< Pytanie biblijne z Ewangelii Łukasza

Pytania odnoszące się do więcej niż jednej Ewangelii są omawiane w tej Ewangelii, w której się pojawiają, lub w sekcji poświęconej Ewangeliom.

Pytanie: Jakie są charakterystyczne cechy Ewangelii według św. Łukasza?

Odp.: Łukasz podkreśla człowieczeństwo Jezusa, Syna Człowieczego, który przyniósł zbawienie zarówno poganom, jak i Żydom. W Ewangelii Łukasza Jezus jawi się jako nauczyciel przypowieści. Chrystus jest nadzieją dla wszystkich. Wielu dostrzega w tej Ewangelii większy nacisk na pogan niż w Ewangelii Mateusza czy Marka. Łukasz zawiera więcej informacji na temat dzieciństwa Jezusa w czasach Heroda Wielkiego. Euzebiusz twierdzi, że Łukasz był poganinem z Antiochii, a Dzieje Apostolskie 13:1 podają, że Manaen, który wychowywał się wraz z Herodem Tetrarchą, przebywał w Antiochii. Łukasz wydaje się podkreślać kontrasty, takie jak wdzięczni kontra niewdzięczni trędowaci, skruszeni i nieskruszeni złodzieje, Samarytanin i faryzeusze oraz bogacz i Łazarz.

Jeśli chodzi o język, Ewangelię Łukasza i Dzieje Apostolskie charakteryzuje najbardziej złożona gramatyka grecka w całej Biblii. Ewangelia Łukasza jest również najdłuższą ewangelią, liczącą około 19 581 greckich słów, w porównaniu z 18 111 w Ewangelii Mateusza, 11 051 w Ewangelii Marka i 15 436 greckich słów w Ewangelii Jana. Łukasz napisał również wkrótce potem Dzieje Apostolskie, które liczą około 18 460 greckich słów.

Jeśli chodzi o sekty, Świadkowie Jehowy próbują nadać fragmentowi Łk 16:19-31 szczególnie wypaczoną interpretację.

Pytanie: Czy w Łk 1:1 mowa jest o wielu spisanych relacjach ewangelicznych?

Odp.: Wiemy o trzech innych autentycznych ewangeliach. Znacznie później, około 170 r. n.e., Tatian, asyryjski chrześcijanin, który później stał się heretykiem, napisał około 172 r. n.e. „Diatessaron”, czyli harmonizację tych czterech ewangelii. Jeśli powstały inne prawdziwe relacje, nie mamy dowodów na to, że ktokolwiek we wczesnym Kościele kiedykolwiek o nich słyszał. Wierzymy również, że Bóg zachował to, co chciał zachować.

Powstało około 50 relacji gnostyckich i legendarnych, takich jak Ewangelia Tomasza autorstwa gnostyckich heretyków. Ilustracje i omówienie Ewangelii Tomasza znajdują się w „Wycliffe Dictionary of Biblical Archaeology” (s. 406), „The New International Dictionary of the Bible” (s. 1011–1012) oraz „The International Standard Bible Encyclopedia”, tom 6 (s. 384). Zobacz także następne pytanie.

Pytanie: Łukasz na początku swojej Ewangelii pisze: „Ponieważ wielu podjęło się uporządkowania relacji o tym, w co najpewniej wierzymy, tak jak przekazali nam to ci, którzy od początku byli naocznymi świadkami i sługami Słowa; i mnie również wydawało się słuszne, mając od samego początku pełne zrozumienie wszystkich tych spraw, napisać do ciebie w porządku, najszlachetniejszy Teofilu, abyś poznał pewność tych rzeczy, w których zostałeś pouczony” (Łk 1,1-4). Czy Łukasz z „ ” wydaje się bardziej skrupulatny lub dokładniejszy niż inni ewangeliści, zwłaszcza Marek, w porządkowaniu i organizowaniu materiałów swojej Ewangelii? Czy ułożył wydarzenia chronologicznie, w przeciwieństwie do innych? Czy oznacza to, że w pismach innych istniały pewne wątpliwości?

Odp.: Nie, w większości przypadków. Ludzie często próbują doszukiwać się rzeczy, których tam nie ma. Jednak Papiasz, uczeń apostoła Jana, powiedział, że Marek napisał pewne rzeczy, które nie były uporządkowane. Zobaczwww.biblequery.org/gospels.html , aby zapoznać się z harmonizacją ewangelii.

P: W Łk 1,1, biorąc pod uwagę, że znamy tylko trzy inne autentyczne relacje ewangeliczne, czy jacyś chrześcijanie napisali coś jeszcze, czego nie ma w naszych Bibliach?

Odp.: Tak, pierwsi chrześcijanie napisali wiele tekstów. Dysponujemy wartościowymi pismami pozabiblijnymi autorstwa trzech uczniów apostoła Jana (Ignacego, Polikarpa oraz fragmentów dzieła Papiasza). Posiadamy również list Klemensa Rzymskiego (96–98 r. n.e., sprzed Apokalipsy), który prawdopodobnie był tym samym Klemensem, o którym wspomina Paweł w Liście do Filipian 4:3. Mamy również wiele pism apologetycznych autorstwa Ireneusza, ucznia Polikarpa, Justyna Męczennika i Atenagorasa. Łącznie przed surowymi prześladowaniami za panowania Decjusza i Gallusa w latach 250/251 n.e. działało około 39 pisarzy, a także wielu, wielu innych.

Pytanie: Dlaczego w Łk 1,3 autor wiedział więcej niż inni autorzy Ewangelii o narodzinach i wczesnym dzieciństwie Jezusa?

Odp.: Chociaż Łukasz wspomina jedynie, że dokładnie zbadał relacje naocznych świadków, istnieje teoria wskazująca na bardziej konkretny powód.

Euzebiusz z Cezarei (318 r. n.e.) podaje, że Łukasz był poganinem z Antiochii. W Dziejach Apostolskich 13:1 czytamy, że wśród proroków i nauczycieli w kościele w Antiochii był Manaen, który wychowywał się wraz z Herodem Tetrarchą. Łukasz oczywiście znał Manaena, skoro napisał Dzieje Apostolskie. Jego rozmowy z Manaenem na temat czasów jego dzieciństwa mogły być szczególnie interesujące.

Oczywiście Kościół był wówczas niewielki i nie możemy całkowicie wykluczyć, że również Mateusz, Marek i Jan rozmawiali z Manaenem.

Pytanie: Czy w Łk 1,3 Łukasz naprawdę działał pod natchnieniem Bożym, czy po prostu uznał, że warto to zapisać?

Odp.: Obie te rzeczy mogą być prawdą. Nie wiemy, na ile była to inicjatywa Łukasza, ale niezależnie od tego Bóg może wykorzystać i pobłogosławić naszą inicjatywę, jak pokazuje 2 List do Koryntian 8:17 (a właściwie większość rozdziałów 8 i 9). Zobacz także następne pytanie.

P: Czy w Łk 1,3 oznacza to, że Łukasz nie był natchniony, skoro apokryficzna Księga 2 Machabejska 2,23-32 również wskazuje na własną inicjatywę?

Odp.: Najpierw kilka podstawowych faktów, następnie porównanie tych dwóch tekstów, a na koniec kilka wniosków.

Podstawowe fakty:

B1. Jeśli autor Biblii postanowił coś napisać, Bóg mógł wykorzystać jego decyzję. W rzeczywistości każdy autor każdej księgi Biblii musiał podjąć decyzję o jej napisaniu, inaczej nie powstałaby ona. Więcej na temat tego, jak Bóg wykorzystuje naszą inicjatywę, można znaleźć w poprzednim pytaniu.

B2. Większość katolików i prawosławnych uważa, że 2 Księga Machabejska jest częścią Słowa Bożego. (Znajdowała się ona w oryginalnej wersji Biblii Króla Jakuba.) Prawie wszyscy protestanci (z wyjątkiem wielu anglikanów i episkopalistów) uważają, że tak nie jest. Więcej informacji na temat apokryfów w ogóle można znaleźć w pytaniu dotyczącym tego, czy apokryfy są częścią Słowa Bożego.

B3. Wielu wczesnych chrześcijan uważało, że apokryfy stanowią część Pisma Świętego, zwłaszcza ci, którzy posługiwali się językiem łacińskim i greckim.

B4. Wielu wczesnych chrześcijan uważało, że apokryfy zawierają pisma pobożne, ale nie są Pismem Świętym, zwłaszcza ci, którzy posługiwali się językiem hebrajskim.

B5. Wszyscy mogą się zgodzić, że przynajmniej 2 Księga Machabejska była streszczeniem historii okresu machabejskiego napisanym przez bogobojnych Żydów. Nie ma nic złego w tym, że wierzący piszą historie i inne książki.

B6. Większość prawdziwych chrześcijan zgadza się, że ktoś może mieć błędny pogląd na apokryfy i nadal być prawdziwym chrześcijaninem.

Porównanie:

Łukasz 1:1-4 (wersja katolicka RSV) „Ponieważ wielu podjęło się sporządzenia opisu wydarzeń, które miały miejsce wśród nas, tak jak zostały nam przekazane przez tych, którzy od początku byli naocznymi świadkami i sługami Słowa, uznałem za słuszne, po dokładnym zbadaniu wszystkich tych spraw przez pewien czas, spisać dla was uporządkowaną relację…”

2 Księga Machabejska 2:23-32 (wersja katolicka RSV) „Wszystko to, co zostało przedstawione przez Jasona z Cyreny w pięciu tomach, postaramy się streścić w jednej księdze. Biorąc pod uwagę ogrom liczb i trudności, jakie napotykają ci, którzy pragną zagłębić się w opowieści historyczne z powodu ogromnej ilości materiału, staraliśmy się zadowolić tych, którzy pragną czytać, ułatwić sprawę tym, którzy mają skłonność do zapamiętywania, oraz przynieść korzyść wszystkim czytelnikom. Dla nas, którzy podjęliśmy się trudu skracania, nie jest to sprawa łatwa, lecz wymaga potu i utraty snu, tak samo jak nie jest łatwo temu, kto przygotowuje ucztę i dąży do dobra innych. Jednakże, aby zapewnić sobie wdzięczność wielu, chętnie zniesiemy ten uciążliwy trud, pozostawiając odpowiedzialność za dokładne szczegóły kompilatorowi, a sami poświęcając nasze wysiłki na nakreślenie zarysu skrótu. Tak jak bowiem główny budowniczy nowego domu musi troszczyć się o całą konstrukcję, podczas gdy ten, kto podejmuje się jego malowania i dekoracji, musi brać pod uwagę jedynie to, co nadaje się do jego upiększenia, tak samo – moim zdaniem – jest w naszym przypadku. Obowiązkiem historyka piszącego pierwotną relację jest zajęcie się tematem, omówienie spraw z każdej strony i zadbanie o szczegóły, ale temu, kto przerabia narrację, należy pozwolić dążyć do zwięzłości wypowiedzi i zrezygnować z wyczerpującego omówienia. W tym miejscu rozpocznijmy zatem naszą opowieść, dodając jedynie tyle, ile trzeba do tego, co już zostało powiedziane; głupotą jest bowiem wydłużanie przedmowy, skracając jednocześnie samą historię.”

Wnioski:

C1. Druga Księga Machabejska nigdy nie twierdziła, że jest słowem Bożym. Łukasz twierdził, że zawiera dokładne słowa Jezusa.

C2. Łukasz zasadniczo stwierdza, że

a) Skoro inni [Mateusz i Marek?] podjęli się opisania życia Jezusa, oraz

b) Ponieważ uważnie śledził wszystko,

c) Łukasz uznał za słuszne spisać swoją Ewangelię.

C3. Autorzy 2 Księgi Machabejskiej twierdzą, że dzieło to jest po prostu skrótem pięciu tomów autorstwa Jazona z Cyreny. Autorzy wspomnieli o wielu trudnościach, z jakimi się borykali, i wyjaśniają, w jaki sposób oraz dlaczego stworzyli to, co stworzyli.

C4. Chociaż autor 2 Księgi Machabejskiej 2 bardzo szczegółowo opisuje, w jaki sposób powstała ta księga, nie wspomina jednak, że Bóg miał jakikolwiek udział w natchnieniu tego dzieła.

Pytanie: Kim był Teofil w Łk 1,3 i Dz 1,1?

Odp.: W języku greckim imię „Teofil” oznacza „miłośnik Boga”. Księgi te były albo skierowane do konkretnej osoby o imieniu Teofil, albo – co bardziej prawdopodobne – do wszystkich miłośników Boga na całym świecie.

Teofil, biskup Antiochii w latach 168–181/188 n.e., żył później, więc nie mogło to odnosić się do niego. Podobnie imię to nosił również patriarcha Aleksandrii około 391 r. n.e.

Pytanie: Co oznacza imię Elżbieta w Łk 1,5?

Odp.: Elżbieta (w języku greckim Elisabet) jest odpowiednikiem imienia Elisheba w języku hebrajskim. Oznacza ono „Bóg jest moją przysięgą”. Elisheba była córką Amminadaba z Judy i żoną Aarona, o czym mowa w Księdze Wyjścia 6:23. Podobne informacje podają: „Wycliffe Bible Dictionary” (str. 520, 522), „New International Dictionary of the Bible” (str. 308) oraz sceptyczny „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 918).

Pytanie: Dlaczego w Ewangelii Łukasza 1:13 tak ważne było nadanie dziecku Elżbiety imienia Jan?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Czasami Bóg ma konkretne powody, dla których coś czyni, a Pan nie ma obowiązku nam ich ujawniać. Zazwyczaj w tamtej kulturze prawo do nadania imienia dziecku przysługiwało ojcu. Gdyby Bóg nie nakazał nazwać go Janem, nie mielibyśmy pojęcia, jak zostałby nazwany.

Pytanie: W Łk 1,15 i Mt 11,14 w jaki sposób Jan Chrzciciel był w duchu i mocy Eliasza? Czy był on reinkarnacją Eliasza?

O: Nie. Przyszedł w duchu i mocy Eliasza, ale Jan nie był reinkarnacją Eliasza. Odpowiedź znajdziesz w omówieniu fragmentu z Ewangelii według św. Marka 9:11-13.

P: Co oznacza stwierdzenie z Łk 1,15, że Jan Chrzciciel był napełniony Duchem Świętym od urodzenia?

Odpowiedź: Od Dnia Pięćdziesiątnicy wierzący otrzymują Ducha Świętego, który zamieszkuje w nich, gdy rodzą się na nowo. Jan Chrzciciel był wyjątkową osobą z wyjątkową misją. Był napełniony Duchem Świętym jeszcze przed narodzinami.

P: Jak w dzisiejszych czasach posługa może przeżywać „czas Jana”, o którym mowa w Łk 1,15-80?

Odp.: Jezus miał zostać ogłoszony, ale jeszcze nie nadszedł ten czas. Był to czas poprzednika, który sam przygotowywał się do ogłoszenia Mesjasza. Czasami w owocnej służbie najpierw następuje „cichy okres” nauki, kształtowania charakteru, szkolenia i poznawania pola działania, zanim „pozornie” nagle pojawi się na scenie.

P: Jak w Łk 1,20-22 Zachariasz mógł nadal pełnić służbę w świątyni po tym, jak został uciszony?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

a) Składanie ofiar przez Zachariasza nie wymagało od niego mówienia.

b) Po tym cudzie Łukasz nie wspomina, czy Zachariasz został tymczasowo zwolniony z obowiązków, czy też nie.

Więcej informacji można znaleźć w książce J. Greshama Machena „The Virgin Birth of Christ”, rozdz. 10, str. 234.

Pytanie: W Łk 1,28.42 w jaki sposób Maria jest pełna łaski?

O: Nie odnosi się to ani do chemicznego, ani fizycznego, ani duchowego składu Maryi. Łaska oznacza tu raczej niezasłużoną łaskę, a Maryja otrzymała wielką łaskę w postaci przywileju bycia matką naszego Pana. Pamiętajmy, że ktoś, kto nie miał grzesznej natury i nigdy nie zgrzeszył, nie potrzebowałby Zbawiciela. W Łk 1,47 Maryja pokazuje, że ona również potrzebowała Zbawiciela. Więcej informacji na temat tego, dlaczego Maryja nie została poczęta bez grzechu i nie prowadziła życia bezgrzesznego, jak twierdzi Kościół katolicki, można znaleźć w książkach „When Critics Ask” (str. 382–383) oraz „When Cultists Ask” (str. 142–144). Historycznie rzecz biorąc, żaden pisarz chrześcijański sprzed soboru nicejskiego nie napisał, że Maryja była bezgrzeszna ani że posiadała zasoby zasług.

Pytanie: Dlaczego w Łk 1,31 tak ważne było nadanie imienia Jezus dziecku Marii?

Odp.: Pismo Święte nie podaje tego wprost. Jednak hebrajskie imię Jezusa, Jeszua, oznacza „Jehowa zbawia” i wydaje się jedynym właściwym imieniem dla Jezusa, ponieważ oznacza „Jahwe zbawia”. Ponadto istotne może być to, że w Księdze Zachariasza 3:1-5 wspomniany jest arcykapłan o imieniu Jeszua, który najwyraźniej jest typem Zbawiciela. Imię Jozuego i imię Jezusa są takie same w języku hebrajskim.

P: Jak w Łk 1,34 i Mt 1,18-20 możliwe jest narodziny z dziewicy?

Odp.: W sposób naturalny nie jest to możliwe dla ludzi. Jednak skoro Wszechmogący Bóg może stworzyć człowieka z prochu ziemi, to w porównaniu z tym narodziny z dziewicy nie byłyby dla Niego zbyt trudne.

Pytanie: Dlaczego w Łk 1,35 Biblia nie oszczędza nawet Bogu oskarżeń o niedozwolone stosunki seksualne, które przypisuje się Mu, gdy Duch Święty osłonił Marię, nie wyjaśniając przy tym, w jaki sposób? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmed Deedat).

Odp.: Chociaż Bóg nie powiedział nam dokładnie, w jaki sposób dokonał tego cudu, żaden z pierwszych chrześcijan nie wyjaśnił tego w żaden sposób jako aktu seksualnego. Bardzo dziwne jest, że Deedat poruszył tę kwestię, ponieważ nawet Koran potwierdza, że Jezus narodził się z dziewicy. Słyszałem o muzułmaninie, który najwyraźniej w swoim zapale do walki z chrześcijaństwem zaprzeczał, że Jezus narodził się z dziewicy, wbrew temu, czego naucza jego własna religia.

P: Jak to się ma do stwierdzenia z Łk 1,37; Mt 19,26; Mk 10,27, że dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych, skoro zgodnie z Hbr 6,18 nie jest możliwe, by Bóg kłamał, zgodnie z 2 Tm 2,13, by zaparł się samego siebie, zgodnie z Hbr 6,13, by przysięgał na coś większego od siebie, ani zgodnie z Jk 1,13, by dał się skusić złem?

Odp.: Dla Boga nie ma „rzeczy”, która byłaby niemożliwa. Kłamstwo i sprzeczności logiczne nie są „rzeczami”, a Bóg ich nie popełnia. Bardziej szczegółową odpowiedź można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronie 351.

P: A co z teorią, że w Łk 1,37 Maria miała stosunek seksualny z żołnierzem o imieniu Parthenos?

Odp.: Greckie słowo oznaczające „dziewicę” to parthenos. Niektórzy niewierzący spekulowali kiedyś, że „Panthera” był rzymskim żołnierzem, który spłodził Jezusa. Jednak parthenos w języku greckim oznacza „dziewicę”, nie mamy żadnych wzmianek o kimkolwiek o imieniu Parthenos, a byłoby to bardzo mało prawdopodobne imię dla Greka. Wczesny pisarz Orygenes był pierwszym znanym nam autorem, który odniósł się do tego zarzutu w dziele „Orygenes przeciwko Celsusowi”, tom 1, rozdział 32, str. 410.

Pytanie: Czy w Łk 1,37 Bóg jest naprawdę wszechmocny?

Odp.: Tak. Oto, co Pismo Święte mówi o mocy Boga.

Bóg jest wszechmocny. Łk 1,37; Jr 32,27; Iz 1,9

Wszystko, co Bóg postanawia, się spełnia. Izajasz 14:24,27; 43:13; 55:11; Jan 10:26-28. Bóg panuje nad wszystkim. Izajasz 6:5; Psalm 103:14

Bóg czyni tak, jak Mu się podoba. Ewangelia Mateusza 20:15; Psalm 115:3; 135:6; List do Rzymian 9:20

Dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych. Księga Rodzaju 18:14; Księga Hioba 42:2; Księga Jeremiasza 32:17; Ewangelia Mateusza 19:26

Bóg nie może zaprzeć się samego siebie (2 List do Tymoteusza 2:13), kłamać (List do Hebrajczyków 6:18; 1 Księga Samuela 15:29), dać się skusić złem (List Jakuba 1:13) ani przysięgać na kogoś większego od siebie (List do Hebrajczyków 6:13).

Nic się nie dzieje poza tym, na co pozwala Bóg. Księga Hioba 1:12; 2:6; List Jakuba 4:15

Każda „decyzja losu” pochodzi od Pana. Księga Przysłów 16:33

Wszystko współdziała na rzecz Jego woli. List do Rzymian 8:28; List do Efezjan 1:11

Nikt nie może udaremnić Bożych postanowień. Izajasz 43:13; List do Rzymian 11:29

Wielu udaje się przeciwstawić woli Bożej, którą On nakazał lub której pragnął. Dzieje Apostolskie 7:39,51; 4:11; 13:46; 14:2; 2 List do Koryntian 6:1

Ludzie z własnej inicjatywy czynią pewne dobre uczynki. 2 List do Koryntian 8:17

Podsumowując, moc Boga jest ograniczona jedynie przez Niego samego. Dzieje się wszystko, co Bóg nakazuje. Nie dzieje się nic, na co Bóg nie pozwoliłby. Bóg może na pewien czas zdecydować się na przekazanie swojej suwerenności i dopuszczenie pewnych rzeczy, które łamią Mu serce, ale ostatecznie wszystko jest wplecione w Jego plan.

Pytanie: Czy w Łk 1:38, gdyby Maria odmówiła, Bóg nie byłby w stanie odkupić ludzkości?

Odp.: Nie. Bóg posługuje się ludźmi jako swoimi narzędziami, ale nie jest ograniczony do korzystania z konkretnej osoby. Mordechaj dobrze to rozumiał w Księdze Estery 4:14.

Hipotetycznie rzecz biorąc, Bóg bez problemu mógłby opracować alternatywny plan. Być może wybrałby inną kobietę i zadbał o to, by rozwinęła w sobie cechy potrzebne do bycia dobrą matką dla Jezusa.

W rzeczywistości Bóg zna każdy dzień naszego życia, zanim jeszcze zaistnieliśmy (Psalm 139), w tym każdą decyzję, jaką podejmujemy, oraz każdą decyzję, jaką podjęłaby Maryja. Dlatego Bóg nie potrzebował alternatywnego planu.

Pytanie: Czy Łk 1,48 wskazuje, że powinniśmy czcić Maryję ponad wszystkie inne kobiety?

Odp.: Nie. Maryja była odbiorczynią Bożej łaski, a nie źródłem własnej łaski. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

W języku greckim nie jest napisane, że mamy ją błogosławić ponad wszystkie kobiety, ale że była ona najbardziej błogosławioną spośród kobiet, ponieważ była matką Jezusa.

Jael była najbardziej błogosławioną kobietą w Księdze Sędziów 5,24, ponieważ zabiła Sisera. Jeśli uważasz, że powinieneś czcić Maryję ze względu na sformułowanie z Łk 1,48, nie powinieneś zapomnieć o czczeniu Jael jako najbardziej błogosławionej spośród kobiet przed Maryją, ze względu na sformułowanie z Księgi Sędziów 5,24.

Kiedy przybyli mędrcy, pokłonili się i oddali cześć Jezusowi. Nie jest tam napisane, że pokłonili się lub oddali cześć Maryi.

Pamiętajcie, że Maria również oddawała cześć swojemu synowi.

Wreszcie, w Dziejach Apostolskich 1:13-14, kiedy uczniowie byli razem, a Maria, matka Jezusa, również tam była, wszyscy modlili się do Boga; nikt nie modlił się do Marii ani jej nie czcił.

Więcej informacji można znaleźć w książkach „When Cultists Ask” (str. 145) oraz „When Critics Ask” (str. 381–382).

Pytanie: W Ewangelii Łukasza 1:48 w jaki sposób Maryja jest najbardziej błogosławiona spośród kobiet?

Odp.: Maryja była najbardziej błogosławiona, ponieważ została matką małego Jezusa. Maryja nie powiedziała: „raduje się moja dusza”, ale raczej: „raduje się moja dusza w Panu”. Chrześcijanie zawsze będą ją pamiętać i czcić jako tę, która wychowała Jezusa. W Piśmie Świętym nie ma żadnej wzmianki o tym, że była bezgrzeszna, że sama została poczęta bez grzechu, że przez całe życie pozostawała dziewicą, że posiada zasługi lub że wstąpiła do nieba. Pismo Święte nigdy nie nazywa jej współpośredniczką, współodkupicielką ani nie mówi, że mamy ją czcić lub wielbić. Chrześcijańscy pisarze sprzed soboru nicejskiego nie znali koncepcji, że Maria byłaby współpośredniczką lub współodkupicielką, ani też nikt nie myślał o czczeniu Marii.

Nazywanie Maryi „matką Boga”, jak uczynił to Sobór Efezki, jest poprawne, ale niejednoznaczne. Nie ma mowy, by Maryja była matką Boga Ojca lub Ducha Świętego. Nestoriusz początkowo sprzeciwiał się twierdzeniu, że Maryja jest matką Boga, ale później zaakceptował to określenie, choć niechętnie. Maryja rzeczywiście jest matką Boga, ponieważ jest matką Jezusa. Jednak Jezus istniał w Niebie, zanim Maryja została stworzona, a Maryja nie jest matką Boga Ojca ani Boga Ducha Świętego. Zamiast mówić, że Maryja jest matką Boga, lepiej jest powiedzieć, że Maryja jest matką Boga Syna.

Pytanie: Co fragment Łk 1,62-63 mówi nam o Zachariaszu?

Odp.: Łk 1,62-63 pokazuje, że Zachariasz był w tym miejscu zarówno głuchy, jak i niemy.

P: Czy w Łk 1,70 i Dz 3,21 przemowy Zachariasza i Piotra wskazują, że Ziemia była młoda, skoro prorocy mówili „od początku”?

O: Nie, ponieważ wyrażenie „od początku” oznacza od najdawniejszych czasów. Prorocy przemawiali od początku istnienia ludzkości, a nie od samego początku, czyli sześć dni wcześniej. Zatem Łk 1,70 nie określa, jak długi był dzień.

Przykłady użycia słowa „początek”, które nie odnosi się do początku stworzenia, można znaleźć w Łk 1,2; J 8,25; 15,27; 16,4; Dz 26,5.

Pytanie: Czy w Łk 1,80; 2,52; 4,16 Jezus udał się do Indii i uczył się od hinduskich nauczycieli, jak twierdzą niektórzy zwolennicy ruchu New Age?

Odp.: Nie. W książce „When Cultists Ask” (str. 146–148) wspomniano, że twierdzenie to wysunął rosyjski autor Nicolas Notovitch. Wspomniano tam również, że Jezus często cytował Stary Testament, a nigdy hinduskie „pisma” wedyjskie. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. Łk 1,80 odnosi się do Jana Chrzciciela, a nie do Jezusa. Zachariasz był ojcem Jana, a pieśń pochwalna Zachariasza skierowana do Boga w Łk 1,67–79 odnosi się nie do Jezusa, lecz do jego dziecka: „prorok Najwyższego; bo pójdziesz przed Panem, aby przygotować Mu drogę” (Łk 1,76 NIV)

2. Łukasz 2:39-40 mówi, że Jezus powrócił do Nazaretu, a nie do Indii.

3. Łk 2,41 mówi, że co roku rodzice Jezusa, prawdopodobnie wraz z Nim, udawali się do Jerozolimy.

4. W Ewangelii Łukasza 2:51-52 czytamy, że po ukończeniu dwunastu lat Jezus również dorastał w Nazarecie.

5. Wreszcie Łk 4,16 mówi, że Jezus wychował się w Nazarecie.

Podsumowując, nie ma żadnych dowodów na to, że Jezus wyjeżdżał gdziekolwiek poza Palestynę i Egipt. Dowodów na to, że Jezus jako chłopiec udał się do Indii, jest tyle samo, co na to, że poleciał na Księżyc.

Pytanie: W związku z Łk 2 otrzymałem następującą wiadomość e-mail: „Przyczyna obchodów Bożego Narodzenia ma swoje tradycyjne korzenie w rzymskich saturnaliach, które chrześcijaństwo wyparło. W Biblii nie ma żadnego precedensu dla tego święta”.

Odp.: Oto krótka odpowiedź:

a) Nie znamy miesiąca ani roku narodzin Jezusa, więc każdy dzień jest tak samo dobry jak każdy inny.

b) Rzymianie mieli wiele świąt, więc każdy dzień byłby zbliżony do jakiegoś rzymskiego święta.

c) Pierwsi chrześcijanie woleli umrzeć, niż oddawać cześć innym bogom, więc Boże Narodzenie nie miało nic wspólnego z kultem Saturna ani żadnych innych bożków podczas Saturnalii.

d) Wielu wczesnych chrześcijan pochodzenia pogańskiego było niewolnikami, a ponieważ Rzymianie mieli zwyczaj przyznawania swoim niewolnikom tymczasowej wolności na kilka dni w okresie Saturnaliów, był to jedyny czas, kiedy mogli oni opuścić swoje miejsca pracy, aby spotkać się na Boże Narodzenie bez obawy o pościg.

Długą odpowiedź znajdziesz w następnym pytaniu.

P: Czy w Ewangelii Łukasza 2 Boże Narodzenie jest świętem pogańskim i dlaczego obchodzi się je 25 grudnia?

Odp.: Nie, Boże Narodzenie nie jest świętem pogańskim. Nie znamy miesiąca ani dnia, w którym narodził się Jezus. Nie byłoby jednak rozsądne, gdyby wszyscy rolnicy musieli gdzieś się udawać, by poddać się opodatkowaniu albo w czasie żniw, albo w czasie siewu. Istnieją dwa poglądy na temat tego, dlaczego Boże Narodzenie przypada tuż po Saturnaliach: zbieg okoliczności i brak zbiegu okoliczności. Oto dowody na poparcie obu poglądów.

Zbieg okoliczności: Różne kultury obchodziły święta w różnych porach roku. Na przykład starożytni Grecy mieli więcej świąt niż dni zwykłych. Rzymianie obchodzili niewielkie święto ku czci Jowisza w każdą idę (13. lub 15.) miesiąca. Co sześć dni przed tą datą składano ofiarę Junonie i Janusowi. Oto częściowa lista rzymskich świąt.

1 stycznia Dzień poświęcony Janusowi

9 stycznia Agonia (ku czci Janusa)

Luty: sabińskie (nie tylko rzymskie) święto oczyszczenia zwane Februa

15 lutego Luperkalia (nie poświęcone żadnemu bogu)

17 lutego – Quirinalia (poświęcone Marsowi)

27 lutego Pierwsze Equirria (ku czci Marsa)

1 marca Matronalia (ku czci Junony)

14 marca Drugie Equirria (ku czci Marsa)

19 marca Quinquatrus (ku czci Minerwy)

23 marca Tubilustrium (oczyszczenie trąb)

Kwiecień Święto Wenus

25 kwietnia Robigalia (prośba do pleśni o oszczędzenie zboża)

Wiosna? Bachanalia (pijackie, seksualne święto)

15 maja Święto ku czci Merkurego i Mai

26 maja Ambarvalia (o dobre plony)

9 czerwca Vestalia (ku czci Westy)

13–14 czerwca Małe Quinquatrus (ku czci Minerwy)

Miesiąc lipiec został przemianowany na cześć cesarza Juliusza Cezara, który został ogłoszony bogiem.

23 lipca – Neptunalia (w okresie, gdy woda była najbardziej potrzebna)

Miesiąc sierpień został przemianowany na cześć cesarza Augusta, który został ogłoszony bogiem.

9 sierpnia Vinalia rustica (ku czci Wenus)

13 sierpnia Święto Diany (niewolnicy byli uwalniani na jeden dzień)

23 sierpnia – Vulcania (ku czci Wulkana)

4 września Ludi Magni ku czci Jowisza, Junony i Minerwy (Encyklopedia Britannica, wydanie z 1957 r.)

13 września Święto Jowisza (o znaczeniu państwowym)

15 października: Pański Koniec (ofiara dla Marsa)

1 listopada Święto Pomony, bogini żniw

17–24 grudnia Saturnalia (upamiętniające złoty wiek Saturna – niewolnicy byli uwalniani na 8 dni)

Tertulian (198–220 n.e.) w dziele „O bałwochwalstwie”, w rozdziale 10, wspomina również o Quinquatria, Minervalia, Saturnalia, Septimontium oraz święcie „Drogiego Pokrewieństwa”. Nie znamy jednak dokładnych dat niektórych z tych świąt.

Celem wymienienia rzymskich świąt jest to, że niezależnie od tego, kiedy obchodzono Boże Narodzenie, najprawdopodobniej zbiegło się to z jakimś rzymskim świętem.

To nie przypadek: Obchodzenie Bożego Narodzenia 25 grudnia nie było przypadkiem z trzech powodów.

N1. Nie w tych terminach: Niektóre okresy były mniej odpowiednie na Boże Narodzenie niż inne. W dniach 9–24 marca odbywało się wiele walk gladiatorów ku czci Minerwy. Pierwsi chrześcijanie prawdopodobnie nie chcieliby świętować na ulicach, gdy Rzymianie szukali ludzi do walki z dzikimi bestiami. 13 września na pierwszy plan wysuwało się czczenie Marsa, opiekuna państwa. Chrześcijanie nie chcieliby wtedy również rzucać się w oczy.

N2. Rywalizacja z Saturnalami: Obchody Bożego Narodzenia tuż po Saturnalach mogły być celowym posunięciem mającym na celu „konkurowanie” z rzymskim świętem. Pogląd ten zakłada jednak, że Saturnalia były świętem niezwykle ważnym, co niekoniecznie musiało mieć miejsce.

N3. Wielu chrześcijan było niewolnikami: Ponad połowa mieszkańców Cesarstwa Rzymskiego stanowili niewolnicy, a prawdopodobnie jeszcze większy odsetek chrześcijan był niewolnikami. Pogańskie święto Saturnalia dawało chrześcijańskim niewolnikom większą swobodę niż zwykle , ponieważ w tym czasie niewolnicy byli tymczasowo wolni. Dzięki temu mieli wolny czas, by zaplanować i zebrać się na swoje własne święto.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Now That’s a Good Question”, str. 362–364.

P: Czy w Ewangelii Łukasza 2 Boże Narodzenie zostało po prostu zapożyczone z pogańskiego rzymskiego święta Sol Invictus?

Odp.: Nie. Święto Sol Invictus (niepokonanego słońca) obchodzono 23 grudnia, a nie 25 grudnia, kiedy dni zaczynały się wydłużać. Poza tym Boże Narodzenie nie mogło zostać skopiowane z Sol Invictus z dwóch innych powodów.

1) Święto Sol Invictus zostało ustanowione dopiero w latach 270/274 n.e. za panowania cesarza Aureliana, prześladowcy chrześcijan.

2) Efraim, syryjski chrześcijanin (ok. 350–378 r. n.e.), odnotowuje obchodzenie Narodzenia Chrystusa. Wskazuje on, że świętowano je około 13 dni po przesileniu zimowym. („Hymny na Narodzenie”, hymn 4, str. 235). Efraim mieszkał w zachodniej części perskiego imperium Sasanidów, gdzie nie obchodzono świąt ogłoszonych przez cesarza rzymskiego.

W Cesarstwie Rzymskim Grzegorz z Nazjanzu wygłosił kazanie, które niektórzy uważają za jedno z jego najlepszych, z okazji urodzin Chrystusa – albo 25 grudnia 380 r. n.e., albo 6 stycznia 381 r. n.e. (Oracja 38, s. 345–351).

Pytanie: Czy w świetle Łk 2,1 chrześcijanie mogą używać skrótu „Xmas” zamiast „Christmas”?

Odp.: Tak, można. Jak wskazuje R.C. Sproul w książce „Now That’s a Good Question”, str. 364–365, skrótem nie była litera „X”, lecz krzyż, i nie ma w tym żadnego braku szacunku wobec Jezusa.

Pytanie: Dlaczego w Łk 2,1-5 cesarz August miał rzekomo wywołać chaos, nakazując wszystkim powrót do swoich rodzinnych miejscowości?

Odp.: Najpierw przedstawimy twierdzenie sceptyka Isaaca Asimova, a następnie dwie różne odpowiedzi.

W książce „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 929) czytamy wprost: „Rzymianie nie mogliby przeprowadzić tak dziwacznego spisu ludności. Dlaczego mieliby chcieć, aby każda osoba przebywała w mieście swoich przodków, a nie w mieście, w którym faktycznie mieszkała? … Nie, trudno wyobrazić sobie bardziej skomplikowaną sieć nieprawdopodobieństw, a Rzymianie z pewnością nie zorganizowaliby takiego spisu”.

C. Wibius Maksymus, rzymski prefekt Egiptu, nie zgodziłby się z tym. Edykt podatkowy Wibiusza Maksymusa z 104 r. n.e. nakazywał bowiem wszystkim mieszkańcom Egiptu powrót do swoich rodzinnych miast. Nie spowodowałoby to chaosu wśród rolników i biedniejszych ludzi, którzy i tak niewiele podróżowali. Więcej informacji można znaleźć w książce „The Case for Christ” (str. 135) oraz w „Wycliffe Bible Dictionary” (str. 414), gdzie podano, że dekret ten jest udokumentowany w dziele Deissa „LAE” (str. 271).

Własna decyzja Józefa: Jeśli chodzi o powrót Józefa do Betlejem w porównaniu z uznaniem Nazaretu za swoje rodzinne miasto, ewangelie w rzeczywistości nie twierdzą, że cesarz August nakazał wszystkim mieszkańcom imperium powrót do swoich rodzinnych miast. Być może Józef miał swoje własne powody ( ) i albo uznał za ważne, by z własnej woli zarejestrować się jako potomek linii królewskiej, albo otrzymał takie polecenie od anioła. Jednak Józef nie był jedyną osobą, która uznała za konieczne udanie się na spis ludności, o czym świadczy fakt, że gospody w Betlejem były pełne.

Pytanie: Dlaczego w Łk 2,1 Józef opuścił swój dom i powrócił do swojego miasta rodzinnego?

Odp.: Istnieją dwie równoległe odpowiedzi.

Powód niebiański: Bóg w swojej opatrzności tak to zaaranżował, aby spełniło się proroctwo, że Jezus narodzi się w Betlejem.

Powód praktyczny: Albo sam Józef po prostu chciał wrócić do swojego rodzinnego miasta, albo ludzie musieli powrócić do swoich rodzinnych miejscowości, aby zapewnić, że nikt nie zostanie pominięty podczas spisu ludności. Podobny wymóg, zgodnie z którym każdy musiał powrócić do swojego rodzinnego miasta, zawarty był w edykcie dotyczącym spisu ludności w Egipcie z 104 r. n.e. Prefekt, C. Vibius Maximus, napisał: „W związku ze zbliżającym się spisem ludności według gospodarstw domowych konieczne jest powiadomienie wszystkich, którzy z jakiegokolwiek powodu przebywają poza swoimi okręgami administracyjnymi, aby powrócili do domów w celu wypełnienia zwyczajowego nakazu spisu oraz pozostali na swoich własnych gruntach rolnych”. Więcej informacji można znaleźć w książce F.F. Bruce’a *The New Testament Documents: Are They Reliable?* (IVP, str. 86–87).

Pytanie: Co wiemy o Kwiryniuszu z Łk 2,2?

Odp.: Kwiryniusz dwukrotnie pełnił funkcję namiestnika. Po raz pierwszy miało to miejsce między 12 a 6 r. p.n.e., kiedy to dowodził kampanią wojenną przeciwko Homanadensom w Anatolii (współczesna Turcja). Po raz drugi Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii, począwszy od 6 r. n.e., zgodnie z inskrypcją. Nie dysponujemy informacją, w której prowincji Kwiryniusz pełnił funkcję namiestnika za pierwszym razem. Istnieją dwa poglądy:

Sir William Ramsay twierdzi, że Kwiryniusz po raz pierwszy był namiestnikiem Syrii. (Syria sąsiaduje z górami Anatolii). Chociaż dysponujemy kompletnymi danymi dotyczącymi namiestników Syrii z tego okresu, a Kwiryniusz nie jest w nich wymieniony aż do 6 r. n.e., mógł on pełnić funkcję specjalnego dodatkowego namiestnika na czas tej kampanii wojskowej.

F.F. Bruce uważa, że Kwiryniusz był prawdopodobnie namiestnikiem Galacji, która leży w Anatolii.

Na marginesie należy zauważyć, że wiele faktów dotyczących starożytnego świata nie da się udowodnić. Na przykład monety z Damaszku nie zawierają żadnych wzmianek o rzymskiej okupacji tego miasta w latach 34–62 n.e. Mamy jednak pewność, że Rzymianie rządzili wówczas Damaszkiem. Podobnie, gdy cesarz Klaudiusz wygnał Żydów z Rzymu w latach 49–50 n.e., Józef Flawiusz nigdy nie wspomniał o tym wydarzeniu – uczynili to jedynie Swetoniusz i Łukasz. Więcej informacji na temat Kwiryniusza można znaleźć na stronie http://www.biblehistory.net/newsletter/cyrenius.htm. Zobacz również: „The New Testament Documents: Are They Reliable?” autorstwa F.F. Bruce’a (str. 86–87), „Encyclopedia of Bible Difficulties” (str. 365–366) oraz „When Critics Ask” (str. 383–385).

Pytanie: W Łk 2,1-5 – kiedy odbywały się spisy ludności w Imperium Rzymskim?

Odp.: Spis ludności był ważny dla ustalenia stawek podatkowych, a Rzymianie chcieli je przeprowadzać, aby bardziej równomiernie (i dokładniej) opodatkować ludność.

W 44 r. p.n.e. Rzymianie nakładali podatki na Żydów (choć bez spisu ludności), jak wynika z dzieła Józefa Flawiusza „Starożytności żydowskie”, księga 14, rozdział 271.

W latach 8–4 p.n.e. August przeprowadził trzy spisy ludności, z których drugi miał miejsce w latach 8–4 p.n.e. August odnotowuje, że po raz pierwszy zarządził spis ludności w 8 r. p.n.e., w dziele „Res Gestae 8” – „Czyny Augusta”. Przeprowadzenie spisu zajęłoby kilka lat. W „Encyklopedii trudności biblijnych” (s. 366) wspomniano o spisie ludności w 7 r. p.n.e.

6/7 r. n.e. Archelaus został pozbawiony tronu, a jego ziemie przyłączono do Syrii. Józef Flawiusz (93–94 r. n.e.) („Starożytności żydowskie” 17.13:5, str. 375) pisze, że Cyreniusz „spisał ich majątek”, a więcej na temat Cyreniusza mówi w „Starożytnościach żydowskich” 18.1.1, str. 376. Jest to najprawdopodobniej ten sam spis ludności, o którym mowa w Dziejach Apostolskich 5:37.

Spis ludności rzymski z 20 r. n.e., a następnie co 14 lat, zgodnie z Papirusem z Oksyrynchos 225 (w: Milligan, „Greek Papyri”, s. 44–47). Więcej na ten temat można znaleźć w „Wycliffe Bible Dictionary” (s. 319, 414) oraz w „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (s. 71–72).

W 104 r. n.e. w Egipcie przeprowadzono spis ludności pod kierownictwem Wibiusza Maksymusa. Miało to miejsce 14 × 6 lat po spisie z 20 r. n.e.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Bible Difficulties & Seeming Contradictions”, str. 68–69, oraz na stronie http://www.biblehistory.net/newsletter/cyrenius.htm.

Pytanie: Czy w Łk 2:1-5 Łukasz pomylił ten spis ludności ze spisem, który miał miejsce w 6 r. n.e. pod nadzorem Kwiriniusza, o którym mowa w Dz 5:37?

