau. Ég heyrði aldrei meira frá þeim.
Sp.: Í Am 7, hvernig gætu menn í dag reynt að stjórna eða bæla guðgefið þjónustustarf, eins og hinn illa presturinn Amaziah reyndi þá?
S: Einhver gæti andæft þjónustu, frumkvæði eða öðru starfi af að minnsta kosti þremur ástæðum: stjórn, öfund eða til að vinna gegn tilgangi.
Stjórnun: Einhver í valdasæti gæti verið á móti þjónustu eða kirkju einfaldlega af þeirri ástæðu að hann ræður ekki við hana. Hann telur að allar ákvarðanir eigi að koma frá honum og hann eigi að hafa stjórn á henni. Einhver gæti talið að útlitið yrði slæmt, eins og: hvers vegna ertu þá leiðtogi eða stjórnandi ef þú getur ekki fært þetta undir þína stjórn.
Öfund: Við aðrar aðstæður gætu þeir stutt þjónustuna, en þeir eru tryggir öðrum aðila og sjá árangur þjónustunnar sem að skerða árangur þess sem þeir vilja. Þetta snýst ekki um að láta hið besta verða gert, heldur um að þeir og þeirra stofnun geri hið besta. Stundum á vinnustað geta æðstu stjórnendur óviljandi ýtt undir þetta með því að einblína á einstaklingsárangur og hunsa teymisvinnu og stuðning við önnur teymi. Einhver gæti haft á tilfinningunni að "útlitið" myndi ekki líta vel út, því ef annað teymi væri að gera allt sem það var að gera, gætu menn komið til baka og spurt hvað þú sért að gera.
Andstæð markmið: Í grundvallaratriðum gæti kirkjan verið að sannfæra fólk um að fara ákveðna leið, trúa eða haga sér á ákveðinn hátt, og einhver gæti verið grundvallaratriðum andvígur því. Einhver gæti hugsað að "útlitið" myndi virðast slæmt, þar sem yfirmaðurinn, stjórnandinn eða konungurinn vill að þú sért tryggur og farir ákveðna leið, en þú ert að þola að einhver annar vinni í gagnstæða átt.
Í tilviki Amazías gætu það hafa verið öll þrjú, með sérstakri áherslu á hið þriðja. Í dag, þegar einhver andmælir einhverju góðu sem þú eða hópurinn þinn er að gera, gæti verið gott að reyna að skilja hvers vegna. Það gæti verið vegna þess að þú hefur einfaldlega slæma hugmynd sem þú veist ekki af. Það gæti verið satt eða ekki, en þeir munu alltaf segja þér það ef þeim gefst tækifæri. En íhugaðu einnig að andstaðan kunni að stafa af einni af þessum þremur ástæðum; í stað þess að bregðast óhugsað við andstöðu er betra að bregðast við af skynsemi. Þú gætir getað róað þá, gert samstarf við þá eða öðlast bandamenn sem hafa yfir þeim yfirsýn.
S: Í Am 8:1-2, hvað táknar þroskaða sumaraugðið?
S: Þetta sýnir að, líkt og sumaraldin, voru Ísraelsmenn tilbúnir til að dæmast. Þetta táknar fullkominn vöxtarhring og afleiðingar vaxtarins. Á hebresku hljómar orðið yfir þroskaða ávöxt / sumaraldin (qayis) eins og orðasambandið "tíminn er þroskaður" (qes). Eða þetta gæti verið ofþroskaður, rotinn ávöxtur.
Almennt gleymir fólk að Guð hefur sterkt tilfinningu fyrir tímasetningu.
Nánar tiltekið var tíminn til að forðast dómnum að renna út.
Syndir okkar hafa ákveðinn "geymsluþol" sem Guð leyfir tímabundið, en geymsluþol þeirra var nánast útrunnið.
Spurning: Í Amós 8:5, hvað var syndugt hér, þar sem þeir hlýddu lögmálinu?
S: Tveir punktar til að íhuga í svari.
Hlutaðbundin hlýðni: Guð vill meira en aðeins að hlýða sumum helgisiðum en brjóta aðra laga með svindli og kúgun, eins og Jakob 2:10-11 sýnir einnig.