Odp.: Nie, z dwóch powodów.

a) Łukasz, który wspomniał o spisie ludności w Dziejach Apostolskich 5:37, raczej nie pomyliłby go ze spisem ludności poprzedzającym narodziny Jezusa.

b) Sam Łukasz zdawał sobie sprawę z możliwości pomylenia tych wydarzeń i najprawdopodobniej właśnie dlatego w Łk 2,2 czytamy: „([To] był pierwszy spis ludności, który odbył się za czasów, gdy Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii.)”. Wskazuje to wyraźnie, że Łukasz wiedział, iż miało miejsce więcej niż jedno spisy ludności. Z drugiej strony należy zauważyć, że słowo [To] nie występuje w tekście greckim, a słowo „pierwszy” można przetłumaczyć jako „wcześniejszy”. Zatem Łk 2,2 może również oznaczać: „Miało to miejsce jako spis ludności poprzedzający objęcie przez Cyreniusza urzędu namiestnika Syrii”, zgodnie z publikacją „Bible Difficulties & Seeming Contradictions”, str. 71.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Bible Difficulties & Seeming Contradictions”, str. 68–69.

Pytanie: Czy w Łk 2,2 Jezus narodził się za panowania Heroda Wielkiego, który zmarł w 4 r. p.n.e., czy też za czasów Kwiryniusza, namiestnika Syrii, w 6 r. n.e., jak podano w Łk 2,2?

Odp.: Jezus urodził się przed śmiercią Heroda, około 4 r. p.n.e. Najpierw przedstawimy dwie możliwe odpowiedzi, a następnie tę bardziej prawdopodobną.

Odpowiedź 1: F.F. Bruce wspomina w książce *The New Testament Documents: Are They Reliable?* (IVP), str. 86–87, że wielu gramatyków tłumaczy grecki tekst z Łk 2,2 jako „przed” objęciem urzędu przez Kwiryniusza, a nie „podczas”. *The Baker Encyclopedia of Christian Apologetics*, str. 430–431, wspomina o tym, ale preferuje trzecie wyjaśnienie.

Odpowiedź 2: Tertulian (198–220 r. n.e.) w dziele „Przeciw Marcionowi”, tom 4, rozdz. 19, str. 378, uważał, że imię „Kwiryniusz” zastąpiło imię „Saturninus”. Z historii wiemy, że Sentius Saturninus był namiestnikiem Syrii w latach 8–6 p.n.e., aż do momentu, gdy zastąpił go Varus, sprawujący tę funkcję w latach 6–3 p.n.e.

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Kwiryniusz był namiestnikiem dwukrotnie, a wiemy, że po raz drugi pełnił tę funkcję w 6 r. n.e. Po raz pierwszy był namiestnikiem w latach 12–6 p.n.e., w okresie narodzin Jezusa, kiedy to prowadził kampanię wojenną przeciwko Homanadensom w Anatolii. Nie wiemy jednak, w jakiej prowincji pełnił funkcję namiestnika po raz pierwszy.

Sam Łukasz najwyraźniej zdawał sobie sprawę z możliwości pomyłki dotyczącej Kwiryniusza, ponieważ w wersecie 2 czytamy: „Był to pierwszy spis ludności…”, co sugeruje, że za rządów Kwiryniusza odbyło się więcej niż jeden spis ludności.

Zobacz książkę F.F. Bruce’a *The New Testament Documents: Are They Reliable?* (s. 86–87), zawierającą omówienie wszystkich tych poglądów, a także *Encyclopedia of Bible Difficulties* (s. 365–366) oraz *When Critics Ask* (s. 383–385), gdzie można znaleźć więcej informacji.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Łk 2,34, Jezus spowodował, że wielu w Izraelu doświadczyło wzlotów i upadków?

Odp.: Wielu, którzy na pozór wydawali się bliscy Bogu, okaże się hipokrytami, dalekimi od Niego. Wielu, którzy byli niegodziwymi grzesznikami, nawróci się i przyjdzie do Boga. Jezus będzie światłem nie tylko dla Żydów, ale także dla pogan, jak prorokował Symeon w Ewangelii Łukasza 2:32. Niektórym Żydom może się to nie podobać.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1375.

P: Jak to możliwe, że w Łk 2,37 Anna, mając około 84 lat, mogła wówczas służyć Bogu?

Odp.: Nie musi to oznaczać, że miała 84 lata, ale raczej, że była wdową od 84 lat, co oznaczałoby, że miała ponad sto lat. Ludzie, dysponujący niewielką ilością skutecznych lekarstw, odżywiający się chlebem, niewielką ilością mięsa, mlekiem, owocami i niewielką ilością warzyw, mogli mimo to żyć długo. Paradoksalnie jednak średnia długość życia wynosiła nieco ponad 30 lat. Powodem tego było to, że prawie połowa wszystkich dzieci umierała, zanim osiągnęła dorosłość. Pomyśl o czasach, kiedy jako dziecko potrzebowałeś opieki medycznej – co by było, gdybyś nie mógł jej uzyskać?

W każdym razie nawet w wieku 84 lat Anna nadal przebywała w Świątyni, oddając cześć Bogu i służąc Mu. Nawet w wieku 84 lat Bóg miał dla niej nowe i szczególne zadanie – głoszenie Słowa o Mesjaszu. Oddawanie czci Bogu, służenie Mu oraz głoszenie Słowa o Mesjaszu to zadania, które my również powinniśmy aktywnie realizować, niezależnie od naszego wieku.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronach 1375–1376.

Pytanie: Skoro łaska jest niezasłużoną łaską, to w jaki sposób łaska Boża spoczywała na Jezusie, o czym mowa w Łk 2,40?

Odp.: Wyrażono tu, że Jezus posiadał łaskę Bożą; oznacza to, że Bóg Ojciec był zadowolony z tego, jak Jezus dorastał, oraz że Bóg Ojciec i Duch Święty wzmacniali ludzki rozwój Jezusa. Więcej informacji można znaleźć również w omówieniu Łk 2,52.

P: Czy w Łk 2,43-50 Jezus okazał nieposłuszeństwo swoim rodzicom, a być może nawet zgrzeszył, nie wracając do nich?

Odp.: Nie, Jezus nie złamał żadnego z poleceń swojej matki. Maryja mogła pomyśleć, że Jezus był nieposłuszny, opierając się na Łk 2,48. Czasami jednak rodzice mylą się, sądząc, że ich dzieci nie postępują właściwie. Nigdy nie wydali polecenia, którego Jezus by nie wykonał, a Jezus mógł nawet nie zdawać sobie sprawy, że już odeszli.

Ogólnie rzecz biorąc, dzieci powinny być posłuszne swoim rodzicom. Jeśli jednak nasi rodzice sprzeciwiają się nakazowi Boga, w tej konkretnej kwestii musimy być posłuszni Bogu, a nie naszym rodzicom.

Pytanie: Czy w Łk 2,49 Jezus odparł swojej matce?

Odp.: Nie. Grzeczne wyjaśnienie, dlaczego znajdowałeś się w danym miejscu, nie jest pyskowaniem wobec rodziców. Jezus rozmawiał ze swoją matką, ale nie pyskował do niej.

P: W Łk 2,52, skoro nikt nie zyskuje łaski u samego siebie, a Jezus jest Bogiem, w jaki sposób Jezus zyskał łaskę u Boga?

Odp.: W Biblii słowo „Bóg”, gdy nie odnosi się do bożka, czasami oznacza Boga Ojca, czasami Boga Syna, czasami Boga Ducha Świętego, a czasami Boga w Trójcy Świętej. W tym miejscu oznacza Boga Ojca i Ducha Świętego.

Ponadto Bóg Ojciec pełni rolę Boga wobec Boga Syna, co jasno pokazuje List do Hebrajczyków 1:9, gdzie czytamy: „Dlatego Bóg, twój Bóg…” (NIV). Zgodnie z Listem do Hebrajczyków 5:7-8, nawet Jezus, przebywając na ziemi, uczył się uległości i posłuszeństwa.

Pytanie: W Łk 3,1 – kiedy dokładnie przypadał piętnasty rok panowania Tyberiusza?

Odp.: Istnieje dwuletnia niepewność co do „piętnastego roku panowania Tyberiusza”, ponieważ przez dwa lata Tyberiusz był współcesarzem Augusta. Jeśli liczyć od momentu, gdy został współcesarzem, oznaczałoby to, że posługa Jana miała miejsce w latach 26–27 n.e. Jeśli jednak liczyć od momentu, gdy Tyberiusz został jedynym cesarzem, byłby to okres 28–29 r. n.e. Większość badaczy zgadza się jednak, że chodzi o tę drugą datę. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w: „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 480; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 854 oraz str. 857–858; a także w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 809.

Pytanie: Jakie pozabiblijne dowody na istnienie Lizaniasza, tetrarchy z Abilene, w piętnastym roku panowania Tyberiusza (27–28 r. n.e.) można znaleźć w Łk 3,1?

Odp.: Sto lat temu nie było żadnych. Lysanias z Abilene, stracony w 34 r. p.n.e., żył zbyt wcześnie, by mieć jakiekolwiek znaczenie.

W XX wieku sytuacja uległa zmianie. Odkryto inskrypcję o treści: „Na zbawienie Panów Cesarskich i całej ich rodziny, od a Nymphaeusa, wyzwoleńca Lysaniasza, tetrarchy”. Słowa „Panowie Cesarscy” pozwalają datować tę inskrypcję na okres między 14 a 29 r. n.e.

Więcej informacji można znaleźć w książkach „The New Testament Documents: Are They Reliable?” autorstwa F.F. Bruce’a (IVP), str. 87–88 oraz „The Case for Christ” autorstwa Lee Strobela, str. 130.

Pytanie: Dlaczego w Łk 3,2 Ananas i Kajfasz są tutaj wymienieni jako „kapłaństwo”?

Odp.: W danym czasie mógł być tylko jeden arcykapłan. Annasz był arcykapłanem, dopóki Rzymianie nie postanowili go zdetronizować. W związku z tym arcykapłanem został Kajfasz, zięć Annasza, ale Annasz nadal wywierał wpływ za kulisami. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 854.

P: Czy uważasz, że wszyscy, którzy przyszli zobaczyć Jana Chrzciciela (Łk 3:7), byli szczerzy?

Odp.: Niekoniecznie. Być może przybyli tylko po to, by „obejrzeć przedstawienie”. Przybyli również faryzeusze i saduceusze, a Jan ich zganił. Oczywiście niektórzy mogli początkowo przyjść jedynie jako „turyści”, ale potem słuchali i doszli do nawrócenia.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1377 oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 855.

P: Co oznacza w Łk 3,9 wyrażenie „siekiera jest już przyłożona do korzenia”?

Odp.: W sadzie drzewo, które nie wydaje owoców, powinno zostać ścięte, aby zrobić miejsce dla takiego, które je wydaje. Dotyczy to również sadu Bożego. Jan Chrzciciel ostrzega, że sąd Boży jest bliski i wykorzeni drzewo, które nie wydaje dobrych owoców w postaci przyjęcia Mesjasza. Tak wynika z NIV Study Bible, str. 1541, New Geneva Study Bible, str. 1608, New International Bible Commentary, str. 1192–1193, The Bible Knowledge Commentary: New Testament, str. 211 oraz Evangelical Bible Commentary, str. 809.

„Siekiera przyłożona do korzeni” NIE oznacza, że to my sami powinniśmy wycinać nasze złe korzenie. Jan Chrzciciel raczej grozi tym, co uczyni Bóg.

Istnieją jednak dwie możliwości i obie mogą być prawdziwe.

Indywidualnie: Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1378) stwierdza: „Przyjście Chrystusa miało sprawdzić prawdziwość ludzkiej skruchy. Ci, którzy nie wykazali owoców skruchy, zostaliby potępieni”.

W odniesieniu do całego narodu: jeśli naród żydowski odrzuciłby Mesjasza, Chrystus przekląłby drzewo figowe (Mk 11:13-14, 20-21) i wyciąłby te gałęzie, jak mówi List do Rzymian 11:17-20.

Pytanie: Dlaczego w Łk 3,12-13 Jezus skierował te słowa do celników?

O: Poborcy podatkowi byli pogardzani nie tylko dlatego, że pobierali podatki dla znienawidzonego rządu rzymskiego, ale także dlatego, że słynęli z tego, że pobierali więcej, niż im nakazano. W Imperium Rzymskim poborcy podatkowi nie otrzymywali stałego wynagrodzenia. Zamiast tego każdy poborca był odpowiedzialny za przekazanie rządowi rzymskiemu ustalonej kwoty pieniędzy. Wszystko, co wykraczało poza tę kwotę, mógł zatrzymać dla siebie. Tak więc poborcy podatkowi mieli swobodę pobierania tak dużo, ile tylko mogli. Jezus powiedział poborcom podatkowym, aby pobierali tylko to, co powinni, co obejmowało rozsądną kwotę dla nich samych. Jezus NIE kazał im przestać być poborcami podatkowymi. Rzeczywiście, dla ludzi lepiej byłoby mieć uczciwego, cieszącego się dobrą reputacją poborcę podatkowego, niż gdyby ten zrezygnował, a jego miejsce zajął nieuczciwy poborca.

Pytanie: Dlaczego w Łk 3,14 Jezus po prostu powiedział rzymskim żołnierzom, by zadowalali się swoim żołdem?

Odp.: To proste stwierdzenie oznaczało, że nie powinni okradać ani wyłudzać od innych. Rzymski świat polityczny opierał się na wykorzystywaniu władzy do gromadzenia bogactwa, a Jezus powiedział, że nie powinni oni używać bezprawnych środków do zdobywania bogactwa. Jednak Jezus nie nakazał rzymskim żołnierzom, by przestali być żołnierzami.

P: Jak wyglądało chrzest Jezusa Duchem Świętym i ogniem, o którym mowa w Łk 3,16-17?

Odp.: Apostołowie zostali ochrzczeni Duchem Świętym, a nad ich głowami pojawiły się języki ognia w Dziejach Apostolskich 2. Od tego momentu chrzest Duchem Świętym jest przeznaczony dla wszystkich wierzących. Jednak ogień w tym kontekście najprawdopodobniej oznacza sąd nad tymi, którzy odrzucają jedyne Boże środki zbawienia. Inni postrzegają ten ogień raczej jako oczyszczenie. Jeszcze inni uznają, że oznacza on jedno i drugie.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 856–857 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1378.

Pytanie: W Łk 3,21 Jan chrzcił w imię pokuty, dlaczego więc Jezus przyjął chrzest?

Odp.: Jezus jest bezgrzeszny, więc nie musiał pokutować za nic. Dlatego właśnie Jan zapytał, dlaczego to Jezus przyjmuje chrzest, a nie Jan. Jezus przyjął chrzest, aby właściwie wypełnić wszystko, co powinien uczynić Żyd. Utożsamił się z Janem i jego chrztem, choć później miał udzielić chrztu o większym znaczeniu. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 859.

P: W jaki sposób fragment z Łk 3,22 obala doktrynę pentekostalizmu jednościowego?

Odp.: Duch Święty zstąpił w postaci gołębia. Jezus nie jest tym gołębiem, a gołąb nie jest Jezusem. Kiedy Ojciec przemówił z nieba, Jezus nie tylko „rzucał swoim głosem”, jak brzuchomówca. Jezus nie oszukiwał ludzi, sprawiając wrażenie, że przemawia ktoś inny, podczas gdy w rzeczywistości to tylko On ich zwodził.

P: Czy podczas chrztu Jezusa głos przemówił do ludzi otaczających Jezusa w Ewangelii Mateusza, czy tylko do samego Jezusa (Jesus, Interrupted, str. 39–40)? W Ewangelii Mateusza 3:17 Ojciec mówi: „To jest mój Syn…”, a w Ewangelii Marka 1:11 i Łukasza 3:22 Ojciec mówi: „Ty jesteś moim Synem…”.

Odp.: Z jednej strony Ojciec mógł przemówić dwukrotnie – raz do ludzi, a raz, słyszalnie lub niesłyszalnie, do Jezusa. Z drugiej strony Ojciec mógł po prostu wypowiedzieć tylko jedno zdanie. W wielu miejscach autorzy ewangelii nie podaj nych, dokładnych cytatów, lecz sedno lub znaczenie tego, co zostało przekazane. Łatwo zapomnieć, że we starożytnych pismach nie znano współczesnych cudzysłowów. Niezależnie od tego, z tekstów wszystkich trzech autorów jasno wynika, że Ojciec przekazał, iż Jezus jest Jego umiłowanym Synem, w którym ma upodobanie.

Pytanie: Kto jest synem Helego w Łk 3,23?

Odp.: W języku greckim nie ma słów „syn”, jest tam tylko „Heli”. To Maria była córką Heliego, a Heli był biologicznym dziadkiem Jezusa.

P: Dlaczego w Łk 3,23 wiele tłumaczeń podaje, że Jezus był „jak sądzono” synem Józefa, skoro wyrażenie „jak sądzono” nie występuje w tekście greckim? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmed Deedat.)

Odp.: Deedat myli się w tej kwestii. Wyrażenie to występuje w greckim tekście. Można je znaleźć w „The Greek New Testament” autorstwa Alanda i innych (wydanie trzecie), a także w wydaniu czwartym, w „Green’s Literal Translation” oraz w „Nestle-Aland Novum Testamentum Graece”.

W rzeczywistości jednak, choć Józef nie był biologicznym ojcem Jezusa, był jego prawnym ojcem.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Łk 3,23-33 Maria pochodziła z rodu Judy, skoro w Łk 1,5 Elżbieta była z rodu córek Aarona, a w Łk 1,36 Maria i Elżbieta były kuzynkami?

Odp.: Biblia nie precyzuje, z jakiego plemienia pochodziły ich matki.

Dlatego Maria i Elżbieta mogły być kuzynkami na podstawie następujących możliwości:

Obie matki były siostrami: gdyby ich matki pochodziły z nieokreślonego plemienia.

Matka Marii i ojciec Elżbiety byli rodzeństwem: gdyby matka Marii była siostrą ojca Elżbiety, a zatem matka Marii pochodziłaby z rodu Aarona i Lewiego.

Ojciec Marii i matka Elżbiety byli rodzeństwem: ojciec Marii był bratem matki Elżbiety, a zatem matka Elżbiety pochodziłaby z plemienia Judy.

Jeden z muzułmanów uznał to za dowód, że Maria wywodziła się z rodu Aarona. Jest to ważne dla muzułmanów, ponieważ gdyby Maria nie pochodziła z rodu Aarona, oznaczałoby to, że Koran zawiera błąd. Muzułmanie ogólnie wierzą, że Koran na ziemi jest wierną, słowo w słowo kopią Koranu zapisanego na tablicach w Niebie (Sura 85:20-22).

Podobną odpowiedź można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronie 381.

Pytanie: Jak te trzy pokusy z Łk 4:1-16 mają się do tego, z czym borykają się ludzie?

Odp.: Trzy pokusy Jezusa dotyczyły potrzeb materialnych, zdobycia władzy poprzez kompromis ze złem oraz sprawdzenia mocy i woli Boga. Rządy utrzymują ludzi w posłuszeństwie za pomocą żywności lub korzyści finansowych, władzy uzyskanej poprzez kompromis z moralnością oraz całkowitego bezpieczeństwa przed rzeczywistymi lub wyimaginowanymi zagrożeniami.

Ogólnie rzecz biorąc, pokusy odwołują się do naszego ciała, naszej duszy lub naszego ducha. 1 List Jana 2:16 klasyfikuje pokusy jako pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pychę życia w świecie ( ). Należy zauważyć, że szatan ubrał wszystkie trzy pokusy w religię, cytując nawet Pismo Święte. Szatan prawdopodobnie zna Pismo Święte lepiej niż jakikolwiek śmiertelny człowiek na ziemi.

Izraelici wędrujący po pustyni mieli pokusę, by polegać na codziennym zaopatrzeniu w mannę od Boga, zamiast gromadzić jej nadmiar lub narzekać na brak mięsa, jak wspomniał Mojżesz w Księdze Powtórzonego Prawa 8:3. Mojżesz ostrzegł ich w Księdze Powtórzonego Prawa 6:10-12, że gdy wkroczą do ziemi obiecanej, ogarnie ich pycha. Izraelici wystawili Boga na próbę w Massah, jak opisano w Księdze Powtórzonego Prawa 6:16. Innymi słowy, Jezus przeszedł przez te same rodzaje pokus, z jakimi borykali się Izraelici podczas Wyjścia, jednak Jezus pokonał je wszystkie. Jezus stał się dla nas przykładem zwycięstwa nad pokusą, o czym mowa w Liście do Hebrajczyków 4:14-16; 5:8.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1192), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1380–1381), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 213) oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8 (str. 863–864, 865).

Pytanie: W Łk 4,1-16, w jaki sposób istnieją „skróty” do wypełnienia woli Bożej?

Odp.: Jezus wiedział, że ma być ich Mesjaszem, a szatan w dogodny sposób zaproponował Mu trzy „skróty” do wypełnienia Bożej woli dotyczącej Jego życia. Gdyby Jezus użył swojej mocy, by zamienić kamień w chleb dla wszystkich, ludzie podążyliby za kimś, kto w cudowny sposób zaspokajałby ich fizyczne potrzeby. Gdyby Jezus miał pełną władzę nad narodami, podążyliby za kimś, kto potrafiłby zwyciężać dzięki swojej potędze. Gdyby Jezus w cudowny sposób przeżył upadek ze świątyni, ludzie prawdopodobnie by Go przyjęli, a Jezus nie musiałby iść na krzyż.

Być może mamy szlachetny cel, jakim jest czynienie czegoś dla Boga lub przybliżanie ludzi do Chrystusa. Jeśli jednak będziemy wystarczająco się postarać, szatan zadba o to, byśmy zawsze znaleźli „skrót” do osiągnięcia naszego szlachetnego celu, wykorzystując środki, które nie podobają się Bogu. Przekupstwo, przymus, zastraszanie i spektakularne gesty to środki, których nie powinniśmy stosować. Na przykład, gdyby ktoś oferował innym żywność, pomoc charytatywną, opiekę medyczną lub inne rzeczy za darmo, ale tylko osobom wyznającym tę samą religię co on lub pod warunkiem, że się nawrócą, byłoby to przekupstwem. Słyszałem o ludziach, którym obiecano pieniądze, jeśli nawrócą się na islam. Nie jest to jednak „skrót”, z którego chrześcijanie powinni korzystać. Kiedy Pizarro i jego hiszpańscy konkwistadorzy podstępnie pojmali króla Inków Atahualpę i zmusili jego poddanych do zapłacenia okupu w wysokości 24 ton złota i srebra, powiedzieli mu, że może albo umrzeć w męczarniach, spalony na stosie, albo szybko, uduszony, jeśli zgodzi się przyjąć chrzest jako chrześcijanin [katolicki]. To było nikczemne.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 213–214.

Pytanie: Co byłoby złego w zamianie kamieni w chleb, o czym mowa w Łk 4:3-4?

Odp.: W zasadzie nic, ale to mija się z celem. Czterdzieści dni to długi czas bez jedzenia; ludzkie ciało nie jest w stanie tego wytrzymać w naturalny sposób, choć Mojżesz tego dokonał w Księdze Powtórzonego Prawa 9:9. Niektóre z tych szarych wapiennych skał mogły nieco przypominać bochenek chleba. Jezus mógł skrócić swój post, wykorzystując swój status i autorytet jako Syna Bożego, by zamienić kamienie w chleb. Oczywiście Jezus mógł też po prostu udać się do najbliższego miasta i kupić chleb, jak to prawdopodobnie często robił w innych okolicznościach. Jednak Jezus polegał na Duchu Świętym, który w nadprzyrodzony sposób podtrzymywał Go przy życiu, zamiast ufać własnym mocom.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 810), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1380), „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 487) oraz „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 862, 863).

Pytanie: Co ma znaczenie w kontekście szczytu świątyni w Łk 4,9?

Odp.: Istniała tradycja rabiniczna, zgodnie z którą Mesjasz miał pojawić się na szczycie świątyni, jak podają Strack i Billerbeck w dziele „Komentarz do Nowego Testamentu na podstawie Talmudu i Midraszu” 1:151. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Expositor’s” tom 8, str. 864–865.

P: Co fragment Łk 4,13-14 mówi o pokusie i grzechu?

Odp.: Pokusa nie jest grzechem. Jezus był poddawany ciężkim pokusom, ale nigdy nie zgrzeszył. Kiedy jesteśmy kuszeni, by zrobić coś złego, a zbliżamy się do Boga i nie grzeszymy, to fakt, że nie zgrzeszyliśmy, podoba się Bogu, a nie to, że byliśmy kuszeni. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1381.

Pytanie: Dlaczego w Łk 4,19 Jezus zacytował tylko część Iz 61,2, a nie ostatnią część: „I dzień pomsty naszego Boga”?

Odp.: Jezus przedstawił siebie jako czytającego ze zwoju Księgi Izajasza i właśnie to uczynił. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. W ówczesnej Biblii hebrajskiej księgi nie były podzielone na wersety, tak jak w naszej.

2. Jezus poprawnie zacytował Izajasza, ale nie zacytował całego wersetu.

3. Dzisiaj często cytujemy wersety niekompletnie. Zgodnie z naszą konwencją używamy trzech kropek, ale w tamtych czasach taka konwencja nie istniała.

4. Jezus powiedział, że to, co przeczytał, spełniło się na ich oczach. Gdyby Jezus zacytował ostatnią część, nie byłoby to już prawdą.

5. Ta część Księgi Izajasza jest podobna do wielu innych proroctw Izajasza; mają one podwójne wypełnienie. Innym przykładem podwójnego wypełnienia jest Izajasz 7:14-17.

Jezus wypełnił jedynie pierwszą część tego wersetu podczas swojego pierwszego przyjścia. Ostatnią część wypełni podczas swojego drugiego przyjścia. Więcej informacji można znaleźć w książkach „When Critics Ask” (str. 387), „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1382) oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1 (str. 489–490).

Pytanie: Czy w Łk 4:25 i Jk 5:17 mowa jest o tym, że za czasów Eliasza nie padało przez trzy i pół roku, czy tylko przez trzy lata, jak rzekomo sugeruje 1 Krl 18:1?

Odp.: 1 Król. 18:1 nie precyzuje, czy chodzi o trzeci rok od początku suszy, trzeci rok głodu, czy też trzeci rok, w którym Eliasz przebywał u wdowy w Zarefacie ( ). Ponadto wyrażenie „w trzecim roku” może oznaczać okres po upływie trzech lat.

Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronie 530.

P: Czy w Łk 4:28-32 to, że wszystko idzie dobrze, jest znakiem, że robisz to, czego Bóg od ciebie oczekuje?

Odp.: Jezus wypowiedział właściwe słowa w Łk 4,28-32, a jednak sprawy wcale nie potoczyły się pomyślnie; chcieli Go zabić. Czasami twoje słowa wywołują konflikt, a to może być właśnie tym, czego Bóg oczekuje. Z drugiej strony Łk 6,26 mówi: „Biada wam, gdy wszyscy ludzie będą o was dobrze mówić! Tak bowiem czynili ich ojcowie wobec fałszywych proroków”.

Początkowo wszystko układało się dobrze. Potem jednak Jezus ujawnił ich ukryte nastawienie dotyczące wyższości własnego narodu oraz brak troski o innych.

Więcej informacji znajdziesz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 868.

Pytanie: Dlaczego w Łk 4,34-35.41 Jezus zgromił demona, który mówił prawdę?

Odp.: Demon nie próbował wielbić Jezusa, ale prawdopodobnie starał się przedstawić Go w złym świetle. Jezus nie był zainteresowany wykorzystaniem świadectwa demona, negocjowaniem z nim, ani nawet rozmową z nim; my również nie powinniśmy wykazywać w tym zakresie żadnego zainteresowania.

Jezus nie był zainteresowany przedwczesnym, nieodpowiednim ogłoszeniem tego, kim był. Inną sytuacją, w której demon mówiący prawdę został zganiony, jest fragment z Dziejów Apostolskich 16:16-18. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 872.

Pytanie: Co jest interesującego w uzdrowieniu teściowej Piotra z gorączki, o którym mowa w Łk 4,38-39?

Odp.: Kiedy ktoś wraca do zdrowia po gorączce, zazwyczaj jest bardzo osłabiony, je niewiele i dopiero stopniowo odzyskuje siły. Jednak teściowa Piotra natychmiast odzyskała siły i była w stanie im służyć. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1383, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 215, oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 492.

P: Dlaczego w Łk 4,40 ludzie przynosili chorych do Jezusa o zachodzie słońca?

Odp.: Był to wieczór po szabacie; czekali, aż tylko szabat się skończy.

P: Dlaczego w Łk 4,42-43 Jezus nie pozostał dłużej z ludźmi, którzy chcieli Go jeszcze dłużej słuchać?

Odp.: Jezus miał do przekazania przesłanie i musiał udać się również do innych miast. Uczniowie Jezusa, w tym nie tylko Dwunastu, ale także Siedemdziesiąt i inni, mogli wrócić później.

W naszej służbie czasami trudno jest rozpoznać, kiedy należy przejść do kolejnej okazji. Jezus miał jasne poczucie tego, co jest ważne, ale nie odczuwał desperackiej pilności. Miał raczej wyczucie odpowiedniego momentu i podejmował różne działania w różnych „okresach”.

Pytanie: Co było takiego wyjątkowego w łodzi Piotra, o której mowa w Łk 5,1?

Odp.: Nic szczególnego. Wiele osób posiadało łodzie, a łódź Piotra nie wyróżniała się niczym szczególnym. Była jednak bardzo przydatna Jezusowi, który mógł dzięki niej oddalić się od tłumów i głosić im kazania. Jego głos dobrze roznosił się nad wodą. Coś zwyczajnego, jak zwykła łódź, może stać się czymś wyjątkowym, gdy oddamy to Bogu, aby mógł z tego korzystać tak, jak zechce.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronach 1383–1384.

P: Czym różni się łowienie ryb od łowienia ludzi w Łk 5,1-11?

Odp.: Analogia, metafora czy przypowieść pojawiają się w Biblii, by przekazać pewną prawdę, ale nie można ich nadmiernie rozciągać, by wyjaśniać kwestie, których nie miały na celu wyjaśnić. W metaforze chodzi o to, by łowić ludzi tak, jak łowiono ryby. Jednak rybacy łowią żywe ryby, by je zabić, podczas gdy uczniowie zostali powołani, by łowić zmarłych ludzi i przywrócić im życie. Oczywiście podczas łowienia ryb można chcieć złowić największą rybę. W łowieniu ludzi nie ma preferencji co do tego, czy ktoś jest bogaty, biedny, kobietą, mężczyzną, niewidomym, kulawym, młodym, starym itp. Podczas łowienia można natknąć się na gałęzie i inne przeszkody, ale i tak kontynuuje się łowienie.

Jak często łowisz ryby?

Pytanie: W Łk 5,3-4 Jezus poprosił Szymona, by wypłynął na połów w najgorętszej porze dnia. Jak reagujesz, gdy ktoś udziela ci rady, a ty uważasz, że wie mniej na ten temat niż ty?

Odp.: Piotr był pokorny i otwarty na naukę, biorąc pod uwagę, że Jezus może wiedzieć coś, czego on sam nie wie. Kiedy Bóg mówi ci coś, co może nie wydawać ci się najlepszym sposobem postępowania, możesz zadać sobie pytanie: „Czy masz wiarę płytką, czy głęboką?”.

Z drugiej strony, jeśli ktoś uważa, że wie więcej, a tak naprawdę wie mniej, możesz docenić jego szczery wysiłek, by pomóc, nawet jeśli jego rada może nie być pomocna. Niektórzy jednak wiedzą mniej i powinni zdawać sobie z tego sprawę, ale po prostu lubią mówić. Czasami trzeba wykazać się cierpliwością wobec głupich ludzi.

Pytanie: Dlaczego w Łk 5,8 Jezus wybrał na apostoła Piotra, grzesznego człowieka?

Odp.: Wszyscy ludzie są grzeszni. Kiedy Piotr przebywał z Jezusem, zdał sobie sprawę, jak bardzo sam jest grzeszny. Podobne odczucia miał Izajasz w Księdze Izajasza 6:5.

P: Jaka jest różnica między łowieniem ryb a polowaniem na ludzi, o czym mowa w Łk 5,8?

Odp.: Podczas polowania zwierzę nie ma żadnego wyboru i po prostu zostaje zabite. Podczas łowienia ryb to ryba decyduje się na branie. Ponadto greckie słowo oznaczające tutaj łowienie ryb sugeruje „złapanie ich żywych”. Mamy przekonywać ludzi, by przyszli do Chrystusa, a nie zmuszać ich. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1384.

P: Co mówi fragment z Łk 5,12 o sytuacjach beznadziejnych?

Odp.: Trąd był chorobą przewlekłą. W rzeczywistości nie jest napisane, że ten człowiek miał trąd; mówi się raczej, że był „cały pokryty trądem”. Innymi słowy, znajdował się w zaawansowanym stadium choroby i sytuacja wyglądała na dość beznadziejną.

Po drugie, niektórzy uznaliby Jezusa za rytualnie nieczystego już za samo dotknięcie trędowatego. Była to słuszna zasada, mająca na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się choroby. Jednak dla wszystkich bez wątpienia zaskakujące było to, że Jezus mimo wszystko wyciągnął rękę i dotknął trędowatego. Oczywiście jeszcze bardziej zdumiewające było to, że trąd opuścił go.

Dla Jezusa wszyscy byliśmy duchowymi trędowatymi. A jednak Jezus przyszedł do nas, dotknął nas, mimo że byliśmy trędowaci, i powiedział nam: „Bądźcie czyści”.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1384.

Pytanie: Czy uważasz, że w Łk 5,16 Jezus potrzebował więcej czy mniej czasu z Ojcem niż my?

Odp.: Można by pomyśleć, że Jezus potrzebował więcej czasu, aby przygotować się do drogi na krzyż. Z drugiej strony Jezus zawsze pozostawał w dobrych relacjach z Ojcem, a w swoich modlitwach nie musiał wyznawać żadnych grzechów.

Niezależnie od tego jednak nawet Jezus potrzebował czasu sam na sam, aby porozmawiać ze swoim Ojcem. O ileż bardziej my potrzebujemy rozmawiać z Bogiem! Mądrze jest spędzać czas z naszym Ojcem przed podjęciem ważnej decyzji, tak jak uczynił to Jezus przed wyborem swoich dwunastu uczniów.

P: Czy w Łk 5,20 paralityk miał wiarę?

Odp.: Poza wskrzeszeniem Łazarza z martwych jest to jedyny cud, którego dokonał Jezus, a osoba uzdrowiona nie wykazała wcześniej żadnej wiary. Jego czterej przyjaciele mieli wiarę, by go przynieść i spuścić przez dach. Być może paralityk miał wiarę, ale nie zostało to odnotowane. Niezależnie od tego paralityk wykazał się posłuszną wiarą, gdy uczynił to, o co poprosił go Jezus w Łk 5,25. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 880.

Pytanie: Dlaczego w Łk 5,20-21 faryzeusze uznali odpuszczanie grzechów za bluźnierstwo?

Odp.: Czasami nawet bezbłędna logika i poprawne przesłanki, w połączeniu z jedną błędną przesłanką, mogą prowadzić do fałszywego wniosku.

Tak jak tylko osoba, której wyrządzono krzywdę, może przebaczyć wyrządzoną jej krzywdę, tak oni słusznie dostrzegli, że przebaczanie grzechów jest czymś, co może uczynić wyłącznie Bóg. Gdyby zwykły człowiek arogancko twierdził, że przebacza grzechy, byłoby to bluźnierstwem i próbą zajęcia należnego Bogu miejsca. Być może nawet nie wzięli pod uwagę, że Jezus mógł być kimś więcej niż zwykłym człowiekiem.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 881.

Pytanie: Dlaczego w Łk 5,27–39 Jezus wybrał właśnie poborcę podatkowego?

Odp.: Jeśli się nad tym chwilę zastanowić, brzmi to szalenie. Poborcy podatkowi byli pogardzani przez Żydów, ponieważ nie tylko pobierali podatki, których ludzie nie chcieli płacić, ale robili to na rzecz okupujących ich Rzymian. Większość Żydów uważała ich za nieczystych i pariasów, których należy unikać. Uczniowie Jezusa zostali wybrani, by głosić Ewangelię ludziom, a wybór przez Jezusa poborcy podatkowego jako jednego z wybranych, by dotrzeć do ludzi, od których pobierał podatki, był czymś skandalicznym. W rzeczywistości Jezus został oskarżony o nieczystość tylko za to, że jadł z Lewim i jego przyjaciółmi. Ale drogi Boga nie są naszymi drogami. Lewi nie był „naczelnikiem poborców podatkowych”, jak Zacheusz, ale zwykłym poborcą podatkowym. Porzucił swój zawód i poszedł za Jezusem jako były poborca podatkowy. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 217–218 oraz w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 812.

Pytanie: Dlaczego dokładnie faryzeusze byli wrogo nastawieni do Jezusa w Łk 5,34–35?

Odp.: Im bardziej Jezus domagał się i sprawował władzę, tym bardziej wrogo nastawieni stali się faryzeusze. Nie widać wśród faryzeuszy nawet najmniejszej oznaki radości z tego, że „trędowaty i paralityk zostali uzdrowieni”. Jezus podważał ich teologię, konwencje społeczne, posty, szabat – krótko mówiąc, stanowił dla nich wyzwanie. Skierowanie uzdrowionego trędowatego do kapłanów byłoby dla nich również przypomnieniem. Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary”, str. 1196–1197 oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 217.

Pytanie: Jakie są inne przykłady rzeczy „nie do pogodzenia”, podobnych do nauk faryzeuszy, które ludzie próbują łączyć z nauką Chrystusa, o których mowa w Łk 5,34–35?

Odp.: Oto kilka przykładów. W Nigerii istnieją dwie odrębne religie zwane „Chrislam”, które próbują połączyć chrześcijaństwo i islam. (Nie połączyły się one jednak ze sobą). Bahaiści nauczają, że ich Bahau’llah, Mahomet, Jezus, Mojżesz, Budda i (czasami) Kryszna pochodzili wszyscy od tego samego Boga. Istnieją jednak dwie grupy bahaitów, a w jednej z nich doszło do zabójstw przywódców, prawdopodobnie dokonanych przez drugą grupę. Niektórzy próbują łączyć okultyzm, horoskopy lub wróżbiarstwo z nauką chrześcijańską lub katolicką. Niektórzy próbowali połączyć hinduizm z chrześcijaństwem.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (s. 218) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (s. 812–813).

Pytanie: Co oznaczają metafory dotyczące szat i bukłaków w Łk 5,36–38?

Odp.: Nowy kawałek materiału nie „pasowałby” jako łata przyszyta do starej szaty. Dzieje się tak, ponieważ po zamoczeniu nowy materiał skurczyłby się, a stary – nie. Podobnie faryzeusze nie byliby w stanie zrozumieć, że Jezus jest Mesjaszem, dopóki nie zaakceptowaliby, że przyjście Mesjasza będzie czymś nowym. Dla nas może wydawać się oczywiste, że przyjście Mesjasza będzie czymś zupełnie nowym , ale nie było to oczywiste dla tych, którzy w swoim myśleniu nie mieli miejsca na Mesjasza. Jak powiedział Jezus w Ewangelii św. Jana 8:37, faryzeusze nie mieli w swoich sercach miejsca na Jego słowo.

Metafora o bukłakach jest bardzo podobna, z tą różnicą, że idzie jeszcze dalej. To, co stare, nie może pomieścić tego, co nowe, a osoba, która trzyma się wyłącznie tego, co stare, albo pęknie, albo nie będzie w stanie pomieścić tego, co nowe.

Pytanie: Czy „wino nowe” z Łk 5,37-39 było alkoholem?

Odp.: Hebrajskie słowo oznaczające wino to yayin. Użyto go w odniesieniu do pijaków w Księdze Joela 1:5.

Greckie słowo oznaczające wino to „oinos”. Oto, co pisze O’Brien w książce „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties” (Podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych), str. 366–369: Noe nie pił zbyt dużo soku winogronowego (Rdz 9,21), Paweł nie ostrzegał przed nadmiernym spożywaniem soku winogronowego (Ef 5,18), a sok winogronowy nie jest przedmiotem kpiny (Prz 20,1). O’Brien zwraca również uwagę, że fermentacja soku winogronowego w normalnej temperaturze trwa mniej niż dwa dni.

Z drugiej strony wino w czasach biblijnych miało 10–11% alkoholu, czyli mniej niż dzisiejsze wino lub mocniejsze trunki. Ponadto rozcieńczano wino wodą.

Pytanie: W jaki sposób wzmianka w Łk 5,39 o tym, że stare wino smakuje lepiej, wiąże się z poprzednią przypowieścią o bukłakach?

Odp.: Nie oznacza to, że „stare” jest zawsze lepsze od „nowego”. Chodzi raczej o to, że wielu z nich tak bardzo preferowało „stare” nauki Starego Testamentu połączone z własną tradycją, że odrzucili „nową” naukę Jezusa. Nie należało oczekiwać, że wszystkim Żydom spodoba się nauka Jezusa. Tak jak niektórzy wolą smak starszego wina, tak podążanie za słowami Jezusa nie odpowiadało ich gustom.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Hard Sayings of the Bible”, str. 457–458, oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 885–886.

Pytanie: Co według faryzeuszy w Łk 6,1 było niewłaściwe w zbieraniu kłosów?

Odp.: Księga Powtórzonego Prawa 23:25 mówiła, że można zjeść niewielką ilość ziarna z cudzego pola, więc nie o to chodziło. Faryzeusze postrzegali to raczej jako żniwa, a żniwa były pracą, która była zabroniona w szabat. Zbieranie większych ilości ziarna jest pracą, ale absurdalne było uznawanie zbierania kilku ziaren za pracę. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 970.

P: Co pokazał Jezus, pozwalając uczniom jeść zboże, o czym mowa w Łk 6:1,4?

Odp.: Kiedy faryzeusze tworzyli ludzkie tradycje i podszywali je pod prawo Boże, Jezus nie wahał się ich łamać, aby pokazać, że nie są to prawa Boże. Z drugiej strony Jezus przestrzegał ludzkich praw, które nie podszywały się pod prawo Boże, takich jak płacenie podatków Cezarowi.

Pytanie: Jaka jest różnica między przestrzeganiem zasad a podążaniem za Bogiem, o czym mowa w Łk 6,2?

Odp.: Często działania w obu przypadkach wyglądają tak samo, ponieważ Bóg chce, abyśmy przestrzegali Jego praw i byli posłuszni władzom. Oczywiście, jak mówi Piotr w Dziejach Apostolskich 4:19, istnieje różnica między podążaniem za Bogiem a przestrzeganiem nawet praw religijnych, gdy te prawa są sprzeczne z tym, co nakazał Bóg. To prosty przypadek.

Ale czy zdarza się kiedykolwiek, że podążanie za Bogiem wiąże się z nieprzestrzeganiem dobrego i słusznego prawa? Zdarza się to rzadko, ale ma miejsce, gdy w grę wchodzi wyższa zasada.

Pozwólcie, że najpierw zilustruję to prostym, podstawowym przykładem. Pewnego razu wysiadłem z samochodu, który stał na ulicy w mojej okolicy, jadąc pod prąd. Czy to było złe? Cóż, podszedł policjant, podziękował mi, a potem odszedł. Teraz pozwólcie, że przedstawię wam kontekst. Inna kierowczyni utknęła na ulicy, ponieważ rozładował się akumulator w jej samochodzie, a ja byłem tam, aby pomóc jej w uruchomieniu silnika. (Chociaż policjant o tym nie wiedział, ta druga kierowczyni była w rzeczywistości moją żoną).

Kiedy Dawid z konieczności złamał prawo, jak opisano w 1 Księdze Samuela 21:1-6, nie spotkała go żadna nagana ani upomnienie ze strony Boga. Dawid i jego ludzie wypełniali wolę Bożą, ale znaleźli się w desperackiej sytuacji, nie mając co jeść. Czasami nawet gdy wypełniamy wolę Bożą, możemy znaleźć się w desperackiej sytuacji. Przetrwanie było ważniejsze niż spożywanie chleba ceremonialnego, który mieli jeść wyłącznie kapłani i ich rodziny. W Ewangelii Łukasza 6:9 Jezus przypomina im, że czynienie dobra jest w porządku; jeśli w szabat zwierzę kogoś wpadło do rowu, można podjąć wysiłek, by je uratować i wyciągnąć.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary”, str. 1197.

Pytanie: O jakim rodzaju dobra i zła mówił Jezus w Łk 6,9?

Odp.: Słowo „zło” jest tu użyte w podobnym znaczeniu jak angielskie słowo „bad”; może oznaczać rzeczy moralnie niewłaściwe lub rzeczy szkodliwe. Jezus posłużył się metaforą rzeczy szkodliwych, aby podkreślić znaczenie zarówno rzeczy pomocnych, jak i moralnie dobrych. Nie pozwoliłbyś przecież, by twoje zwierzę zmarło z powodu zaniedbania w szabat. Podobnie dopuszczalne jest cudowne uzdrowienie człowieka w dowolnym dniu tygodnia. Ciekawe jest jednak to, że Jezus zadał im to pytanie, a zaraz potem, w wersecie 11, rozmawiali oni w szabat o złu, jakie mogliby wyrządzić Jezusowi.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1387.

Pytanie: Dlaczego w Łk 6,11 faryzeusze byli tak rozgniewani?

Odp.: Wydawało się, że w ogóle nie dbali o tego człowieka, ale nie mieliby też nic przeciwko jego uzdrowieniu. Faryzeusze byli bardzo rozgniewani, ponieważ ręka tego człowieka była uschnięta od tak dawna, że czekanie jeszcze jednego dnia, po szabacie, na uzdrowienie tego człowieka nie miałoby żadnego znaczenia. Jezus mógł uzdrowić tego człowieka dzień przed szabatem. Jedynym powodem, dla którego wybrał szabat – poza obecnością tłumu – było rzucenie faryzeuszom w twarz, że nie zamierza podporządkować się ich interpretacji szabatu. Tak więc z jednej strony byli bardzo rozgniewani, ale z drugiej strony, biorąc pod uwagę działania Jezusa, oczekiwali, że zrobi coś takiego. W pewnym sensie więc czekali, by się rozgniewać.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 887 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1387.

Pytanie: Czy „kazanie na równinie” z Łk 6,17–49 to to samo, co Kazanie na Górze z Mt 5–7?

Odp.: Jest mało prawdopodobne, by były to te same kazania. Chociaż ani Mateusz, ani Łukasz nie twierdzili, że zapisali wszystko, co zostało powiedziane w każdym z tych kazań, to w obu tekstach występuje wystarczająco dużo różnic, by uznać je za odrębne kazania. Z drugiej strony, w obu tekstach znajduje się również wiele bardzo podobnych treści. Można by się spodziewać, że Jezus wielokrotnie głosił podobne przesłanie przed różnymi zgromadzeniami.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 890, „New International Bible Commentary”, str. 1197, „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 970–971 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1388.

Pytanie: Dlaczego w Łk 6,19 Jezus uzdrowił ich wszystkich?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Głównym celem nie było zapewnienie opieki medycznej Izraelitom. Chodziło raczej o to, aby te uzdrowienia były znakiem pokazującym światu, że Jezus jest Mesjaszem.

2. Nigdy nie zdarzyło się, by Jezus podszedł do grupy ludzi i uzdrowił ich wszystkich, niezależnie od tego, czy tego chcieli, czy nie. W tym przypadku uzdrowieni zostali wszyscy, którzy przyszli do Jezusa; Jezus nikogo nie odesłał. Podobnie jest ze zbawieniem: wszyscy, którzy przychodzą do Jezusa, zostają zbawieni; On nikogo nie odsyła. Jednak nie wszyscy są zbawieni, ponieważ nie wszyscy decydują się przyjść do Boga, mając świadomość tego, co wiedzą.

Pytanie: Czy w Łk 6,20 Jezus, nazywając ubogich błogosławionymi, zachęca ubogą klasę robotniczą do zadowolenia się tym, co mają, skoro powinni oni powstać przeciwko bogatym tego społeczeństwa, jak naucza komunizm?

Odp.: To prawda, że Jezus uczy nas zadowolenia i radości w Chrystusie. Prawdą jest również to, że komunizm wiele zrobił, by nauczyć ludzi niezadowolenia, nieszczęścia i zadawania cierpienia innym. Komunizm, w formie praktykowanej w niektórych krajach, po prostu zastąpił wyższe warstwy społeczne nową elitą – członkami partii komunistycznej.

Sytuacja ta przypomina to, co działo się setki lat temu na rosyjskim stepie, kiedy plemię Kozaków zawsze krzyczało „wolność”, ruszając do walki, w tym podczas nieuzasadnionych najazdów ofensywnych mających na celu pojmanie i zniewolenie innych.

Pytanie: Dlaczego w Łk 6,21 i 25 Jezus wydawał się być przeciwny śmiechowi?

Odp.: Jezus nie był przeciwny śmiechowi i radości w ogóle, ponieważ, jak czytamy w Księdze Izajasza 61:3, radość zastąpi żałobę. Jezus opowiadał nawet wiele humorystycznych przypowieści. Był natomiast przeciwny ludziom, którzy byli lekceważący lub zadowoleni z obecnego stanu rzeczy, mimo że nie byli w zgodzie z Bogiem i nie troszczyli się o innych. Ujmując to w kategoriach współczesnej psychologii, Jezus dostrzegał ludzi, którzy myśleli: „Ja jestem w porządku, ty jesteś w porządku”, podczas gdy w rzeczywistości nie byli w porządku, a inni również nie byli w porządku i potrzebowali pomocy. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1389.

Pytanie: Co jest złego w tym, że wszyscy mówią o tobie dobrze, jak w Łk 6,22.26?

Odp.: Nie zawsze jest źle, gdy ktoś mówi o tobie dobrze, tak jak Jezus mówił dobrze o Natanaelu w Ewangelii św. Jana 1:48, a dobre imię jest błogosławieństwem, jak czytamy w Księdze Koheleta 7:1. Należy jednak uważać, gdy wszyscy mówią o tobie dobrze. Jest to wyraźny znak, że idziesz na kompromis w swoim chrześcijańskim świadectwie.

Nie jest to błogosławieństwem dla ludzi, o których mówi się źle z powodu ich złych uczynków. Jest to błogosławieństwem dla ludzi, o których mówi się źle z powodu służby Bogu.

Zobacz „When Critics Ask” (str. 389), gdzie znajdziesz inną, ale uzupełniającą odpowiedź, oraz „Believer’s Bible Commentary” (str. 1387), aby uzyskać więcej informacji.

Pytanie: Dlaczego w Ewangelii Łukasza 6:27 Jezus powiedział: „wy, którzy mnie słuchacie”?

Odp.: Nie chodzi tu o tych, którzy przypadkowo usłyszeli słowa Jezusa. Chodzi o tych, którzy słuchali, aby wziąć sobie do serca to, co Jezus nakazał.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 893.

Pytanie: Dlaczego w Łk 6,27 powinniśmy kochać naszych wrogów?

Odp.: Żydzi rozróżniali cztery główne rodzaje wrogów: większość Rzymian, złodziei, morderców oraz ogólnie grzeszników. Jezus nakazał kochać ich wszystkich. Istnieją cztery powody, wynikające z czterech perspektyw.

Nasze posłuszeństwo: Bóg po prostu nam to nakazał.

Nasze szczęście: Nie możemy być szczęśliwi, jeśli jesteśmy pełni nienawiści do innych ludzi. Co gorsza, 1 List Jana 3:10, 15; 4:10 zadaje pytanie: jak możemy naprawdę kochać Boga, którego nie widzieliśmy, jeśli nie kochamy naszych braci, których widzieliśmy?

Miłość Boża: Powinniśmy kochać się nawzajem, ponieważ Bóg kocha świat, jak czytamy w Ewangelii św. Jana 3:16. Bóg kocha nawet bezbożnych, zgodnie z Listem do Rzymian 5:6.

Ich potrzeba naszej miłości: Inni potrzebują naszej miłości, naszych modlitw i przesłania Ewangelii. Nasza nienaturalna reakcja jest świadectwem Boga dla świata.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Łk 6,29, powinniśmy nadstawiać drugi policzek, a kiedy nie?

Odp.: Nie powinniśmy odpłacać złem za zło i nie powinniśmy się mścić (List do Rzymian 12:17-19).

1. Nie pozwólmy, by inni nas lekceważyli (1 List do Tymoteusza 4:12).

2. Powinniśmy bronić ubogich i uciśnionych (Jeremiasz 7:6; 22:16) (Izajasz 1:17; 58:6, 10; Jeremiasz 5:28; 22:16; Galacjan 2:10; Ps 41:1; Przysłów 14:21; 24:11-12; 29:7; 31:9,20; Efezjan 4:28; 1 List do Tymoteusza 6:18-19; List Jakuba 1:27).

3. Nie powinniśmy pozwalać innym źle mówić o tym, co uważamy za dobre (Rzymian 14:16).

4. W szczególności powinniśmy być gotowi do udzielenia odpowiedzi na temat naszej wiary (1 List Piotra 3:15).

Pytanie: W Łk 6:30 – kiedy powinniśmy pozwolić ludziom zabrać to, co do nas należy?

Odp.: Jeśli ktoś zabrał ci płaszcz, prawdopodobnie ten wierzchni, byłaby to najprawdopodobniej kradzież na ulicy. Gdyby była to kradzież, mogliby zabrać więcej.

Należy przestrzegać kilku ogólnych zasad.

1. Dusze innych ludzi są warte więcej niż wszystkie nasze dobra materialne.

2. Niesłuszne konfiskowanie mienia przez ludzi lub rząd jest złem, ale nasze cierpienie jest świadectwem dla świata i oddaje chwałę Bogu.

3. Nie powinniśmy zawsze oddawać ludziom wszystkiego. Na przykład, zgodnie z 2 Listem do Tesaloniczan 3:10, nie powinniśmy dawać jedzenia komuś, kto odmawia pracy. Nie powinniśmy okazywać gościnności ludziom, którzy nauczają fałszywych doktryn prowadzących do zguby duszy (2 List Jana 10-11).

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 893.

Pytanie: Jak i dlaczego, zgodnie z Łk 6,35, powinniśmy kochać naszych wrogów, nie oczekując niczego w zamian?

Odp.: Na odpowiedź na to pytanie można by napisać całą książkę. Widzimy co najmniej pięć powodów, dla których Bóg dał nam to przykazanie, abyśmy je wypełniali.

Miłość do innych: Powinniśmy bardzo poważnie traktować Boże przykazanie, byśmy kochali innych, jak pokazują 1 List Jana 3:10,18; 4:19-21.

Świadectwo dla świata: Miłość do wrogów nie jest naturalną reakcją ludzi. Posłuszeństwo Bogu w tej dziedzinie jest świadectwem dla świata, że w nas jest miłość, która nie jest naturalna, ale nadprzyrodzona.

Niektórzy z nich to przyszli wierzący: Nawet niektórzy z tych, którzy obecnie są wrogami Ewangelii, tak jak Saul z Tarsu, pewnego dnia staną się chrześcijanami i pójdą do nieba.

Chwała Bogu: Odzwierciedlamy charakter Boga, a Bóg nadal kocha swoich wrogów. Posłuszeństwo Bogu i miłość do naszych wrogów to sposób na oddanie chwały Bogu, a zostaliśmy stworzeni dla Jego chwały, jak pokazuje Księga Izajasza 43:7.

Dla naszego własnego dobra: Żywienie nienawiści w sercach rani nas tak samo, jak wszystkich innych.

Pytanie: Jaki jest sens przypowieści o ślepym prowadzącym ślepego z Łk 6,39?

Odp.: Z tej przypowieści możemy wyciągnąć jedną główną lekcję, ale nie zapominajmy też o dwóch mniej istotnych kwestiach.

Najważniejsza lekcja jest taka, że ogólnie rzecz biorąc, jeśli ktoś jest ślepy (fizycznie, duchowo, z powodu niewiedzy lub uprzedzeń), nie możesz zapewnić mu korzyści płynącej z bycia prowadzonym przez osobę widzącą, jeśli sam jesteś ślepy. Nie możesz poprowadzić kogoś do miejsca, w którym byłeś, jeśli sam nigdy tam nie byłeś.

Drugorzędną kwestią, wynikającą z faktu, że Jezus uznał za konieczne przytoczyć tę przypowieść, jest to, że nierzadko zdarza się, iż ludzie próbują prowadzić innych, podczas gdy sami tylko udają, że mają kwalifikacje, by to robić.

Drugą mniej istotną kwestią jest to, że jeśli osoba niewidoma rzeczywiście próbuje poprowadzić inną osobę niewidomą, może mieć szczęście i faktycznie może się to udać, przynajmniej przez krótki czas, zwłaszcza jeśli przewodnik już wcześniej pokonywał tę drogę. Jednak gdy pojawi się nowa lub nieprzewidziana przeszkoda, taka jak dół, skutek może być katastrofalny zarówno dla podążającego, jak i dla przewodnika.

Kluczowym wnioskiem jest tutaj to, że przywódca religijny, który odrzuca Jezusa jako Mesjasza i Pana, również poprowadzi innych ludzi do przepaści zniszczenia.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1391) oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 971).

Pytanie: Czy fragment z Ewangelii Łukasza 6:40 oznacza, że zanim ktoś stanie się uczniem, musi być doskonale nauczony, jak twierdzi Kościół Chrystusowy w Bostonie?

Odp.: Nie. Książka „When Cultists Ask” (str. 148) dobrze to wyjaśnia: „Doskonała wiedza nie jest czymś, co można osiągnąć podczas trzyletniego intensywnego kursu… Jest to cel całego życia spędzonego na uczeniu się od Chrystusa”. Uczenie się od Chrystusa jest zarówno stanem, jak i celem, a doskonała wiedza nie jest warunkiem koniecznym do bycia uczniem. Znam pewnego przyjaciela, który jako młody chrześcijanin bardzo pilnie studiował Biblię, czytając każdą jej stronę. Z upływem lat nadal ją studiował, ale rzadziej. Nie jestem pewien, czy kiedykolwiek przeczytał Biblię w całości po raz drugi.

Czasami chrześcijanie w wielu grupach mogą błędnie sądzić, że nauka i formacja uczniowska to tylko krótkotrwała sprawa dla młodych chrześcijan. Jednak, podobnie jak łódź na płynącej rzece, kiedy nie płyniesz do przodu, cofasz się.

Pytanie: O czym mówią „drzazgi” w Łk 6,41-42?

Odp.: Łączy się to z poprzednią przypowieścią na dwa sposoby. Oba przykłady dotyczą tak zwanych „ekspertów”, którym nie należy ufać, i obydwa dotyczą hipokrytów, którzy twierdzą jedno, a w rzeczywistości są kimś innym. W tym humorystycznym przykładzie są jednak cztery dodatkowe kwestie.

1. Być może naprawdę nie potrafimy dostrzec wielkiej belki w naszym własnym oku. Albo też widzimy tę belkę, ale jesteśmy naprawdę dobrzy w oszukiwaniu samych siebie, że jej tam nie ma albo że nie jest ważna.

2. Być może jesteśmy naprawdę dobrzy w dostrzeganiu nawet mikroskopijnych wad u innych osób. Albo po prostu wydaje nam się, że jesteśmy dobrzy w dostrzeganiu wad u innych, niezależnie od tego, czy one naprawdę istnieją, czy nie.

3. Być może nie mamy pojęcia, że skupiamy się na drobnych, domniemanych niedoskonałościach u innych, będąc jednocześnie ślepymi (być może celowo) na nasze własne, znacznie większe niedoskonałości.

4. Jeśli mamy pomagać innym w jakiejś dziedzinie, musimy dawać dobry przykład we własnym życiu.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 971) oraz w „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (str. 1391).

Pytanie: Jakie są, według Łk 6,41–42, przykłady dzisiejszych fałszywych ekspertów?

Odp.: W sferze politycznej, religijnej i naukowej. Ponadto prawdziwy ekspert w jednej dziedzinie wypowiada się jako ekspert w innej dziedzinie, w której ma niewielką wiedzę.

P: Jaki jest sens przypowieści o drzewie i skarbie z Łk 6,43-45?

Odp.: Drzewo nie wybiera rodzaju owoców, które wydaje. Rodzaj owoców zależy od natury drzewa. Chociaż mamy pewien wpływ na to, jak postrzegają nas inni, nie mamy tak bezpośredniego wpływu na owoce, jakie wydaje nasze życie, jak nam się wydaje. W większości przypadków to, co się ujawnia, wynika naturalnie z naszego serca.

Jeśli ktoś używa wulgarnego języka i mówi: „Przepraszam, to mi się po prostu wymsknęło”, to dlaczego w ogóle znalazło się to w twoim sercu? Czy problemem jest to, że tam było i się wymsknęło, czy też to, że w ogóle się tam znalazło?

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1391) oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 972).

Pytanie: Skoro w Łk 6,43 czytamy, że dobre drzewo nie wydaje złych owoców i odwrotnie, to czy ludzie światowi, ale prawi, pójdą do nieba?

Odp.: Wszyscy ludzie o nienagannej moralności i prawi pójdą do nieba, ale nie ma to znaczenia, ponieważ żaden człowiek, z wyjątkiem Jezusa Chrystusa, nie spełnił Bożego standardu moralnej prawości.

Podobnie dziecko, które nienawidzi swoich rodziców i odmawia okazywania im szacunku, nie jest posłusznym dzieckiem, niezależnie od tego, czego jeszcze się powstrzymuje.

P: Co oznacza przypowieść o dwóch domach z Łk 6,46-49?

Odp.: Na tę przypowieść można spojrzeć z dwóch perspektyw.

Budowniczowie: Jeden z budowniczych wzniósł dom, który miał przetrwać długo, na fundamencie, który nie był trwały. W związku z tym całość nie przetrwałaby dłużej niż sam fundament. Życie często tak właśnie wygląda. Kiedy budujesz coś, co powinno być trwałe, na czymś, co się przesuwa jak piasek, nie dziw się, że konstrukcje sprawiające wrażenie trwałych mogą się tak szybko zawalić.

Domy: Oba domy początkowo mogły wydawać się równie solidne. Dom zbudowany z myślą o trwałości różni się konstrukcją od domu, który nie ma trwać. Bóg stworzył nas, byśmy trwali na wieki, i powinniśmy odpowiednio budować nasze życie.

Główna myśl: Łącząc obie perspektywy, Jezus podkreśla przede wszystkim, że budowanie w posłuszeństwie wobec Niego jest trwałe, a wszystko inne jest jak budowanie na piasku. Chociaż prawdą jest, że pierwszy budowniczy był mądrzejszy i zbudował lepiej niż drugi, to nie jest to sedno tego, co powiedział Jezus. Jezus powiedział, że pierwszy budowniczy usłyszał Jego słowa i je wypełnił. Dlatego właśnie pierwszy budowniczy zbudował lepszy dom.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1392.

P: Co było istotne w przypadku setnika i jego sługi w Łk 7:1-9?

Odp.: Ewangelia nie była przeznaczona wyłącznie dla Żydów, ale dla wszystkich ludzi, w tym dla tego niebędącego Żydem, ale bogobojnego setnika. Setnik był podoficerem dowodzącym około stu żołnierzy. Armia rzymska pojawiła się w Galilei dopiero w 44 r. n.e., więc setnik ten prawdopodobnie podlegał Herodowi Antypasowi. Łukasz podaje nieco więcej szczegółów niż Mateusz, co odzwierciedla większy nacisk, jaki Łukasz kładzie na ewangelię skierowaną również do pogan. Łk 7,10 sugeruje, że Żydzi powinni szanować bogobojnych pogan, tak jak uczynili to ci Żydzi. W rzeczywistości centurion miał nawet większą wiarę niż inni mieszkańcy Izraela. Prawdopodobnie miał wątpliwości, czy Jezus spełni jego prośbę, dlatego poprosił starszych miasta, aby również zwrócili się do Niego. Starsi mogli znaleźć się w bardzo niezręcznej sytuacji. Nawet jeśli sami nie wierzyli w Jezusa, to z szacunku dla setnika, który ofiarował całą tę sumę, musieli i tak udać się do Jezusa, by poprosić w imieniu setnika.

Jeśli Jezus i żydowscy starsi okazali szacunek temu poganinowi, inni Żydzi powinni pójść za ich przykładem. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1392), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 897), „The Expositor’s Greek New Testament” (tom 1, str. 510), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 221–222) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 815).

Pytanie: Co w wierze setnika, opisanej w Łk 7,6–9, było szczególnie godne pochwały?

Odp.: W rzeczywistości były to co najmniej dwie rzeczy. Po pierwsze, setnik zrozumiał, że Słowo Jezusa miało wszelką potrzebną władzę, niezależnie od tego, czy Jezus fizycznie stał przed sługą, czy nie. Jedną z rzeczy, którą setnik rozumiał lepiej niż większość ludzi, była idea władzy. Po drugie, jako dowódca wojsk okupacyjnych, w Łk 7,5-7 wykazuje on ogromną pokorę. Zdawał sobie sprawę, że poddani mieli skrupuły, uważając go za zbyt nieczystego, by nawet wejść do jego domu, a setnik nie miał nic przeciwko dobrowolnemu podporządkowaniu się tym ograniczeniom. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1393 oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 897.

Pytanie: Co jest istotnego w tym, że Jezus dokonał tego cudu w małym miasteczku Nain (Łk 7,11)?

Odp.: Nain znajdowało się zaledwie kilka mil za wzgórzem od Nazaretu. Nain leżało bardzo blisko Szunem, gdzie Elizeusz wskrzesił syna kobiety z Szunem. Mieszkańcy tej wioski z pewnością o tym wiedzieli i zdawali sobie sprawę, że ten sam Bóg, który wskrzesił syna kobiety z Szunem, jest tym samym Bogiem, który wskrzesił syna tej wdowy. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 899.

P: Jak w starożytności Żydzi opłakiwali zmarłych, o czym mowa w Łk 7,11-17?

O: W ówczesnej kulturze żydowskiej żałoba trwała 30 dni. Czasami zatrudniano zawodowych płaczek, którzy dbali o to, by zmarły został godnie opłakany. Żałoba była sprawą ważną i miała charakter bardzo publiczny. Kiedy Jezus wskrzesił syna wdowy, osoby zajmujące się opłakiwaniem zmarłych oczywiście straciły pracę. Ciekawe jest to, że Łukasz 7:11,17 mówi, iż Jezus dokonał tego cudu w Nain, a wieść o nim rozeszła się zarówno po całej okolicy, jak i aż do Judei.

Pytanie: Dlaczego w Łk 7,21-23 Jan wydawał się nakłaniać Jezusa, by uczynił więcej?

Odp.: Jan mógł już słyszeć o mocy Jezusa, ale był zaskoczony, że Jezus wciąż nie używał jej w sposób autorytatywny, tak jak ludzie oczekiwaliby tego od Mesjasza. Być może Jan zachęcał Jezusa do potwierdzenia Jego autorytetu, a Jezus wiedział, że nie powinien tego robić. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1392.

Pytanie: Jak w Łk 7,30 faryzeusze – czy zresztą ktokolwiek inny – mogliby wypełnić Boży plan, skoro jesteśmy grzeszni i niedoskonali?

Odp.: Nie oznacza to, że mieli być bezgrzeszni i doskonali. Chodzi raczej o to, czy ogólnie rzecz biorąc, podobały się Bogu? Na przykład Dawid służył Bożemu zamysłowi w swoim pokoleniu, jak czytamy w Dziejach Apostolskich 13:36.

Pytanie: Skoro łaska Boża jest nieodparta, to w jaki sposób faryzeusze mogli odrzucić Boży plan wobec siebie, o czym mowa w Łk 7,30?

Odp.: Wyjaśnieniem może być Łk 17,31-33. Żona Lota została ocalona przed zniszczeniem Sodomy dzięki interwencji aniołów. Jednak postanowiła pozostać i obejrzeć się za siebie, mimo że nakazano jej iść dalej, i w ten sposób i tak zginęła. Podobnie jest to poważne ostrzeżenie, że Bóg może wybawić ludzi z niebezpieczeństwa i może działać w ich życiu. Mimo to mogą oni zginąć z powodu własnego wyboru.

Niektórzy kalwiniści posługują się zwrotem „nie ma spraw beznadziejnych”. Zwrot ten skutecznie oddaje wiele kluczowych elementów ich poglądów. Skoro Biblia naucza, że Bóg jest wszechmocny, wszechwiedzący, panuje nad wszystkim, a każdy Jego plan się spełnia, łatwo jest logicznie wywnioskować, że u Boga nie ma „spraw beznadziejnych”.

Tak jak twierdzenie „raz zbawiony – zawsze zbawiony” jest prawdą, ale nie jest to prawda wyważona, tak samo „nie ma spraw beznadziejnych” jest prawdą, ale również nie jest to prawda wyważona. Oto kilka przykładów z Biblii, które mogą stanowić problem dla kogoś, kto ma niezrównoważony pogląd na temat braku spraw beznadziejnych.

1. Aniołowie pomogli uratować żonę Lota przed śmiercią. A jednak zmarła zaraz potem.

2. Podobnie wszyscy Izraelici podczas Wyjścia zostali ocaleni przed gniewem faraona, a także przed gniewem Boga dzięki Paschy. Jest to jednak dla nas przykład, że i tak zginęli pod gniewem Boga na pustyni, jak mówi Paweł w 1 Liście do Koryntian 10:1-10.

3. Faryzeusze odrzucili Boży plan wobec siebie w Ewangelii Łukasza 7:30.

4. W przypowieści o siewcy, w Ewangelii Mateusza 13:19, pojawił się przypadek, w którym to, co zostało zasiane w sercu człowieka, poszło na marne.

5. W przypowieści Jezusa o uczcie z Ewangelii Łukasza 14:23 Bóg szczerze zaprasza gości, którzy odmawiają przyjścia.

6. W 2 Liście do Koryntian 6:1 Paweł ostrzega wierzących, abyśmy nie przyjmowali łaski Bożej „na próżno”. Paweł nie udzielił nam ostrzeżenia, które moglibyśmy lekceważąco zbyć słowami: „to mi się nigdy nie przydarzy”. Paweł traktował swoje ostrzeżenie poważnie i chciał, abyśmy my również potraktowali je poważnie.

7. Duch Boży był tak autentycznie obecny w życiu króla Saula, że Saul stał się jakby innym człowiekiem (1 Samuela 10:5-7, 9-11). Jest to chyba najbardziej dramatyczne doświadczenie odrodzenia, jakie można znaleźć w Starym Testamencie. Jednak Duch Pański opuścił Saula (1 Samuela 16:14).

8. W czasach Noego, podczas Wyjścia i w wielu innych przypadkach czytamy, że Bóg „żałował”, że coś uczynił. Nie oznacza to, że Bóg żałował, iż coś uczynił, ale raczej, że był zasmucony. Można by powiedzieć, że żadna z tych sytuacji nie była tak naprawdę „sprawą przegraną”, ponieważ Bóg odwrócił bieg wydarzeń i one również stały się częścią Bożego planu (Efezjan 1:11; Rzymian 8:28; Przysłów 16:4). Jednak twierdzenie, że Bóg „odwrócił bieg wydarzeń”, jest niezgodne z poglądem o spokojnym Bogu, któremu każde stworzenie zawsze w pełni podporządkowuje się Jego zamierzonej (choć tajemnej) woli.

9. W imię religii popełniono straszliwe grzechy, które „nie przyszły Bogu do głowy”, jak czytamy w Jeremiasza 7:31; 19:5; 32:35. Nie oznacza to, że Bóg nie był wszechwiedzący. Chodzi raczej o to, że Bóg nie chciał, aby ludzie choćby przez chwilę sądzili, że było to Jego pragnieniem lub częścią Jego woli.

10. Czasami zdarzają się rzeczy, których Bóg wyraźnie nie pragnął, takie jak śmierć niegodziwych w Księdze Ezechiela 18:23,32 oraz rzeczy naprawdę ohydne w Księdze Ezechiela 8:6.

11. Bóg wyciąga ręce, aby ludzie do Niego przyszli, a niektórzy nie przychodzą (Rzymian 10:21; Izajasz 65:2; Mateusz 23:37). Bóg zaprasza ludzi na swoją ucztę, a niektórzy z zaproszonych odmawiają (Mateusz 22:3-8).

12. Niektóre rzeczy łamią serce Boga (Jeremiasz 4:19-22; 9:1; Łukasz 19:41-44; Mateusz 23:37-39). Niezależnie od tego, czy zgadzasz się, że są to „przypadki beznadziejne”, z pewnością są to „przypadki łamiące serce”. Czytałem o co najmniej jednym ekstremistą, który nauczał, że Bóg czerpał przyjemność ze stworzenia pewnych ludzi tylko po to, by móc wysłać ich do piekła i dręczyć ich na wieki. Jednak zarówno nie-kalwiniści, jak i wielu kalwinistów zgadza się, że nie tego uczy Biblia. W szczególności 2 List Piotra 3:9 i Ezechiel 18:23,32 mówią, że jest to błędne.

Zrównoważona prawda: „brak spraw beznadziejnych” jest częścią prawdy biblijnej. Wszyscy powinniśmy zgodzić się, że Bóg nie ma żadnych niespodzianek i nikt, o kim wszechwiedzący Bóg wiedział, że pójdzie do nieba, nie zawiedzie się w dotarciu tam. Jednak stwierdzenie „nie ma spraw beznadziejnych” staje się błędem, gdy interpretuje się je jako „nie ma spraw łamiących serce” – sprawia to, że Bóg czerpie przyjemność z nego zła i grzechu lub uczy nas, że modlitwa nie ma żadnego znaczenia poza tym, że jest kojącym pocieszeniem dla osoby modlącej się, mającym na celu zmianę jej serca.

Wniosek: Zło ma swoje przyczyny. Skoro wszyscy zgadzają się, że Bóg nie jest ani sprawcą, ani bezpośrednią przyczyną zła, istnieją przyczyny, które nie pochodzą bezpośrednio od Boga. Te przyczyny są ostatecznie sprawami beznadziejnymi. Bóg nie ma spraw przegranych w tym sensie, że wszystko współdziała jako część Jego planu. Jednak Bóg ma sprawy przegrane w tym przejmującym sensie, że wszechwystarczający, wszechmocny Bóg wyciąga ręce do ludzi, którzy nie przychodzą, i Bóg decyduje się pozwolić im pozostać w ich wybranym zagubieniu.

Pytanie: Dlaczego w Łk 7,31-35 Jezus porównuje to pokolenie do wybrednych dzieci?

Odp.: Wielu odrzuciło Jana z powodu jego surowego stylu życia, a ci sami ludzie odrzucili Jezusa, ponieważ nie prowadził surowego stylu życia. Problemem nie był styl życia Jana ani Jezusa, ale po prostu szukali oni pretekstów, by nie musieć zwracać na nich uwagi. Więcej informacji można znaleźć w „Tony Evans Bible Commentary” (str. 973), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 223) oraz „Believer’s Bible Commentary” (str. 1394).

P: Dlaczego w Łk 7,36 Jezus zgodził się zjeść posiłek z faryzeuszem?

Odp.: A dlaczego nie? Byłoby dziwne, gdyby Jezus przyjmował i jadł z celnikami i grzesznikami, a nie z innymi, takimi jak faryzeusze. Jezus nie odrzucał faryzeuszy, którzy do Niego przychodzili, to raczej oni odrzucali Jezusa. Odrzucili Jezusa, ponieważ nie chciał On uznać ich władzy nad sobą. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 515.

P: W Łk 7:36, w jakim stopniu powinniśmy uczestniczyć w przyjęciach i innych wydarzeniach organizowanych przez grzesznych ludzi?

Odp.: Nie powinniśmy uczestniczyć w wydarzeniach, podczas których będziemy narażeni na pokusę popełnienia grzechu lub w których mogłoby się wydawać, że akceptujemy grzeszne zachowania innych. Na przykład, jeśli ktoś organizuje imprezę, na której, jak twierdzi, będą zażywane nielegalne narkotyki, nie powinieneś tam iść, nawet jeśli sam nie zamierzasz zażywać narkotyków. Jeśli grupa ludzi chce pójść do klubu ze striptizem, a nawet jeśli twój szef każe ci tam pójść – być może ze względu na klientów – to jest to moment, w którym musisz zdecydować, i pokazać światu, czy kochasz swoją pracę bardziej niż Boga, czy nie. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronach 1395–1396.

Pytanie: Czy w Łk 7,38 jedli leżąc na brzuchach?

O: Tak, i to wyjaśnia, dlaczego kobieta stała za Jezusem, aby umyć Mu stopy. Być może nauczyli się tego w czasach, gdy rządzili nimi Persowie, Grecy i Rzymianie, którzy również tak jedli. Czasami goście mieli do dyspozycji miskę z wodą, by sami umyć sobie stopy, albo sługę, który to robił, ale najwyraźniej Szymon tego nie miał . Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 516 oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 223.

Pytanie: Dlaczego w Łk 7,39 Szymon, faryzeusz, doszedł do wniosku, że Jezus nie jest prorokiem?

Odp.: Jeśli Jezus nie dostrzegał tego, co oczywiste – że nie powinien pozwolić, by dotknęła Go kobieta, która ewidentnie była grzesznicą – to Szymon uznał, że może wykluczyć, iż Jezus jest prorokiem. Szymon, popularne imię żydowskie, wydawał się bardziej oburzony zachowaniem Jezusa niż samą kobietą. Więcej informacji można znaleźć w „Tony Evans Bible Commentary”, str. 973 oraz w „New International Bible Commentary”, str. 1199.

P: Czy Łk 7,47 sugeruje, że człowiek sam zdobywa dla siebie przebaczenie?

Odp.: Nie, ten werset pokazuje związek, a niekoniecznie przyczynę. Kobieta, której wiele wybaczono, bardzo kochała, co było wynikiem tego, że wiele jej wybaczono. Nic nie sugeruje, że to właśnie jej wielka miłość spowodowała umorzenie jej długu pieniężnego. Jej miłość była konsekwencją przebaczenia, a nie przyczyną tego przebaczenia. Więcej informacji można znaleźć w książce „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (Trudności biblijne i pozorne sprzeczności), str. 22, oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 897.

P: Czy w Łk 7,47 Szymonowi przebaczono niewiele, ponieważ było mniej do przebaczenia, czy też pozostało jeszcze wiele, czego mu nie przebaczono?

Odp.: Szymon prawdopodobnie sądził, że to pierwsze, ale Jezus wiedział, że jest inaczej. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Z perspektywy Szymona, Szymon prawdopodobnie uważał się za całkiem porządnego człowieka i sądził, że ma tylko niewiele do wybaczenia.

Z perspektywy Boga w każdym z nas jest wiele do przebaczenia.

Jezus mówił, że Szymon nie okazał wdzięczności nie dlatego, że nie było wiele do wybaczenia, ale dlatego, że Szymon nie dostrzegał, jak wiele należy mu wybaczyć.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1395) oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 224).

Pytanie: Czy w Łk 7,47 grzechy tej kobiety zostały przebaczone, ponieważ bardzo kochała, czy też jesteśmy zbawieni przez wiarę, jak mówią Łk 7,50 i Ef 2,8?

Odp.: Te dwa elementy współdziałają ze sobą. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Według F.F. Bruce’a w książce „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 461–463) greckie słowo w Łk 7,47, hoti, może oznaczać „z powodu” lub „w wyniku”.

2. Niezależnie od tego, choć to Bóg, a nie my sami, zbawia nas, zarówno nasza miłość, jak i wiara mają znaczenie w otrzymaniu tego zbawienia. Jezus powiedział: „Twoja wiara cię zbawiła” (Łk 7,50).

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 816.

Pytanie: W Łk 7,47-50 w jaki sposób wiara tej kobiety ją zbawiła?

Odp.: Jezus nie twierdził, że wiara sprzeczna z wolą Bożą może w jakiś sposób przeważyć nad wolą Boga. Jej wiara miała raczej swój udział w jej zbawieniu. W rzeczywistości wiara jest jednym z powodów (choć nie jedynym) zbawienia człowieka, jak pokazuje List do Hebrajczyków 4:2.

Kościół katolicki naucza, że wiara i uczynki odgrywają podobną rolę w zbawieniu, ponieważ w pewien sposób sprawiają, że bardziej zasługujemy na zbawienie. Wielu luteran i kalwinistów (takich jak Loraine Boettner) również naucza, że wiara i uczynki nie tylko nie dają nam zasług, ale pełnią tę samą rolę w zbawieniu – żadna z nich nie ma wpływu na to, czy zostaniemy zbawieni, ale obie są wynikiem zbawienia.

Faktem jest, że wiara nie jest uczynkiem i pełni inną rolę niż uczynki, w przeciwnym razie Paweł nigdy nie napisałby Listu do Efezjan 2:8-9. Gdybyśmy zostali zbawieni poprzez uczynki, w zbawieniu braliby udział zasługi niektórych z naszych uczynków. Chociaż większa wiara jest skutkiem zbawienia, nie stoi to w sprzeczności z nauczaniem Pawła, że to właśnie dzięki wierze jesteśmy zbawieni. Skoro Paweł mówi, że jesteśmy zbawieni przez wiarę, a nie przez uczynki, to nie tylko podkreśla, że wiara nie jest uczynkiem, ale także, że nie ma żadnej „zasługi” w tym, że poprzez wiarę uświadamiamy sobie, kim jest Chrystus, i oddajemy się Bożemu miłosierdziu.

Łukasz 7:50 i List do Hebrajczyków 4:2 należą do wersetów pokazujących, że wiara odgrywa pewną rolę, choć nie daje nam zasług. Bóg łaskawie pozwolił, by nasza wiara odgrywała rolę w przychodzeniu do Chrystusa. Ponadto Paweł dokonał wyraźnego rozróżnienia między uczynkami, które nie zbawiają, a wiarą, dzięki której jesteśmy zbawieni.

Dla kalwinistów i luteranów, a także dla wszystkich chrześcijan w ogóle, godną polecenia jest książka autorstwa kalwinisty: R.C. Sproula. Jego książka „Faith Alone” (Tylko wiara) znakomicie wyjaśnia w oparciu o Biblię różnicę między uczynkami a zbawieniem z łaski przez wiarę. Wydawałoby się niespójne, gdyby kalwinista zaakceptował książkę R.C. Sproula, gdyby uważał, że wiara jest po prostu kolejnym uczynkiem.

Pytanie: Jak w Łk 7,50 ktoś może „odejść w pokoju”, skoro wie, że popełnił wielkie grzechy?

Odp.: Jest to pokój, którego nie może dać żaden psychiatra. Jest to pokój płynący ze świadomości, że Bóg naprawdę i szczerze ci przebaczył. Nie jest to zaprzeczenie tego, co zrobiłeś, ani zaprzeczenie powagi tego czynu, ale uświadomienie sobie, że Bóg jest większy niż to wszystko. Człowiek może nadal musieć żyć z konsekwencjami swoich czynów na ziemi, ale Bóg potrafi nawet karę i konsekwencje zamienić w późniejsze błogosławieństwo. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1395.

P: Czy w Łk 8:2 kobiety opętane przez złe duchy cierpiały po prostu na zaburzenia psychiczne?

Odp.: Jeśli wierzysz w Biblię, nie możesz uważać, że demony były jedynie problemem psychologicznym, z następujących powodów:

Demony są istotami zewnętrznymi: mogą wejść w człowieka, opuścić go i przejść na przykład do świń.

Demony mają osobowość: potrafią myśleć i działać niezależnie od woli człowieka.

Pytanie: Czy w Łk 8,3-4 i J 2,1-11 Jezus poślubił jedną lub więcej kobiet, które towarzyszyły uczniom, tak jak wierzą w to poligamiczni mormoni i niektóre inne sekty?

Odp.: Nie. Po pierwsze, oto kobiety, o których wiemy, że towarzyszyły Jezusowi i apostołom. Według Łk 8,3-4 kobietami podróżującymi z Jezusem były Maria Magdalena, Joanna, żona Chuzy, Zuzanna i inne. W innych fragmentach wspomniane są Salome (Mk 15,40), Maria, matka Jakuba (Mk 15,40; Łk 24,10) oraz Marta, siostra Marii. Na marginesie warto zauważyć, że Joanna, żona Chuzy, o której mowa w Łk 8,3, jest pierwszą osobą wymienioną w kontekście rodziny królewskiej. Należy zwrócić uwagę, że była ona już mężatką.

W Ewangelii Jana 2:2 czytamy, że Jezus został zaproszony jako gość na wesele. Pan młody nigdy nie jest zapraszany na własne wesele.

Nie ma żadnych podstaw, by twierdzić, że Jezus kiedykolwiek się ożenił, miał dzieci lub że którekolwiek z dzieci urodziło się bez grzesznej natury. Chociaż żaden werset nie mówi wprost, że Jezus nigdy nie był żonaty, to żaden werset nie mówi też, że Jezus nie poleciał na Marsa. Argument oparty na milczeniu nie dowodzi ani jednego, ani drugiego.

Oto wszystkie pozostałe fragmenty dotyczące kobiet sprzed zmartwychwstania:

O Joannie i Salome nie ma wzmianki nigdzie indziej.

O Marcie (wraz z Marią) wspomniano jedynie w trzech fragmentach sprzed Zmartwychwstania: podczas wieczerzy (Łk 10, 38–41), przy uzdrowieniu ich brata Łazarza (J 11, 1–45) oraz podczas drugiej wieczerzy z Łazarzem (J 12, 1–8).

Ponieważ nie ma o nich żadnej innej wzmianki, trudno byłoby znaleźć silniejszy argument przemawiający za tym, że Jezus poślubił Marię, niż za tym, że poślubił jej siostrę Martę. Jednak Jezus przestrzegał Prawa Mojżeszowego, a małżeństwo jednego mężczyzny z dwiema siostrami, gdy obie jeszcze żyły, było zabronione zgodnie z Księgą Kapłańską 18:18. Mormoni, którzy tak nauczają, prawdopodobnie nie zdają sobie sprawy, że głoszą, iż Jezus rzekomo złamał tutaj starotestamentowe prawa małżeńskie.

Więcej informacji można znaleźć w książce „When Cultists Ask”, str. 163.

Pytanie: Czy w Łk 8:9-10 słowo „mysterion” może odnosić się do greckich religii misteryjnych?

Odp.: Niektórzy liberalni uczeni tak uważali. Jednak hebrajskie słowo odpowiadające terminowi „tajemnica” występowało również w pozabiblijnej literaturze hebrajskiej, więc nie ma powodu, by odnosić je do odległych religii greckich. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 906.

P: W Łk 8,16-17 – jaki jest sens nieukrywania zapalonej świecy pod naczyniem?

Odp.: Celem zapalonej świecy jest świecenie; umieszczenie jej pod koszem lub łóżkiem byłoby absurdalne. Podobnie celem chrześcijanina jest oddawanie chwały Bogu, a ukrywanie swojego świadectwa i nieoddawanie chwały Bogu jest równie dziwne. Buszle służyły do przechowywania zboża i towarów, które były kupowane i sprzedawane. Łóżko było miejscem wygody, a dla niektórych – lenistwa. Niektórzy dzisiejsi chrześcijanie ukrywają swoje świadectwo z powodu spraw „ ” lub dla wygody i pobłażliwości. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1398.

Pytanie: Dlaczego w Łk 8,18 ludzie powinni zwracać uwagę na to, co słyszą?

Odp.: Bóg nie ma obowiązku dawać nikomu nieograniczonych możliwości słuchania Ewangelii. Nie traktuj możliwości poznania prawdy jako coś oczywistego – ani w odniesieniu do siebie, ani do kogoś innego.

Ponadto Bóg osądza ludzi na podstawie tego, co mieli okazję poznać, jak pokazują List do Rzymian 4:15 i 5:12. 2 List Piotra 2:20-22 mówi, że dla niektórych ludzi byłoby lepiej, gdyby nie poznali drogi prawdy, niż gdyby ją poznali i odwrócili się od niej.

Pytanie: Czy w Łk 8,19-21 Jezus okazał szacunek swojej matce?

Odp.: Jezus szanował swoich rodziców, ale w tej sytuacji postąpił wbrew temu, co, jak wiedział, było pragnieniem Jego matki. Powinniśmy być posłuszni naszym rodzicom, ale gdy ich pragnienia są sprzeczne z tym, czego, jak wiemy, pragnie Bóg, musimy najpierw być posłuszni Bogu. Małemu dziecku trudno jest rozpoznać, czego chce Bóg, zwłaszcza jeśli rodzice twierdzą coś innego. Jednak Jezus był już wtedy dorosły.

P: Dlaczego w Łk 8,19-21 nie było Józefa, ojca Jezusa?