Innri hlýðni: Guð vill meira en aðeins ytri gjörðir, heldur innra hjarta hlýðni.
Þeir héldu nýmánaðarhátíðirnar útlitslega, en í hjörtum sínum gátu þeir varla beðið eftir að þær væru lokið. Þó að þeir væru trúarlegir notuðu þeir sviksamar vogarskálur, kúguðu fátæka og keyptu þá. Enn í dag ætti það ekki að koma á óvart að sumir illir menn, sem eru fjarlægir Guði, séu enn trúarlegir.
Spurning: Í Amos 8:9, hvenær mun sólin ganga niður um hádegi?
S: Það eru tvær skoðanir, og svarið má telja tvöfalda uppfyllingu.
Strax: Samkvæmt Assýrískum annálum varð sólmyrkvi 15. júní 763 f.Kr. í uppreisn í Assýríuborginni Assúr. (Assúr er 500 til 600 mílur frá Jerúsalem.) Þetta gæti vísað til tveggja sólarmyrkva: 784 f.Kr. og 763 f.Kr. Amos 8:9 ber að skilja sem tafarlaust og ekki í skilningi endatímans.
Endatími: Amos 8:9 segir að þetta muni gerast "á þeim degi". Sá dagur er Drottins dagur, sem kom þegar Drottinn kom fyrst. Sólin setti í hádeginu þegar Jesús var krossfestur. Drottins dagur er einnig þegar Jesús snýr aftur, þegar sólin mun aftur ganga til viðar.
Spurning: Í Amos 8:10, hvenær munu þeir syrgja eins og um einkarlason væri að ræða?
S: Þetta mun gerast þegar Gyðingar snúa sér fjölda saman til Krists í endatímanum. Sakaríás 12:10 fjallar einnig um þetta.
Spurning: Í Amós 8:11, hvernig mun hungur eftir að heyra orð Guðs verða?
S: Fjórir þættir til að huga að í svari.
1. Fólk getur hafnað því að fylgja Guði, og Guð leyfir því síðar að iðrast og fylgja Honum.
2. Hins vegar, þegar einstaklingur neitar að hlusta á sannleikann sem Guð hefur gefið honum nógu lengi, kemur að því að hann mun varla heyra neitt af orði Guðs. Hugtak sem sumir nota um þennan feril er "dómsleg hörkun", og þessi hörkun er eitthvað sem bæði einstaklingurinn og Guð taka þátt í. Ef fólk vill ekki fylgja Guði, er Drottinn ekki skyldugur til að gefa því orð sitt. Raunar gæti það verið betra á dómardeginum að þau viti sem minnst, ef þau voru ákveðin í að hafna Guði engu að síður.
3. Auðvitað kemur lokatími, við dauða, þegar engin önnur tækifæri eru.
4. Fyrir þjóð kemur einnig tími þegar orð Guðs er af skornum skammti meðal hennar. Einnig kemur tími þegar hópurinn er dreifður og sjálfsmynd þeirra sem þjóðar glatast.
S: Vísar Am 8:11-12 til Ísraels eða allra þjóða?
S: Þessir verslar tengjast beint Ísraelsmönnum og hálfblóðafkomendum þeirra, Samarítum. Hins vegar gildir almenna meginreglan einnig um aðrar þjóðir.
Spurning: Í Am 8:12, af hverju leita þeir að orði Drottins en finna það ekki, þegar í Mt 7:7-8 stendur að hver sem biður fær og hver sem leitar finnur?
S: Fyrst það sem er ekki svarið og síðan svarið.
Ekki svarið: Jesús sagði þessi orð öldum eftir Amos, og hlutirnir eru öðruvísi á tímum Nýja testamentisins en áður. Einnig var 400 ára þögn, þar sem engin ritning var gefin, rétt fyrir komu Jesú. Að lokum var þekkingin sem Jesús gaf okkur ekki tiltæk einu sinni fyrir guðhrædda menn sem lifðu fyrir Jesú. En þótt öll þessi þrjú atriði séu sönn, missa þau af hinni tímalausu sannleika og hinni viðvörun sem er meginatriði Amosar 8:12-14.
Svarið: Það eru tvö stig svarsins.