O: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednak tradycja kościelna głosi, że Józef zmarł, zanim Jezus osiągnął pełnoletność.

P: Dlaczego w Łk 8,22 uczniowie nie powinni się bać?

Odp.: Z jednej strony byli oni zawodowymi rybakami, którzy bez wątpienia wielokrotnie przepływali to jezioro. Z drugiej strony burza była tak gwałtowna, że obawiali się utonięcia. Jednak Jezus powiedział: „Przeprawmy się na drugą stronę”. Kiedy Jezus powiedział, że popłyną na drugą stronę, żadne demony z piekła nie mogłyby ich powstrzymać przed dotarciem na drugą stronę. Na marginesie, była to bardzo zdecydowana próba powstrzymania Jezusa przed dotarciem na drugą stronę. Jednak jedyną rzeczą, jaką odnotowano, że Jezus uczynił po drugiej stronie, było uzdrowienie opętanego na oczach mieszkańców miasta. Nie słyszymy o tym, by jacyś mieszkańcy miasta poszli za Jezusem, ale mimo to Jezus nadal dał im taką możliwość. Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 226; „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 976–977 oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 911–912.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Łk 8,23 i Mt 5,23–26 Jezus spał w łodzi podczas gwałtownej burzy?

Odp.: Albo Jezus spał naturalnie, ponieważ był bardzo zmęczony, albo został w nadprzyrodzony sposób pogrążony w głębokim śnie, aby wystawić uczniów na próbę. Najprawdopodobniej Jezus spał głęboko, ponieważ był wyczerpany całym tym głoszeniem.

Istnieją trzy rodzaje naturalnego snu: sen głęboki, sen REM (z szybkimi ruchami gałek ocznych), podczas którego ludzie śnią, oraz sen płytki. Każdej nocy ludzie przechodzą przez wiele cykli tych trzech rodzajów snu. Być może Jezus był w fazie snu głębokiego. Niezależnie od tego, Jezus jako człowiek spał, gdy nadeszła burza. Jednak Jezus, jako Bóg, uciszył burzę jednym słowem. Jeśli dzisiaj w naszym sercu szaleje demoniczna burza, poprośmy Jezusa, aby przemówił, zgromił ją i uciszył.

W zupełnie innych okolicznościach Jonasz również spał na łodzi podczas gwałtownej burzy.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1398.

Pytanie: Dlaczego w Łk 8,25 i Mt 8,26 Jezus zapytał, gdzie jest ich wiara?

Odp.: Była to swego rodzaju próba dla uczniów; nie zdali jej. W Łk 8,22 Jezus powiedział uczniom, że popłyną na drugą stronę. Jezus był zaskoczony ich strachem. Wątpili, że

a) Bóg Ojciec ochroni Jezusa przed nieprzyjaznymi warunkami pogodowymi i/lub

b) że sam Jezus chce zapewnić im bezpieczeństwo, i/lub

c) Jezus był w stanie zapewnić im bezpieczeństwo.

Czasami nasze dzisiejsze wątpliwości wynikają z tych samych powodów.

P: Dlaczego w Łk 8,37 niektórzy ludzie chcą dziś, by Chrystus i Jego wpływ odeszli, nawet po tym, jak widzieli ich skutki?

Odp.: Jezus jest dla wielu ludzi zbyt „niewygodny”. Zakłóca ich poczucie spokoju, dobrego samopoczucia i samowystarczalności. Zdają sobie sprawę, że Jezus wzywa ich do zmiany kierunku, w stronę, w którą, jak sądzą, nie chcą podążać.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1399.

Pytanie: Dlaczego w Łk 8,38 Jezus odrzucił prośbę mężczyzny, by mógł pójść z Nim?

Odp.: Prawdopodobnie dlatego, że Jezus chciał, aby ten człowiek pozostał wśród tych, którzy go znali, jako świadectwo dla nich.

Pytanie: Czy w Łk 8,43-45 kobieta postąpiła właściwie, dotykając szaty Jezusa?

Odp.: W rzeczywistości osoby uważane za nieczyste nie powinny dotykać innych, którzy nie byli nieczyści. Kobieta ta bezskutecznie wydała wszystkie swoje pieniądze na lekarzy. W Ewangelii Marka 5:26 czytamy, że lekarze tylko pogorszyli jej stan, ale Łukasz, sam będąc lekarzem, mógł pominąć ten szczegół. Jednak biorąc pod uwagę sytuację i beznadziejność jej choroby, Jezus nie skierował do niej słów nagany, a jedynie uzdrowił ją i pochwalił. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1399–1400), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 227) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 817).

Pytanie: Dlaczego fragment Łk 9,1–11 różni się od Mt 10,1–15 i Mk 6,8–9?

Odp.: Mateusz podaje szczegół, że Jezus polecił im udać się wyłącznie do Żydów, podczas gdy Łukasz tego nie precyzuje. Nie mieli mieć przy sobie torby, jedzenia, pieniędzy ani dodatkowej tuniki. W tej części Jezus obdarza ich swoją mocą (dynamos/dynamin) i władzą (exousian), dzięki czemu nie potrzebują innych rzeczy.

Ale czy powinni przynieść laskę (w liczbie pojedynczej), czy też nie przynosić lasek (w liczbie mnogiej)? Chociaż Jezus mógł po prostu powiedzieć: „przynieście jedną laskę, jeśli ją macie, ale nie więcej”, to inną możliwością jest błąd kopisty.

Być może w zachowanych egzemplarzach Ewangelii Marka słowo „nie” zostało zastąpione słowem „tylko”. Chociaż we wszystkich zachowanych egzemplarzach widnieje słowo „nie”, w języku greckim różnica między „tylko” a „nie” polega na dodaniu dwuliterowego greckiego słowa ei. W książce „Hard Sayings of the Bible” (str. 422–424) wspomniano o błędzie kopisty innego rodzaju, gdzie Mateusz, choć zazwyczaj bardzo dobrze znał Ewangelię Marka, w tym miejscu oparł się na Ewangelii Łukasza. Innymi słowy, wyrażenie „tylko/z wyjątkiem laski” w Ewangelii Marka prawdopodobnie powinno brzmieć „nie laska”, tak jak u Mateusza i Łukasza.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1400, oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 918.

Pytanie: Czy uważasz, że w Łk 9,1-11 wszyscy dwunastu apostołów, w tym Judasz Iskariota, posiadali tę moc i władzę?

Odp.: Możliwe, że Judasz nic nie robił, a jedynie twierdził, że czyni cuda i wygania demony. Jednak jest prawdopodobne, zwłaszcza jeśli wychodzili po dwóch, że byłby widziany i nie mógłby udawać. Innymi słowy, nawet Judasz naprawdę posiadał tę moc. Pamiętajmy, że demony w tym momencie nie wiedziały jeszcze, że Judasz przejdzie na stronę zła.

P: Dlaczego w Łk 9,3-5 mieli zatrzymywać się tylko w jednym domu w mieście?

Odp.: Drugorzędnym powodem jest to, że pozwoliłoby to ograniczyć dodatkowy czas, jaki musieliby poświęcić na proszenie ludzi o nocleg, przemieszczając się między domami. Głównym powodem byłoby uniknięcie nieporozumień dotyczących tego, kto ma gościć ucznia. Najważniejszą korzyścią jest prostota, zarówno jeśli chodzi o ewentualne urażone uczucia, jak i kwestie logistyczne.

Zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 918, grecki pisarz Lucjan napisał „Śmierć Peregryna” („Passing of Peregrinus”) – satyrę o cynickim kaznodziei imieniem Peregryn, który udawał chrześcijanina i żył z gościnności chrześcijan. Wczesnochrześcijański tekst „Didache”, rozdziały 11–12, ostrzega przed wędrownymi prorokami, którzy po prostu żyją na koszt innych. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1400.

Pytanie: Czy w świetle Łk 9,5 istnieją dzisiaj sytuacje, w których należałoby metaforycznie „strzepnąć proch z nóg”?

Odp.: Tak, choć miejmy nadzieję, że będą to rzadkie przypadki. Przede wszystkim należy zauważyć, że nawet w przypadku pogan ze wschodniego brzegu Morza Galilejskiego, którzy prosili Jezusa, by opuścił to miejsce, Jezus nie strząsnął prochu ze swoich stóp. Jednak tym, którzy twierdzili, że podążają za Bogiem, a mimo to odrzucali Bożych apostołów i sług, Jezus nakazał strząsnąć proch ze stóp. Jeśli jakaś organizacja lub kościół twierdzi, że jest chrześcijański, a mimo to odrzuca lub wyrzuca tych, którzy podążają za Bogiem, może to być czas, by strzepnąć pył z nóg. Więcej informacji znajdziesz w „The Tony Evans Bible Commentary” na stronie 979.

Pytanie: Czym jest tetrarcha w Łk 9,7?

Odp.: Greckie słowo „tetra” oznacza „cztery”, a władca Galilei nazywany był tetrarchą, ponieważ rządził jednym z czterech regionów Palestyny. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym wierzących” (Believer’s Bible Commentary), str. 1401.

P: Czy w Łk 9,7.9 mowa jest o tym samym Herodzie, który panował w czasie narodzin Jezusa?

Odp.: Nie. Herod, który zabił niemowlęta płci męskiej w Betlejem, nazywany był Herodem Wielkim. Ten Herod, zwany Herodem Antypasem, był młodszym synem Heroda Wielkiego i jednej z jego dziesięciu żon, Malthace. Najprawdopodobniej nie wiedział, że był to ten sam Jezus, którego jego ojciec próbował zamordować, gdy był niemowlęciem. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 979.

P: Dlaczego w Łk 9,7-9, kiedy Herod Tetrarcha był ciekawy Jezusa, Jezus nie rzucił wszystkiego, nie udał się do władcy i nie powiedział mu tego?

Odp.: Odpowiedź na pytanie o tożsamość Jezusa była łatwa do odkrycia – wystarczyło pójść do Jezusa i Go wysłuchać. Wydaje się, że trudnością nie jest przekazanie informacji o tym, kim jest Jezus, ale raczej skłonienie ludzi do zadania pytania i chęci poszukiwania odpowiedzi. Jezus nie pobiegł do Heroda, tego, który uwięził i zabił Jana. Gdyby Herod naprawdę chciał się dowiedzieć, mógł sam przyjść i wysłuchać Jezusa.

P: Dlaczego w Łk 9,14 ludzie musieli siedzieć w grupach po pięćdziesiąt osób?

Odp.: Byli to ludzie, którzy przybyli z daleka, aby słuchać Jezusa; gdyby byli to tylko miejscowi, wróciliby do swoich domów. Pismo Święte nie podaje powodu, dla którego mieli siedzieć w grupach po pięćdziesiąt osób, ale ułatwiłoby to liczenie i rozdawanie koszy. Przypomina to cud z 2 Królów 4:42-44, gdzie Elizeusz nakarmił stu mężczyzn z jednego garnka. Tych 5 000 osób symbolizowało zagubiony świat, głodujący chleba Bożego. Uczniowie to chrześcijanie dysponujący jedynie ograniczonymi zasobami. Ich zasoby zostały pomnożone tak, że pozostało nawet dwanaście koszy (kophinoi) używanych w handlu. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1401) oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 228–229).

Pytanie: Jaka jest różnica między terminami „Chrystus” a „Mesjasz” w Łk 9,20?

Odp.: Greckie słowo „Chrystus” jest odpowiednikiem hebrajskiego słowa „Mesjasz”. Jest to Namaszczony, który został obiecany w Starym Testamencie. Bardziej szczegółową odpowiedź można znaleźć w książce „1001 Bible Questions Answered”, str. 28–29.

P: Czy w Łk 9,20-21 Jezus odmówił bycia nazywanym Synem Bożym, skoro w Łk 9,20-21 ( ) nakazał uczniom, by nikomu nie mówili, że jest Chrystusem Bożym, a w Łk 4,11 zgromił demony za to, że nazwały Go Chrystusem, Synem Bożym?

Odp.: Trudno jest odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ oba przytoczone fragmenty Pisma Świętego są nieprawidłowe, więc muszę zgadywać, które z nich miał na myśli autor pytania. W Łk 9,20-21 nie ma mowy o „Synu Bożym”, lecz o „Chrystusie Bożym”. Koran przyznaje nawet, że Jezus był Mesjaszem (Chrystusem), więc nawet muzułmanie musieliby zgodzić się, że Jezus był Chrystusem Bożym. Również Łk 4,11 nie wspomina o Synu Bożym.

Pytający mógł mieć na myśli Ewangelię Mateusza 8:29, gdzie demony zapytały: „Czego chcesz od nas, Synu Boży?”, a następnie poprosiły, by zostały wysłane do świń. Jezus nie zabronił im nikomu o tym mówić, ale pozwolił im wejść do świń. Demony jednak jedynie przyznały, że wiedziały, kim naprawdę był Jezus, być może mając nadzieję, że dzięki temu sytuacja będzie dla nich łatwiejsza.

W Ewangelii Mateusza 16:16-20 Jezus zapytał uczniów, kim On jest, a Piotr odpowiedział: „Ty jesteś Chrystusem, Synem Boga żywego”. Jednak nawet w tym przypadku Jezus „ostrzegł swoich uczniów, aby nikomu nie mówili, że On jest Chrystusem [Mesjaszem]”. Nie ma tam wzmianki o tym, że uczniowie zostali ostrzeżeni, by nie mówili, że jest On Synem Bożym.

Pytanie: Dlaczego w tym momencie, w Łk 9,21 i Mt 16,20, uczniowie nie mieli nikomu mówić, że Jezus jest Chrystusem (Mesjaszem)?

Odp.: Jaki sens miałoby używanie tego tytułu, skoro albo nie wiedzieli, co Mesjasz ma uczynić, albo karmiono ich fałszywymi wyobrażeniami o Mesjaszu jako wojskowym zdobywcy. Lepiej najpierw wyjaśnić nieporozumienia związane z tym tytułem, zanim się go przyjmie. Wkrótce mieli otwarcie głosić wszystkim, że Jezus jest Mesjaszem, ale najpierw ludzie musieli przekonać się, kim był Jezus i poznać dowody potwierdzające Jego roszczenia.

P: Jakie są dwie typowe przeszkody w chrześcijańskim oddaniu się Bogu, zarówno wtedy, jak i teraz, o których mowa w Łk 9,24-26?

Odp.: Żądza pieniędzy i strach przed hańbą. Można zarobić więcej pieniędzy, poświęcając się całkowicie ich zdobywaniu, nie pozostawiając czasu na to, czego Bóg od ciebie oczekuje. Można też wycofać się z tego, czego Bóg od ciebie oczekuje, z obawy przed odrzuceniem lub utratą szacunku ze strony innych. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1403 oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” na str. 979.

P: Jak to się stało, że w Łk 9,27 i Mt 16,28 niektórzy nie zaznali śmierci, zanim ujrzeli królestwo Boże?

A: „Skosztować śmierci” oznacza doświadczyć śmierci. Niektórzy z tu obecnych nie umrą, zanim ujrzą nadejście Królestwa Bożego wraz ze zmartwychwstaniem Jezusa i świętem Pięćdziesiątnicy, które nastąpi 50 dni później.

P: Jaka jest różnica między przepowiednią zawartą w Łk 9,31, że Jezus może zostać zabity, a stwierdzeniem Jezusa, że musi zostać zabity?

O: Jezus nie mówi, że może to być niebezpieczne i że istnieje szansa, iż zostanie zabity. Nie było żadnego ryzyka, że zostanie zabity; wręcz przeciwnie, było absolutnie pewne, że wypełni swoje przeznaczenie i zostanie zabity. Na marginesie, greckie słowo oznaczające odejście/śmierć jest tym samym słowem, co „Exodus”. Jezus zmierzał, że tak powiem, ku swojemu „Exodusowi”. Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1202) oraz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1404).

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,36 i Mt 17,9 uczniowie nie opowiedzieli nikomu o przemienieniu w tym momencie?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy powody.

1. Mogłoby to wywołać zazdrość wśród pozostałych uczniów.

2. Żydzi, którzy nie wierzyli w Jezusa, nie uwierzyliby w ten cud, którego świadkami byli tylko trzej uczniowie.

3. Dla wierzących wydarzenie to wkrótce zostałoby przyćmione przez zmartwychwstanie.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,37-39 i Mt 17,15-17 demony często krzywdzą ludzi, których opętały?

O: Odpowiedź znajdziesz w omówieniu fragmentu z Ewangelii według św. Mateusza 17:14-16.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,45 uczniowie nie zrozumieli słów Jezusa dotyczących Jego zdrady?

Odp.: Było to prawdopodobnie potoczne wyrażenie oznaczające, że nie rozumieli. Pozostaje jednak zasadnicze pytanie: dlaczego tego nie rozumieli? Chociaż przyczyną mogło być nadprzyrodzone powstrzymywanie ich przez Boga lub szatana, prawdziwe wyjaśnienie jest prawdopodobnie znacznie prostsze. Ogólnie rzecz biorąc, ludzie często nie rozumieją tego, czego nie chcą zaakceptować. Jak ktoś, kto podczas Przemienienia Pańskiego otaczał się taką nadprzyrodzoną chwałą, mógłby ponieść tak haniebną śmierć? Śmierć Jezusa byłaby porażką sprawy, którą reprezentował – a przynajmniej tak im się wydawało. Oczywiście Jezus nie pozwoliłby, by Jego sprawa poniosła klęskę. Uczniowie nigdy wcześniej o tym nie słyszeli, nie pragnęli tego usłyszeć, więc prawdopodobnie to sami uczniowie uniemożliwili sobie zrozumienie tego za pierwszym razem.

Jezus, wiedząc o tym, powiedział to tutaj, a później powtórzył, aby dać im czas na przyswojenie tej myśli. Sprzeciwiali się cierpieniu Jezusa. Później mieli się dowiedzieć, że nie tylko Jezus będzie cierpiał, ale także ci, którzy podążają za Bogiem, będą cierpieć dla Ewangelii.

Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 231; „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 531; „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 980 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1405.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,46 uczniowie spierali się o to, kto z nich będzie największy?

Odp.: Zwróć uwagę na moment, w którym to się wydarzyło. W Łk 9,10 powrócili, relacjonując swój sukces, co najwyraźniej uderzyło im do głowy. W swojej pysze postawili Jezusa na pierwszym miejscu, ale siebie na drugim. List do Filipian 2,3 i nast. mówi, że mamy cenić innych wyżej niż siebie samych.

Ponadto, jak powiedział G. Campbell Morgan: „Nasza pasja do statystyk jest egocentryczna i pochodzi z ciała, a nie z Ducha”. 61,5% ludzi zgodziłoby się z tym. (żart) (z „Believer’s Bible Commentary”, str. 1401). Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1404.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Łk 9,49 ktoś inny był w stanie wyganiać demony?

Odp.: Nie trzeba było być jednym z dwunastu uczniów, aby wyganiać demony; mogli to robić również inni naśladowcy. Bóg może obdarzyć tą mocą każdego, kogo zechce.

P: Dlaczego w Łk 9,49 uczniowie chcieli powstrzymać tego człowieka, a Jezus chciał, by kontynuował?

Odp.: Nie rozumieli, jak ten człowiek mógł wierzyć i czynić to, skoro nie znali go wcześniej. Dwunastu, podobnie jak współcześni chrześcijanie w każdym konkretnym Kościele, nie powinni uważać się za wyłącznych przedstawicieli Boga.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1203), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1406) oraz „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 980).

P: Jakie są współczesne przykłady sytuacji opisanej w Łk 9,49, w których ktoś mógłby ulec pokusie, by powstrzymać jakąś posługę, ponieważ jest ona inna?

Odp.: Chrześcijanie niestety czasami mogą wykazywać sekciarskie postawy; to znaczy, że bardziej cenią sobie organizację i procedury niż samą pracę. Problemem nie była ortodoksja, ale przynależność do grupy. Jeśli są pastorami, mogą czuć się niekomfortowo w obliczu czegoś, co pozostaje pod kontrolą Boga, ale nie pod ich kontrolą. Jeśli coś nie pochodzi z ich organizacji, może to być postrzegane jako zagrożenie; muszą jednak zdać sobie sprawę, że jest to zagrożenie jedynie dla ich kontroli i organizacji, które tak naprawdę nie mają znaczenia. Mogą zostać oskarżeni o kradzież owiec; jednak owce nie należą do przywódcy ani do organizacji, lecz do Najwyższego Pasterza, Jezusa Chrystusa. Możesz się rozczarować, jeśli myślisz, że ludzie należą do ciebie lub do twojej organizacji, podczas gdy w rzeczywistości należą do Boga. Więcej informacji znajdziesz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 931.

P: W Łk 9,51 Jezus już wcześniej udawał się do Jerozolimy, więc czym różniła się ta podróż od poprzednich?

Odp.: Jezus wiedział, że musi dotrzeć tam przed Paschą, aby stawić czoła swojemu „przeznaczeniu”. W przeciwieństwie do poprzednich razy Jezus wiedział, że nie powróci przed swoją śmiercią. Noszenie tej tajemnicy w sercu było dla Niego samotnym doświadczeniem. Próbował nawet podzielić się tą informacją ze swoimi uczniami, ale oni po prostu tego nie rozumieli. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 232.

P: Dlaczego w Łk 9,53 Samarytanie nie przyjęli Jezusa tak, jak to robili wcześniej?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Chociaż najprawdopodobniej byli to inni Samarytanie, nadal pozostaje pytanie, dlaczego ci Samarytanie nie przyjęli Jezusa.

2. Ci Samarytanie mogli już słyszeć o twierdzeniu Jezusa, że jest [żydowskim] Mesjaszem, i odrzucili to.

3. Ponieważ Jezus udawał się do Jerozolimy z powodów religijnych, a Samarytanie wierzyli, że ich kult jest lepszy od kultu w Jerozolimie, podróż Jezusa nie pasowała do ich paradygmatu tego, co uważali za dobre. Nie uważaliby Jerozolimy za właściwe miejsce kultu, lecz raczej górę Gerizim w Samarii. Udanie się Jezusa do Jerozolimy nie potwierdzałoby ich poglądu, a raczej pogląd przeciwny, więc świadomie odwrócili się od Niego.

Trzeci powód jest najbardziej prawdopodobny.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1203), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 933–934) oraz „Believer’s Bible Commentary” (str. 1406).

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,54–55 uczniowie chcieli zabić Samarytan?

Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, możemy to wywnioskować z zachowania innych. Czasami człowiek może być tak skupiony na władzy, że zapomina o współczuciu dla ludzi.

Można by pomyśleć, że po tak długim czasie poznawania nauk Jezusa Jakub i Jan powinni lepiej rozumieć Jego serce, ale tak nie było. Wierzący mogą wiedzieć wiele rzeczy i skutecznie służyć w służbie, a mimo to mieć przerażające „ślepe punkty”. Dlatego potrzebujemy nie tylko prawdy biblijnej, ale także siebie nawzajem, aby napominać się wzajemnie tam, gdzie nie postępujemy zgodnie z prawdą biblijną.

Pewnego razu przebywałem z grupą chrześcijan z Bliskiego Wschodu i razem dzieliliśmy się z innymi mieszkańcami tego regionu wiadomością o Chrystusie. Spotkaliśmy mężczyznę z Jordanii, który od dzieciństwa wychowywał się w wierze chrześcijańskiej. Poprosiliśmy go, by dołączył do nas w głoszeniu ewangelii muzułmanom, ale on wykazał się niechęcią. Po tym, co widział i słyszał o tym, jak muzułmanie traktują chrześcijan w jego ojczyźnie, nie chciał, by muzułmanie nawrócili się do Jezusa i dostali się do nieba. Powiedzieliśmy mu, że jeśli żywi nienawiść, a nie miłość, wobec innych ludzi, powinien bardzo uważnie zbadać, czy rzeczywiście jest zbawiony (1 J 3,14-16; 4,8). Na szczęście zmienił zdanie i postanowił przyjść, by opowiadać muzułmanom o Jezusie.

Być może uczniowie mieli na myśli Eliasza, który sprowadził ogień na 102 mężczyzn (2 Król. 1:9-12). Sytuacja była jednak zupełnie inna. Jezus nie tylko przyszedł, by okazać miłość Bożą i zapoczątkować nową erę, ale Samarytanie po prostu Go odrzucili i nie próbowali Go zatrzymać, tak jak ci 102 mężczyźni próbowali schwytać Eliasza.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,54-55 Jezus nie chciał, aby Samarytanie zostali zabici?

Odp.: Nie przyczyniłoby się to w żaden sposób do przyprowadzenia ludzi do Jezusa, aby mogli pójść do nieba. Jezus nie chciał, aby ludzie zostali natychmiast osądzeni za to, że nie podążali za Nim i Go odrzucili, i powinniśmy być za to bardzo wdzięczni. W Ewangelii Łukasza 9:56 Jezus powiedział, że nie przyszedł, aby zniszczyć życie ludzi, ale aby je zbawić. Była to nie tylko misja Jezusa, ale także Jego serce. My również powinniśmy mieć takie samo serce. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” na stronie 981.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,57-62 Jezus nie pozwolił tym trzem mężczyznom bezpośrednio za Nim podążać?

Odp.: Chociaż Pismo Święte nie mówi tego wprost, okoliczności wydają się tutaj bardzo różne od sytuacji opętanego z Gerazy. W przypadku uzdrowionego opętanego nie było nawet cienia nagany, a Jezus powierzył mu inną posługę – i to posługę, która mogła być skuteczna – polegającą na przebywaniu wśród ludzi, którzy znali go z czasów, gdy był opętany przez złego ducha. W przypadku tych trzech mężczyzn Jezus skrytykował ich brak całkowitego oddania i nie wspomniał o żadnej posłudze dla nich.

Ci trzej mężczyźni zgadzali się co do celu, ale nie co do zaangażowania. Nie chodziło tu tyle o to, z czego byli gotowi zrezygnować, a raczej o to, by postawić Jezusa na pierwszym miejscu. We wszystkich trzech przypadkach ich odpowiedź brzmiała: „Tak, ale…”. Spoglądali wstecz zamiast patrzeć w przyszłość, jak wspomniał Jezus w Ewangelii Łukasza 9:62. Mieli pragnienie pomocy, ale brakowało im poczucia pilności. Bycie uczniem wiąże się z rezygnacją i kosztem.

Jeśli spojrzymy tylko na podmioty w zdaniu, otrzymamy: „Panie… ja na pierwszym miejscu”. Czy nadajemy wyższy priorytet zadaniom, które mogą wykonać tylko ci, którzy są duchowo żywi, czy też zadaniom, które każdy może wykonać? Wierzący mogą być powstrzymywani od służby przez miłość do materialnego komfortu, kariery, rodziny i przyjaciół.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 232–233), „New International Bible Commentary” (str. 1204), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1407) oraz „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 981).

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,57–59 Jezus mówił o lisach i ptakach do kogoś, kto chciał pójść za Nim?

Odp.: Jezus chciał przez to powiedzieć, że ani On, ani Jego uczniowie nie mieli bezpiecznego schronienia ani wielu wygód, które ludzie uważają za coś oczywistego. Ten człowiek również tego nie miałby. Nie ma wątpliwości, że mężczyzna ten szczerze pragnął pójść za Jezusem. Kwestią sporną było jednak jego zaangażowanie w to, by Jezus był dla niego na pierwszym miejscu.

W „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (str. 1406–1407) czytamy: „Kiedy czytamy, że Syn Człowieczy nie ma gdzie głowy złożyć, mamy skłonność do współczucia Mu. Jeden z komentatorów zauważa: «On nie potrzebuje twojego współczucia. Współczuj raczej sobie, jeśli masz dom, który cię powstrzymuje, podczas gdy Chrystus chce, byś wyszedł na wyżyny świata»”.

Pytanie: Czy w Łk 9,59–60 Chrystus nauczał ludzi, by nie czcili swoich rodziców, w przeciwieństwie do tego, co mówi Wj 20,12?

Odp.: Nie. Powinniśmy czcić naszych rodziców, ale po ich śmierci niektóre sprawy mają pierwszeństwo przed rodziną. Ważniejsze jest czczenie rodziców, gdy są z nami na ziemi, niż znieważanie ich za życia, a potem oddawanie czci ich pustym ciałom po ich odejściu.

W książce „Trudne słowa Biblii” (str. 463–464) czytamy, że XIX-wieczny szkocki kaznodzieja, John McNeill, uznał ten werset za bardzo pasujący do jego sytuacji. Pewnego razu, gdy miał wygłaszać kazania podczas serii spotkań ewangelizacyjnych w Anglii, otrzymał wiadomość, że zmarł jego ojciec, a pogrzeb odbędzie się tego samego dnia, co jedno ze spotkań. Powiedział: „Bo ten sam Jezus stanął przy mnie i zdawał się mówić: «Spójrz, mam cię. Idź i głoś ewangelię tym ludziom. Co wolisz: pochować zmarłego, czy wskrzesić zmarłego?»”. I McNeill poszedł głosić.

Gdyby twój syn musiał wybierać między głoszeniem ewangelii wielu ludziom a pójściem na twój pogrzeb, co byś wolał?

Więcej informacji znajdziesz w książce Haleya „Alleged Discrepancies of the Bible” (Rzekome sprzeczności w Biblii), str. 287.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,59-60 Jezus nie pozwolił temu człowiekowi najpierw pochować ojca?

Odp.: Kiedy syn chciał najpierw pochować ojca, nie jest jasne, czy ojciec już umarł. Być może raczej czekał na śmierć swojego starszego ojca, zanim dołączył do Jezusa. Musiałby być obecny na pogrzebie ojca, aby mieć pewność, że otrzyma spadek. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 980.

Pytanie: Dlaczego w Łk 9,61-62 mężczyzna nie mógł pożegnać się z rodziną?

Odp.: Mężczyzna nawet nie zwróciłby się do Jezusa, gdyby chodziło mu jedynie o pięciominutowe pożegnanie. Raczej prosił o to, by najpierw spędzić kilka dni z rodziną, prawdopodobnie tak jak chciała tego rodzina Rebeki w Księdze Rodzaju 24:54-59. Eliasz pozwolił Elizeuszowi najpierw pożegnać się z rodziną w 1 Księdze Królewskiej 19:19-21.

Można to w przybliżeniu porównać do dzisiejszej rozmowy kwalifikacyjnej. Jeśli twoje pierwsze pytanie, a także wiele kolejnych, dotyczy urlopów i zwolnień lekarskich, osoba przeprowadzająca rozmowę może się zastanawiać, na ile jesteś podekscytowany wykonywaniem tej pracy.

Kiedy Eliasz powołał Elizeusza, ten krótko pożegnał się z rodzicami (1 Król. 19:19-21) i było to w porządku. Nie chodziło więc tyle o sam czyn, co o nastawienie. Dla nas nie chodzi tylko o to, by mieć Jezusa w sercu; chodzi o to, by Jezus był w naszym sercu na pierwszym miejscu.

Zgodnie z żydowskimi zwyczajami pogrzebowymi zmarłego chowano zazwyczaj tego samego dnia, w którym nastąpiła śmierć. Być może więc ojciec wciąż żył, ale był bliski śmierci, a mężczyzna chciał spędzić z nim pozostałe mu dni. Takie stanowisko przedstawiono w książce „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (Trudności biblijne i pozorne sprzeczności), str. 114–115.

Więcej informacji można znaleźć w książkach „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 464–465) oraz „Ewangelicki komentarz do Biblii” (str. 819).

Pytanie: W Łk 10,1 czytamy: „Po tym Pan wyznaczył jeszcze siedemdziesięciu innych i posłał ich po dwóch przed sobą do każdego miasta i miejsca, do którego sam miał przyjść”. Pytanie brzmi:

1. Z jakiego powodu Jezus wysłał tych 70, skoro wcześniej wysłał już Dwunastu (Łk 9,1)? Czy ich zadanie lub miejsce przeznaczenia były inne? Czy liczba 70 ma znaczenie symboliczne lub alegoryczne? Czy wśród tych 70 znajdowało się pierwotnych Dwunastu?

2 – Dlaczego pozostałe ewangelie w ogóle nie wspominają o tym wydarzeniu? A może była to opowieść alegoryczna, która nie miała miejsca w rzeczywistości?

Odp.: Siedemdziesięciu nie towarzyszyło Jezusowi przez cały czas, tak jak dwunastu, ale uczyli się od Niego i zostali wysłani, by głosić. Nie, Dwunastu nie wchodzili w skład grupy siedemdziesięciu. Przypuszczam, że Jezus mógł wybrać inną liczbę, na przykład 69 lub 71. Jednak Jezus celowo wybrał liczbę 70 – okrągłą liczbę, będącą wielokrotnością 7. Liczba siedem symbolizuje doskonałość, co stanowiłoby również podobieństwo do siedemdziesięciu starszych, którzy służyli pod przewodnictwem Mojżesza (Księga Liczb 11:16-17).

Nie należy traktować każdego fragmentu wyłącznie alegorycznie, dopóki nie zostanie wykazane, że jest inaczej. Raczej każdy fragment należy rozumieć dosłownie, chyba że kontekst wskazuje inaczej. Oczywiście niektóre rzeczy wydarzyły się dosłownie, ale mają również znaczenie symboliczne.

Pytanie: Dlaczego w Łk 10,2 Jezus powiedział, że robotników jest mało i że należy modlić się o więcej?

Odp.: Oczywiście w tym momencie było tylko siedemdziesięciu robotników, ale nie o to tutaj chodziło.

Nawet w przyszłości robotników będzie niewielu. Więcej osób staje się chrześcijanami niż aktywnie pracuje dla Boga. Nie jest to zgodne z wolą Bożą, ponieważ Jezus mówi tutaj, abyśmy modlili się o więcej robotników.

Pytanie: W Łk 10,3 w jaki sposób siedemdziesięciu uczniów było jak owce wśród wilków?

Odp.: Baranki nie dążą do tego, by się nawzajem niszczyć ani zabijać. Wilki nie tylko dążą do zabijania i niszczenia, ale także uwielbiają zjadać baranki. Ponadto są ludzie, którzy czerpią nawet perwersyjną przyjemność z odwracania sprawiedliwych od sprawiedliwości.

Można by zapytać, dlaczego Jezus, nawet gdy zdawał sobie sprawę, że wysyła ich jak owce między wilki, i tak postanowił ich wysłać. Gdy później Kościół się rozrastał, wielokrotnie posłańcy ginęli, ale przesłanie było ważniejsze niż posłaniec, a posłańcy to rozumieli.

Pytanie: Dlaczego w Łk 10,4-12 Jezus potępił Korazin, Betsaidę i Kafarnaum?

Odp.: Chociaż z pewnością istniało znacznie więcej niegodziwych miast, te miasta były „tak blisko, a jednak tak daleko”. Były tak blisko, że mogły z łatwością usłyszeć słowa Jezusa, a jednak pozostawały głuche na ewangelię. Niektórzy ludzie są właśnie tacy; otrzymali tak wiele nauk i dobrych przykładów naśladowania Chrystusa, a mimo to nadal zdecydowali się nie podążać za Nim.

Na marginesie, Korazin nie jest wspomniany nigdzie indziej w Biblii ani u Józefa Flawiusza. Jednak jego ruiny, położone 1,5 mili na północ od Kafarnaum, można oglądać do dziś. Nie mamy pewności, czy Jezus osobiście udał się do Korazinu, czy też nie, ale niezależnie od tego, przyjęcie lub odrzucenie posłańców Jezusa świadczy o ich stosunku do Niego. Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1204) oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 938–939.

Pytanie: Czy w sytuacji opisanej w Łk 10,8 mogli wówczas spożywać pokarmy zabronione w Starym Testamencie?

Odp.: Nie, ten werset tego nie potwierdza. Udawali się do żydowskich miast i domów, gdzie nie podawano im wieprzowiny, wielbłądów ani niczego innego, co byłoby sprzeczne z Prawem Mojżeszowym. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 938.

P: Jak to jest, że w Łk 10,12 los Sodomy i Gomory będzie łagodniejszy niż niektórych miast w Palestynie?

Odp.: Łk 10,12 i 2 Piotra 2,21 pokazują, że istnieją różne stopnie kary. Chociaż Sodoma i Gomora bezpośrednio odrzuciły aniołów, nie usłyszały tak jasnego przedstawienia Ewangelii, jak mieszkańcy miast galilejskich, którzy słuchali Jezusa. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 233.

Pytanie: Skoro w Łk 10,13 czytamy, że Sodoma i Gomora nawróciłyby się, gdyby Jezus do nich przyszedł, a Bóg nie chce, by ktokolwiek zginął (Ez 18,23.32 i 2 P 3,9), to dlaczego Bóg nie wysłał do nich nikogo?

Odp.: Bóg wysłał zarówno ludzi, jak i aniołów. Był tam Lot, a 2 List Piotra 2:7 mówi, że Lot był zaniepokojony niegodziwym życiem bezprawnych ludzi. Bóg wysłał również aniołów, których mieszkańcy Sodomy próbowali wykorzystać.

P: Skoro w Łk 10,13–14 napisano, że Tyros i Sydon nawróciłyby się, gdyby ujrzały cuda, dlaczego Jezus nie dokonał żadnego cudu w tym regionie?

Odp.: Nie chodzi o to, że wszyscy nawróciliby się, ale że nawet w Tyru i Sydonie niektórzy nawróciliby się, gdyby ujrzeli Jezusa, podczas gdy wielu mieszkańców miast galilejskich nie nawróciłoby się. Jezus faktycznie odwiedził region Tyru i Sydonu w Ewangelii Marka 3:8, a także ponownie w Ewangelii Marka 7:24-31. Ludzie przybywali z Tyru i Sydonu, aby słuchać Jezusa (Łk 6:17).

P: Czy w Łk 10,15 całe miasto może zostać skazane na piekło?

Odp.: Ulice, budynki i inne przedmioty nie są skazywane na piekło. Gdy wszyscy mieszkańcy całego miasta odrzucą Jezusa, wówczas mieszkańcy tego miasta zbiorowo znajdą się w piekle.

P: Jak w Łk 10,18 szatan upadł wówczas z nieba?

Odp.: Gdy ten aspekt służby Jezusa się rozwijał, On proroczo ujrzał szatana, oskarżyciela, spadającego z nieba, ponieważ wkrótce ludzie mieli przyjąć słowo przebaczenia grzechów, a szatan nie miałby już podstaw do oskarżania ich.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 465–466.

Pytanie: Jak w Łk 10,19 uczniowie Jezusa mogli deptać węże i skorpiony?

Odp.: Jezus nie wzywał tu do lekkomyślności ani do wystawiania Boga na próbę. Chodziło raczej o to, że Bóg będzie ich chronił przed wężami i skorpionami, tak jak chronił Pawła w Dziejach Apostolskich 28:3-5.

P: Jakie znaczenie ma to, że w Łk 10,21 te prawdy zostały objawione niemowlętom, a nie uczonym i mądrym?

Odp.: Jak pokazuje 1 List do Koryntian 1:19-30, Bóg nie sprawił, że uczeni i mądrzy mają większe szanse na pójście do nieba ze względu na swoją wiedzę i mądrość. Gdyby wiedza czyniła kogoś bardziej pobożnym i sprawiedliwym, to co by było z nazistami podczas II wojny światowej? Niemcy należeli do najlepiej wykształconych narodów na świecie, a ich technologia lotnicza, bombowce nurkujące, pociski, czołgi i technologie węglowe były najlepsze na świecie. A jednak dopuścili się wielkiego zła, zabijając ponad sześć milionów Żydów.

Ewangelia jest niesamowita, ponieważ jest tak głęboka, że mądrzy mogą ją studiować przez całe życie i nigdy nie przestać się uczyć. Jednak prości również mogą ją łatwo zrozumieć.

Pytanie: W Łk 10,22 – w jaki sposób Ojciec przekazał Jezusowi wszystko?

Odp.: Przynajmniej na cztery sposoby:

Stworzenie: Wszystkie rzeczy zostały stworzone przez Ojca za pośrednictwem Jezusa (J 1,3; Kol 1,16).

Utrzymanie: Wszystko jest utrzymywane przez Jezusa (Kol 1,17).

Sąd: Ojciec powierzył Jezusowi sąd nad ludźmi, aby wszyscy czcili Syna tak, jak czczą Ojca (J 5,22-23).

Zbawienie: Nie ma pod niebem żadnego innego imienia, przez które moglibyśmy zostać zbawieni (Dz 4,12).

Pytanie: W jaki sposób, jak opisano w Łk 10:24, pobożni ludzie, którzy zmarli przed przyjściem Chrystusa, pragnęli ujrzeć to, co widzieli uczniowie?

Odp.: Proroctwa mesjańskie w Starym Testamencie pokazują, że ludzie z niecierpliwością oczekiwali pojawienia się Mesjasza.

Pytanie: W jaki sposób pytanie prawnika z Łk 10,25 stanowiło „pokusę” dla Jezusa?

Odp.: Lepiej przetłumaczyć to jako „poddać Jezusa próbie”. Podobnie jak wielu dzisiejszych prawników, ten prawnik zadawał pytanie, na które, jak mu się wydawało, znał już odpowiedź. Jego celem nie było tak naprawdę poznanie prawdziwej odpowiedzi, ale sprawdzenie, co powie Jezus, i zweryfikowanie, czy Jezus ma rację – przynajmniej w jego oczach.

P: Jak mamy być bliźnim, o czym mowa w Łk 10,25-37?

Odp.: Przypowieść o dobrym Samarytaninie nie ma na celu powiedzenia nam, kto jeszcze powinien być naszym bliźnim i nam pomagać, ale raczej komu my powinniśmy być bliźnim i pomagać; a odpowiedź brzmi: wszystkim. Oto cechy, które charakteryzują bycie dobrym bliźnim.

1) Bliski nie szuka wymówek. Jakich wymówek używasz?

2) Bliski chętnie godzi się na niedogodności. Pomoc okradzionemu człowiekowi kosztowała dobrego Samarytanina czas oraz podróż przez ten niebezpieczny odcinek drogi w świetle dziennym. Pomoc innym kosztuje nas czas, energię, sen i pieniądze. Kiedy ostatnio godziłeś się na niedogodności dla kogoś innego?

3) Sąsiad pielęgnuje swój charakter. Nasze współczucie powinno być kształtowane przez Słowo Boże, a nie przez naszą kulturę. W tamtych czasach kultura nie nakazywała pomagania Samarytanom. Czy kochasz Boga i modlisz się? Dla kogo ostatnio byłeś sąsiadem? Czy masz kogoś, kogo uczysz współczucia, kogo szkolisz, by okazywał współczucie?

4) Czy musisz czekać, aż ktoś cię o to poprosi? W rzeczywistości ranny człowiek nie był w stanie poprosić o pomoc.

Fragment ten pochodzi z kazania Jeffa Millera wygłoszonego 7 listopada 2010 r. w Trinity Bible Church.

Pytanie: Czy w Łk 10,27 to prawnik powiedział to jako pierwszy, czy Jezus?

Odp.: Ponieważ nie mamy zapisu wszystkiego, co powiedział Jezus, a zawartość Ewangelii niekoniecznie jest ułożona chronologicznie, nie możemy z całą pewnością stwierdzić, kto pierwszy to powiedział. Nawet gdyby to prawnik powiedział to pierwszy, opierając się na swoim właściwym zrozumieniu Biblii, za słowami Jezusa nadal stoi Jego autorytet.

Pytanie: Kto jest naszym bliźnim, o czym mowa w Łk 10,29?

Odp.: W Łk 10,36 Jezus celowo postanowił nie odpowiadać na to pytanie. Zamiast tego opowiedział dość długą przypowieść, aby kiedy zadał nam to pytanie z powrotem, wszyscy, którzy chcieli, mogli sami dojść do odpowiedzi.

Pytanie: Co wiemy o drodze z Jerozolimy do Jerycha, o której mowa w Łk 10,30?

Odp.: Nie była długa – miała około siedemnastu mil – ale była bardzo stroma; Jerozolima leżała około 2500 stóp nad poziomem morza, a Jerycho 770 stóp poniżej poziomu morza. Na tej stromej, krętej drodze, otoczonej wzgórzami i głazami, często czaili się bandyci. Jednym z jej przydomków była „droga krwi”. W ciągu dnia istniało pewne niebezpieczeństwo, ale z pewnością nie chciałoby się zwlekać z podróżą i przemierzać tej drogi nocą. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 943 oraz w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 820.

Pytanie: Dlaczego w Łk 10,33–36 Samarytanin przyjął takie postawy?

Odp.: Chociaż Samarytanin prawdopodobnie wiedział, że ten człowiek nie był Samarytaninem, Łk 10,33 mówi, że Samarytanin „zlitował się” nad ofiarą. Typowy podróżny prawdopodobnie nie miałby wystarczającej ilości bandaży, by opatrzyć wszystkie rany, więc najprawdopodobniej zrobił bandaże, rozrywając paski własnych ubrań. Jako środek dezynfekujący użył oleju i wina, które miał przy sobie.

W „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (str. 1410) oraz w „Ewangelicznym komentarzu do Biblii” (str. 820) stwierdza się, że możliwe jest, iż lewita i kapłan mogli pomyśleć, że może to być pułapka, i nie chcieli sami paść ofiarą rabunku. Jednak ten „ ” Samarytanin albo tak nie pomyślał, albo jego obawy zostały przełamane przez fakt, że człowiek ten wyraźnie potrzebował pomocy.

To my mamy być tym Samarytaninem. Jednak na innym poziomie to Żydzi minęli ofiarę, a Jezus był Samarytaninem, który zatrzymał się, by jej pomóc.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, rozdz. 8, str. 943 oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 234.

Pytanie: Czy uważasz, że w Łk 10,35 Samarytanin obawiał się, że zostanie naciągnięty? Czy powinien był się tego obawiać?

Odp.: Samarytanin nie „obawiał się”, że zostanie naciągnięty, choć było to w pewnym sensie prawdopodobne. Chciał pomóc ofierze, a jeśli pomaganie innym narażało go na ryzyko bycia oszukanym, to niech tak będzie. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 544.

P: Czy w greckim tekście Łk 10,36 jest napisane: „był bliźnim” (NIV) czy „stał się bliźnim” (NET Bible)?

Odp.: Najpierw przedstawię różne tłumaczenia, a następnie udzielę odpowiedzi.

„był bliźnim” (KJV, BSB, NKJV, NIV, NRSV)

„wydaje ci się, że jest bliźnim” (Berry’s Interlinear)

„wydaje ci się, że stałeś się bliźnim” (Jay P. Green’s Interlinear)

„stał się bliźnim” (NET Bible)

„okazał się być bliźnim” (ESV, NASB 2020, rozszerzone tłumaczenie Wuesta)

Komentarz biblijny „The Expositor’s Bible Commentary”, rozdz. 8, str. 944, choć nie podaje bezpośredniego tłumaczenia, stwierdza: „Samarytanin stał się sąsiadem”

Odpowiedź brzmi: jedno i drugie, co podkreśla trudność w tłumaczeniu.

Jest to „był”, ponieważ faryzeusz zapytał: „kto jest moim bliźnim”

Jest to również „stał się”, ponieważ Samarytanie nie mieszkali w tych samych miastach co Żydzi, Samarytanie nie uważali się za bliźnich ani przyjaciół Żydów, a Żydzi nie uważali się za bliźnich ani przyjaciół Samarytan.

Ciekawą uwagę na marginesie w „The Expositor’s Bible Commentary”, rozdz. 8, str. 944, jest stwierdzenie, że wrogość między Żydami a Samarytanami była tak wielka, że faryzeusz nie mógł się nawet zmusić do użycia słowa „Samarytanin” w swojej odpowiedzi Jezusowi.

Pytanie: W Łk 10,36-37, w jaki sposób Jezus odwrócił pytanie zadane przez prawnika?

Odp.: Prawnik zapytał, kto jest Jego bliźnim, mając na myśli, komu powinien pomóc, a obok kogo powinien przejść obojętnie? Czy mógłby przejść obojętnie obok nie-Żyda, kogoś, kogo uważał za niegodnego pomocy itp. Jezus mógłby zakończyć, mówiąc, że ofiara przestępstwa była tym bliźnim, który potrzebował pomocy, ale nie to powiedział. Zamiast tego Jezus odwrócił pytanie i zapytał: „kto był bliźnim”, nie mając na myśli tego, kto potrzebował pomocy, ale raczej tego, kto udzielił pomocy. Nie pytaj więc: „kto jest twoim bliźnim” ( ), ale raczej: „komu możesz być bliźnim?”. Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” na stronie 983.

Pytanie: Czy w Łk 10,38-42 są sytuacje, w których wierzący skupiają się na jednej rzeczy, podczas gdy powinni skupiać się na innej?

Odp.: Nie była to najlepsza chwila Marty. Zauważ, że Marta nie wyszła z kuchni, prosząc Marię o pomoc. Nie, wybiegła z kuchni, obwiniając Jezusa za to, że Maria jej nie pomaga. Pomimo jej złego nastawienia – i to wobec samego Pana – Jezus odpowiedział jej i upomniał ją łaskawie i delikatnie. Marta uważała, że to dobrze, iż tak bardzo skupiała się na przygotowaniu kolacji. Jednak Jezus stwierdził, że zamiast być zbyt skupioną, była zbyt rozproszona i nie zwracała uwagi na rzeczy ważniejsze.

Służba Bogu i spędzanie czasu z Bogiem są równie dobre, ale z tych dwóch rzeczy lepsze jest spędzanie czasu z Bogiem. Nie chodziło o to, że Maria i Marta nie powinny były przygotowywać się do kolacji. Chodziło raczej o to, że Marta nie musiała tak bardzo się wysilać. Mogła przygotować coś prostego, a resztę czasu poświęcić na słuchanie Jezusa. Czy zdarzają się sytuacje, w których przykładasz do czegoś więcej wysiłku, niż tego oczekuje od ciebie Bóg?

Ciekawe jest to, że Marta nie miała pojęcia, że coś traci, i to właśnie ona miała niewłaściwe priorytety. Uważaj, aby nie znaleźć się w sytuacji, w której tracisz bliskość z Panem, a sam nie masz o tym pojęcia.

Ta przypowieść jest dla nas ostrzeżeniem. Kiedy twoja służba dla Boga odwraca twoją uwagę od relacji z Nim i miłości do innych, musisz zastanowić się, czy twoja służba naprawdę jest dla Boga, czy też nie. Podobnie jak Marta, musimy uważać, aby nie dać się rozpraszać wykonywaniem tak wielu czynności – nawet tych związanych ze służbą – że nie skupiamy się na tym, na czym Bóg chce, abyśmy się skupiali.

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 984), „Greckim Nowym Testamencie Expositor’s” (tom 1, str. 545) oraz w „Ewangelicznym komentarzu do Biblii” (str. 820).

Pytanie: Dlaczego w Łk 11,1 uczeń poprosił: „Naucz nas modlić się”?

Odp.: W ewangeliach widać, że Jezus często się modlił. Modlił się, gdy został ochrzczony (Łk 3,21). Modlił się, gdy wybrał Dwunastu (Łk 6,12). Często modlił się sam (Łk 5,16; 9,18). Modlił się w obecności innych (Łk 9,28-29). Modlił się za Szymona Piotra (Łk 22,32) oraz w Ogrodzie Getsemani (Łk 22,40-44). Modlił się nawet na krzyżu (Łk 23,46). W końcu jeden z Jego uczniów poprosił: „Naucz nas modlić się”.

Prośba ta obejmuje nauczenie nas sposobu modlitwy, ale oznacza coś więcej. Obejmuje ona również: „naucz nas być ludźmi modlącymi się”. Została ona wypowiedziana zaraz po tym, jak Jezus zganił Martę za zajęcie się sprawami świeckimi kosztem Boga i pochwalił Marię za jej oddanie Jezusowi. Podobnie jak uczniowie, powinniśmy zdawać sobie sprawę, kiedy w naszym życiu brakuje modlitwy. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 234), , „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1411) oraz „New International Bible Commentary” (str. 1206).

Pytanie: Dlaczego modlitwa z Łk 11,1-4 różni się od współczesnej wersji?

Odp.: W Ewangelii Łukasza jest ona najkrótsza, w Ewangelii Mateusza dłuższa, a w niektórych późniejszych rękopisach Mateusza taka sama jak dzisiaj. Zakładając, że współczesna forma pojawiła się później, zarówno Mateusz, jak i Łukasz zapisali to, co zapamiętali z Modlitwy Pańskiej, albo Jezus mógł ją nauczać więcej niż raz. Lekcja, jaką możemy z tego wyciągnąć, jest taka, że Modlitwa Pańska nie jest „magiczną inkantacją”, którą wszyscy musimy zapamiętać i odmawiać dokładnie. Różnice w sformułowaniach pokazują nam raczej, że ważne są niezmienne intencje i znaczenie, i to właśnie Bóg zachował, a nie jakąkolwiek formułę. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 948 oraz w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 821.

Pytanie: Dlaczego w Łk 11,2 my, marni ludzie, powinniśmy modlić się, aby imię Boże było uświęcone?

Odp.: Modlitwa ta polega na tym, by Imię Boże było uznane za święte na ziemi. Imię Boże zostało ogłoszone świętym i budzącym podziw w Psalmie 111:9. Żydowskie modlitwy, takie jak kadisz i osiemnaście błogosławieństw, również zawierają prośbę, by Imię Boże było święte. Bóg cieszy się, gdy modlimy się i prosimy, by Jego Imię było uwielbione na ziemi. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 948.

P: Skoro Jezus, jak czytamy w Łk 11:4, zapłacił za nasze grzechy, dlaczego wciąż musimy modlić się o przebaczenie za nie?

Odp.: Jezus zniósł karę sądową za grzech, ale dzięki działaniu Ducha Świętego w naszym życiu to my jesteśmy odpowiedzialni za wyeliminowanie grzechu z naszego życia. Trudno jest utrzymywać dynamiczną relację z Bogiem, jeśli nie zajmujemy się poważnie grzechem w naszym życiu.

Na marginesie, w Ewangelii Łukasza mowa jest o „grzechach”, a w Ewangelii Mateusza o „długach”. Z jednej strony słowa te zostały wypowiedziane, zanim nasze grzechy zostały zgładzone podczas ukrzyżowania. Jednak nawet po tym wydarzeniu powinniśmy być na zawsze niezmiernie wdzięczni Jezusowi za to, że zapłacił cenę za nasze grzechy.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” na stronie 985.

Pytanie: Dlaczego w Łk 11,4 modlimy się do Boga, aby nie wodził nas na pokuszenie?

Odp.: Bóg nas nie kusi, jak naucza List Jakuba 1:13-15. Bóg pozwala jednak, byśmy byli poddawani próbom, a my modlimy się, by nie dopuścił, by próby te przekraczały to, co jesteśmy w stanie znieść. Anglikanie modlą się o to słowami: „ochroń nas w godzinie potrzeby” lub „wybaw nas z sytuacji, z którymi nie potrafimy sobie poradzić”.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 948, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 235 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 985.

Pytanie: Dlaczego w Łk 11,5 podróżny miałby przyjść o północy?

Odp.: Zazwyczaj ludzie podróżowali w ciągu dnia wzdłuż wybrzeża i na większości terytorium Palestyny. Jednak na zachodniej pustyni ludzie mogli woleć podróżować nocą, zwłaszcza przy pełni księżyca, aby uniknąć upałów. Być może też podróżny źle obliczył czas i przybył wyjątkowo późno.

Niezależnie od tego chleb był bardzo tani. Rodzina mogła upiec sporą ilość świeżego chleba i podzielić się nim z sąsiadami we wsi. Potem, gdy ten chleb zaczynał czerstwieć, inna rodzina mogła upiec dużo chleba i również się nim dzielić. W ten sposób we wsi wiadomo było, kto ma świeży chleb. Dlatego też, gdy podróżny przybywał o północy, gospodarz mógł zapukać do drzwi osoby, która właśnie upiekła dużo chleba. Na marginesie, chleb wypiekano w postaci okrągłych bochenków, które z wyglądu przypominały jasnobrązowe kamienie.

Rodziny niezamożne często mieszkały w małych, jednopokojowych domach i mogły nawet dzielić się matami do spania. Trudno było wstać, nie budząc innych. Stąd niechęć do wstawania i odryglowania drzwi. Grecki termin użyty w tym miejscu jest wieloznaczny. Może oznaczać, że osoba pukająca wykazała się śmiałością, lub że była „bezwstydna”, nalegając na pukanie o tej porze.

Sens tej przypowieści polega na tym, że nawet sąsiad uczyni to, czego wolałby nie robić, pod wpływem uporczywych próśb. O ileż bardziej Bóg odpowie na nasze modlitwy, gdy będziemy Go uparcie prosić.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1412), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 948), „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 547), „New International Bible Commentary” (str. 1206) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 821).

Pytanie: Dlaczego w Łk 11,5-8 musimy wytrwale prosić Boga?

Odp.: Jezus powiedział jedynie, że musimy umieć być wytrwali; nie wyjaśnił jednak, dlaczego. Możemy jednak dostrzec kilka powodów, dla których warto być wytrwałym.

Daniel musiał być wytrwały, ponieważ z Księgi Daniela 10:12-13 wynika, że – o czym on sam nie wiedział – anioł, który odpowiadał na jego modlitwę, napotykał opór ze strony sił demonicznych.

Czekanie jest często ważne ze względu na Boży czas.

Czasami wytrwała modlitwa jest potrzebna, ponieważ to, z czym walczymy, jest twierdzą szatana.

P: Jaka jest różnica między wytrwałością w modlitwie a daremnym powtarzaniem, o którym mowa w Mt 6:7, w kontekście Łk 11:5-8?

Odp.: W obu przypadkach ktoś może wielokrotnie wypowiadać dokładnie te same słowa lub prośba jest powtarzana na różne sposoby.

Jeśli za każdym razem ma to znaczenie i jest wyrazem tego, czego naprawdę się pragnie, jest to wytrwałość.

Jeśli słowa są wypowiadane bez głębszego znaczenia, nie mają one dla Boga większego znaczenia niż dla osoby, która je daremnie powtarza.

W liturgii chrześcijańskiej wszyscy mówią to samo za każdym razem, gdy odprawia się liturgię. To, czy jest to wytrwałość, czy daremne powtarzanie, nie zależy od słów, ale od serc ludzi odprawiających liturgię. Z historycznego punktu widzenia dysponujemy kopiami liturgii pochodzących mniej więcej z czasów Klemensa Aleksandryjskiego (193–217/220 r. n.e.).

Pytanie: Czy w Łk 11,8 powinno być mowa o wytrwałości, czy o śmiałości/natarczywości?

Odp.: Wytrwałość oznacza proszenie w kółko. Śmiałość oznacza brak wstydu przed proszeniem o te rzeczy. Greckie słowo może oznaczać jedno i drugie.

W tłumaczeniach NKJV, NRSV, World English Bible, English Free Bible oraz Wuest’s Expanded Translation słowo to przetłumaczono jako „wytrwałość”.

W KJV, ASV z 1901 r., RV z 1895 r. oraz w Young’s Literal Translation tłumaczy się je jako „natarczywość”, w ESV jako „bezczelność”, a w NIV jako „śmiałość”.

Pytanie: Czy w Łk 11:10 (NIV) należy to przetłumaczyć jako „drzwi” czy „to”?

Odp.: W języku greckim nie ma wyraźnego słowa „drzwi”, a raczej „to”. Z drugiej strony w greckim tekście pojawiają się również słowa „pukać” i „otworzyć”, więc domyślnym znaczeniem jest drzwi lub brama.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Łk 11,11-13, porównując ziemskich ojców z naszym Ojcem Niebieskim?

O: Chociaż ziemscy ojcowie nie są tak całkowicie dobrzy jak Bóg Ojciec, to jednak zazwyczaj dają swoim dzieciom dobre rzeczy, o które te proszą. Z pewnością nie robią wszystkiego, by dać swoim dzieciom złe rzeczy, gdy proszą o dobre. Dlatego śmiało proście naszego Ojca Niebieskiego o dobre rzeczy.

P: Jak powszechne były jajka w tamtych czasach, o których mowa w Łk 11,12?

O: Izraelici nie mieli kur ani jaj, dopóki nie nauczyli się tego od Babilończyków podczas niewoli. Jednak w tym czasie były one już dość powszechne. Więcej informacji można znaleźć w książce „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 548.

P: W Łk 11,13: w jaki sposób Ojciec udziela Ducha Świętego wszystkim, którzy Go o to proszą, skoro Szymon Mag prosił, ale nie otrzymał Ducha Świętego (Dz 8,18-23)?

Odp.: Chociaż Szymon nie prosił Ojca, lecz apostołów, nie jest to tutaj kwestia zasadnicza.

Raczej Szymon Mag nigdy nie prosił o to, by sam został napełniony Duchem Świętym. Zamiast tego Szymon zaoferował łapówkę, aby otrzymać moc, by dawać to innym i korzystać z niej. Czasami dzisiaj ludzie chcą wykorzystywać Boga, zamiast dać się wykorzystać Bogu.

Pytanie: Skoro w Łk 11,13 Ojciec udziela Ducha Świętego tym, którzy Go o to proszą, czy oznacza to, że chrześcijanie nie mają Ducha Świętego, dopóki nie poproszą Boga o Ducha Świętego?

Odp.: Jak wskazuje książka „1001 Bible Questions Answered” (str. 47–48), słowa te zostały wypowiedziane przed Pięćdziesiątnicą, kiedy to Duch Święty został wylany na wszystkich chrześcijan. Od czasu Pięćdziesiątnicy nadejście Ducha Świętego do nowego wierzącego jest częścią przyjęcia Chrystusa do swojego życia. Istnieje jednak nietypowy przypadek opisany w Dziejach Apostolskich 8:14-17, gdzie ewangelia została niedoskonale głoszona Samarytanom; zostali oni ochrzczeni w imię Jezusa, ale nie usłyszeli nic o Duchu Świętym. Piotr i Jan przybyli do nich, nałożyli na nich ręce, a wtedy otrzymali Ducha Świętego. Jednak normą jest otrzymanie Ducha Świętego w momencie uwierzenia. Gdy chrześcijanin otrzyma Ducha Świętego, może być napełniony Duchem Świętym (Efezjan 5:18-21) lub nie, w zależności od tego, jak trwa w Chrystusie.

Pytanie: Kto jest „człowiekiem silnym”, a kto „człowiekiem silniejszym” w Łk 11,21-22?

Odp.: W tej metaforze silnym człowiekiem jest szatan, a silniejszym – Jezus Chrystus. Chrystus odbiera szatanowi życia i ciała, które znajdowały się w jego uścisku. Chrystus nie przyjmuje tu postawy obronnej, broniąc tego, co do Niego należy. Przeciwnie, Chrystus przechodzi do ofensywy, agresywnie odbierając szatanowi tych ludzi, którzy w przeciwnym razie należeliby do niego. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 236.

P: Jak w Łk 11,23 można się rozproszyć, jeśli nie jest się z Jezusem, skoro w Łk 9,49-50 niektórzy wypędzali demony w imieniu Jezusa?

Odp.: Obie te rzeczy są prawdziwe. Zauważ, że ludzie wypędzający demony w Łk 9:49-50 nadal czynili to w imieniu Jezusa. A zatem byli z Jezusem. Z drugiej strony nie należeli do ludzkiej organizacji apostołów i siedemdziesięciu. Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1413-1414.

P: Dlaczego w Łk 11,24-26 zły duch może powrócić z siedmioma dodatkowymi duchami, a nie z sześcioma czy ośmioma?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Jezus nie twierdził, że zawsze jest to siedem, a nigdy inna liczba. Podawał jedynie przykład.

2. Liczba siedem była uważana za ogólną liczbę symbolizującą kompletność, a Jezus mógł mieć na myśli, że powróci „kompletny zestaw” demonów.

W naszym życiu nie ma czegoś takiego jak „duchowa neutralność”. Jeśli ktoś jest pusty, ponieważ demony go opuściły, to świetnie. Musi jednak jako wierzący zostać napełniony Duchem Świętym, w przeciwnym razie demony mogą powrócić, a nawet stać się jeszcze gorsze.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (s. 822) oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” (s. 986).

Pytanie: W Łk 11,27-28, w jaki sposób niektórzy ludzie błędnie uważają rodzinę i macierzyństwo za ważniejsze od Boga?

Odp.: Zarówno rzeczy dobre, jak i złe mogą stać się bożkami. Na przykład rodzina jest dobra, a bliskie relacje z rodziną są czymś dobrym. Jeśli jednak rodzina nakłania cię do postępowania sprzecznego z tym, co mówi Bóg, musisz być bliżej Boga niż swojej rodziny. Znam dwie pary, które rozwiodły się głównie dlatego, że rodzina jednego z małżonków nie akceptowała drugiego małżonka. Bóg nienawidzi rozwodów, a kiedy rozwodzisz się ze swoim małżonkiem wyłącznie dlatego, że słuchasz swojej rodziny, grzeszysz przed Bogiem.

Pytanie: W Łk 11,27-28, w jaki sposób niektórzy ludzie grzeszą, czcząc Maryję na mniej więcej tym samym poziomie co Jezusa?

Odp.: Jezus nie zaprzeczał, że Maryja była błogosławiona, ale ważniejsze było słuchanie słowa Bożego i przestrzeganie go niż nazywanie Maryi błogosławioną. Nie ma nic złego w nazywaniu jej błogosławioną, ale nic w Biblii nie mówi, że mamy ją czcić lub oddawać jej cześć. W Katechizmie Kościoła Katolickiego Maryja nazywana jest Pośredniczką (współpośredniczką) i Odkupicielką (współodkupicielką) wraz z Chrystusem. Jak stwierdza „Komentarz biblijny Tony’ego Evansa” (str. 986), podziw dla Jezusa i Jego matki nie zastępuje posłuszeństwa wobec Jezusa.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1414) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 822).

Pytanie: Czym był znak Jonasza, o którym mowa w Łk 11,29-30?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.

Nie jest to odpowiedź: Jonasz z pewnością wyglądałby dziwnie dla mieszkańców Niniwy. Po spędzeniu trzech dni i nocy w wielkiej rybie jego skóra była prawdopodobnie całkowicie wyblakła, a być może stracił też część włosów. Jednak Jezus nie nawiązuje tutaj w żaden sposób do skóry ani wyglądu fizycznego.

Odpowiedź: Faryzeusze prosili o cudowny znak na ich żądanie, a Jezus, podobnie jak Jonasz, nie zamierzał zrobić absolutnie nic poza głoszeniem im Słowa. Tak jak Jonasz nigdy nie dokonał cudu, tak i Jezus nie zamierzał dokonać cudu na ich żądanie. A jednak mieszkańcy Niniwy okazali skruchę, gdy usłyszeli nauczanie Jonasza, ale czy faryzeusze okazaliby skruchę, gdyby usłyszeli nauczanie Syna Bożego? Jeśli nie, to jak zatwardziali wydaliby się faryzeusze, nawet w porównaniu z gwałtownymi, ale skruszonymi mieszkańcami Niniwy.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 236.

Pytanie: Co fragment z Łk 11,29-30 mówi o tym, że Jezus wierzył, iż Jonasz był postacią historyczną?

Odp.: Niektórzy liberalni chrześcijanie twierdzą, że Księga Jonasza była księgą symboliczną. Jednak żadna historyczna postać żydowska ani żaden z pierwszych chrześcijan nie dał żadnych oznak, by postrzegał ją inaczej niż jako historyczną. Jezus wykorzystuje tutaj historyczny fakt dotyczący Jonasza i mieszkańców Niniwy, aby podkreślić powagę ich braku skruchy. Tak jak królowa Saby była postacią historyczną, tak samo historyczną postacią był Jonasz. Argument Jezusa opierałby się na mylnym założeniu, gdyby On sam uważał tę historię za zmyśloną. Jeśli powrót Jonasza po trzech dniach i nocach spędzonych w brzuchu wielkiej ryby był typem śmierci i zmartwychwstania samego Jezusa, to jeśli uważasz, że historia Jonasza miała charakter wyłącznie symboliczny, czy w takim razie uważasz, że śmierć i zmartwychwstanie Jezusa również mają charakter wyłącznie symboliczny?

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1414–1415), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 236) oraz „New International Bible Commentary” (str. 1207).

Pytanie: W Łk 11,31 – w jaki sposób królowa z południa powstanie przeciwko temu pokoleniu?

Odp.: Królowa z Południa to królowa Saby, która odwiedziła króla Salomona (1 Krl 10:1-10). Żydzi z pewnością nie mieli żadnego usprawiedliwienia dla tego, że byli tak daleko od Galilei, biorąc pod uwagę przykład królowej Saby, która przybyła z dużo dalszych stron, by wysłuchać Salomona, a nauczanie Jezusa przewyższało nauczanie Salomona.

Pytanie: W Łk 11,32 w jaki sposób mieszkańcy Niniwy potępią to pokolenie?

Odp.: Żydzi nie mogli twierdzić ani że sami byli zbyt niegodziwi, ani że nauka Jezusa była zbyt obca. Przykład mieszkańców Niniwy pokaże im, że niegodziwi obcokrajowcy z Niniwy okazali skruchę pod wpływem kazań Jonasza, a nauka Jezusa przewyższa naukę Jonasza.

P: Co Jezus miał na myśli w Łk 11,34, mówiąc, że jeśli oko jest ciemne, całe ciało jest pełne ciemności?

O: Jezus posłużył się sytuacją fizyczną jako analogią do prawdy duchowej. Jeśli twoje oczy są ciemne (niezdolne do widzenia), to cała twoja istota nie widzi żadnego światła. Podobnie, jeśli twoim jedynym duchowym źródłem jest ciemność, nie jest zaskoczeniem, że to, co jest w tobie, to ciemność. Czasami ludzie mogą mieć światło, które szybko gaśnie, albo staje się zbyt słabe, by było użyteczne i przynosiło jakikolwiek pożytek. Jezus jest Światłem, które zapaliło lampę, więc nie pozwól, by twoje światło przygasło lub zgasło. Więcej informacji znajdziesz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 551 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1415.

Pytanie: Dlaczego w Łk 11:38-41 Jezus nie dał dobrego przykładu higieny i nie umył rąk przed jedzeniem?

Odp.: W Starym Testamencie Bóg nie nakazał ludziom mycia rąk przed jedzeniem. Nie ma nic złego w myciu rąk, ale jeśli robisz to tak skrupulatnie, że uważasz to za znak prawości przed Bogiem, wówczas staje się to dla ciebie złe. Jezus podkreślał tutaj kwestię ważniejszą niż higiena osobista. Kiedy ludzie zaczynają wymyślać zasady i twierdzą, że trzeba ich przestrzegać, aby podążać za Bogiem, Jezus sprzeciwiał się temu. Jest to ściśle związane z Łk 11,45-46, gdzie Jezus powiedział, że zaniedbują to, co powiedział Bóg, i zastępują Boże przykazania ludzkimi zasadami.

Nie mów, że Bóg coś powiedział, jeśli w rzeczywistości tego nie powiedział, jak mówią Księga Przysłów 30:5-6 i 1 List do Koryntian 4:6.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 237), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 986), „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1415–1416) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 822).

Pytanie: Dlaczego w Ewangelii Łukasza 11:42-54 Jezus tak surowo zganił faryzeuszy?

Odp.: Jezus wyraził swoje głębokie rozczarowanie tymi ludźmi. Z jednej strony posiadali oni ogromną wiedzę na temat Pisma Świętego i przekazywali ją innym. Z drugiej strony nie mieli miłości do Boga, a Jezus był rozczarowany tym, że odrzucili Boży plan wobec siebie (Łk 7:30). Kochali wszystkich zmarłych proroków; problem mieli natomiast z tymi, którzy żyli.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 987.

P: Dlaczego w Łk 11:49 Bóg miałby posłać proroka do ludu, skoro wiedział, że ten lud go zabije?

Odp.: Bóg wykazuje ogromną cierpliwość, dając ludziom szanse na nawrócenie się do Niego. Nawet gdy ludzie zabijają pobożnego proroka, czasami ci sami ludzie później okazują skruchę i zwracają się ku Bogu, jak na przykład zrobili to Indianie Auca w Ekwadorze po tym, jak zabili Jima Elliota i innych chrześcijańskich misjonarzy.

Pytanie: Kim był Zachariasz, o którym mowa w Łk 11,51 i Mt 23,35?

Odp.: Najprawdopodobniej był to kapłan Zachariasz, którego zabił Joasz (2 Kronik 24:20-21). Mógł to być również prorok Zachariasz, albo obaj byli tą samą osobą. Abel był pierwszą osobą, która poniosła śmierć męczeńską w Biblii. Kapłan Zachariasz był ostatnią osobą, która poniosła śmierć męczeńską w ostatniej księdze żydowskiego Starego Testamentu, 2 Kronikach. Zbiegiem okoliczności jest to, że można to podsumować jako „zabijali proroków od A do Z”. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1416) oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 237).

Pytanie: Jakie są, według Łk 11,52, sposoby, w jakie dzisiejsi nauczyciele religijni i posiadający wiedzę religijną mogą czasami faktycznie utrudniać ludziom zbliżenie się do Boga?

Odp.: Posiadali prawdę, „klucz” do życia wiecznego, ale nie tylko sami z niego nie korzystali, lecz także zniechęcali innych do poznawania go i stosowania.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1416–1417) oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8 (str. 956–957).

P: Dlaczego w Łk 11,53–54 zadano Jezusowi tak wiele pytań?

Odp.: Uczeni w Piśmie i faryzeusze zadawali Mu tak wiele pytań nie dlatego, że chcieli się od Niego uczyć, ale raczej po to, by zastawić na Niego pułapkę i skłonić Go do nieostrożnego wypowiedzenia czegoś niespójnego lub czego Jezus mógłby później żałować. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 555 oraz w „New International Bible Commentary”, str. 1207.

Pytanie: Dlaczego w Łk 12,1 Jezus porównał nauczanie faryzeuszy do drożdży?

Odp.: Drożdże są tu metaforą hipokrytycznej nauki. Drożdży nie widać, a jednak ich rozwój i działanie głęboko zmieniają ciasto. Proces ten przebiega powoli i w ukryciu, ale całkowicie przenika ciasto i przejmuje nad nim kontrolę. Nauka faryzeuszy była podobna. Jezus nie uważał nauki faryzeuszy jedynie za niepożądaną, ale raczej za duchowo zgubną. Podobnie istnieje dzisiaj nauka, która – jeśli ludzie w nią uwierzą – jest duchowo zgubna. Na szczęście, w tym metaforycznym sensie, Bóg może przywrócić ludzi do życia z martwych. Jezus powiedział to samo, ale w innym kontekście, w Ewangelii Marka 8:15. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 555, „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 987 oraz „New International Bible Commentary”, str. 1208.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc o hipokryzji w Ewangelii Łukasza 12:2?

Odp.: Greckie słowo „hypokrisis” pierwotnie odnosiło się do kogoś, zazwyczaj aktora, kto nosił maskę. W pewnym momencie każdy zostaje zdemaskowany i ludzie widzą jego prawdziwe oblicze. Chociaż hipokryzja jest zła, Jezus w tym wersecie podkreśla, że jest ona głupotą. Wyobraź sobie przez chwilę, że ktoś mógłby bezkarnie popełniać dowolne przestępstwa; jednak jego rodzice, dzieci, przyjaciele i policja dowiedzieliby się o tym. W takim przypadku, ile przestępstw ta osoba chciałaby popełnić w takich okolicznościach? Ogólnie rzecz biorąc, ludzie zazwyczaj oceniają prawdopodobieństwo złapania na niższe, niż jest w rzeczywistości. Częściowo wynika to z tego, jak to oceniamy. Jeśli zrobisz coś 99 razy i ujdzie ci to na sucho, a za setnym razem zostaniesz złapany i trafisz do więzienia, to czy uznaliby to za: a) bardzo dobry wynik, bo wskaźnik sukcesu wyniósł 99%, czy b) za to, że zostałeś złapany, trafiłeś do więzienia i prawdopodobnie zrujnowałeś sobie życie. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 237), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1417) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 822–823).

Pytanie: Czym jest „grosz” lub miedziana moneta, o której mowa w Łk 12,6 i Łk 12,59?

Odp.: W Łk 12,6 i Mt 10,29 była to rzymska moneta zwana assarionem, stanowiąca jedną szesnastą denara, który odpowiadał dziennej zapłacie. Słowo to występuje w Biblii wyłącznie w Łk 12,6 i Mt 10,29.

W Łk 12:59, Mk 12:42 i Łk 21:2 występuje słowo „leptos”, oznaczające żydowską miedzianą monetę o wartości około jednej ósmej centa.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 237, 240.

Pytanie: Jak możemy polegać na obietnicy zawartej w Łk 12,11-12 i czego ta obietnica nie obejmuje?

O: Obiecano nam, że gdy zostaniemy postawieni przed sędziami z powodu prześladowań za naszą wiarę, Duch Święty wskaże nam, co mamy powiedzieć, aby dać dobre świadectwo o Chrystusie.

NIE jest tam mowy o tym, że otrzymamy słowa, które będą najbezpieczniejsze do wypowiedzenia lub sprawią, że nas uwolnią. Powinniśmy jednak skupiać się na świadectwie o Chrystusie, a nie na naszym bezpieczeństwie.

Nie mówi się też, że nie powinniśmy się przygotowywać przed poprowadzeniem studium biblijnego lub wygłoszeniem kazania.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1418.

Pytanie: Dlaczego w Łk 12,14 Jezus nigdy nie podzielił spadku między tego mężczyznę a jego brata?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1. Tylko ten człowiek poprosił, a nie jego brat. Rozstrzyganie sporu między dwiema stronami nie ma większego sensu, jeśli jedna ze stron nigdy o to nie prosiła, nie chciała tego ani nie zgodziła się na arbitraż.

2. Głównym celem przyjścia Jezusa na ziemię nie było rozstrzyganie drobnych spraw cywilnych. Rozstrzyganie sporu byłoby dobrą rzeczą, gdyby nie to, że odwracałoby uwagę od tego, po co Jezus tam był.

3. Istniały już sądy, do których mężczyzna mógł się zwrócić.

4. Pieniądze nie są błogosławieństwem, gdy człowiek bardziej troszczy się o pieniądze niż o Boga, jak wspomniał Jezus w Ewangelii Łukasza 12:21.

Łukasz nie precyzuje, czy mężczyzna był krzywdzony przez swojego brata, czy też po prostu był chciwy i pragnął zdobyć więcej. Łukasz prawdopodobnie tego nie wiedział, ale skoro kolejne wersety dotyczą chciwości, to przynajmniej ktoś był chciwy. W szerszej perspektywie nie miało znaczenia, kto był chciwy, ponieważ tak czy inaczej mężczyzna ten tracił swoją szansę. To niezwykle smutne, gdy uświadomimy sobie, że ten człowiek, żyjący w tamtych czasach, miał szczęście ujrzeć Jezusa, Boga w ciele. Jednak zamiast poprosić Jezusa, by go nauczył lub obdarzył życiem wiecznym, pragnął jedynie, by Jezus rozstrzygnął drobną sprawę. Zwracanie się do Boga w sprawach błahych jest w porządku. Czy jednak dzisiaj często przychodzimy do Boga w modlitwie z błahostkami, a ignorujemy sprawy wielkiej wagi?

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1418.

Pytanie: Co dokładnie zrobił źle bogacz w Łk 12:15-21?

Odp.: Bogacz miał poważny problem, ale nie polegał on na tym, co zrobił źle. Chodziło raczej o to, czego nie zrobił dobrze. Myślenie o przyszłości, dziękowanie Bogu oraz pytanie, jak mógłby pomóc innym, skoro Bóg tak hojnie go obdarzył, najwyraźniej były bardzo dalekie od jego świadomości. Bogacz nie musiał budować żadnych nowych spichlerzy, by pomieścić więcej, niż potrzebował. Musiał po prostu rozdać żywność ubogim.

Jak ktoś kiedyś powiedział: „człowiek planuje, a Bóg decyduje”. Tak jak hipokryzja jest głupotą w Łukasza 12:2, tak troska o pieniądze jest głupotą tutaj, w Łukasza 12:28-29.

Ma to podobieństwa do Psalmu 49:5-10, 16-17 oraz do apokryficznej Księgi Syracha 11:18-19. Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 557; „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 238; „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 988; „The Evangelical Commentary on the Bible”, str. 822–823; „New International Bible Commentary”, str. 1209–1210 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1419.

Pytanie: Dlaczego w Łk 12:23-31 ludzie się martwią?

Odp.: Łukasz podaje nam tutaj kilka powodów.

a) Zbytnio martwimy się o to, jak zapewnić sobie i rodzinie podstawowe pożywienie i odzież (Łk 12,23.29). Powinniśmy mieć wiarę, że Bóg o nas zadba.

b) Martwimy się o naszą wartość i znaczenie (Łk 12:24). Powinniśmy troszczyć się o to, by imię Boże było uwielbione na ziemi. Być może w oczach świata nie jesteśmy postrzegani jako szczególnie wartościowi, ale liczy się to, jak widzi nas Bóg.

c) Martwimy się o nasze ciało i zdrowie (Łk 12,25). Powinniśmy dbać o siebie, ale co z duchowymi i fizycznymi potrzebami ludu Bożego?

d) Martwimy się o nasz wygląd, fizyczną urodę i modę (Łk 12,27). Powinniśmy bardziej troszczyć się o to, by Jezus wyglądał pięknie, gdy jaśnieje w naszym życiu.

e) Martwimy się o wszystko, o co świat nam każe się martwić (Łk 12,30). Powinniśmy zdać sobie sprawę, że jako przybysze i obcy na tym świecie po prostu nie przejmujemy się już wieloma rzeczami, na których nam zależało, gdy byliśmy jeszcze częścią tego świata.

Ogólnie rzecz biorąc, kiedy pojawia się pokusa, by się martwić, pomyśl o tych sprawach. Nie powinniśmy się martwić, ponieważ: a) mamy taki nakaz w Ewangelii Łukasza 12:22; nasza wiara może uchronić nas przed zmartwieniami, jak czytamy w Ewangelii Łukasza 12:28 i następnych wersetach; powinniśmy przestać szukać tego, czego szuka świat, jak mówi Ewangelia Łukasza 12:30, a zamiast tego gorliwie szukać królestwa Bożego, jak radzi Ewangelia Łukasza 12:31, ponieważ Ojcu sprawia upodobanie obdarzyć was tym królestwem, jak czytamy w Ewangelii Łukasza 12:32.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1419–1420.

Pytanie: Czy w Łk 12:32 „małe stado” odnosi się do namaszczonej klasy 144 000 osób, jak nauczają Świadkowie Jehowy?

Odp.: Nie. Świadkowie Jehowy nauczają tego m.in. w publikacji „Największy człowiek, jaki kiedykolwiek żył” (1991 r.), w sekcji 78. Ani tutaj, ani w Apokalipsie nie ma wzmianki, że niebo jest ograniczone do 144 000 osób. W rzeczywistości Jezus nie naucza o żadnym przyszłym małym stadku, lecz zwraca się do małego stadka, które właśnie stoi przed Nim. Tym „małym stadem” są tutaj uczniowie Jezusa, w tym Judasz. Jesteśmy bezbronnymi owcami wypuszczonymi na pastwę nieprzyjaznego świata. Sami z siebie jesteśmy bezsilni wobec szatana, demonów i innych „wilków”, ale mamy moc Chrystusa. List do Rzymian 8:35-39 uczy, że mimo iż jesteśmy bezbronnymi owcami, Bóg obiecał, że nic nie oddzieli nas od Jego miłości.

Więcej informacji można znaleźć w książce „When Cultists Ask” (str. 148–149), w „New International Bible Commentary” (str. 1209) oraz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1420).

P: Jak mamy to zrobić, o czym mowa w Łk 12:33?

Odp.: Jest tam mowa o sprzedaży majątku; słowo „wszystko” nie występuje w tekście greckim ani nie jest w nim sugerowane. Sugerowane jest jednak ofiarne dawanie, tj. dawanie aż do bólu, aby zapewnić środki dla ubogich i na potrzeby służby.

Można by dyskutować, czy głównym celem była pomoc ubogim, czy też zapobieganie obciążaniu wierzących posiadłościami. Prosta odpowiedź brzmi: oba powody są słuszne.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 964.

Pytanie: Co jest niezwykle niezwykłego w tej przypowieści z Łk 12,37?

Odp.: Większość przypowieści Jezusa przekazuje prawdy w kontekście i w sposób, z którym słuchacze mogą się łatwo utożsamić. Ta przypowieść również zaczyna się w ten sposób. Jednak idea, że Pan nagradza czujnych i posłusznych sług, sam im służąc, jest czymś zupełnie niespotykanym. Jaki Pan, będąc przy zdrowych zmysłach, postąpiłby w ten sposób? Podczas gdy Jego posłuszni słudzy są gotowi natychmiast podjąć działanie i Mu służyć, On odwraca sytuację i w wzruszający sposób służy im.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1420–1421 oraz w „New International Bible Commentary” na str. 1209–1210.

Pytanie: Jak w Łk 12,41–44 Jezus odpowiedział na pytanie Piotra, do kogo skierowana jest ta nauka?

O: Jezus odpowiedział na to kolejną przypowieścią. Nauka Jezusa zawarta w tym fragmencie skierowana jest do każdego sługi, który oczekuje (lub powinien oczekiwać) powrotu Pana. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 988–989.

P: Co oznacza przypowieść o sługach oczekujących na powrót pana, zawarta w Łk 12,42–48?

O: Istnieją trzy różne zastosowania tej przypowieści.

W czasach Jezusa nie wszyscy ludzie być może oczekiwali Mesjasza, ale powinni byli to robić.

Od czasu wniebowstąpienia Chrystusa nakazuje się nam czuwać w oczekiwaniu na Jego powrót. Jezus zapowiada opóźnienie przed swoim powtórnym przyjściem.

W każdym czasie ludzie powinni szukać Boga i Jego zbawienia.

Ta przypowieść może odnosić się do każdego, ale w szczególności dotyczy wierzących, tj. sług pana, gdy sprawują oni władzę lub mają wpływ na innych wierzących. Powinniśmy dokładnie rozważyć, w jaki sposób wykorzystujemy nasz czas i zasoby, oczekując na powrót Pana. Powinniśmy również uważnie zastanowić się nad tym, jak traktujemy innych. Podczas nieobecności pana słudzy nadal mieli pracę do wykonania. To samo dotyczy nas.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 966–967 oraz w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 823.

Pytanie: Jak bardzo niegodziwy jest sługa z przypowieści z Łk 12,45?

Odp.: Sługa nawet nie próbuje wypełniać poleceń swojego pana. Jest bezczelnie buntowniczy, ponieważ uważa, że do powrotu pana pozostało jeszcze dużo czasu. Przywłaszcza sobie majątek pana i innych sług dla własnych celów i przyjemności. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 562.

P: Jak w Łk 12:45 zostaną osądzeni niewierni słudzy Boga, Pana?

Odp.: Niektórzy, prawdziwi wierzący, zostaną osądzeni z utratą nagrody, jak pokazuje 1 List do Koryntian 3:12-17.

Inni, którzy nie służyli Bogu, choć prawdopodobnie uważali się za sługi Boże, zostaną zniszczeni, jak pokazują 1 List do Koryntian 3:16-17, Ewangelia Mateusza 7:21-23, List do Hebrajczyków 6:4-8 oraz 2 List Piotra 2:1-3. Nie zostali zbawieni i pójdą do piekła. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 989) oraz w „Believer's Bible Commentary” (str. 1421).

Pytanie: Czego uczy nas fragment z Ewangelii Łukasza 12:47-48 na temat wiedzy i odpowiedzialności?

Odp.: Sługa, który posiadał tę wiedzę, zostanie surowo ukarany. Sługa, który tej wiedzy nie posiadał, zostanie ukarany łagodniej. Istnieją różne stopnie kary. Można to podsumować słowami z Łk 12:48: „komu wiele dano, od tego wiele będzie wymagane”. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym wierzących” (Believer's Bible Commentary), str. 1421.

P: O jakim chrzcie mowa w Łk 12,49-52?

Odp.: Odnosi się to do rzeczywistości, której nasz chrzest jest symbolem. Chodzi tu o śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Ogień w tym kontekście może oznaczać oczyszczenie, sąd lub jedno i drugie. Więcej informacji można znaleźć w książce „Hard Sayings of the Bible” (str. 471–472), w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 968 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1421.

P: Dlaczego w Łk 12:49,51 Jezus, Książę Pokoju, przyszedł nie po to, by przynieść pokój, ale rozłam? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmed Deedat.)

Odp.: Dzięki Jezusowi mamy pokój na trzy sposoby, ale nie ma czwartego.

1) Jezus przyszedł, aby przynieść nam pokój i pojednanie z Bogiem.

2) Mamy również żyć w pokoju z naszymi braćmi i siostrami w Chrystusie.