Nánar tiltekið vísaði Amos 8:12-14 til þeirra (aðallega Samarítumanna) í landinu [Ísrael] sem eltu höggmyndaguði norðurríkisins jafnt sem Guð. Svo lengi sem þeir reyndu að fylgja báðum, myndu þeir ekki finna orð Guðs.
Almennt er Amos 8:12-14 viðvörun til allra manna. Matteus 7:7-8 þýðir ekki að maður eigi að spyrja bara hvern sem er; það þýðir að maður verði að spyrja hinn eina sanna Guð. Ef þú vilt blanda sannleika Guðs saman við lygar goðanna og annarra trúarbragða, munt þú lenda í hungri eftir sannleika, en ekki fá uppfyllingu sannleikans. Þú verður að leita að Guði af öllu hjarta þínu, ekki hluta af hjarta þínu sem leitar að Guði og hluta af hjarta þínu sem leitar að goðum.
Spurning: Í Amos 9:1-4, hvað merkja þessi vers?
S: Þú getur hlaupið, en þú getur ekki falið þig fyrir reiði Guðs. Guð er ekki einungis að leyfa þessa eyðileggingu; Hann hefur umsjón með henni! Ef einhver hleypur inn í hof eða húsið sitt til að fela sig, munu fulltrúar reiðinnar vera við dyrastokkana og brjóta þá niður. Ef einhver hleypur einhvers staðar annars staðar, mun reiði Guðs engu að síður ná til þeirra. Jafnvel þótt einhver sé einn af útvöldu Guðs, mun það ekki bjarga þeim.
Karmel-fjall er líklega nefnt vegna þess að þar eru þúsundir kalksteinshellna, einkum á vestari hluta þess, þar sem flóttamaður gæti falið sig. Toppurinn er þakin þéttum skógi, og þar mætti einnig reyna að fela sig.
S: Í Am 9:3 veldur Guð líkamlegu illu?
S: Það eru tvær tegundir hluta sem hebraísku (og ensku) orðin fyrir illt merkja.
Siðferðislegt illt er illgjörni, og þótt Guð leyfi það, veldur hann því ekki beint.
Líkamlegt illt er skaði eða dauði, og stundum veldur Guð því beint.
Múslimar ættu ekki að vera hissa á því að hugtakið "illt" geti þýtt skaða, og ekki bara siðferðislegt illt. Hugtakið er notað á þennan hátt í eigin ritum þeirra, í Bukhari Hadith, bindi 3, bók 29, kafli 7, nr. 56, bls. 35.
Spurning: Í Amos 9:7, hvernig voru Gyðingar eins og Eþíópíumenn?
S: Rétt eins og tvö hús geta verið eins nema hvað varðar málningu, erum við öll eins fyrir Guði, því "málningin" skiptir Guði engu máli.
S: Sýnir Amós 9:7 að gyðingar hafi verið svartir?
S: Nei, ekki nema húðlitur sé eina leiðin sem Guð notar til að greina fólk. Fólk í Mið-Austurlöndum var kaukaskt. Egyptar voru aðallega kaukasktir, með svörtu blóði. Hins vegar, í fornu Egyptalandi, voru rauðhærðir Egyptar taldir ljótir og klipptu af sér höfuðið. Hvernig gátu þeir verið rauðhærðir, ef þeir voru allir svartir…?
Guð notaði dæmi um þjóð sem leit mjög ólík út að utan, til að undirstrika að undir yfirborðinu erum við öll eins í augum Guðs. Galatíumenn 3:28 sýnir einnig að við erum öll synir Guðs, óháð kynþætti okkar eða kyni. Í hinni fyrstu kirkju tilbað fólk frá Eþíópíu til Rússlands og Frakklands Guð öll með einum huga, samkvæmt Irenæus frá Lióni (182-188 e.Kr.), Irenæus gegn villutrú, bók 1, kafli 10.2, bls. 331
Spurning: Í Amós 9:7, hvar voru Kaphtór og Kír?
S: Kaphtor var ættarföðurland Filistímanna áður en þeir komu til suðausturhluta Palestínu. Kir var ættarföðurland Aramaíumanna áður en þeir komu til nútíma Sýrlands. Við vitum ekki nákvæmlega hvar þessi staðir voru. Hins vegar voru Filistímar Eyjahafsþjóð og talið er að þeir hafi líklega komið frá eyjunni Krít.
Spurning: Í Amos 9:11-15, af hverju er boðskapur vonar rétt á eftir svo reiðilegri spádómi?
S: Margir aðrir spámenn ljúka einnig á bjartsýnintón um framtíðina, að minnsta kosti fyrir leifar þjóðarinnar. Úr fyrri hluta 9. kafla gæti maður velt því fyrir sér hvort Guð væri búinn með Ísraelsmenn, þangað til þeir yrðu tortímdir að eilífu. En Amos 9:11-15 sýnir að svo er ekki; Guð hefur ennþá dásamlega áætlun fyrir niðja þeirra í komandi kynslóðum á þúsund ára ríki og eftir það.
Spurning: Í Amos 9:12, hvenær tóku Gyðingar eignarhald á leifum Edóms?
S: Þetta vísar ekki aðeins til landsins heldur einnig til fólksins. Um 130/125 f.Kr. neyddi konungur Jón Hyrkanus Edómítana til að aðlagast Gyðingum. Heródes mikli var Edómíti. En ekki aðeins Edómítar; fólk Guðs myndi almennt innihalda heiðingja. Jakobi, bróðir Drottins, tók þetta fram og vísaði til Amosar 9:11-12 á Jerúsalemarráðstefnunni í Postulasögunni 15:1-20.
Spurning: Í Amos, hverjir eru sumir af elstu handritunum sem enn eru til í dag?
A: Dauðahafsrullur: (um 1. öld f.Kr.) Þrjár afritanir Amosar finnast meðal Dauðahafsrullanna, merktar 4Q78 (=4QXIIc), 4Q82 (=4QXIIg) og 5Q4 (=5QAmos).
4Q78 inniheldur Amos 2:11-16; 3:1-15; 4:1-2; 6:13-14; 7:1-4,7-9,12-16
4Q82 inniheldur Amos 1:3-15; 2:1,7-9,15-16; 3:1-2; 4:4-9; 5:1-2,9-18; 6:1-4,6-14; 7:1,7-12,14-17; 8:1-5,11-14; 9:1,6,14-15
5Q4 inniheldur Amos 1:3-5.
Hins vegar segir í The Dead Sea Scrolls Translated, bls. 479, að 4Q82 (4QXIIg) af smápostulum innihaldi leifar af Óseasi og Náhúmi, en ekki er minnst á Amos. Einnig sýnir The Meaning of the Dead Sea Scrolls aðeins 5:26-27; 8:11; og 9:11 fyrir Amos.
Nahal Hever er hellir nálægt Engedi sem inniheldur brot úr smáprofetunum á grísku (8 Hev XIIgr). Það var skrifað á árunum 50 f.Kr. til 50 e.Kr. Það var falið á Bar Kokhba-uppreisninni gegn Róm. Þetta er endurskoðun á Septúagínta, gerð í Júdeu, og nánast samhljóða masoretska textanum.
Wadi Murabba'at-rúllan af Smáprofetunum (Mur XII) er frá um 132 e.Kr. Hún inniheldur Amos 1:5-15; 2:1; 6:1?; 7:3-17; 8:3-7,11-14; 9:1-15.
Alls, varðveitt í Dvalldalsritunum, Nahal Hever og wadi Murabba'at, höfum við eftirfarandi vers úr Amos: Amos 1:3-15; 2:1,7-9,11-16; 3:1-15; 4:1-2,4-9; 5:1-2,9-18; 6:1-4,6-14; 7:1-4,7-17; 8:1-5,11-14; 9:1,6,14-15.
Kristnar handrit Biblíunnar, frá um 350 e.Kr., innihalda Gamla testamentið, þar á meðal Amos. Tvö þeirra eru Vaticanus (325–350 e.Kr.) og Alexandrinus (um 450 e.Kr.), þar sem bækur tólf smápostula voru settar fyrir framan Jesaja. Amos er heill í bæði Vaticanus og Alexandrinus.
Hóseas, Amos og Míkas voru aldrei til staðar í Sinaítíkusi (340–350 e.Kr.).
Q: Hvaða snemma rithöfundar vísa til Amosar?