3) O ile to możliwe, powinniśmy żyć w pokoju ze wszystkimi ludźmi.

X 4) Jednak ludzie będą się nam sprzeciwiać, ponieważ głosimy prawdę Ewangelii. Zarówno Jezus, jak i Paweł ostrzegają nas, że ludzie będą nas nienawidzić, będą się od nas oddzielać i będą nas prześladować z powodu Ewangelii.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 989.

Pytanie: W Łk 12,50, w jaki sposób Jezus był przytłoczony, dopóki ten chrzest nie został dokonany?

Odp.: Ten chrzest nie odnosi się do chrztu Jezusa przez Jana, ponieważ ten już się odbył. Chodziło raczej o śmierć Jezusa na krzyżu oraz jej konsekwencje, w tym Jego zmartwychwstanie i wylanie Ducha Świętego w dniu Pięćdziesiątnicy. Dopiero wtedy Duch Święty zamieszkał we wszystkich wierzących i zaczął wykonywać dzieło, do którego posłał Go Jezus.

Więcej informacji można znaleźć w książkach: „Hard Sayings of the Bible”, str. 472–475, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1421, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 239 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 989.

Pytanie: W Łk 12,51, w jaki sposób Jezus, Książę Pokoju, doprowadził nie do pokoju na ziemi, lecz do podziału?

Odp.: Podążanie za Jezusem pociągało za sobą podziały, ale niekoniecznie wojnę i przemoc. Nawet gdy niewierzący używają przemocy, by prześladować chrześcijan, to właśnie niewierzący, a nie chrześcijanin, stosuje przemoc. Nawet w naszej własnej rodzinie mogą znajdować się niewierzący, którzy mogą nas prześladować. To prawie tak, jakby rodzic powiedział: „Moje dziecko może kłamać, kraść i być alkoholikiem, ale przynajmniej nie jest chrześcijaninem!”. Jezus powtarza bardzo podobną myśl w Księdze Micheasza 7:5-7. W Ewangelii Jana 15:18-21 Jezus powiedział nam, abyśmy nie dziwili się tym prześladowaniom. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 239) oraz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1422).

Pytanie: Jak w Ewangelii Łukasza 12:52-53 chrześcijanie mogą czcić swoich rodziców i nie irytować swoich dzieci, skoro ewangelia spowoduje podział w rodzinie?

Odp.: Chrześcijanie powinni czcić swoich rodziców i być im posłuszni, chyba że rodzice nakazują im coś, co jest sprzeczne z tym, co powiedział Bóg. Analogicznie, ludzie powinni przestrzegać przepisów miasta lub miejscowości, w której mieszkają, z wyjątkiem spraw sprzecznych z prawem stanu lub prowincji. Ludzie powinni przestrzegać prawa swojego stanu lub prowincji, chyba że oznaczałoby to nieposłuszeństwo wobec prawa krajowego.

Chrześcijanie powinni troszczyć się o swoją rodzinę i być budowniczymi pokoju, mając jednocześnie świadomość, że ewangelia powoduje podziały. Powinniśmy uważać, aby nie oddzielać się od innych, a tym bardziej dlatego, że ewangelia czasami sprawia, że inni oddzielają się od nas.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Łk 12,57-59, mówiąc, że nie wyjdzie się stamtąd, dopóki nie zostanie zapłacony ostatni grosz?

Odp.: Gdy ktoś ani nie prosi o miłosierdzie, ani go nie otrzymuje, sprawiedliwość może być surowa.

Pytanie: W Łk 12,59; Łk 21,2 i Mk 12,42 – patrząc na to z lżejszej strony – dlaczego fizycy cząstek elementarnych mieliby się interesować tymi wersetami?

Odp.: W Łk 12,59 grecki tekst dosłownie mówi, że nie wyjdą, dopóki nie spłacicie ostatniego leptonu. Łk 21,2 wspomina o dwóch lepta. We współczesnej fizyce leptony to klasa cząstek subatomowych, do których należą elektrony i neutrina, więc można by powiedzieć, że nie wyjdą, dopóki nie spłacą ostatniego leptonu.

Pytanie: Dlaczego w Łk 13,1 niektórzy ludzie opowiedzieli Jezusowi o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z ich ofiarami?

Odp.: Dla Żydów byłoby to czymś odrażającym. Chcieli oni albo usłyszeć od Jezusa jego reakcję, wyjaśnienie, dlaczego Bóg pozwolił, by to się stało, albo potwierdzenie, że nie można tego tolerować. Skoro miało to miejsce w Jerozolimie, oznacza to, że Jezus nie przebywał w tym czasie w Jerozolimie. Chcieli wiedzieć, jak Jezus odpowie na problem zła i cierpienia w tym konkretnym przypadku. Czy ci ludzie byli bardziej niegodziwi od innych, czy też chodziło o coś innego? Być może byli to zeloci, którzy pragnęli słownego poparcia dla buntu przeciwko Rzymowi.

Podczas gdy pierwszy przykład dotyczył katastrofy spowodowanej przez złego człowieka, drugi przykład dotyczył katastrofy, której nikt (przynajmniej celowo) nie spowodował.

T.W. Manson w książce „Sayings”, str. 273, zwraca również uwagę, że być może opowiedzieli o tym Jezusowi, aby ten wyraził jakąś krytykę pod adresem Piłata, którą mogliby przekazać Piłatowi. Należy tu zauważyć, że Jezus w ogóle nie skrytykował Piłata ani nie odniósł się do niego.

Cokolwiek by nie chcieli, reakcja Jezusa, Jego odpowiedź i to, co potwierdził, były prawdopodobnie dość nieoczekiwane. Jezus przemilczał naganę dotyczącą tego, o czym wszyscy już wiedzieli, że jest złe, i zamiast tego skupił się na tym, dlaczego to ich spotkało. Z odpowiedzi Jezusa możemy wyciągnąć trzy wnioski.

1. Dzieje się to z ludźmi w ogóle, ponieważ jesteśmy grzesznikami, ale nie miało to nic wspólnego z niczym konkretnym, co oni zrobili.

2. Jednak błędem jest założenie, że ich kara, w perspektywie krótkoterminowej, była sprawiedliwa w porównaniu z innymi Galilejczykami. Nie można wywnioskować, że byli gorszymi grzesznikami niż inni.

3. Chociaż Jezus nigdy nie usprawiedliwił tego czynu ani nie powiedział, że był on dobry, z zła Piłata można było wyciągnąć jedną cenną lekcję. Wcześniej czy później wszyscy poniosą podobną zgubę, chyba że okażą skruchę.

Według Józefa Flawiusza w dziele „Starożytności żydowskie”, księga 18, rozdz. 3.2, str. 379 oraz „Wojny żydowskie”, księga 2, rozdz. 9.4, str. 479, Piłat dopuścił się podobnych czynów. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor's Greek New Testament”, tom 1, str. 564, „New International Bible Commentary”, str. 1210 oraz „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 824.

Pytanie: Jaki jest sens przypowieści o drzewie figowym z Łk 13,6-9?

Odp.: Jaką rolę pełnią owoce dla drzewa figowego? W tym przypadku zarówno żadną, jak i wszystko. Tworzenie fig pochłania składniki odżywcze, które drzewo figowe mogłoby wykorzystać do wzmocnienia się i wzrostu. Figi służą wyłącznie do wyhodowania kolejnych drzew; nie wnoszą nic dla samego drzewa. Jednakże, jeśli drzewo nie wyda fig, właściciel każe je ściąć, więc w tym sensie figi są naprawdę bardzo ważne dla drzewa.

Istnieją dwa uzupełniające się znaczenia.

Ogólne zastosowanie: Chociaż nie była to pora na figi, można by pomyśleć, że drzewo figowe przy drodze, być może osłonięte przed najgorszymi zimowymi warunkami, mogłoby już mieć jakieś owoce. Kiedy tylko Jezus przyjdzie, musimy być gotowi. Jeśli w swoim życiu nie wydajesz dobrych owoców, nadejdzie sąd.

Nadszedł czas: Zazwyczaj drzewa figowe zaczynały rodzić figi dopiero w czwartym roku. Nie jest sprecyzowane, czy właściciel czekał trzy lata od momentu zasadzenia drzewa figowego, czy trzy lata od momentu, w którym powinno ono po raz pierwszy wydać owoce. Niezależnie od tego jednak sługa poprosił pana, by poczekał do czwartego roku. Kiedy Bóg chce, abyśmy coś zrobili, powinniśmy być gotowi. W przeciwnym razie okazja może przepaść.

Konkretne zastosowanie: drzewo figowe symbolizowało naród żydowski. Jezus otrzymał znak wskazujący, czy naród żydowski jako całość przyjmie Go, a odpowiedź brzmiała: nie.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 240), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 970) oraz „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 989).

Pytanie: Łk 13:12; Czy każda niepełnosprawność fizyczna ma podłoże demoniczne?

Odp.: Wcale nie. W Ewangelii św. Jana 9:1-5 mowa jest o człowieku, który urodził się niewidomy, i nie ma tam żadnej wzmianki, że demony miały z tym cokolwiek wspólnego.

Pytanie: Czy w świetle Łk 13:13 powinniśmy być równie chętni do współpracy w służbie z osobami cierpiącymi na choroby fizyczne, niepełnosprawność lub problemy duchowe?

Odp.: Gdybyśmy tego nie robili, wykluczylibyśmy Pawła, który miał cierń w ciele, Tymoteusza, który często cierpiał na dolegliwości żołądkowe, Mateusza, który wykonywał wątpliwy zawód poborcy podatkowego, czy Piotra, który kiedyś zaparł się Jezusa. Byłoby naprawdę bardzo smutne twierdzić, że ci ludzie są wystarczająco dobrzy dla Boga, ale nie dla nas, ponieważ nie tylko próbujemy być ich sędziami, ale staramy się być surowszymi sędziami niż sam Bóg. Owocna służba i tak nie zależy od naszej mocy – fizycznej czy jakiejkolwiek innej – ale od Ducha Bożego.

Nie ma absolutnie żadnego powodu, by twierdzić, że osoba z niepełnosprawnością lub chorobą fizyczną nie może być tak samo skuteczna i użyteczna jak ktoś, kto tego nie ma. W rzeczywistości czasami Bóg może wykorzystać ich sytuację dla swojej chwały. Można nawet argumentować, że należy szczególnie szukać tych, którzy borykają się z trudnościami lub są uważani za mało znaczących, jako partnerów w służbie.

Jeśli chodzi o problemy duchowe, odpowiedź brzmi: „to zależy”. Jeśli dana osoba okazała skruchę i uwolniła się od grzechu, który ją dręczył, szczerze przyznaj, jak było wtedy i jak jest teraz, i w pełni ją zaakceptuj. Być może nie chcesz ponownie stawiać tej osoby w sytuacji, która stanowi dla niej pokusę. Podobnie, jeśli ktoś ma słabość w jakiejś dziedzinie, być może nie warto powierzać mu zadań, w których mógłby łatwo upaść. Niektórzy chrześcijanie, tacy jak Marcin Luter, cierpią na napady depresji. Zanim jednak uznasz ich za niegodnych żołnierzy Chrystusa, przyjrzyj się wszystkim osiągnięciom Lutra, mimo ogromnego sprzeciwu.

Pytanie: Dlaczego w Łk 13,14 przełożony synagogi uważał, że uzdrawianie w szabat jest niewłaściwe?

Odp.: Faryzeusze mieli 39 kategorii pracy. Ponieważ interpretowali każdy akt twórczy lub wysiłek produkcyjny jako pracę, uzdrowienie kogoś byłoby uznane za obie te rzeczy. Najwyraźniej zarówno Prawo Boże, jak i ich dodatkowe, wymyślone ograniczenia miały dla nich wyższy priorytet niż sam Bóg. Jeśli Bóg zapewniał uzdrowienie w szabat, kim oni byli, by twierdzić, że Bóg nie może uzdrawiać? Uważaj na siebie, gdy próbujesz powiedzieć Bogu, że musi przestrzegać twoich zasad, a nawet że musi przestrzegać zasad, które sam nam dał.

Pytanie: Dlaczego w Łk 13,15-17 Jezus tak odpowiedział przywódcom synagogi?

Odp.: Jezus mógł odwołać się do Prawa Starego Testamentu (które ten człowiek interpretował inaczej) lub do faktu, że jest Mesjaszem (czego ten człowiek prawdopodobnie nie akceptował). Zamiast tego Jezus obnażył niespójność i brak współczucia tego człowieka.

Zgodnie z „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 971, istniało wiele przykładów rabinów nauczających o pomaganiu zwierzętom w sytuacjach zagrożenia w szabat. (Jednak w Qumranie twierdzono, że w szabat nie należy w ogóle pomagać zwierzętom, nawet jeśli wpadły do studni lub rodziły.) Często podczas rozmowy z innymi ważne jest, aby zacząć od „wspólnej płaszczyzny” – tego, co obie strony akceptują. Dopiero potem, gdy wskażesz niespójności w stanowisku drugiej strony, może ona (być może) dostrzec potrzebę rozważenia innego punktu widzenia.

Na marginesie, ten sposób przedstawiania argumentów nazywa się argumentacją od mniejszego do większego. Był to powszechny sposób, w jaki rabini przedstawiali swoje argumenty.

Jezus ujawnił, że choć sprawiali wrażenie, jakby chcieli poznawać sprawy religijne, w rzeczywistości nie byli zainteresowani działaniem Boga w ich życiu.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 240), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 970) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 824, 825).

Pytanie: Skąd, poza Biblią, wiemy, że synagogi istniały już w czasach biblijnych, a nie powstały dopiero później (Łk 13:15-17)?

O: Jednym ze źródeł potwierdzających, że byli oni arcykapłanami, jest odkryty pod koniec XIX wieku napis Teodota, upamiętniający hellenistycznego Żyda o imieniu Teodot, syna Vettenosa. Teodot był kapłanem i przełożonym synagogi, synem i wnukiem przełożonego synagogi. Napis ten powstał najprawdopodobniej przed rokiem 70 n.e. Więcej informacji można znaleźć w „Dictionary of New Testament Background” (Słowniku kontekstu Nowego Testamentu), str. 534.

P: Dlaczego w Łk 13:18-21 królestwo Boże jest porównywane do ziarenka gorczycy lub drożdży (zakwasu)?

Odp.: Oba rosną same z siebie. Ziarno gorczycy jest maleńkie, ale w pełni wyrośnięta roślina gorczycy osiąga około 10 stóp (3 metry) wysokości. Być może Jezus użył obu tych porównań, ponieważ ziarno gorczycy rośnie na zewnątrz, a zakwas rośnie wewnątrz. Zakwasu nie widać, ale daje on efekt, który można dostrzec w postaci puszystego chleba na zewnątrz.

Fragment ten jest również ważny, ponieważ drożdże symbolizują tu dobro, co stanowi przeciwwagę dla innych fragmentów, w których drożdże są metaforą złego nauczania faryzeuszy. To „ ne” użycie drożdży pokazuje, że nie można traktować porównania o konkretnym znaczeniu i przypisywać temu słowu identycznego znaczenia w całej Biblii, bez uwzględnienia kontekstu.

Z drugiej strony, „Believer’s Bible Commentary” (str. 1424) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 240–241) uznają, że drożdże zawsze symbolizują zło i zepsucie. „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 824) stwierdza, że w tym przypadku jest to nieprawidłowe.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 972 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1424.

Pytanie: Czy w Łk 13,19 ptaki symbolizują pogan, czy też zepsutych i fałszywych wierzących?

Odp.: Chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Odnosi się to do innych stworzeń, niebędących częścią wielkiego krzewu, które korzystają z jego cienia lub dobrodziejstw. Niektórzy uważają, że chodzi tu o pogan, którzy są błogosławieni. Inni sądzą, że są to fałszywi wierzący, którzy nie powinni należeć do Kościoła, ale mimo to w nim są.

Zgodnie z „Komentarzem biblijnym dla wierzących” (str. 1424) chodzi tu o zepsucie. Jednak „Komentarz ewangelicki do Biblii” (str. 824) nie zgadza się z tą interpretacją.

P: Dlaczego w Łk 13,23-27 zbawionych jest tylko niewielu?

Odp.: Uczniowie mogli oczekiwać, że wspaniałe nauczanie Jezusa oraz cuda przekonają niemal wszystkich. Być może byli rozczarowani, gdy tak się nie stało, dlatego Jezus wyjaśnił, że droga do zbawienia jest wąska. To nie ci, którzy widzieli i słyszeli Jezusa, zostaną zbawieni. Chodziło o ich decyzję i reakcję na to, co usłyszeli. Nie jest tam napisane, że podczas podróży należy przejść przez wąską bramę ani czekać, aż ta wąska brama się pojawi. Mówi się raczej dosłownie, aby „starać się” wejść przez wąską bramę.

Chociaż Jezus nie odniósł się do dodatkowego pytania, dlaczego tylko nieliczni zostaną zbawieni, możemy sformułować szereg spostrzeżeń i wniosków.

1. Ci, którzy umierają po osiągnięciu wieku odpowiedzialności, wybrali swoje przeznaczenie – wyraźnie lub w sposób dorozumiany.

2. Bóg „zwleka” z osądzeniem, ponieważ pragnie dać ludziom szansę na pokutę (2 List Piotra 3:9).

3. Bóg nie jest zobowiązany do dawania okazji do pokuty w nieskończoność, ani nawet do dalszego dawania takich okazji, dopóki dana osoba żyje. Ci, którzy dopuszczają się bluźnierstwa przeciwko Duchowi Świętemu, nie zawsze giną natychmiast.

4. Ostatecznie Bóg nie ma wyrzutów sumienia z powodu wysyłania ludzi do miejsca przeznaczenia, które wynika z obranej przez nich drogi.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 241), „Believer's Bible Commentary” (str. 1424) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 825).

Pytanie: Kto dokładnie puka w tej przypowieści z Łk 13,25?

Odp.: Chociaż przypowieść tego bezpośrednio nie mówi, Jezus wyraźnie sugeruje, że naród żydowski będzie pukał i nie zostanie wpuszczony, jeśli Go odrzuci.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1424.

P: Dlaczego w Łk 13,31 faryzeusze powiedzieli Jezusowi, że Herod Antypas (syn Heroda Wielkiego) planuje Go zabić?

Odp.: Mogło to wynikać z kilku powodów.

1. Być może ci konkretni faryzeusze darzyli Jezusa sympatią i pragnęli zapewnić Mu bezpieczeństwo.

2. Z drugiej strony, być może po prostu chcieli, by Jezus odszedł. Być może tym faryzeuszom nie zależało aż tak bardzo na śmierci Jezusa; chcieli po prostu, by zniknął im z drogi. Zobacz także następne pytanie. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 241–242, popiera ten pogląd.

3. Wreszcie, gdyby mogli powiedzieć ludziom, że Jezus uciekł, ratując życie, gdy usłyszał groźbę, podważyłoby to w oczach ludzi Jego status potężnego Mesjasza.

Więcej informacji na temat tego, w jaki sposób Jezus mógł zostać o tym poinformowany z różnych powodów, można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1424, „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 569, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 825 oraz „New International Bible Commentary”, str. 1211.

Pytanie: Czy Łk 13,31 dowodzi, że Herod Antypas planował zabić Jezusa?

Odp.: Nie, ten werset ani tego nie potwierdza, ani nie zaprzecza. Biblia przytacza słowa faryzeuszy, ale nie mówi, czy mówili prawdę, czy nie. Dzisiaj często zdarza się, że ludzie słyszą groźby i muszą na nie zareagować, nie wiedząc, czy są one prawdziwe, czy nie.

P: Co oznaczała odpowiedź Jezusa na tę groźbę zawarta w Łk 13:31-33?

Odp.: Z tego wersetu możemy wyciągnąć trzy wnioski.

1. Jezus określił Heroda Antypasa jako przebiegłą lisicę, co nie było komplementem. Lis był wówczas uważany za zwierzę nieistotne. Zarówno w tamtych czasach, jak i dzisiaj, lis był również postrzegany jako przebiegły.

2. Jezus nie bał się go i nie miał nic przeciwko temu, by powtórzyli Jego odpowiedź Herodowi.

3. Jezus wiedział, że umrze na krzyżu, ale wiedział również, że wszystko wydarzy się zgodnie z planem Ojca.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer's Bible Commentary” (str. 1424), „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 824) oraz „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 974.

Pytanie: Co jest istotnego w słowach „błogosławiony ten, który przychodzi w imieniu Pańskim” z Łk 13,35?

Odp.: Jezus mógł po prostu powiedzieć: „musicie powiedzieć: «błogosławiony Jezus Mesjasz»” lub coś podobnego. Ponieważ jednak nie uznali Jezusa za Mesjasza, Jezus łaskawie ujął to w sposób, który mogli zaakceptować. Nie dostaną się do nieba, dopóki nie uznają prawdziwego Mesjasza, którego imię było dla nich nieznane.

Ciekawe jest zestawienie tego, jak Jezus i Paweł „robili wszystko, co w ich mocy”, by przekazać prawdę, z faktem, że nigdy nie ustępowali w kwestii treści Ewangelii.

Pytanie: Dlaczego w Łk 14,1 faryzeusz pełniący funkcję przywódczą pozwolił Jezusowi nauczać w swoim domu?

Odp.: Nie wszyscy faryzeusze i przywódcy byli przeciwni Jezusowi – wystarczy zapytać Józefa z Arymatei i Nikodema. W rzeczywistości, jak pokazuje Dzieje Apostolskie 15:5, po zmartwychwstaniu wystarczająco wielu faryzeuszy uwierzyło, by stworzyć własną grupę w obrębie Kościoła. Również w Ewangelii św. Jana 12:42 czytamy, że wielu faryzeuszy wierzyło w nauczanie Jezusa, ale potajemnie, ponieważ nie chcieli zostać wykluczeni ze synagogi.

Z drugiej strony, w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1425) uważa się, że nie wynikało to ze szczerej życzliwości, lecz z chęci zastawienia pułapki na Jezusa. W końcu Łukasz 14:1 i następne mówią, że Jezus był ściśle obserwowany. Dlaczego faryzeusz miałby zaprosić zarówno Jezusa, jak i człowieka potrzebującego uzdrowienia, chyba że ten ostatni pojawił się bez zaproszenia?

Był to jednak już czwarty raz, kiedy faryzeusze poruszyli kwestię szabatu (Łk 6,1-5; Łk 6,11; Łk 13,10-17), więc nauczanie Jezusa dotyczące szabatu stanowiło dla nich poważną przeszkodę. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 976, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 242 oraz „New International Bible Commentary”, str. 1211.

Pytanie: Czym jest obrzęk, o którym mowa w Łk 14:2?

Odp.: Ten stan chorobowy polega na gromadzeniu się płynów w organizmie. Przyczyny mogą być różne, np. nieprawidłowe funkcjonowanie lewej komory serca, problemy z wątrobą lub węzłami chłonnymi, toczeń lub substancje toksyczne, takie jak olejek z argemonu. Argemon to chwast, który często rośnie na polach gorczycy i może być zbierany wraz z nasionami gorczycy. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1425 oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” na str. 825.

Pytanie: Dlaczego w Łk 14,3-6 Jezus zadał im to pytanie?

Odp.: Próbowali Go zastawić pułapkę, sprowadzając tam osobę cierpiącą na obrzęk. Przyczyną tego stanu mogły być problemy z wątrobą, nerkami lub nowotwór. Jezus przejął inicjatywę i poprosił ich, by zajęli stanowisko w sprawie tego, czy w szabat wolno czynić dobro. Gdyby odpowiedzieli „tak”, oznaczałoby to, że dobre uczynki niezakazane w Torze byłyby dozwolone. Gdyby odpowiedzieli „nie”, ujawniłoby to, gdzie naprawdę leżały ich serca: skupione na przestrzeganiu zasad zamiast na czynieniu dobra dla Boga. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 242.

Pytanie: Jaki był sens nauczania Jezusa o zajmowaniu najniższego miejsca, o którym mowa w Łk 14,7-11?

Odp.: Po pierwsze, miejsca nie mają znaczenia, podobnie jak ludzkie wyróżnienia. Powinniśmy raczej być pokorni i troszczyć się o to, by podobać się Bogu. To, że Bóg nas czci, jest o wiele ważniejsze niż jakiekolwiek ludzkie wyróżnienie.

Jest to dobry fragment do omówienia z dziećmi, gdy kłócą się o to, kto powinien siedzieć na przednim siedzeniu w samochodzie.

Pytanie: Dlaczego w Łk 14,7-11 Jezus przekazał faryzeuszom naukę o zajmowaniu najniższego miejsca tuż po tym, jak próbował ich skorygować w sprawie uzdrawiania w szabat?

Odp.: Możemy wysnuć kilka przypuszczeń.

1. Nauczaniem faryzeuszy kierowało pragnienie bycia czczonym i zdobywania czci. Czy naprawdę ustanowili oni wszystkie te zasady dotyczące szabatu z miłości do Boga? Nie, pragnęli oni religijnej czci. Jezus sugeruje, że nie należy szukać religijnej czci; raczej należy pozwolić Bogu, by to On nas czcił.

2. Jeśli faryzeusze nie potrafili udowodnić, że Jezus postąpił niewłaściwie, uzdrawiając w szabat mocą Bożą, powinni byli okazać pokorę i przestać sprzeciwiać się Jezusowi.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Łk 14,12-15, mówiąc o zapraszaniu ubogich, kalekich, chromych i niewidomych?

Odp.: W tamtym społeczeństwie nie uważano tych ludzi za idealnych gości na przyjęciu. Nie nadawali się do pracy i zazwyczaj nie byli w stanie odwdzięczyć się za okazaną im łaskę. Możemy wyciągnąć z tego trzy wnioski:

1. Po pierwsze, Bóg często wybiera i posługuje się tymi, których uważalibyśmy za mniej niż idealnych.

2. Ludzie ci często zdają sobie sprawę, że nie są idealni, i tym bardziej będą polegać na Bogu oraz oddawać Mu chwałę.

3. Jednak prawda jest taka, że nikt z nas nie jest idealny. Gdyby Boże kryteria sprawiedliwości porównać do zdrowia fizycznego, wszyscy bylibyśmy kalekami i niewidomymi, pozbawionymi bogactwa i jakiejkolwiek nadziei, z wyjątkiem Boga.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności”, str. 117–118.

Pytanie: Jaki był sens przypowieści Jezusa o uczcie, opowiedzianej podczas samej uczty (Łk 14,16–24)?

Odp.: Kiedy jeden z gości wypowiedział modlitwę przed posiłkiem za wszystkich obecnych, którzy będą spożywać posiłek w królestwie, zakładał, że wszyscy obecni będą spożywać posiłek w królestwie. Jezus podkreślił, że nie wszyscy obecni będą obecni przy uczcie w Królestwie. Czy słowa Jezusa były życzliwe? Jeśli się nad tym zastanowić, milczące zgodzenie się przez Jezusa, że wszystkim obecnym nic nie grozi i że będą spożywać posiłek w Królestwie, podczas gdy tak nie było, byłoby wielką nieżyczliwością. Tak więc, czasami słowa brzmiące surowo są najżyczliwszą rzeczą, jaką można powiedzieć.

Ponieważ słuchacze Jezusa dobrze rozumieli, na czym polegają uczty organizowane przez ludzi, Jezus opowiedział im przypowieść o Bogu i Jego uczcie. Byłoby wspaniale uczestniczyć w uczcie Bożej; jednak smutną prawdą jest, że większość odrzuca to zaproszenie. Tak jak gospodarz uczty może zapraszać ludzi, a oni mogą to zaproszenie odrzucić lub przyjąć, tak Bóg szczerze zaprasza wszystkich do uczestnictwa w swojej łasce, a oni mogą to przyjąć lub odrzucić. Jest napisane, że wszyscy odrzucili drugie zaproszenie. W tamtej kulturze zaproszenia wysyłano dość wcześnie, a później wysyłano drugie zaproszenie, czyli przypomnienie. Goście mieli różne wymówki, niektóre dość słabe, ale faktem jest, że gospodarz zaprosił ludzi, którzy nie chcieli przyjść. Jeśli małżeństwo zmuszało kogoś do odmowy przyjścia, to dlaczego nie wspomniano o tym przy pierwszym zaproszeniu? Wydaje się niewiarygodne, że ktoś mógłby odrzucić zaproszenie na wspaniałą ziemską ucztę, ale tak się zdarza.

Podobnie aniołom prawdopodobnie wydaje się niewiarygodne, że ktokolwiek mógłby odrzucić niezwykle hojną ofertę Boga skierowaną do każdej osoby, ale to również się zdarza.

Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 242; „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 978; „The Expositor's Greek New Testament”, tom 1, str. 574–575; „New International Bible Commentary”, str. 1212 oraz „Believer's Bible Commentary”, str. 1426.

Pytanie: Dlaczego przypowieść z Łk 14,16–24 jest podobna, ale nie identyczna z przypowieścią z Mt 22,1–10?

Odp.: Należy pamiętać, że Jezus nauczał przez prawie trzy lata, czyli znacznie dłużej, niż zajęłoby komuś przeczytanie Ewangelii. Jezus prawdopodobnie wygłaszał serię kazań w jednym mieście, a następnie przenosił się do następnego i wygłaszał podobną serię kazań. Są one podobne, ale nie identyczne; być może Jezus miał nieco inną publiczność i nieco zmienił treść. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 979.

P: Czy fakt, że w Łk 14,23 pan zmusza ludzi, by weszli, dowodzi, że ludzie nie mają wolnej woli, by przyjść do Chrystusa?

O: To nie dowodzi tego bardziej, niż dowodzi, że ci, którzy nie zostali zaproszeni, nie mieli obowiązku podążać za Bogiem.

Oczywiście nikt w tej przypowieści nie pomyślałby, że pan wysyła armię, zakłada ludziom kajdany i zabiera ich jako niewolników na swoją ucztę. W tej przypowieści „zmuszanie” oznacza raczej silną perswazję.

Gdyby ktoś próbował wykorzystać ten fragment, by udowodnić, że ludzie nie mają wolnej woli, jego próba przyniosłaby odwrotny skutek. Pierwotni goście zostali zaproszeni, ale nie przyszli. Zatem pierwotne zaproszenie było „sprawą przegraną”. Co więcej, gdyby ktoś na świecie miał pragnienie, by przyjść, ale nie został zaproszony, czy posiadanie takiego pragnienia byłoby czymś złym? Są niechrześcijanie, którzy chcieliby dostać się do nieba – przynajmniej na własnych warunkach, choć nie na warunkach Boga.

Należy zauważyć, że zasada Granville’a Sharpa ma wyjątki: Łk 14,23 i Ef 2,20. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 2064. Stosowanie zasady Granville’a Sharpa do Tytusa 2,13 wspiera pogląd o posttribulacjonizmie.

Pytanie: Dlaczego w Łk 14:24 żaden z odrzuconych gości nie otrzymał drugiej szansy?

Odp.: Bóg często daje ludziom wiele szans, ale istnieje pewna granica. Chociaż liczba szans nie jest głównym tematem tej przypowieści, Bóg nie ma obowiązku dawać nikomu wielu szans.

Pytanie: Czego uczy fragment Łk 14:25-35 na temat kalkulacji kosztów i panowania Chrystusa?

Odp.: Należy powiedzieć człowiekowi, by oszacował koszty, zanim zobowiąże się do naśladowania Chrystusa. Z jednej strony Zacheusz nie miał czasu, by uporządkować swój dom ani swoje życie, zanim Jezus przyszedł do niego i ogłosił, że Zacheusz otrzymał zbawienie. Z drugiej strony Łk 14,25-35 prostuje błędne przekonanie, że Jezus wolałby mieć wieżę w połowie ukończoną niż żadną. Ludzie nie mają mocy, by samodzielnie uporządkować swoje życie, więc przychodzimy do Jezusa, zanim nasze życie zostanie uporządkowane; musimy jednak przyjść do Jezusa z postanowieniem, by pozwolić Mu uporządkować nasze życie. Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (Komentarz ewangelicki do Biblii), str. 826.

Pytanie: Jak w Łk 14,26 uczniowie Jezusa mają „nienawidzić” swojego ojca, matkę, żonę, dzieci i braci?

Odp.: Kontekst zarówno tego fragmentu, jak i ówczesnej kultury, opartej na Prawie Mojżeszowym, pozwala interpretować to jako „kochać mniej”. Jezus nie nakazuje im nieposłuszeństwa Słowu Bożemu, które w Księdze Wyjścia 20:12 nakazuje kochać rodziców, a później, w Liście do Efezjan 5:25, kochać swoje żony. Na przykład w Księdze Powtórzonego Prawa 21:15, gdzie mowa jest o mężczyźnie, który kocha jedną ze swoich żon bardziej niż drugą, użyto tutaj słowa „nienawidzić”. Podobne sformułowanie pojawia się w Księdze Rodzaju 29:31, gdzie Jakub kochał Rachelę bardziej niż Leę. Ewangelia Mateusza 10:37 pokazuje, że Jezus chce podkreślić, iż nie powinniśmy kochać naszych rodziców bardziej niż kochamy Boga.

Więcej informacji można znaleźć w książkach: „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 475–476), „Kompletna księga odpowiedzi biblijnych” (str. 56–57), „Komentarz biblijny dla wierzących” (str. 1427) oraz „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności” (str. 116, 210).

Pytanie: W jaki sposób nauczanie Jezusa o rodzicach zawarte w Łk 14:26 odnosi się do Prawa?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Wszyscy słuchacze Jezusa znali Prawo Mojżeszowe dotyczące rodziców, a Jezus o tym wiedział.

2. Jezus kładł nacisk na równowagę. Miłość do Boga jest pierwszym przykazaniem, a miłość do bliźnich – drugim, a nie na odwrót.

3. Jeśli twoja miłość lub lojalność wobec rodziców, dzieci lub kogokolwiek innego jest większa niż twoja miłość i lojalność wobec Boga, musisz zmienić swoje priorytety. Nawet dobre rzeczy mogą stać się bożkami.

Pytanie: Jak, zgodnie z Łk 14,28, należy oszacować koszt naśladowania Jezusa oraz koszt niepodążania za Nim?

Odp.: Półśrodkowe naśladowanie Jezusa lub próba podążania za Nim przez jakiś czas, a potem zawrócenie, nie przynosi żadnego pożytku. Pewien niechrześcijanin, który przyszedł na studium biblijne, zapytał mnie kiedyś: „Jeśli nie uczynię Jezusa Panem mojego życia, czy chrześcijaństwo przyniesie mi jakąkolwiek korzyść?”. Odpowiedziałem, że poza kilkoma drobnymi, nieistotnymi aspektami – zasadniczo nie. Albo wszystko, albo nic. Musisz oddać swoje życie Jezusowi. Głosząc ewangelię, musimy nauczanie o przeliczeniu kosztów. Jezus potępia naśladowców o połowicznej wierności.

Jan Kalwin powiedział: „Porzuciłem wszystko dla Chrystusa i co znalazłem? Znalazłem wszystko w Chrystusie”. Henry Drummond powiedział: „Opłata za wstęp do królestwa niebieskiego wynosi zero: roczna składka to wszystko”.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1428) oraz w „New International Bible Commentary” (str. 1213).

Pytanie: Do czego odnosi się ta „walka” w Łk 14,31-32?

Odp.: Było to zapewne przedmiotem rozważań słuchaczy, ponieważ istniała możliwość, że Herod wyruszy na wojnę przeciwko Aretasowi, swojemu teściowi. Jednak przypowieść Jezusa wykracza poza tę konkretną sytuację i mówi, że ogólnie rzecz biorąc, nie ma sensu zaczynać tego, czego nie można dokończyć. W rzeczywistości rozpoczęcie czegoś, czego się nie dokończy, może być gorsze niż w ogóle tego nie zaczynać. Być może lepiej byłoby zrezygnować z upragnionego, potencjalnego zwycięstwa, jeśli i tak nie miałoby się szans na wygraną.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 567 oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 244.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Łk 14,34-35, mówiąc, że sól, która straciła swój smak, nadaje się tylko na pryzmę nawozu?

Odp.: Sól ogólnie rzecz biorąc jest przydatna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, przyprawiania i konserwowania żywności. Sól, która straciła swój smak – na skutek rozcieńczenia brudem lub z innych przyczyn – nie nadaje się już do niczego. Pozostała sól, jeśli zostanie umieszczona na stercie nawozu, spowoduje, że będzie się ona rozkładać wolniej, co oznacza mniej intensywny nieprzyjemny zapach. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 577 oraz w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 992.

Pytanie: W Łk 14,34-35, w jaki sposób niektórzy współcześni chrześcijanie mogą „stracić swoją słoność”?

Odp.: Z natury rzeczy sól wysokiej jakości była droga. W późniejszych czasach w afrykańskim mieście Timbuktu mówiono, że funt soli był wart funta złota. Sól może stracić swoją wartość na kilka sposobów. Może zawierać niewielkie ilości nieprzyjemnych w smaku zanieczyszczeń. Albo może zostać rozcieńczona obojętnym, bezsmakowym wypełniaczem, tak że choć nadal wygląda tak samo, nawet ta dobra część jest bezwartościowa, ponieważ została rozcieńczona.

W sensie duchowym ktoś może ciężko pracować w służbie, ale nawet odrobina nieuczciwości, chciwości lub pożądliwości może zniweczyć jego świadectwo. Z drugiej strony osoba może chętnie służyć Bogu, gdy ma na to czas, ale z powodu wymagającej pracy, dużych nakładów czasowych związanych ze stylem życia, rozrywką lub innymi sprawami zachowuje się tak, jakby miała o wiele ważniejsze rzeczy do zrobienia niż służba Bogu.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1427–1428.

Pytanie: Co łączy trzy przypowieści z Łk 15:1-32?

Odp.: Wszystkie trzy przypowieści dotyczą zagubienia i radości z odnalezienia. Przypowieść o 99 i jednej zagubionej owcy pokazuje, że Bóg poszukuje zagubionych, a radość z odnalezienia tej jednej jest większa niż z 99, których już nie trzeba szukać. Przypowieść o dziewięciu i jednej zagubionej monecie pokazuje, że Bóg szuka bardzo dokładnie i raduje się z odnalezienia tego, co zagubione. Przypowieść o synu marnotrawnym pokazuje, że Bóg przebacza i przyjmuje z powrotem zagubionych i zbłąkanych. Oczywiście, gdy poszukujemy serca Boga, pragniemy, aby nasza miłość i postawa wobec innych również odzwierciedlały Bożą miłość i postawę.

W całym rozdziale 15 Ewangelii Łukasza Bóg pragnie, abyśmy mieli serce dla zagubionych, tak jak On. W rozdziale 16 Ewangelii Łukasza Bóg pragnie, abyśmy mieli umysł skierowany ku zagubionym.

Pytanie: Jaki jest główny punkt w Łk 15,1-32: zagubienie, skrucha czy radość?

A: Czy głównym przesłaniem tych przypowieści jest skrucha, czy radość? Nie ma w nich mowy o tym, by zagubiona owca czy moneta okazały skruchę, więc głównym przesłaniem tych przypowieści jest radość, a nie skrucha. Faryzeusze, pomimo wszystkich swoich studiów, nie rozumieli serca Boga. Kiedy więc faryzeusze, w swojej przekonanej o własnej nieomylności postawie, krytykowali Jezusa za to, że przebywał z grzesznikami, Jezus zasadniczo odpowiedział im, opowiadając trzy przypowieści o radości.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1213) oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 994).

Pytanie: Jak, zgodnie z Łk 15,1, możemy sprawić, by „grzeszni” czuli się w naszym towarzystwie swobodnie, wiedząc, że ich kochamy, choć nie aprobujemy tego, co robią?

Odp.: Pokaż im, że ich szanujesz, kochasz, troszczysz się o nich i jesteś gotów poświęcić czas, by im pomóc. Chociaż dobrze jest spędzać z nimi czas, nie rób tego, angażując się w działania sprzeczne z moralnością.

Jest jednak kilka rzeczy, których musimy sobie uświadomić na temat samych siebie.

1) Czasami możemy mieć skłonność do przebywania z 99 „sprawiedliwymi owcami” zamiast mieć serce do poszukiwania zagubionej owcy.

2) Twój charakter może zostać skrytykowany za przebywanie w towarzystwie grzeszników.

3) Czasami najlepiej jest po prostu trzymać się od nich z daleka. Pewnego razu pewna chrześcijanka otrzymała prywatną propozycję seksu od ateisty. Dziewczyna odmówiła, ale nadal zachowywała się wobec niego przyjaźnie. To, czy powinna była go unikać, zależy od sytuacji. Jeśli on uznał jej przyjazne zachowanie za zaproszenie, to powinna była go unikać.

4) Czasami niewierzący mogą nas pociągać w dół lub skłaniać do rzeczy niegodziwych. Chociaż Biblia mówi, by opierać się złu, nigdy nie mówi, by opierać się pokusie; raczej należy uciekać od pokusy.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1428), „New International Bible Commentary” (str. 1213, 1214) oraz „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 992).

Pytanie: W Łk 15,2 – kiedy współcześni wierzący powinni jeść, a kiedy nie powinni jeść z grzesznikami?

Odp.: Stary Testament nie mówi, że nie wolno im było spożywać posiłków z niewierzącymi, ale Żydzi w czasach Jezusa przestrzegali własnej tradycji, zgodnie z którą nie jedli z niewierzącymi, jak pokazują Dzieje Apostolskie 10:28 oraz List do Galatów 2:12-14. Jednak List do Galatów 2:12-14 wskazuje, że powinniśmy spożywać posiłki ze wszystkimi ludźmi, a jedyne wyjątki są następujące:

1. 2 List do Tesaloniczan 3:10 wskazuje, że jeśli ktoś odmawia pracy, nie powinien jeść.

2. 2 List do Tesaloniczan 3:14 mówi, że nie powinniśmy mieć nic wspólnego z tymi, którzy rzekomo twierdzą, że są wierzącymi, ale decydują się nie przestrzegać tego, co napisał Paweł.

3. 2 List Jana 7-11 mówi, że oszusta nie należy przyjmować do naszych domów.

4. 1 List do Koryntian 5:9-13 mówi, że choć możemy utrzymywać kontakty z osobami niemoralnymi, chciwymi, złodziejami lub bałwochwalcami, nie powinniśmy spożywać posiłków z żadną z tych osób, jeśli twierdzą, że są chrześcijanami.

Pytanie: Jak w Łk 15,8-10 kobieta mogła zgubić i odnaleźć taką monetę?

Odp.: Ta przypowieść sugeruje, że dziesięć srebrnych monet stanowiło cały jej majątek. Srebrna moneta była tu prawdopodobnie drachmą, odpowiadającą jednemu denarowi, co stanowiło dzienną zapłatę robotnika. Monety mogły być częścią posagu, a kobieta mogła nosić srebro jako ozdobę na głowie. Dzisiaj sytuacja jest nieco podobna w Indiach, gdzie kobiety mogą nosić złoto otrzymane w ramach posagu.

Gdyby kobieta sądziła, że zgubiła monetę w domu, dołożyłaby wszelkich starań, by zamieść podłogę, a moneta mogłaby o coś zadźwięczeć.

W „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 578, wskazano, że kobieta nie kieruje do sąsiadów formalnego zaproszenia do świętowania; ma raczej pewność, że tak właśnie się stanie.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 982, „New International Bible Commentary”, str. 1213, 1214, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 244 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 992–993.

Pytanie: Dlaczego w Łk 15,12–13 niektóre dzieci, nawet tych wierzących, stają się synami marnotrawnymi?

Odp.: Może to wynikać z połączenia co najmniej ośmiu czynników.

1) Poczucie ograniczenia, konieczność życia zgodnie z normami, których w tym momencie życia być może by nie wybrały.

2) Pokusa prowadzenia rozpasłego życia.

3) Poczucie, że „trawa jest bardziej zielona po drugiej stronie płotu”.

4) Presja rówieśników lub prześladowania: społeczne lub gorsze.

5) Choroba psychiczna

6) Rozczarowanie, które zniweczyło ich nadzieje lub oczekiwania.

7) Strach przed przegapieniem okazji, który sprawia, że musi działać, by w pełni zaspokoić wszystko, czego pragnąłby w swoim życiu właśnie teraz; nie mógł czekać, aż jego ojciec umrze.

8) Brak uwzględnienia potencjalnie wysokich kosztów swoich grzesznych czynów.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 993.

Pytanie: Kogo symbolizują dwaj synowie i ojciec w Łk 15,17-18?