S: Fyrir-níkeverskir rithöfundar sem vísa til eða gefa í skyn vers úr Amos eru:
Justin Martyr (um 138–165 e.Kr.) vitnar í samtalinu við Trypho Gyðinginn, kafli 22, bls. 205, í Amos 5:18–6:7 og segir að Amos hafi verið höfundur.
Melító frá Sardis (170-177/180 e.Kr.) (óbeint) nefnir "gamla testamentið" og telur upp bækurnar. Hann telur ekki upp tólf smápostula einstaklingsbundið heldur kallar þá Tólfmenningana. Brot 4 úr Bók útdrætti, bindi 8, bls. 759
Írenæus frá Lióni (182-188 e.Kr.) vísar einnig til Amos 1:2; 5:25,26; 8:9,10; 9:11-12.
Klemens frá Alexandríu (193–217/220 e.Kr.)
Tertullían (198-220 e.Kr.)
Hippolytus (222-235/6 e.Kr.)
Orígenes (240 e.Kr.) "Því, hvers vegna þráið þið dag Drottins? Og hann er myrkur en ekki ljós, segir spámaðurinn Amos." (sbr. Amos 5:18) Predikanir um Jeremía Predika 12, kafli 10.1, bls. 123 (grísku)
Novatianus (250/254–256/7 e.Kr.)
Kýpríanus frá Kartagó (248-258 e.Kr.)
Adamantius (um 300 e.Kr.) vitnar í Amos 5:8 sem spámanninn. Samtal um hina sönnu trú, 5. hluti, kafli 18b, bls. 172.
Methodius af Ólympus og Patara (270-311/312 e.Kr.)
Laktantíus (um 303–um 325 e.Kr.)
Eftir Níkeu (325 e.Kr.):
Aþanasius frá Alexandríu (367 e.Kr.) (Ályktað þar sem hann nefnir tólf spámennina) "Það eru þá tuttugu og tvær bækur í Gamla testamentinu; … síðan spámennirnir, þar sem tólf eru taldir sem ein bók …." Aþanasius, páskabréf 39, kafli 4, bls. 552.
Jerómus (373–420 e.Kr.) fjallar um bækur Gamla testamentisins. Hann fjallar sérstaklega um Fyrstu Mósebók, Seinni Mósebók, Þriðju Mósebók, Fjórðu Mósebók, Fimmtu Mósebók, Pentateukinn, Jób, Jósúa son Núns, Dómarabók, Rút, Sámúelsbækur (2 bækur), tólf spámennina, Hósea, Jóel, Amos, Óbadíah, Jónas, Míkah, Nahúm, Habakúk, Sefanías, Hagrí, Sækaría, Malakía, Jesaja, Jeremía, Esekíel, Daníel, Ester, Esra, Nehemía. Bréf 53 kaf. 7-8 bls. 99-101.
Eftir Níke eru einnig til aðrir rithöfundar.
Sp.: Í Am, hverjir eru nokkrir þýðingarmunir milli hebresku og grísku Septuaginta?
Svar: Sjötíuþýðingin er um 3.219 grísk orð. Með því að einbeita sér að 5. kafla (489 grísk orð) er fyrsta valkosturinn masoretíski textinn, sá annar gríska Sjötíuþýðingin, nema annað sé tekið fram.
Am 3:9 "Ashdod" (masoretískur texti) vs. "Assýríu" (Septuaginta)
Am 5:1 "orð" vs. "orð Drottins"
Am 5:1 "klaga/sorgarljóð, sem ég hef upp gegn ykkur" vs. "sem ég hef upp, klaga/sorgarljóð gegn ykkur"
Am 5:1-2 "Ó, hús Ísraels. Mýrd Ísraels er fallin og mun ekki rísa aftur; hún liggur yfirgefin á landi sínu; enginn er sem reisir hana upp." vs. "Hús Ísraels er fallið; það mun ekki rísa aftur. Mýrd Ísraels er fallin á landi sínu; enginn er sem reisir hana upp."