Odp.: Ojciec symbolizuje serce Boga. Ojciec przyjął syna marnotrawnego, ale również gorąco błagał starszego syna.

Starszy syn symbolizuje faryzeuszy, zgodnie z „Komentarzem do Biblii: Nowy Testament” (str. 245). Dla ludzi, którzy krytykowali Jezusa za to, że jadał z grzesznikami, ta przypowieść musiała być bolesna. Można to jednak odnieść ogólnie do wszystkich ludzi religijnych, którzy przedkładają swoje uczynki i religię nad miłość do bliźnich.

Istnieje kilka poglądów na temat młodszego syna. Komentarz „Believer’s Bible Commentary: New Testament” (str. 244) stwierdza, że młodszy syn w rzeczywistości symbolizuje wierzących, którzy odeszli od wiary, ponieważ był synem, zanim poprosił o spadek. Z drugiej strony, zbawienie nie wchodzi tu w grę, a jedynie miłość ojca. Powszechniej uważa się, że młodszy syn był po prostu zagubioną osobą. Nawet jeśli był religijny, to i tak był zagubiony.

Pytanie: Czy w Łk 15,17-18 syn marnotrawny okazał skruchę, czy po prostu był głodny?

Odp.: Łk 15,14 mówi o nadejściu głodu. Podczas głodu ludzie w obcym kraju nie chcieli go i nie cenili, dawali mu tylko pokarm dla świń z litości, ale być może podawali mu tak marne jedzenie, aby zachęcić go do odejścia. Dla Żyda praca przy karmieniu świń byłaby upokarzająca. Nie było tam ani jedzenia, ani miłości, ani nadziei na jakąkolwiek zmianę. Hebrajskie wyrażenie „opamiętał się” sugeruje skruchę. Mogło to być jedno i drugie. Z pewnością był to głód, ale głód może również skłonić do skruchy.

Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 984; „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 580–581; „The Evangelical Commentary on the Bible”, str. 827 oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 245.

Pytanie: Dlaczego w Łk 15,20–24 ojciec przyjął z powrotem syna marnotrawnego i czy powinien był to zrobić?

Odp.: Ojciec dostrzegł syna, zanim ten się zbliżył; z tego wynika, że ojciec często wypatrywał jego powrotu. Ojciec przyjął syna marnotrawnego z powrotem po prostu z miłosierdzia, ponieważ go kochał. Wszelkie zasługi, jakie syn miał na koncie, zostały utracone. Syn postąpił źle wobec ojca i okazał mu brak szacunku, ale ojciec z własnej woli przebaczył synowi, który powrócił. Uczta mogła być sposobem na pokazanie sługom, sąsiadom i innym, kim był ten syn i że został przywrócony do łask.

Pewien zachodni chrześcijanin przeczytał kiedyś tę przypowieść różnym osobom na Bliskim Wschodzie, które nie były chrześcijanami i nie znały tej przypowieści, a następnie zapytał ich, co by było, gdyby syn poprosił o spadek. Usłyszał odpowiedzi typu: „to się nigdy nie zdarzy” oraz „ucisnąłbym syna, gdyby tak powiedział”. Inna odpowiedź pochodziła od mężczyzny, który powiedział, że słyszał o takim przypadku, a w ciągu roku ojciec zmarł ze złamanym sercem.

Ojciec nie miał żadnego obowiązku przyjąć syna z powrotem, więc nic nie wskazuje na to, że „powinien” był to zrobić. Jednak ojciec miał prawo okazać hojność i łaskawie przyjął syna z powrotem.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 582.

Pytanie: Czy w Łk 15,25; 29–30 starszy brat miał rację?

Odp.: Odpowiedź zależy od tego, czy pieniądze i skarby uważa się za ważniejsze od ludzi. Starszy brat uważał, że ojciec powinien go kochać ze względu na jego pracę. Starszy brat odzyskał brata, którego najwyraźniej nie cenił tak bardzo, jak jeszcze jednego utuczonego cielęcia. Troska brata o sprawiedliwość, sprowadzająca się do jednego utuczonego cielęcia, zdradzała brak miłości. Zwróć uwagę, że starszy brat nie powiedział „mój brat”, ale raczej „ten twój syn”.

Mówi się, że niektórzy ludzie korzystają z rzeczy i kochają ludzi, podczas gdy inni kochają rzeczy i wykorzystują ludzi. Kiedy prawdziwy chrześcijanin zaczyna nawet kochać rzeczy bardziej niż ludzi, jego perspektywa jest daleka od tego, czego pragnie Bóg. Rzeczy mogą obejmować dobra materialne, wiedzę, rytuały, a nawet religię. Jedyną rzeczą, którą mamy kochać bardziej niż ludzi, jest Bóg.

Więcej informacji można znaleźć w książkach „Hard Sayings of the Bible” (str. 476–477), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 995) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 245).

Pytanie: Co Jezus chce powiedzieć w Łk 15,28 na temat reakcji starszego brata?

Odp.: Właściciel 99 owiec był zamożny, a kobieta posiadająca zaledwie dziesięć monet była raczej uboga. Poza tym jednak wszystkie trzy przypowieści są dość podobne – aż do momentu, gdy dochodzimy do Łk 15,28. Ani 99 owiec, ani 9 monet, które nigdy nie zaginęły, nie narzekają ani nie gniewają się. Ojciec przyjął syna marnotrawnego z powrotem nie z powodu sprawiedliwości, lecz z miłosierdzia i miłości. Ojciec używa dosłownie określenia „moje dziecko” – teknon, które jest bardziej czułe niż „mój syn”. Nawet dzisiaj niektórzy ludzie bardziej troszczą się o sprawiedliwość i karę niż o miłosierdzie i miłość. Jest miejsce dla obu, ale zgodnie z Listem św. Jakuba 2:13 miłosierdzie triumfuje nad osądem.

Czy starszy brat w końcu zmienił zdanie i świętował, czy nie? Jezus tego nie powiedział i uczynił to celowo. Jezus zasadniczo pytał faryzeuszy, gdzie leży ich serce. Czy zamierzacie zmienić zdanie i podzielać serce Boga, czy nie?

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 984–985, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 827 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 993.

Pytanie: Czy w Łk 16,1 bogacz/pan to Jezus, Bóg Ojciec, czy ktoś inny?

Odp.: Nic nie wskazuje na to, by panem był Jezus lub Ojciec. Jest to po prostu bogacz, a Jezus wykorzystuje naturalną sytuację, by wyciągnąć z niej pewne życiowe wnioski. Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 827.

P: W jaki sposób zarządca w Łk 16,6-9 okazał się nieuczciwy?

Odp.: Zarządca (czyli osoba zarządzająca finansami w gospodarstwie domowym) został przyłapany na „marnowaniu” dóbr swojego pana jeszcze przed opowiedzeniem przypowieści, więc był nieuczciwy lub niedbały już przed jej rozpoczęciem. Być może obiecał, że dołoży wszelkich starań, by dobrze zarządzać pieniędzmi pana, ale w rzeczywistości nie miał na sercu jego najlepszego interesu. Tak więc nieuczciwość zarządcy miała miejsce jeszcze przed obniżeniem rachunków, choć pan nie wiedział wcześniej o tym, że rachunki zostaną obniżone.

Dokładny termin został użyty w zwojach z Qumran, gdzie oznaczał „światowy” lub opisywał charakter epoki, zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 987.

Pytanie: Dlaczego w Łk 16,6-8 pochwalono nieuczciwego zarządcę?

Odp.: Aby zrozumieć odpowiedź, należy poznać pewne tło kulturowe. Chociaż Izraelitom nakazano, by nie pobierali od siebie odsetek od pożyczek (Księga Kapłańska 25:35, Księga Wyjścia 22:25), w rzeczywistości w tamtych czasach powszechnie to robili. Ponadto pobieranie odsetek od obcokrajowców było dozwolone (Księga Powtórzonego Prawa 23:20).

Zarządca zwrócił 50 ze 100 dzbanów oliwy z oliwek oraz 20 ze 100 pojemników pszenicy. Słownik biblijny Wycliffe’a (str. 1761) podaje, że ówczesna stopa procentowa od zboża wynosiła od 25% do 33 1/3%. 80 pojemników pszenicy plus 25% odsetek dałoby w sumie 100 pojemników. Słyszałem naukę, że odsetki od oliwy z oliwek wynosiły 100%, ale nie udało mi się tego potwierdzić, choć „New Geneva Study Bible” (str. 1636) również podaje to jako jedną z teorii. W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 988, podano, że 100 pojemników pszenicy stanowiło dużą ilość: plon z około 100 akrów, zgodnie z książką „Jeremias Parables of Jesus”, str. 181. Podobnie w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 828, stwierdzono, że sługa pomniejszał naliczone odsetki, podczas gdy prawo Starego Testamentu z góry zabraniało ich pobierania.

Zatem udzielając tych „rabatów”, zarządca być może nie oszukiwał pana, lecz raczej znosił odsetki, których i tak nie powinien był naliczać współwyznawcy. Istotną kwestią jest to, że zarządca NIE próbował odzyskać swojej pracy ; już wiedział, że nie jest to możliwe. Zarządca starał się zyskać przychylność wierzycieli, aby rozważyli zatrudnienie go.

Albo pan wiedział o tych zniżkach, albo nie. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1430–1431) wskazuje, że pan wiedział i (być może niechętnie) pochwalił zarządcę za jego przewidywanie. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 246, oraz „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 987, również wskazują, że bogacz wiedział o tym i mimo to pochwalił zarządcę za jego spryt.

Czasami, gdy firma lub inwestor stoi na krawędzi bankructwa, bank arbitralnie nieco obniża kwotę kredytu. Lepiej jest otrzymać nieco mniej pieniędzy i uniknąć przejęcia nieruchomości, niż nie otrzymać żadnych pieniędzy i pozostać jedynie z zabezpieczeniem.

Pytanie: Jak, zgodnie z Łk 16,9, wierzący powinni zdobywać przyjaciół za pomocą pieniędzy?

Odp.: Nieuczciwy zarządca wydawał się wówczas hojny nie z powodu bezinteresownego altruizmu, ale z zimnego pragmatyzmu. Kiedy wierzący uświadamiają sobie tymczasową wartość ziemskich bogactw, powinni być tym bardziej gotowi zrezygnować z nich dla Ewangelii. Jak napisał w swoim dzienniku słynny chrześcijański misjonarz i męczennik Jim Elliot: „Nie jest głupcem ten, kto oddaje to, czego nie może zatrzymać, aby zyskać to, czego nie może stracić”.

W książce „Trudne słowa Biblii” (str. 477–478) dodano: „– Widzicie – powiedział Jezus – ludzie światowi, którzy nie myślą o niczym poza obecnym życiem, czasami zachowują się rozsądniej i z większą przezornością niż ludzie nieziemskowi, «dzieci światłości». Wykorzystują oni materialne bogactwa, aby przygotować się na swoją ziemską przyszłość; dlaczego więc dzieci światłości nie mogą ich wykorzystać, aby przygotować się na swoją wieczną przyszłość?…”

Pytanie: Jeśli w Łk 16,9 zdasz sobie sprawę, że w oczach Boga postąpiłeś już niesprawiedliwie lub niewiernie, co w takiej sytuacji powinieneś zrobić, aby zadowolić Boga?

Odp.: Uświadomienie sobie grzechu i prośba o przebaczenie u Boga to świetny początek, ale to nie wszystko. Być może powinieneś również przeprosić osoby, którym wyrządziłeś krzywdę. Ponadto, jeśli to możliwe, zwróć im to, co im odebrałeś – czy to bezpośrednio, czy pośrednio w wyniku swoich działań.

P: W Łk 16,9 wyobraź sobie, jak miło byłoby mieć klientów, dostawców i partnerów biznesowych, którzy zawsze traktowaliby cię sprawiedliwie, nawet gdybyś nie zdawał sobie sprawy z niesprawiedliwego traktowania, i zawsze mówili ci prawdę. Co możesz zrobić, aby stać się taką osobą?

Odp.: Negocjowanie umowy jest w porządku, podobnie jak nieujawnianie wszystkim wszystkiego, co wiesz. Nie powinieneś jednak kłamać, nawet jeśli jest to tak zwane „niewinne kłamstwo”. Twarde negocjacje w celu uzyskania korzystnej umowy są dopuszczalne, ale istnieje granica – jeśli osoba, z którą negocjujesz, jest zdesperowana, możesz przekroczyć granicę między dążeniem do korzystnej umowy a wykorzystywaniem czyjejś desperacji. Traktuj innych tak, jak sam chciałbyś być traktowany. Czy jesteś osobą, dla której sam chciałbyś pracować, którą chciałbyś kierować lub z którą chciałbyś prowadzić interesy?

Nie ma gwarancji, że dzięki temu staniesz się bogatszy. Ale postępując w ten sposób, bardziej ucieszysz Boga.

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 994.

Pytanie: Jak, w świetle Łk 16,9, możemy lepiej pamiętać, że jesteśmy szafarzami, a nie właścicielami tego, czym Bóg nas obdarzył?

Odp.: Po pierwsze, zastanów się, jakie dary lub talenty posiadasz ponad innych, na które zasłużyłeś. Nie masz żadnego z nich. Następnie zastanów się, jakie dobra materialne lub pieniądze posiadasz poza łaską Bożą. Być może osiągnąłeś pewne sukcesy i zrealizowałeś pewne rzeczy dzięki ciężkiej pracy, ale kto pozwolił ci posiadać zdolności i znaleźć się w sytuacji, w której twoja ciężka praca przyniosła owoce?

Po drugie, zastanów się, jak długo będziesz cieszyć się ziemskimi błogosławieństwami, które obecnie posiadasz. Ktoś powiedział, że za karawanami pogrzebowymi nie jeżdżą ciężarówki firmy U-Haul. Wszystko to zniknie, zostanie przekazane innym, którzy mogą, ale nie muszą, mądrze z tego skorzystać, jak mówi Księga Koheleta 2:18-19.

Wreszcie, uwierz w słowa z Księgi Przysłów 8:10-11, gdzie jest napisane, że mądrość jest lepsza niż złoto czy srebro. Poświęć cały swój wolny czas i energię na poszukiwanie Bożej mądrości i Jego królestwa, a nie złota czy srebra. Bogactwa, które posiadasz, nie są celem samym w sobie; są narzędziami, które pomogą ci osiągnąć cel, jakim jest służba Bogu i rozszerzanie Jego królestwa.

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 994–995.

Pytanie: Dlaczego w Łk 16:14 faryzeusze, którzy kochali pieniądze, szydzili z Jezusa?

Odp.: Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 246, trafnie to wyjaśnia, stwierdzając, że Jezus był ubogim człowiekiem, za którym podążali inni ubodzy ludzie, i próbował nauczać ich o pieniądzach. Jedna szósta wszystkich wersetów ewangelicznych dotyczy pieniędzy. W Ewangelii Łukasza 18 z 40 przypowieści dotyczy pieniędzy. Faryzeusze uważali, że można jednocześnie służyć zarówno pieniądzom, jak i Bogu.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 828.

P: Jakie rzeczy, wysoko cenione przez świat, są w oczach Boga obrzydliwością, o czym mowa w Łk 16,15 i następnych wersetach?

Odp.: Świat ceni sobie pewne formy nieuczciwości i postępowanie oparte na przebiegłości. W filmach z serii „Ocean’s XX” „bohaterami” jest gang, który kradnie miliony z kasyn. W filmach o Minionkach „dobrzy bohaterowie” to ci, którzy okradają innych. Ludzie są czasem podziwiani, jeśli popełniają finansowe wykroczenia lub podejmują wątpliwe działania, a mimo to uchodzi im to na sucho. Psalm 49:18 i następne mówią, że ludzie będą cię chwalić, jeśli dobrze sobie radzisz. Co ciekawe, ci sami ludzie są piętnowani jako złoczyńcy, jeśli popełnią błąd lub zostaną złapani. Wygląda to niemal tak, jakby nie podziwiano ich ze względu na ich charakter moralny, ale z zazdrości. Najwyraźniej Kim Kardashian zyskała sławę po nakręceniu sceny erotycznej. Ile więc odcinków serialu o rodzinie Kardashian obejrzałeś? Jeśli więcej niż zero, to dlaczego to zrobiłeś?

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 995) oraz w „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (str. 1432).

Pytanie: Czy w Łk 16,16 i Mt 11,12 „niebo” aktywnie coś czyni, czy też jest bierne, tzn. coś jest mu czynione lub dzieje się wbrew niemu w tych wersetach?

Odp.: Najpierw trochę gramatyki, potem trzy poglądy, a na końcu odpowiedź.

W książkach „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 479–480) oraz „Ewangelicki komentarz do Biblii” (str. 829) stwierdza się, że grecki czasownik w tym miejscu jest niejednoznaczny. Może on występować w formie czynnej, np. „Królestwo Niebieskie pilnie zaprasza wszystkich, by przyszli”, lub biernej, np. „ludzie starają się wejść do Królestwa Niebieskiego”, „Królestwo Niebieskie jest poddawane przemocy…” lub „ludzie siłą wdzierają się do Królestwa Niebieskiego”.

1) Czynny: „Królestwo Niebieskie pilnie zaprasza wszystkich, by przyszli”. Takie stanowisko prezentuje „NET Bible”, a „Komentarz ewangelicki do Biblii” (str. 829) stwierdza, że to podejście jest najbardziej godne poparcia.

2) Czynna: Wszyscy starają się tam wejść. Komentarz biblijny „Believer’s Bible Commentary” (str. 1432) opowiada się za tym poglądem.

3) Bierna i gwałtowna: Ludzie używają światowej przemocy, próbując się tam dostać. Takie stanowisko zajmuje „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 247) oraz większość tłumaczeń.

Odpowiedź: W Ewangelii Mateusza 11:12 słowo „przemoc” pojawia się dwukrotnie i wskazuje, że ludzie są aktywni i stosują przemoc. W kontekście faryzeuszy jest to krytyka ludzi religijnych próbujących użyć przemocy lub światowych środków, aby wejść do królestwa. Cały rozdział 16 Ewangelii Łukasza dotyczy wierności i chciwości, a faryzeusze są w nim konkretnie wspomniani, ponieważ wszystkie te kwestie odnoszą się również do nich.

Pytanie: W Łk 16:16 i nast. oraz Mt 11:12, w jaki sposób niektórzy próbują siłą dostać się do królestwa Bożego/nieba?

Odp.: Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1432) wskazuje, że kontekst wokół Łk 16,16 dotyczy wyłącznie faryzeuszy oraz ich chciwości i hipokryzji wynikającej z chciwości. Ma to znaczenie niezależnie od tego, czy ludzie próbowali wejść do Królestwa Bożego, czy też zniszczyć królestwo, o którym głosił Jan Chrzciciel. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” na str. 1244 wskazuje, że nauczanie Jana Chrzciciela wywołało gwałtowną reakcję.

Ważne jest, aby zrozumieć, o jakie królestwo tutaj chodzi. Nie oznacza to koniecznie, że wszyscy ci, którzy się do niego wcisnęli, otrzymają zbawienie, ale raczej, że wymuszają sobie miejsce w widzialnym przejawie Bożego królestwa na ziemi.

Wniosek jest taki, że musimy brać pod uwagę zarówno środki, jak i cele. Niektórzy chcieli dostać się do nieba, co jest rzeczą dobrą, ale próbowali używać światowych środków, aby do niego dotrzeć.

Więcej informacji można znaleźć w książkach „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 479–480) oraz „Ewangelicki komentarz do Biblii” (str. 828).

Pytanie: Skoro w Łk 16,17 jest napisane, że łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niż najmniejszej części Prawa, dlaczego chrześcijanie mogą jeść wieprzowinę, mięso wielbłąda i skorupiaki oraz dlaczego nie składają już ofiar ze zwierząt?

Odp.: Jezus w tym miejscu unieważnił Prawo Starego Testamentu.

Jedzenie: Jezus powiedział, że to nie to, co wchodzi do człowieka, czyni go nieczystym, ale to, co z niego wychodzi, w Ewangelii Mateusza 15:10, 17–20 oraz Ewangelii Marka 7:14–15.

W Ewangelii Marka 7:19 dodano, że w ten sposób Jezus uznał wszystkie pokarmy za czyste.

W Dziejach Apostolskich 10:12-16 anioł Boży nakazał Piotrowi zabić i zjeść zwierzęta, które wcześniej były uważane za nieczyste.

Muzułmanie powinni być w stanie odnieść się do tej kwestii, ponieważ Mahomet również nie przestrzegał Prawa Starego Testamentu, spożywając mięso wielbłąda.

Ofiarowanie: Izraelici mieli składać ofiary; niestety dla wielu stało się to rytuałem, który stracił swoje znaczenie. Ofiara jest dla chrześcijan równie ważna, a nawet ważniejsza niż dla Izraelitów, jak pokazują List do Hebrajczyków 7:23–10:26. My również potrzebujemy ofiary, a nasza ofiara została złożona raz na zawsze przez naszego arcykapłana, Jezusa Chrystusa, który poświęcił się na krzyżu.

Pytanie: Dlaczego w Łk 16,19 bogacz jest często nazywany Dives?

Odp.: Ponieważ w tej przypowieści wymieniono imię Łazarza, niektóre tradycje nadały bogaczowi imię „Dives”. Jednak „Dives” to po prostu łacińskie słowo oznaczające bogacza.

Łazarz to grecka forma hebrajskiego imienia Eleazar, które oznacza „Bóg pomógł”. Hades, po hebrajsku Szeol, to grób. Słowo to pojawia się dziesięć razy w Nowym Testamencie. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 992.

P: Jakie są główne przesłania tej przypowieści z Łk 16:19-31?

Odp.: Jezus opowiadał przypowieści o pieniądzach i kontynuuje kolejną. Wielu Żydów uważało, że bogactwo materialne jest znakiem łaski Bożej. Słuchanie o tym, że bogaty Żyd trafi do ognia, musiało być dla nich szokiem.

Wyróżnić można trzy główne punkty.

1) Ostateczność śmierci i świadomość po niej.

2) Lepiej jest pobożnym niż bezbożnym, którzy nie troszczą się o ubogich.

3) Ludzie mają wystarczający przewodnik w Piśmie Świętym.

Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1216) oraz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1433).

Pytanie: Jak Świadkowie Jehowy interpretują przypowieść o Łazarzu i bogaczu z Ewangelii Łukasza 16:19-31?

Odp.: Według „Believer’s Bible Commentary” (str. 1433) ta przypowieść obala teorię o „śnie duszy”. Świadkowie Jehowy jednak się z tym nie zgadzają. Informację tę przekazał mi ustnie Świadek Jehowy, a niektóre fragmenty widziałem również w formie pisemnej. Przygotujcie się na coś zaskakującego, bo jest to dość dziwne.

Bogacz to klasa faryzeuszy (lub duchownych / kapłanów), czująca się zawstydzona przez klasę wiernych sług (którzy podążają za Bogiem). Psy symbolizują fałszywych nauczycieli, a okruchy chleba oznaczają Boże nauczanie. Słowo „całe życie” w Łk 16:24 oznacza, że żyli oni pod systemem Prawa. Śmierć nie oznacza tu śmierci fizycznej, lecz zmianę położenia. Fakt, że Łazarz został zabrany przez aniołów, podczas gdy bogacz został pochowany, oznacza, że zmienili oni stan istnienia, co miało miejsce albo po zmartwychwstaniu ducha Jezusa w ciele duchowym, albo w dniu Pięćdziesiątnicy. (Nie do końca mi to jasne.) Męka w tym kontekście nie obejmuje fizycznego dyskomfortu i ograniczeń, jak ma to miejsce gdzie indziej. Oznacza raczej udrękę psychiczną spowodowaną tym, że pobożni kaznodzieje mówią o nich złe rzeczy. Skoro [rzekomo] ludzie, którzy są paleni, nie pragną wody, ogień ten nie jest dosłownym ogniem. Wielka przepaść polega po prostu na tym, że cała grupa nie może jej przekroczyć, choć poszczególne osoby mogą.

Jak napisano w książce *When Cultists Ask* na stronie 149: „Ponieważ fragment ten tak oczywisty potwierdza ideę świadomego istnienia po śmierci – a także świadomego cierpienia niegodziwych po śmierci – Świadkowie Jehowy dokładają wszelkich starań, by go na nowo zinterpretować”.

Zobacz także następne pytanie.

Pytanie: Jaka jest odpowiedź na interpretację Świadków Jehowy w Łk 16:19-31?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1. Pierwsi chrześcijanie, którzy posługiwali się językiem greckim, jednogłośnie wierzyli w świadome męki po śmierci dla bezbożnych. Oprócz pism wczesnochrześcijańskich wystarczy przeczytać Ewangelię Mateusza 13:40-42, 50, Apokalipsę św. Jana 20:10 oraz Apokalipsę św. Jana 14:9-11

2. Żydzi również wierzyli w to samo. Dowodzą tego 1 Księga Henocha 22:1-4, „Wniebowzięcie Mojżesza” 10:10, 2 Księga Ezdrasza 7:36, Księga Judyty 16:17 oraz „Psalmy Salomona” 3:13. Zobacz omówienie Łk 23:43, aby zapoznać się z konkretnymi cytatami. Rabini wyobrażali sobie Szeol/Hades jako miejsce podzielone na dwie części oddzielone ścianą o szerokości dłoni lub palca (por. Weber, *Lehre des Talmud*, s. 326 i nast.), zgodnie z *The Expositor's Greek Testament*, s. 589.

3. Jezus nie podjął żadnych działań, by upomnieć lub skorygować te rzekomo fałszywe przekonania. W rzeczywistości Jezus je poparł, posługując się nimi bez ich korygowania. Co więcej, terminy użyte przez Jezusa: „łono Abrahama” i „raj” są w rzeczywistości terminami stosowanymi w żydowskim Talmudzie.

4. Albo Jezus wprowadzał ich w błąd, popierając rzekomo fałszywe przekonanie o świadomym istnieniu po śmierci, albo też Jezus traktował jako prawdę coś, co było powszechnie rozumiane.

Ilustruje to przykład, który podałem dwóm misjonarzom Świadków Jehowy.

Załóżmy, że pewnego dnia wziąłem do ręki egzemplarz czasopisma Świadków Jehowy „Przebudź się!”, w którym opowiedziano historię dwóch chłopców. Jeden z nich dorastał i podążał za Bogiem, a po śmierci spotkały go dobre rzeczy. Drugi chłopiec dorastał, odrzucając Boga, a po śmierci reinkarnował się jako owad. Następnie zapytałem ich, czy sądzą, że kiedykolwiek przeczytałbym coś takiego w magazynie „Awake”, a oni odpowiedzieli, że z pewnością nie, ponieważ reinkarnacja nie jest zgodna z Biblią. Zgodziłem się z nimi, ale potem zapytałem: „Czy mimo to nie próbowalibyście wykorzystać fałszywej doktryny, takiej jak reinkarnacja, aby udowodnić prawdziwą tezę, że należy podążać za Bogiem?”. Zdecydowanie się z tym nie zgodzili, twierdząc, że byłoby to z ich strony wprowadzające w błąd. Zgodziłem się z nimi, ale dodałem, że jeśli świadomość bezbożnych po śmierci jest fałszywą doktryną, to czy nie twierdzą oni, że Jezus postąpił dokładnie w ten sposób?

Pytanie: Co Łk 16,19-31 mówi nam o ubogich?

Odp.: Ten fragment stanowi surową naganę dla wielu (choć nie wszystkich) bogatych. Bogacz jest trzykrotnie nazwany „bogaczem” przed śmiercią, ale po śmierci ani on, ani Łazarz nie są już nazywani bogaczem ani ubogim. Imię „Łazarz” oznacza „pomagany przez Boga”, a jednak był on tak zubożały, że jego rany lizały psy. Ślina psów ma silniejsze działanie antyseptyczne niż nasza, więc nawet bezpańskie psy pomogły Łazarzowi bardziej niż zrobił to bogacz. Ubodzy, więźniowie i uciskani mogą być dla nas niewidoczni, ale wcale nie są niewidoczni dla Boga. Podobnie niektórzy ludzie, których ten świat ubóstwia, mogą być w oczach Boga niegodni szacunku. Nie powinniśmy podziwiać tych, którzy prowadzą życie, które Bóg pogardza. Obyśmy potrafili patrzeć na ludzi i rzeczy oczami Boga!

Pytanie: Co Łk 16,19–31 mówi nam o bogatych?

Odp.: Nie mówi on wprost, że bogactwo jest złe, ponieważ wspomina o Abrahamie w raju, a Abraham – zarówno według starożytnych, jak i współczesnych standardów – był niezwykle zamożnym człowiekiem. Jednak wielu bogatych cierpi na to, co Darrell Bock nazywa „śpiączką znieczulicy” i nie potrafi nawet dostrzec ubogiego leżącego przed bramą swojej rezydencji. Ubogi Łazarz był niemal niewidoczny dla bogacza. Jeśli nie będziesz ostrożny, bogactwo może zasłonić ci wzrok i uszy, sprawiając, że staniesz się ślepy na ubogich i głuchy na wołanie uciśnionych. Ale niezależnie od twojego majątku, gdybyś mógł widzieć i słyszeć nieco lepiej niż teraz – w sensie duchowym – jaki jeden krok mógłbyś podjąć, aby pomóc ubogim, więźniom i uciśnionym, dać im znać, że nie zostali zapomniani, że ktoś się o nich troszczy i chce im pomóc?

Pytanie: Jeśli Łk 16,20-25 jest przypowieścią, dlaczego jest to jedyna przypowieść, w której pojawia się imię konkretnej osoby?

Odp.: Chociaż można się spierać, czy fragment ten w pełni odpowiada formie przypowieści, imię Łazarza pełniło w niej ważną rolę. Nikt w tej przypowieści nie ma imienia poza Łazarzem; Łazarz mógł wydawać się nieistotny, ale Bóg znał jego imię. Łazarz oznacza „pomagany przez Boga”, a jednak widzimy kogoś, kto nie otrzymał zbyt wiele pomocy ani od Boga, ani od bogacza, ani od nikogo innego w tym życiu. Nie powiedziano nam nawet, czy Łazarz otrzymał godny pochówek, a jednak otrzymał znacznie większą pomoc, trafiając do raju, gdzie przebywał Abraham. Bogacz zna imię Łazarza w Łukasza 16:24, więc był przynajmniej niejasno świadomy, że Łazarz istniał tuż za bramą jego wygodnej rezydencji. Jednak ludzie, którzy mogą wydawać się niewidzialni dla bogatych (a niestety być może nawet dla nas), są znani Bogu i ważni dla Niego. Każdy człowiek został stworzony na obraz Boży i powinniśmy szanować wszystkich ludzi, niezależnie od tego, czy są oni honorowani w tym obecnym świecie, czy też nie.

Łazarz, a także jego grecka forma – Eleazar – były powszechnymi imionami i w Piśmie Świętym nie podano żadnego powodu, dla którego ten żebrak nosił to samo imię co brat Marii i Marty. Mogło to jednak stanowić zapowiedź przyszłych wydarzeń. Kiedy Łazarz został później wskrzeszony z martwych, ktoś mógł przypomnieć sobie tę przypowieść oraz prośbę bogacza o sprowadzenie Łazarza z powrotem zza grobu.

Pytanie: Jakie znaczenie ma sposób, w jaki Abraham zwrócił się do bogacza w Łk 16,25?

Odp.: Użyte tu greckie słowo to „teknon”, czyli „dziecko”, a nie „mój syn”. Jest to łagodne, czułe słowo, ale nie oznacza ono, że Abraham twierdził, iż bogacz był jego dzieckiem lub potomkiem, nawet jeśli bogacz był Żydem.

P: Czym jest wielka przepaść między miejscem męki a rajem, o której mowa w Łk 16,26?

Odp.: Jest to przepaść, którą Bóg stworzył między Niebem (rajem) a Piekłem (więzieniem). Jest to jedyne miejsce w Nowym Testamencie, gdzie użyto tego greckiego słowa, chasma, i musimy pamiętać, że wiele osób, z którymi codziennie się stykamy, po śmierci znajdzie się po drugiej stronie tej wielkiej przepaści. C.S. Lewis w swojej powieści o niebie i piekle, zatytułowanej „Wielki rozwód”, spekuluje, że ludzie w piekle mogliby udać się do nieba, ale niewielu kiedykolwiek zdecydowałoby się to zrobić. Jednak Łk 16,26 zaprzecza tej spekulacji C.S. Lewisa. Również List Judy 7 i Mt 25,46 mówią, że ich kara jest wieczna.

Co ciekawe, bogacz nigdy nie prosił o uwolnienie, prosił jedynie o ulgę. Następnie poprosił – a raczej nakazał – Abrahamowi, by wysłał Łazarza, aby ostrzegł jego braci, mówiąc w istocie: „Nie miałem wystarczających dowodów; wyślij dowody moim braciom”.

Na marginesie warto zauważyć, że słowo „raj” pojawia się w Nowym Testamencie zaledwie trzy razy. Gdyby ktoś z piekła mógł wysłać wiadomość, co by powiedział? Po pierwsze, bogacz pragnął złagodzić swoje męki. Po drugie, bogacz chciał wysłać wiadomość, aby jego bracia mogli trzymać się z dala od miejsca, w którym się znajdował. Nawet ta osoba w piekle pragnęła, by ktoś dzielił się ewangelią z innymi. Należy również zauważyć, że bogacz widział Abrahama i Łazarza, ale nie jest napisane, że Łazarz widział bogacza.

Więcej informacji można znaleźć w książce „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 480–482.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Łk 16,31, mówiąc, że i tak nie uwierzą, nawet gdyby ktoś powstał z martwych?

Odp.: Była to zarówno obserwacja ich obecnego nastawienia, jak i przepowiednia ich reakcji na zmartwychwstanie Jezusa. Ciekawe jest to, że Abraham nadal nazywał bogacza „synu”. Oczywiście niedługo potem Jezus nawet to udowodnił, wskrzeszając brata Marii i Marty, Łazarza, w Ewangelii św. Jana 11:45–53 i 12:10–11.

P: Czy w Łk 16:31 Abraham był w niebie, jak twierdzi sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova na str. 985?

Odp.: Nie, Biblia nie podaje, gdzie przebywał Abraham. Chociaż Abraham i Łazarz znajdowali się w przyjemnym miejscu, wielu chrześcijan naucza, że nie byli oni jeszcze w niebie, lecz w „miejscu przejściowym”, do którego, jak Jezus powiedział złoczyńcy po swojej prawej stronie, ten miał się udać jeszcze tego samego dnia – miejscu, które Jezus nazwał rajem. Raj to ta część życia pozagrobowego, do której trafiali ci, którzy podążali za Bogiem, aż do momentu zmartwychwstania Jezusa.

P: Czy w Łk 16,31 cuda potwierdzają misję Jezusa?

Odp.: Cuda były świadectwem potwierdzającym misję Jezusa zgodnie z Listem do Hebrajczyków 2:4, ale samo cudo nie „dowodzi” niczego, ponieważ mogą istnieć fałszywe cuda. Jednak nawet pomimo dowodów na zmartwychwstanie i inne cuda, wszystkich spełnionych proroctw oraz świadectwa pierwszych chrześcijan nadal nie mamy „absolutnego dowodu”, ponieważ nigdy nie można uzyskać absolutnego dowodu na wydarzenie historyczne.

Niemniej jednak, mimo że Jezus dostarczył przytłaczających dowodów, dostarczenie przytłaczających dowodów to jedno, a to, czy słuchacz je zaakceptuje, to zupełnie inna sprawa. Nawet w dzisiejszych czasach można spotkać kilka osób, które wierzą, że Ziemia jest płaska, uważają, że holokaust nigdy nie miał miejsca, lub że zabijanie określonych osób i picie ich krwi zapewnia ochronę przed AIDS. Jednak fakt, że kilka osób wierzy w każdą z tych trzech fałszywych tez, nawet pomimo przytłaczających dowodów przeciwnych, nie oznacza, że dowody przeciwko tym szalonym twierdzeniom nie są przytłaczające.

Uzupełniającą odpowiedź można znaleźć w książce „When Critics Ask”, str. 392–393.

P: Dlaczego w Łk 17,1-2 sprawienie, by ktoś się potknął, jest tak poważnym wykroczeniem?

Odp.: Poważne są konsekwencje bycia narzędziem szatana, które odwraca kogoś od życia w wiecznej radości z Bogiem.

P: Kim są tutaj „najmłodsi” z Łk 17,2?

Odp.: Rozważmy trzy możliwości.

a) Mogą to być dzieci, ale w tej nauce nie ma żadnych innych odniesień do dzieci, jak to ma miejsce w innych naukach. Jezus i Biblia traktują dzieci jako równie cenne jak dorosłych, ale nie traktują ich jako bardziej wartościowych.

b) Mogą to być nowi wierzący, dzieci w wierze oraz ci, których wiara wciąż się kształtuje, niezależnie od tego, czy fizycznie są dziećmi, czy starszymi osobami.

c) Mogą to być „mali”, tj. ubodzy tego świata. Jednak poza podobieństwem do przypowieści o Łazarzu i bogaczu nic innego nie przemawia za tą interpretacją.

Odpowiedź: Ponieważ kontekst dotyczy obrażania lub powodowania potknięcia u kogoś, kto mógłby się obrazić lub potknąć, odpowiedzią byłaby opcja b). Mogą istni ni ludzie ubodzy materialnie, którzy są bogaci w wierze i nie ulegną potknięciu.

Komentarz biblijny „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 994, również stwierdza, że zdecydowanie nie może to być odpowiedź a), a „Believer’s Bible Commentary” (str. 1434), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 996) oraz „New International Bible Commentary” (str. 1216) wskazują, że jest to odpowiedź b).

Pytanie: Dlaczego w Łk 17,3-4 tak obraźliwe jest dla wierzącego nieprzebaczenie innym?

Odp.: Być może pomocna będzie tutaj analogia. Dlaczego tak ważne jest, aby krew dostarczała tlen i składniki odżywcze do komórek naszego ciała, a także odprowadzała dwutlenek węgla i produkty przemiany materii? Tak jak te fizyczne procesy są oznaką życia, tak miłość i przebaczenie są oznaką naszego życia duchowego. Wszystko, co blokuje funkcjonowanie krwi, stanowi poważny problem.

Tak jak nasze ciała potrzebują pożywienia i tlenu, tak my nieustannie potrzebujemy Bożej łaski i miłości. Tak jak nasze ciała muszą pozbywać się dwutlenku węgla i produktów przemiany materii, tak my potrzebujemy Bożego przebaczenia i oczyszczenia. Możemy łatwo przebaczać innym dzięki temu, jak bardzo Bóg przebaczył nam, którzy jesteśmy w Chrystusie. Jeśli ktoś nie potrafi przebaczyć, to albo nie zdał sobie sprawy z tego, jak bardzo Bóg mu przebaczył, albo być może nie został zbawiony.

Pytanie: Czego Jezus naucza w Łk 17,5-6 na temat wiary?

Odp.: Wiara nie jest czymś, co się otrzymuje, i to, co masz, to wszystko, co kiedykolwiek będziesz mieć. Nie chodzi więc o zdobywanie kolejnych „kawałków” wiary, ale raczej o rozwijanie tego, co już posiadasz od momentu, gdy po raz pierwszy uwierzyłeś w Chrystusa. Żywa wiara jest raczej jak ziarno – ma w sobie życie i rośnie. Nawet jeśli masz tylko odrobinę żywej wiary, może ona wyrosnąć na wielką wiarę, o ile tylko nie dopuścisz do pojawienia się chwastów i szkodników oraz będziesz ją podlewać i pielęgnować. Nie potrzebujesz więc „wielkiej wiary”; wystarczy ci prawdziwa wiara, ponieważ może ona wyrosnąć na wielką wiarę. Jeśli jesteś prawdziwym chrześcijaninem, w jaki sposób pielęgnujesz swoją wiarę?

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1435 oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” na str. 996–997.

Pytanie: Co wiemy o drzewach morwy z Łk 17,6?

Odp.: Chociaż istnieje 12 gatunków drzew morwy, w Izraelu i regionie Morza Śródziemnego uprawiano zazwyczaj morwę czarną, zwaną również sykamorą. Uprawiano je ze względu na owoce, a na Zachodzie nie wykorzystywano ich do hodowli jedwabników aż do czasu znacznie późniejszego niż czasy Jezusa.

Drzewa morwy mają płytki system korzeniowy, a silne wiatry mogą je przewrócić i zdmuchnąć. Mówiąc metaforycznie, można sobie wyobrazić silny wiatr (Ducha Świętego), który przenosi drzewo morwy do morza – wynik, który wydaje się niemożliwy, a jednak niewątpliwie miał miejsce.

Inna odpowiedź: W publikacjach „The New International Bible Commentary” (str. 1217) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 248) podano, że drzewo sykomora ma bardzo mocne korzenie. Niemniej jednak strona https://homeguides.sfgate.com/potting-soil-and-cactus-mix-13768053.html podaje, że drzewa morwy na ogół mają szerszy i płytszy system korzeniowy niż wiele innych gatunków drzew, co ułatwia im pobieranie składników odżywczych. Jednak w luźnej glebie przy silnym wietrze sprawia to, że drzewo łatwiej jest wyrwać z korzeniami.

Pytanie: Czego Jezus naucza w Łk 17,7-10 na temat służby, mówiąc o słudze wracającym z pola i przygotowującym posiłek?

Odp.: W odpowiedzi należy uwzględnić trzy kwestie.

Duma z naszego posłuszeństwa jest głupotą. Posłuszeństwo jest jedynie naszym obowiązkiem. Nasze posłuszeństwo powinno być wyrazem naszej wdzięczności wobec Boga.

Chwalenie się: Nie powinniśmy mówić Bogu, jacy jesteśmy wspaniali i posłuszni. Jezus podał tego przykład w modlitwie faryzeusza w porównaniu z celnikiem w Ewangelii Łukasza 18:9-14.

Szczególne traktowanie: Nie powinniśmy myśleć, że zasługujemy na szczególne traktowanie z powodu naszego posłuszeństwa. Żadna duchowość ani przeszłe posłuszeństwo nie zwalniają nas od słuchania Boga i bycia Mu posłusznymi w przyszłości. Nie powinniśmy mieć poczucia, że coś nam się należy, i nie powinniśmy dawać takiego poczucia innym, jak pokazuje List Jakuba 2:1-9.

Pytanie: Dlaczego w Łk 17,11-19 Jezus poczuł się urażony zachowaniem dziewięciu trędowatych?

Odp.: Wszyscy zostali uzdrowieni, ale tylko jeden okazał wdzięczność, wracając do Jezusa, by Mu podziękować. A ten żebrak nie pochodził z Judei i prawdopodobnie nie miał okazji poznać Starego Testamentu tak jak pozostali. Może to być obraźliwe – zarówno dla innych, jak i dla Boga – gdy myślisz tak bardzo o sobie, że nie okazujesz wdzięczności. Wszyscy dziesięciu zostali uzdrowieni z trądu, ale tylko ten, który powrócił, otrzymał od Jezusa szczególne błogosławieństwo. Podkreśla to, że przesłanie Ewangelii jest skierowane w równym stopniu do osób bez żydowskiego pochodzenia, jak i do tych, które je mają.

Gdy Jezus uzdrowił wszystkich dziesięciu, wysłał ich do kapłanów, aby wypełnili nakaz z Księgi Kapłańskiej 14:2-32. Kapłan miał zbadać daną osobę, a jeśli trąd został wyleczony, ogłosić ją czystą, po czym mogła ona ponownie dołączyć do reszty społeczeństwa. Byłoby to również świadectwem dla kapłanów. Nie wiemy, czy kapłani ostro przemawiali do trędowatych, gdy dowiedzieli się, że Jezus ich uzdrowił, ani czy udzielili im jakichkolwiek ostrzeżeń. Niezależnie jednak od ewentualnego sprzeciwu, i tak powinni byli powrócić, by okazać Jezusowi wdzięczność.

Zanim jednak zbyt surowo osądzisz tych dziewięciu trędowatych, uświadom sobie, że wielu ludzi jest dziś podobnych. Są bardzo przyjaźni, gdy proszą o pomoc, ale gdy już otrzymają wszystko, czego potrzebują, nie okazują wdzięczności, ponieważ postrzegają drugą osobę jedynie jako środek do osiągnięcia celu, do którego czuli się uprawnieni. Jako wierzący musimy upewnić się, że nie okazujemy się niewdzięczni wobec innych. Jezus poczuł się urażony, gdy dziewięciu trędowatych nie okazało żadnej wdzięczności, a po prostu traktowało Go jako coś oczywistego. Czy Bóg czuje się urażony, gdy nie okazujemy Mu wdzięczności i traktujemy Go jako coś oczywiste ? Mam nadzieję, że codziennie „liczycie swoje błogosławieństwa” i nieustannie dziękujecie Bogu w modlitwie.