Amós 5:4,6 "og lifa" vs. "og þér munið lifa"
Am 5:5 "Gilgal" vs. "Galgala"
Am 5:5 "Beersheba" vs. "lind eiðsins" (Nafn borgarinnar Beersheba þýðir lind eiðsins)
Am 5:6 "Hann mun ekki brjótast út sem eldur [á] húsi Jósefs og tortíma; og enginn slökkvir hann fyrir Betel." vs. "til þess að húsið Jósefs logi ekki upp sem eldur, og það tortími honum, og enginn sé til að slökkva hann fyrir húsi Ísraels."
Am 5:7 "Hann yfirgaf þá sem snúa réttlæti og réttlætisverki í sölubol á jörðinni" vs. "[Það er hann] sem framkvæmir dóm á hæðum [ofan], og hann hefur fest réttlæti á jörðinni"
Am 5:8 "Sá sem skapaði Sjerim og Orion" (stjörnumerki á himni) vs. "Sá sem skapaði allt, og breytir [því]"
Am 5:9 "sem kveikir tortímingu gegn hinum sterka" vs. "sem dreifir tortímingu til styrksins"
Am 5:9 "eyðing kemur gegn virkinu" vs. "og veldur virkinu angist."
Am 5:10 "fyrirlíta þann sem talar rétt" vs. "hafa andstyggt heilaga ræðu."
Am 5:11 "að þið hafið trammað fátæka" vs. "að þeir hafi slegið fátæka með hnefum sínum"
Am 5:15 "Hatur á illu og kærleiki til góðs" vs. "Við höfum hatað illt og elskað gott"
Am 5:17 "í öllum víngerðum" vs. "á öllum vegum"
Am 5:18 "þeir sem þrá" vs. "þið sem þráið"
Am 5:18 "þetta" vs. "þennan dag Drottins"
Am 5:18 "Dagur Drottins er myrkur" vs. "því að hann er myrkur"
Am 5:20 "skærleiki í því" vs. "skærleiki"
Am 5:21 "fyrirlíta hátíðardaga yðar" vs. "hafna hátíðum yðar"
Am 5:21 "ekki gleðjast yfir hátíðarfundum yðar" vs. "ekki finna ilm af matargjöfum yðar á almennum samkomum yðar."
Am 5:22 "ég mun ekki gleðjast" vs. "ég mun ekki þiggja þau"
Am 5:23 "strengjaklaviður" vs. "hljóðfæri"
Am 5:24 "vatn … síflæðandi læk" vs. "vatn … óyfirstíganleg flóðbylgja"
Am 5:25 "fórnir og matargjafir" vs. "fórnargöltur og fórnir"
Am 5:25 "fjörutíu ár í eyðimörkinni, ó Ísraels hús?" vs. "Ó Ísraels hús, fjörutíu ár í eyðimörkinni?"
Am 5:26 "Já, þið hafið borið tjald konungs yðar og Kiyyun/Kaiwan, myndir yðar, stjörnu guða yðar…" vs. "Já, þið tókuð upp búðir Móloks og stjörnu guðs yðar Raephan/Rephan, myndir þeirra…"
Am 5:27 "Þess vegna" vs. "Og"
Am 8:1 "sagði" (masoretíska, sjötugatúlkan) vs. "sagði mér" (sýríski, skýringar Tómasar frá Mopsuestia á Amos k.8 bls.164)
Am 8:8 "bólgna eins og ljósið" (masórítískur texti) vs. "bólgna eins og [Nílar]áin" (sum hebresk handrit, Septuaginta, Targúm, siríski textinn, Vulgata)
Am 9:12a "Edom" vs. "mannkynið/menn"
Am 9:12b "bera nafn mitt" (Masóretíska útgáfan) vs. "þeir sem bera nafn mitt leiti Drottins" (Sebtuaginta)
Bókmenntir fyrir þessa spurningu: hebreska þýðingin er úr bók Jay P. Green, Literal Translation, og þýðingin úr Lúxusútgáfunni (Septuaginta) er úr þýðingu Sir Lancelot C.L. Brenton á The Septuagint: Greek and English. Einnig var stuðst við The Expositor's Bible Commentary og fótnótur í Biblíunum NASB, NIV, NKJV og NRSV.
Nema annað sé tekið fram eru ritningarvitnanir teknar úr The Holy Bible, Berean Standard Bible (BSB), sem hefur verið gefin út í almenningseign: https://berean.bible