Więcej informacji znajdziecie w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1436) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 829).

Pytanie: Dlaczego w Łk 17,19 Jezus często mówił ludziom: „Twoja wiara cię uzdrowiła”?

Odp.: Po pierwsze, Jezus chciał pochwalić ich wiarę i my powinniśmy robić to samo. Dzisiaj nie wystarczy, aby chrześcijanie po prostu tolerowali i akceptowali wierzących z innych służb Bożych. Powinniśmy modlić się za nich, chwalić Boga za nich oraz publicznie chwalić ich za wiarę i pracę dla Pana.

P: Czy w Łk 17,20 ci faryzeusze szczerze pytali Jezusa, kiedy nadejdzie królestwo, czy też kpili z Niego, a może po prostu próbowali Go zastawić pułapkę?

Odp.: Na podstawie kontekstu nie możemy stwierdzić, która z tych opcji miała miejsce, ani czy było to po części szczere, a po części sceptyczne. Ktoś, kto słyszał to pytanie w tamtym czasie, również mógłby nie być w stanie tego rozstrzygnąć. Ale to nie ma znaczenia. Kiedy stajemy przed pytaniem, które może być szczere, nie musimy tracić czasu na próbę oceny czyjegoś serca; po prostu odpowiedzmy na pytanie.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1436.

P: Czy w Łk 17,21, skoro królestwo Boże jest w wierzących, oznacza to, że królestwa ludzkie są nierealne, jak naucza sekta Chrześcijańskiej Nauki?

Odp.: Nie. Aby tak twierdzić, należałoby wierzyć w nierealną definicję rzeczywistości. Oczywiście wszystko na ziemi, nie tylko królestwa, nie jest tak realne jak Niebo. Jednak ziemskie królestwa, które „naprawdę” torturowały i skazały na męczeństwo chrześcijan, oraz ziemskie królestwa i filozofie, które „naprawdę” skłaniają ludzi ku złu, nie powinny być bagatelizowane jako zwykła fantazja.

Zobacz rozdział „Kiedy pytają członkowie sekt” (str. 150), gdzie znajdziesz inną, ale uzupełniającą tę odpowiedź.

P: Czy w Łk 17,21, skoro królestwo Boże jest w wierzących, oznacza to, że ludzie są boscy, jak naucza sekta Chrześcijańskiej Nauki?

Odp.: Nie. Możemy być pewni, że apostoł Paweł znał odpowiedź na to pytanie. W Dziejach Apostolskich 14:11-18 Paweł i Barnaba nie chcieli pozwolić, by tłum z Likaonii oddawał im cześć. Posiadanie królestwa Bożego w sobie świadczy o tym, że jesteś dzieckiem Bożym, ale nie czyni cię to boskim ani Bogiem. Ciekawe jest to, że odpowiadając faryzeuszom, Jezus powiedział, aby szukać tego, co już tu jest, podczas gdy zaraz potem, zwracając się do uczniów, Jezus powiedział, aby wypatrywać tego, co nadejdzie w przyszłości. Więcej informacji znajdziesz w książce „When Cultists Ask” na str. 150–151 oraz w „Believer's Bible Commentary” na str. 1436.

Pytanie: Co Jezus mówi w Łk 17,31–33 o pamiętaniu o żonie Lota?

Odp.: Można z tego wyciągnąć co najmniej dwie lekcje.

Żona Lota zginęła nagle, właśnie wtedy, gdy czuła się bezpieczna po tym, jak aniołowie ją uratowali. Bóg ocalił jej życie, jednak później zginęła z powodu własnego nieposłuszeństwa. Problem polegał na tym, jak stwierdza „Komentarz biblijny dla wierzących” (str. 1437): „Wyszła z Sodomy, ale Sodoma nie wyszła z niej”.

Ogólnie rzecz biorąc, chrześcijanie mogą się zastanawiać, ile lat minie, zanim będą mogli przestać czuwać przed pokusami i grzechem, w tym materializmem, pożądliwością, pychą i zniechęceniem. Kiedy osiągną taką duchową dojrzałość, że będą mogli zapomnieć o opieraniu się tym złem? Odpowiedź brzmi: dopóki nie znajdziemy się w niebie, nigdy nie można przestać czuwać. Biblia wielokrotnie ostrzega nas, że musimy wytrwać. Oto kilka sposobów:

Uważne czuwanie nad naszym życiem i nauką. 2 List do Tymoteusza 1:14; List do Kolosan 1:23; Księga Przysłów 22:5

Nie podążanie za mądrością tego świata. List do Kolosan 2:8-9; List Jakuba 3:15; 1 List do Koryntian 1:17-27; 2:6,8,14; 2 List do Koryntian 1:12

Ogólna wytrwałość. List do Hebrajczyków 10:23,36; 12:1,12-13; 1 List Jana 2:24; 1 List do Koryntian 13:7; List do Rzymian 5:3-4; List Jakuba 1:3-4,12; 5:11; 2 List Piotra 1:8-10

Wierzący muszą wytrwać w cierpieniu. List do Rzymian 8:17-18; 2 List do Koryntian 1:8-9; 4:8-12; 6; 2 List do Tymoteusza 2:3; 4:5

Pytanie: Co mówi fragment z Łk 17:34-36 o dniu i nocy na ziemi?

Odp.: Wskazuje to na fakt, że dla niektórych ludzi może być noc (werset 34), a jednocześnie dla innych dzień (wersety 17:35-36). Więcej informacji znajdziesz w „Believer's Bible Commentary” na stronie 1437.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc w Łk 17:37: „Gdzie jest zwłoki, tam zgromadzą się sępy”?

O: Niezależnie od tego, czy chodzi o orła padlinożernego, czy o zwykłego sępa, Jezus posługuje się metaforą dużych ptaków padlinożernych jako symbolem serii zbliżających się sądów. Oczywiście, gdy pojawiają się pewne rzeczy, takie jak zwłoki, zazwyczaj następują pewne konsekwencje, na przykład przybycie ptaków padlinożernych. Nie jest to jednak tutaj głównym punktem, ponieważ Jezus mógłby posłużyć się wieloma innymi metaforami, gdyby chciał jedynie powiedzieć, że pewne rzeczy pociągają za sobą konsekwencje.

Ogólne zastosowanie na każdy czas: W książce „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 482–483) napisano, że niektórzy interpretują to jako stwierdzenie: „tam, gdzie sytuacja jest dojrzała do sądu, tam spadnie sąd”.

Zastosowanie w czasach ostatecznych: Jezus opowiada przypowieść o jednej z konsekwencji niegodziwości przed swoim powrotem. Niegodziwi zostaną zabici, a ptaki padlinożerne będą miały pod dostatkiem pożywienia. Jest to szerzej opisane w Objawieniu 19:17-21.

Zastosowanie do roku 70 n.e.: Niektórzy uważają, że „orły” w tym miejscu odnoszą się również do symbolu rzymskich orłów, które znajdowały się na sztandarach niesionych przez oddziały. Armia rzymska najechała i zniszczyła Jerozolimę w roku 70 n.e. Komentarz ewangelicki do Biblii (Evangelical Commentary on the Bible), str. 830, Komentarz biblijny Tony’ego Evansa (The Tony Evans Bible Commentary), str. 998, oraz Komentarz biblijny „ ” (Bible Knowledge Commentary: New Testament), str. 249, interpretują to po prostu jako sępy.

Więcej informacji można znaleźć również w „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (Believer's Bible Commentary), str. 1437.

Pytanie: Jeśli w Łk 18:1-8 Bóg jest podobny do niesprawiedliwego sędziego z przypowieści, to czy Bóg kiedykolwiek wydaje się niesprawiedliwy?

Odp.: Bóg nie jest niesprawiedliwy, ale w ramach swojej opatrzności może przez pewien czas wydawać się niesprawiedliwy – wystarczy zapytać Hioba. Celem tej przypowieści jest pokazanie, że skoro ofiary są wytrwałe nawet przed niesprawiedliwym sędzią, o ileż bardziej dzieci Boże powinny być wytrwałe wobec swojego Niebieskiego Ojca, który jest sprawiedliwy. Jezus chciał zilustrować konkretną kwestię za pomocą postaci niesprawiedliwego sędziego, podobnie jak chciał pokazać konkretną kwestię za pomocą postaci bogatego człowieka, który zwolnił sprytnego zarządcę w Łk 16,1-9. Na ziemi często panuje niesprawiedliwość, ale Bóg może wszystko naprawić podczas sądu ostatecznego. Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1217–1218), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 249–250), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 999) oraz „The Expositor's Greek New Testament”, tom 1 (str. 596).

Pytanie: Czego Jezus naucza w Łk 18,4-6 na temat konieczności wytrwałości w modlitwie?

Odp.: Jeśli człowiek powinien być wytrwały wobec sędziego, który nie dba o sprawiedliwość, to o ileż bardziej powinniśmy być wytrwali wobec Boga. Może to odnosić się do modlitwy w ogóle, ale zgodnie z „Believer’s Bible Commentary”, str. 1437, umieszczenie tej przypowieści bezpośrednio po rozdziale 17 Ewangelii Łukasza sugeruje, że odnosi się ona szczególnie do długotrwałej modlitwy o powrót Chrystusa.

1 List do Tesaloniczan 5:17 nakazuje nam modlić się nieustannie. Greckie wyrażenie „wears me out” jest w rzeczywistości trudne do przetłumaczenia. Dosłownie oznacza ono „zrób mi podbite oko”, co może oznaczać zarówno „pobić mnie”, jak i „sprawić, bym wypadł źle”.

Więcej informacji na temat tego, jak wyrażenie to oznacza „zniszczyć moją reputację”, można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1000. Jednak „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 830) podaje, że sędzia NIE zwracał uwagi na to, co myśleli ludzie, ale po prostu miał już dość tego, że kobieta mu przeszkadzała.

Pytanie: Jak, w świetle Łk 18,4–5, można poradzić sobie w sytuacji, gdy ktoś uważa cię za zbyt mało ważnego, by zrobić dla ciebie to, co powinien?

Odp.: Lekcja płynąca z tej przypowieści polega na tym, by nieustannie nalegać, aż osiągniesz swój cel. Są chwile, kiedy musimy wykazać się wytrwałością. Nie chodzi o to, by być niegrzecznym czy tracić panowanie nad sobą, ale o uprzejmą wytrwałość bez ustępstw.

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 998–999) oraz w „Ewangelicznym komentarzu do Biblii” (str. 830).

Pytanie: Co Jezus miał na myśli, pytając w Łk 18,8 i następnych, czy znajdzie wiarę na ziemi?

Odp.: Jezus nie znalazł zbyt wiele wiary na ziemi, jak pokazuje Ewangelia św. Jana 1:10-12. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 249-250, wskazuje, że Jezus nie mówił z nej niewiedzy ani nie pytał o Pochwycenie, lecz raczej zachęcał słuchaczy do zachowania wiary poprzez modlitwę i większą służbę. Uzupełniającą odpowiedź można znaleźć w książce „Hard Sayings of the Bible”, str. 483-484.

P: Czy w świetle Łk 18:9 można w niektórych sprawach polegać na sobie samym?

Odp.: Powinniśmy brać odpowiedzialność za własne czyny i mieć pewność, że z Bożą pomocą możemy robić to, co On dla nas przewidział.

Jednak bez Boga, naszego Stwórcy i Podtrzymującego, nie moglibyśmy nawet dalej istnieć. Co więcej, bez Boga nie możemy uczynić ani jednej dobrej rzeczy o wiecznym znaczeniu. Nie mamy więc żadnych podstaw, by ufać własnej dobroci, mocy czy zdolnościom bez Boga.

P: Czy w Łk 18:9-14 mamy obowiązek płacić dziesięcinę?

Odp.: Dziesięcina, czyli jedna dziesiąta, to część twoich dochodów przeznaczona na dzieło Pana. Księga Kapłańska 27:30-33 mówi, że należała ona do Boga, a w Starym Testamencie była przeznaczona dla kapłanów i lewitów, jak wynika z Księgi Liczb 18:21-32, Księgi Rodzaju 14:20; 28:22; 2 Kronik 31:5 oraz Księgi Malachiasza 3:7-12.

W Nowym Testamencie, od czasu zmartwychwstania Jezusa, nie podlegamy już Prawu Starego Testamentu (w tym obowiązkowi dziesięciny), lecz żyjemy pod łaską. Możemy ofiarować więcej! Jednak „dziesięcinę” nadal można traktować jako wyznacznik hojnego dawania. Nowy Testament wspomina o dziesięcinie w Ewangelii Łukasza 18:9-14; 1 Liście do Koryntian 16:1 oraz 2 Liście do Koryntian 8.

Pytanie: Czy w Łk 18:9-14 możliwe jest, że celnikiem był Zacheusz? Czy to mogłoby wyjaśniać, dlaczego Pan wezwał go na dół w następnym rozdziale, Łk 19:1-10?

Odp.: Chociaż Zacheusz pasowałby do tej sytuacji, większość komentatorów uważa Łk 18,9-14 za przypowieść, która nie odnosi się konkretnie do żadnego poborcy podatkowego ani faryzeusza.

Pytanie: Czy w Łk 18,11 powinniśmy kiedykolwiek dziękować Bogu za to, że jesteśmy moralnie lepsi od kogoś innego?

Odp.: Ta przypowieść wskazuje, że nie powinniśmy. Nie mamy nic dobrego, czego nie dałby nam Bóg. Arogancją jest twierdzenie, nawet przed Bogiem, że jesteśmy lepsi lub ważniejsi od kogoś innego. List do Filipian 2:3 mówi, że mamy cenić innych bardziej niż siebie samych.

Jak stwierdza „New International Bible Commentary” na str. 1218, faryzeusz „spogląda na Boga, ale rozmyśla o sobie samym”. Natomiast celnik nie mógł znieść samego siebie, gdy patrzył na świętość Boga.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (s. 830) oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (s. 250).

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Łk 18,12, Żydzi pościli dwa razy w tygodniu?

Odp.: Żydzi, którzy pościli, zwykle pościli w poniedziałki i czwartki.

Pytanie: Czy w Łk 18,14 modlitwa może usprawiedliwić człowieka?

Odp.: Nie. Ciekawe jest to, że na początku tej przypowieści wielu zakładałoby, iż sprawiedliwy faryzeusz jest bohaterem, a poborca podatkowy – złoczyńcą. To Bóg decyduje, czy kogoś usprawiedliwić, czy nie. Modlitwa ani żadne inne nasze działania nie „zmuszają” Wszechmogącego Boga do usprawiedliwienia kogokolwiek. Jednak Jezus w tym fragmencie podkreśla, że Bóg postanowił usprawiedliwić skruszonego poborcę podatkowego, a nie dumnego faryzeusza. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (The Tony Evans Bible Commentary), str. 999.

Pytanie: Dlaczego w Łk 18,16 uczniowie zamierzali zganić dzieci?

Odp.: Jezus był bardzo zajętym człowiekiem, który – jak sądzili – „oczywiście” nie miał czasu, by spotkać się z każdym, kto chciał Go zobaczyć. Uczniowie starali się chronić cenny czas Jezusa przed tym, co postrzegali jako marnowanie Jego drogocennego czasu. Próbowali „pomóc Bogu”, eliminując osoby, które uważali za mniej wartościowe. Należy zauważyć, że Jezus nigdy nie prosił o tego rodzaju pomoc.

Dzisiaj powinniśmy zachować ostrożność, ilekroć wydaje nam się, że Bóg potrzebuje naszej „pomocy”, zwłaszcza gdy chodzi o rzeczy, których nigdy nam nie zlecił.

W przeciwieństwie do poglądu uczniów na temat dzieci, pobożny ewangelista D.L. Moody powiedział kiedyś przyjacielowi, że „dzisiaj zbawiono dwie i pół osoby”. Przyjaciel zapytał: „Czy miałeś na myśli dwoje dorosłych i jedno dziecko?”. Moody odpowiedział: „Nie, dwoje małych dzieci i jedną starszą osobę”. Zasadniczo dzieci miały przed sobą całe życie, by służyć Bogu. To wspaniale, że starsza osoba mogła zarówno pójść do nieba, jak i służyć Bogu już teraz, ale pozostało jej mniej niż połowa życia, by służyć Bogu na ziemi.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 830–831.

Pytanie: W Łk 18,16 i następnych, w jaki sposób królestwo Boże jest przeznaczone dla takich jak dzieci?

Odp.: Jednym ze sposobów jest to, że dzieci zdają sobie sprawę, że są dziećmi. Często są one bardziej pokorne niż dorośli, ponieważ zdają sobie sprawę, że nie mają wiedzy, siły ani umiejętności, by robić wiele rzeczy. Nie przeszkadza im to jednak, jeśli ich rodzice są przy nich, by im pomóc. Małe dzieci nie wnoszą nic do relacji rodzic-dziecko poza własną słabością, potrzebą, zależnością i miłością. Ale choć wiedzą, że są zależne, mają oczekiwania i są pełni entuzjazmu. Podobnie my powinniśmy być jak dzieci, wchodząc do królestwa Bożego.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 999) oraz w „Komentarzu do wiedzy biblijnej: Nowy Testament” (str. 250).

Pytanie: Dlaczego w Łk 18,18-23 Jezus kładł nacisk na Prawo w rozmowie z bogatym młodzieńcem?

Odp.: Miało to miejsce tuż po sytuacji z małymi dziećmi i pokazuje to osobę, która NIE przyjmie królestwa jak małe dziecko. Bogaty młodzieniec nie postrzegał siebie jako zagubionego, potrzebującego przebaczenia ani łaski zbawienia. Jezus zniżył się do jego poziomu i przywołał pięć z Dziesięciu Przykazań, choć nie wspomniał jeszcze o zakazie pożądania. Polecenie Jezusa można również uznać za pytanie zawarte w słowach: „ ” – „jak bardzo ważne są dla ciebie twoje pieniądze?”. Zamiast po prostu nakazać władcy, by w Niego uwierzył, Jezus chciał najpierw pokazać mu, że jego uczynki i serce nie wystarczą, by samodzielnie dostać się do nieba. Jezus nie oskarżył bogatego młodzieńca o żadną hipokryzję; pragnął raczej dać mu głębsze zrozumienie własnego serca.

Chociaż zarówno bogaty młody władca, jak i niewidomy przyszli do Jezusa – a niewidomy nawet po tym, jak powiedziano mu, by przestał próbować – Jezus skierował zaproszenie do porzucenia wszystkiego i pójścia za Nim do bardzo niewielu osób. A jednak młody człowiek odwrócił się. Gdybyś mógł być kimkolwiek w historii, czyż nie byłoby wspaniale być tym bogatym młodym władcą i, gdy Jezus poprosiłby cię, byś poszedł za Nim jako uczeń, z radością oddać wszystko i to uczynić!

Więcej informacji znajdziesz w książkach „When Cultists Ask” (str. 151–152), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1438–1439) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 831).

Pytanie: Czy w Łk 18:18-23 i Mt 19:21 musimy oddać wszystko, co mamy, ubogim, tak jak Jezus poprosił o to bogatego młodzieńca?

Odp.: Pismo Święte nigdy tego nie mówi, a Abraham był w rzeczywistości bardzo zamożnym człowiekiem. Paweł zachował swoją prywatną własność – swój płaszcz, o czym mowa w 2 Liście do Tymoteusza 4:13. Zamiast mówić, że bogaci muszą robić to czy tamto, po prostu zobaczmy, co Paweł powiedział o bogatych w 1 Liście do Tymoteusza 6:17-19.

„Nakazuj tym, którzy są bogaci w obecnym wieku, aby nie byli wyniosli, ani nie pokładali ufności w niepewnych bogactwach, lecz w Bogu żywym, który hojnie obdarza nas wszystkim, abyśmy się tym cieszyli. Niech czynią dobrze, niech będą bogaci w dobre uczynki, gotowi do dawania, chętni do dzielenia się, gromadząc sobie dobry fundament na przyszłość, aby osiągnąć życie wieczne.” (NKJV)

Zauważmy, że bogaty młodzieniec prawdopodobnie przestrzegał prawa lepiej niż Zacheusz, ale obaj zareagowali zupełnie inaczej.

Na marginesie warto wspomnieć, że w języku greckim istnieją co najmniej dwa słowa oznaczające „dobro”. Greckie słowo kalos oznacza „piękny” lub „dobry owoc”, a agathos oznacza „dobro samo w sobie”. W tym miejscu użyto drugiego słowa.

Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask” (str. 502) oraz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 251).

Pytanie: Skoro w Łk 18:31 Chrystus powiedział w istocie: „Idziemy do Jerozolimy, a wszystko, co zostało napisane przez proroków o Synu Człowieczym, spełni się”, dlaczego proroctwa dotyczące Drugiego Przyjścia nie spełniły się jeszcze?

Odp.: Każda przepowiednia się spełni. Pomimo z góry znanego odrzucenia Chrystusa przez Żydów przepowiednie te i tak się spełnią. Gdyby jednak wieczne panowanie Chrystusa na ziemi rozpoczęło się, zanim został odrzucony, i gdyby Jezus nigdy nie został odrzucony, wówczas przepowiednie z Księgi Izajasza 53 okazałyby się fałszywe.

Ilustruje to ważną kwestię dotyczącą Boga. Bóg ma swoje wyczucie czasu w realizacji swoich dzieł, a my czasami musimy wykazać się cierpliwością i czekać na Boży czas, o czym przypomina nam pierwsza przypowieść z 18 rozdziału Ewangelii Łukasza.

Pytanie: Dlaczego w Łk 18,34 Jezus mówił im rzeczy, których nie rozumieli?

Odp.: Jezus mówił do nich jasno, ale oni nie zapamiętali tego i nie zrozumieli tego w pełni. Jest to trzecie zdarzenie w pierwszych trzech ewangeliach, w którym Jezus zapowiadał im, że zostanie zabity. Czasami, gdy uczysz kogoś, a ta osoba ma trudności ze zrozumieniem, jak to się może stać, musisz cierpliwie powtarzać wyjaśnienia wielokrotnie. Za każdym razem jednak Jezus podawał im więcej szczegółów. Uczniowie zrozumieli to w pełni dopiero później. Więcej informacji można znaleźć w omówieniu Łk 9,45 w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 251) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 831).

Pytanie: Co fragment Łk 18,40-41 mówi nam o Jezusie?

Odp.: Jezus był gotów przerwać wszystko dla ślepego żebraka. Jak stwierdza „Believer’s Bible Commentary” (s. 1440): podczas gdy Jozue widział, jak słońce zatrzymało się na niebie, Pan słońca zatrzymał się dla jednego ślepego żebraka. Następnie, co dziwne, Jezus zapytał niewidomego, czego pragnie. Nie chodziło o to, że Jezus nie potrafił dostrzec tego, co było oczywiste, ale raczej o to, że chciał, aby ten człowiek wyraził swoją potrzebę słowami.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 1000–1001.

Pytanie: Co w doświadczeniu Zacheusza opisanym w Łk 19,1–9 daje nam nadzieję?

Odp.: Tekst zaczyna się od tego, że ten zły człowiek szukał Jezusa, ale tak naprawdę to Jezus od początku szukał Zacheusza. Jezus nie poprosił o nocleg w domu Zacheusza; Jezus powiedział Zacheuszowi, że musi zatrzymać się w jego domu, tak jakby Zacheusz nie miał wyboru. Zacheusz nie musiał najpierw posprzątać swojego domu, a Jezus tego od niego nie oczekiwał. Zacheusz nie miał okazji, by najpierw uporządkować swoje życie, a Jezus tego od niego również nie oczekiwał.

Można by przewidzieć, że skoro prawy bogacz odmówił oddania swoich dóbr, by pójść za Jezusem, to skorumpowany bogacz miałby niemal zerową szansę na rozdanie swoich pieniędzy i chęć pójścia za Panem. To tylko pokazuje, że nie powinniśmy próbować przewidywać, kto przyjmie Chrystusa, a kto nie. Po prostu głoście, a Bóg zadba o reakcję.

Ludzie wiedzieli, kim był Zacheusz, i choć wspinanie się na drzewo mogło wydawać się dla niego niegodne, to w oczach innych jeszcze gorzej wyglądałoby to, że Jezus go przyjął. Ale Jezus nie przejmował się tym. Ludzie mogli szydzić z Zacheusza, sądząc, że Jezus go nie zechce, ale Zacheusz nie przejmował się tym. Żyjąc przed wielką publicznością, czy szukamy oklasków od Jednego?

Zacheusz zmienił się – i to od środka. Jezus nie kazał Zacheuszowi zwrócić pieniędzy, które zabrał ubogim i innym. Nowe serce Zacheusza podpowiedziało mu, że musi to zrobić.

Pytanie: Co jest niezwykłego w wersecie Łk 19,2?

Odp.: W Łk 19,2 greckie wyrażenie „naczelnik celników” nie występuje nigdzie indziej w całej literaturze greckiej, w tym w Biblii. Jest to prawdopodobnie tytuł celnika, który nadzorował innych celników. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor's Greek New Testament”, tom 1, str. 603, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 831 oraz „New International Bible Commentary”, str. 1219.

P: Dlaczego w Łk 19,8 Zacheusz rozdał połowę swojego majątku ubogim?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale jednym z czynników była jego nowa troska o ubogich. Innym powodem mogło być to, że gdyby musiał zwrócić wszystko, czym oszukał innych, prawdopodobnie nie pozostałoby mu więcej niż połowa majątku. Zgodnie z „Believer’s Bible Commentary”, str. 1441, greckiego słowa nie należy tłumaczyć jako „gdyby”, ale raczej jako „ponieważ”. Zauważ, że podczas gdy bogaty młodzieniec nie chciał rozstać się ze swoim majątkiem, Zacheusz zamierzał rozdać większość swojego majątku. Więcej informacji znajdziesz w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 252.

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,13a Jezus wspomniał o dziesięciu sługach w przypowieści o talentach?

Odp.: Jezus opowiadał inne przypowieści o pieniądzach, a także inne o władzy. Ta przypowieść jest niezwykła, ponieważ łączy w sobie zarówno pieniądze, jak i władzę. W Łk 19,15–26 Jezus omówił jedynie losy trzech sług; dlatego wiele osób błędnie pamięta, że w przypowieści tej występowało tylko trzech sług. Jezus wspomina, że dziesięciu sługom powierzono pieniądze, ale nie mówi nic o tym, co pozostałych siedmiu zrobiło ze swoimi. Wygląda to niemal tak, jakby Jezus nie dokończył tej przypowieści; pozostałych siedmiu sług to my, Jego Kościół, i to my wciąż dopełniamy tę przypowieść poprzez to, co robimy z naszymi minami.

Przypomina to zakończenie Księgi Jonasza, gdzie pozostaje nierozstrzygnięte pytanie, czy Jonasz pokutował za swoje okropne nastawienie wobec zagubionych, czy też nie.

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,14 Jezus wspomniał o poddanych wysyłających delegację z wiadomością: „Nie chcemy, aby ten człowiek był naszym królem”?

Odp.: Słuchacze Jezusa mogli bardzo dobrze odnieść się do tego opisu, ponieważ około 4 r. p.n.e. delegacja Heroda Wielkiego i jego syna Heroda Archelausa udała się z Jerycha do Rzymu właśnie z tego powodu. Jednak mieszkańcy Judei wysłali wiadomość do cesarza rzymskiego, że nie chcą, aby Archelaus był ich królem. Na marginesie, Rzym ostatecznie pozbawił tronu Heroda Archelausa z powodu nieustannych petycji jego poddanych. Zob. The NIV Study Bible, str. 1577, „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 603, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1441, „New International Bible Commentary”, str. 1219, które czerpią tę informację z dzieł Józefa Flawiusza „Wojna żydowska” 2.6.1 oraz „Starożytności żydowskie” 17.9.3 (napisanych około 93–94 r. n.e.).

Pytanie: Dlaczego w Łk 19:16-26 pan powierzył te pieniądze swoim sługom?

Odp.: Mina stanowiła około trzymiesięcznego wynagrodzenia robotnika, zgodnie z „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 252) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 832). Było to około 100 dni, jak podaje „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1001). Chociaż pan mógłby chcieć mieć jeszcze kilka srebrnych min, osoba, która miała sprawować władzę nad miastami, miała prawdopodobnie znacznie ważniejszy powód. Szukał on zarządców miast, którymi miał rządzić, i chciał wiedzieć, kto będzie wierny, a kto nie. Sługa, który z jednej miny zyskał dziesięć, musiał wykazać się pomysłowością, aby to osiągnąć. Podobnie, kiedy jesteśmy wierni w tym, co dał nam Bóg, nie chodzi tylko o to, że Bóg ma dla nas kilka dodatkowych darów, ale o to, że On nas sprawdza, aby zobaczyć, czy można nam powierzyć więcej. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 606.

Pytanie: Co oznacza w tym miejscu greckie słowo oznaczające „inny” w Łk 19,20?

Odp.: Pod pewnymi względami język grecki jest bardziej precyzyjny niż inne języki i posiada trzy różne słowa na określenie „inny” lub „kolejny”. Użyte tutaj słowo to eteros (nr 2087 w indeksie Stronga), od którego pochodzi nasz przedrostek „hetero”, i oznacza „inny, odmienny”. Słowo to występuje również w 1 Liście do Koryntian 3:4, Liście do Hebrajczyków 7:15 oraz Dziejach Apostolskich 1:20. Inne słowo, allos (Strong 243), oznacza „inny tego samego rodzaju”. Allos występuje w Ewangelii Mateusza 4:21; 6:15; 20:3; 21:23; 27:42 oraz w Dziejach Apostolskich 19:32.

Pytanie: W Łk 19,20 trzeci sługa nie chciał mieć nic wspólnego z obowiązkiem zarządzania majątkiem. W jaki sposób chrześcijanie mogą (niestety) zachowywać się dzisiaj podobnie?

Odp.: Nic nie wskazuje na to, by sługa ten był nieuczciwy. Przynajmniej nie stracił tego, co mu powierzono. Nie był jednak zainteresowany zajmowaniem się sprawami króla podczas jego nieobecności. Podobnie jak ten sługa, chrześcijanie mogą pozostawić swoje dary i zdolności w uśpieniu lub nie wykorzystywać ich dla Boga. Jeśli nie wykorzystujemy naszych możliwości, mogą one zostać nam odebrane. Wtedy, gdy nic się nie dzieje, podobnie jak ten sługa, niektórzy mogą mieć skłonność do obwiniania pana.

Jednym z rodzajów lenistwa jest nie robienie tego, co powinno się robić. Innym rodzajem lenistwa jest brak chęci planowania lub zastanawiania się nad tym, co należy robić. Żadnemu ze sług nie powiedziano, w co mają inwestować. Pierwszych dwóch sług musiało wykazać się pomysłowością i własną inicjatywą, aby wymyślić sposoby na zarabianie pieniędzy. Nasza inicjatywa powinna pozostawać pod panowaniem Chrystusa; gdy jakiś kierunek wydaje się dla nas korzystny, ale Bóg chce, abyśmy poszli inną drogą, powinniśmy podążać drogą Boga. Powinniśmy jednak nadal wykazywać się inicjatywą i pomysłowością, starając się wykorzystywać nasze talenty dla Boga. Nie wiemy, czy trzeci sługa był leniwy w tym, co robił, leniwy w tym, że nie chciał planować, czy też postąpił tak z powodu swojego stosunku do pana. Prawdopodobnie mogły to być wszystkie trzy przypadki, a te dwa rodzaje lenistwa wynikały właśnie z jego postawy.

Kiedy trzeci sługa wykopał dół, by ukryć swoją minę, w pewnym sensie kopał dół dla samego siebie. Żaden ze sług nie mógł mieć pewności, że odniesie sukces . Jednak kierując się nadmierną ostrożnością, trzeci sługa postąpił najgorzej, jak tylko mógł, w oczach pana. Czasami, z powodu strachu lub gdy czują się zagrożeni, ludzie robią głupie rzeczy. Kiedy aniołowie powiedzieli pasterzom: „nie bójcie się”, mogło to oznaczać dwie różne, ale powiązane ze sobą rzeczy. Pierwsza to: „nie odczuwajcie strachu”, a druga: „nie działajcie pod wpływem strachu”.

Wreszcie, kiedy Bóg obdarza nas darem lub talentem, a my decydujemy, że albo nie zamierzamy z niego korzystać, albo nie zamierzamy wykorzystywać go dla Boga, czyż nie postępujemy tak samo źle jak trzeci sługa? Najbardziej oczywistym darem naturalnym, o którym ludzie myślą, jest bogactwo i kariera, ale być może ważniejszym darem naturalnym jest czas. Kiedy po prostu „nie możesz” służyć Bogu bardziej, ponieważ codziennie spędzasz zbyt wiele godzin na oglądaniu telewizji lub filmów, czyż nie kopiesz dołu, by w nim zmarnować swoje talenty? Jak powiedział kiedyś jeden z telewizyjnych kaznodziejów, dla niektórych pierwszym krokiem do służby Bogu jest uniesienie palca wskazującego prosto w górę, następnie obrócenie dłoni tak, by palec wskazywał z dala od ciebie, a potem naciśnięcie przycisku wyłączania telewizora. Nie oceniaj więc trzeciego sługi zbyt surowo, bo to może się na tobie odbić. Pokutuj za sposoby, w jakie być może nieświadomie kopałeś dół, by zmarnować swoje dary i talenty, które mogłyby służyć Bogu.

Więcej informacji znajdziesz w „Komentarzu biblijnym Tony'ego Evansa” (str. 1002), „Komentarzu wiedzy biblijnej: Nowy Testament” (str. 252–253) oraz w „Komentarzu biblijnym wierzących” (str. 1442).

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,38 i następnych nie powiedzieli „pokój na ziemi”, tak jak przy narodzinach Jezusa?

Odp.: Łk 19,38 cytuje Psalm 118,26a i Psalm 148,1; mogli wprawdzie powtórzyć słowa aniołów z czasu narodzin Jezusa, ale tego nie zrobili. Mówili pod natchnieniem Ducha Świętego, a pokój w niebie miał nadejść wkrótce, jednak przywódcy i wielu Żydów odrzuciło Jezusa, więc pokój na ziemi musiał jeszcze poczekać. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1443.

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,39 faryzeusze powiedzieli Jezusowi, by upomniał swoich uczniów?

Odp.: „Hosanna” oznacza „chwała”, a oni widzieli, że uczniowie wielbili Jezusa, a tylko Bóg powinien być wielbiony. W jednej kwestii mieli rację: tylko Bóg powinien być tak wielbiony.

P: Co oznacza w Łk 19,40 stwierdzenie, że „kamienie będą wołać”?

Odp.: Faryzeusze byli niezadowoleni, ponieważ Jezus zachowywał się tak, jakby świątynia i miasto należały do Niego. Gdyby ludzie nie oddawali czci Jezusowi, same kamienie wielbiłyby Go. Żydzi znali ten obraz, ponieważ w Księdze Habakuka 2:11 napisano, że nawet kamienie będą wołać. Księga Habakuka 2:11 pokazuje jednak, że nie będzie to dobre dla tych, którzy odrzucają Chrystusa, ponieważ kamienie będą wołać, wydając wyrok. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1443.

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,41-44 Jezus wzruszył się do łez?

Odp.: NIE wynika to z tego, co sam ma wkrótce wycierpieć, lecz z tego, co spotka Jerozolimę. Później, w Ogrodzie Getsemani, Jezus zapytał, czy istnieje jakikolwiek sposób, by ten kielich minął Go, więc Jezus wiedział, co Go czeka. Jednak w tym miejscu Jezus skupia się na smutku z powodu przyszłego cierpienia Jerozolimy. Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 832), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 253–254) oraz „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1002–1003).

Pytanie: Dlaczego w Łk 19,44 Jezus przepowiedział, że żydowskie niemowlęta zostaną roztrzaskane na kawałki?

Odp.: Jezus nie mówił tego z radością ani nie nakazywał tego, lecz jedynie przepowiadał to z wielkim smutkiem i płaczem. Bóg pozwala, by takie rzeczy się działy, ale niektóre z nich zasmucają Jego serce.

Pytanie: Dlaczego w Łk 20:2 przywódcy zapytali Jezusa, skąd czerpie swoją władzę?

Odp.: Istnieje pytanie, a także pytanie kryjące się za tym pytaniem. Sformułowane pytanie dotyczyło jedynie tego, dlaczego Jezus uważał, że ma władzę, by tłumy Go wielbiły i by wypędzał handlarzy ze świątyni należącej do kogoś innego. Na pierwszy rzut oka brzmi to tak, jakby byli po prostu ciekawi, skąd wziął swój dyplom, święcenia kapłańskie lub certyfikat rabina.

Jednak prawdziwe pytanie brzmiało raczej: „Jak śmiesz robić te rzeczy, skoro nie masz do tego uprawnień?”. Rabin może mieć zwolenników, ale zwykły rabin nie powinien być tak wychwalany, chyba że ten rabin był faktycznie Mesjaszem lub kimś więcej. Zarówno Jezus, jak i wszyscy przywódcy doskonale wiedzieli, że żaden przywódca religijny ani polityczny, ani zresztą nikt na ziemi, nie nadał Jezusowi tej władzy. A jednak, choć musiało to doprowadzać do szału potężnych arcykapłanów i innych, było oczywiste, że Jezus nie przejmował się tym. Jezus był Bogiem, a Jego władza pochodziła od Ojca.

Jezus nie odpowiedział im bezpośrednio, lecz sam zadał pytanie. Na pierwszy rzut oka brzmiało ono: „Byłem też ciekawy, czy uważacie, że władza Jana Chrzciciela była uzasadniona, czy nie”. Jednak za tym pytaniem Jezus oskarżał ich o hipokryzję. Jeśli odpowiedź była dla nich jasna, dlaczego musieliby najpierw omówić to między sobą? Gdyby Jezus zapytał o Jeremiasza, po prostu natychmiast odpowiedzieliby: „Tak, pochodził od Boga”. Skąd więc to wahanie w sprawie Jana Chrzciciela? Nie potrafili nawet odpowiedzieć na proste pytanie, ponieważ albo obawiali się, że lud ich ukamienuje, albo dostrzegli, dokąd zmierza to pytanie. Jeśli Jan Chrzciciel również nie posiadał ludzkiej władzy, lecz władzę od Boga, to po co mnie pytać, skoro sami przyznaliście, że wiecie, iż Jan pochodził od Boga, a mimo to nie poddajecie się Bożej władzy?

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 832), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1003), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1444), „New International Bible Commentary” (str. 1220), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 254–255) oraz „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1 (str. 611).

Pytanie: Dlaczego w Łk 20,8 Jezus odmówił odpowiedzi na ich pytanie?

Odp.: Zanim udzielimy odpowiedzi, zwróćmy uwagę, że nie zastanawiali się oni między sobą, „jaka jest właściwa odpowiedź” ani „czego Bóg by od nas oczekiwał”, lecz raczej, jaką odpowiedź mogliby wymyślić, aby brzmiała najlepiej. Nie interesowało ich tutaj, czy odpowiadają zgodnie z prawdą, czy nie.

Odpowiedź: Arcykapłani i uczeni w Piśmie wiedzieli, że w osobie Jana Chrzciciela mieli światło nauczania pochodzące od Boga, a jednak odmówili przyjęcia tego światła, które posiadali. Jezus odmówił im udzielenia dalszego światła, gdy odrzucili to, które już mieli. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 1013.

Pytanie: W jaki sposób arcykapłani i saduceusze z Łk 20,9-14 przypominali dzierżawców winnicy z tej przypowieści?

Odp.: W tamtych czasach w Palestynie często spotykano właścicieli ziemskich przebywających poza swoją posiadłością, więc sceneria tej przypowieści musiała brzmieć dla nich znajomo. Księga Izajasza 5:1-7 zawiera podobną alegorię, w której Bóg jest właścicielem winnicy, a Izrael – samą winnicą, która rodzi bezwartościowe winogrona.

Istnieją cztery podobieństwa. Zarówno dzierżawcy, jak i arcykapłani/saduceusze zajmowali i czerpali środki do życia z tego, co należało do kogoś innego, co samo w sobie było w porządku. Jednak obie grupy odmówiły uznania władzy Pana. Obie zaczęły uważać, że to naprawdę należy do nich, a nie do prawowitego właściciela. Obie były gotowe posunąć się nawet do morderstwa, aby zdobyć to, co uważały za słusznie należące do nich.

Ilekroć grupa sprawująca władzę uważa, że oddawanie czci Bogu słusznie należy do jej kompetencji, pojawiają się kłopoty. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1014, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1444 oraz „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 833.

Pytanie: Co Jezus mówi w Łk 20,18 o kamieniu, który jest zarówno pod stopami, jak i spada na kogoś?

O: Jest tu tylko jeden kamień. Kamieniem, który przeszkadza pod stopami, są przywódcy religijni, których niepokoi pierwsze przyjście Jezusa. Ale ten sam kamień, spadający później z nieba i miażdżący niektórych, pojawi się podczas drugiego przyjścia Jezusa. Nie da się tego uniknąć; nie można odrzucić tego kamienia i wyjść z tego bez szwanku. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony'ego Evansa” (str. 1004) oraz w „Komentarzu biblijnym dla wierzących” (str. 1444–1445).

Pytanie: Dlaczego w Łk 20:19-22 arcykapłani i uczeni w Piśmie pytali Jezusa o podatki?

Odp.: To pytanie dotyczyło nie tylko podatków, ale także pieniędzy, religii i polityki. Postrzegali Jezusa jako zagrożenie dla swojej władzy nad systemem religijnym. Próbowali zastawić na Niego pułapkę, licząc, że jeśli Jezus odpowie w jeden sposób, wielu Jego naśladowców może się w Nim rozczarować, słysząc, że nadal należy płacić podatki. Gdyby jednak Jezus odpowiedział inaczej – odmawiając płacenia podatków – byłoby to dla nich jeszcze korzystniejsze. Mogliby wtedy pobiec do Piłata lub Heroda i powiedzieć im, że ten człowiek publicznie nawoływał do nieplacenia podatków, a jeśli są lojalni wobec Rzymu, to powinni aresztować Jezusa.

Wielu Żydów miało trzy powody sprzeciwu wobec płacenia podatków. Nie chcieli oddawać pieniędzy obcemu systemowi, który przyczyniał się do ucisku narodu żydowskiego. Zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1015, opodatkowano ich nawet do jednej trzeciej dochodów. Po drugie, na rzymskich monetach zazwyczaj widniał wizerunek cesarza, a oni uważali, że ten wyrzeźbiony wizerunek narusza drugie przykazanie. Po trzecie, w tamtych czasach cesarze ogłaszali się bogami, więc rzymska moneta z wizerunkiem cesarza była bluźnierczym wizerunkiem bożka.

Jezus nie odpowiedział im jednak bezpośrednio i nie wpadł w ich pułapkę. Po pierwsze, w Ewangelii Łukasza 20:23 Jezus wskazał, że jest to pułapka lub próba. Po drugie, Jezus zadał proste pytanie, aby znaleźć wspólną płaszczyznę porozumienia, a po trzecie, oddał im inicjatywę. Jezus powiedział, aby oddawać cesarzowi to, co należy do cesarza, a Bogu to, co należy do Boga. Jezus nie sprecyzował jednak, ile powinno należeć do cesarza. Skąd jednak Jezus wziął tę monetę? Miał ją przy sobie jeden z Żydów. Jeśli wizerunek ten był bluźnierczym bożkiem, to dlaczego ten Żyd ją nosił?

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 833), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1004), „New International Bible Commentary” (str. 1220), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 255) oraz „Believer’s Bible Commentary” (str. 1445).

P: Dlaczego w Łk 20:27-38 saduceusze wystawili Jezusa na tę próbę?

Odp.: To był inny rodzaj próby. Saduceusze sądzili, że mają niepodważalny argument, który nie tylko obaliłby poglądy Jezusa, ale także poglądy faryzeuszy. Księga Powtórzonego Prawa 25:5-10 mówi, że brat zmarłego męża, który przeżył, ma poślubić wdowę. Gdyby założyć, że relacje małżeńskie w niebie są takie same jak na ziemi, to ich argument mógłby być słuszny. Jednak Jezus pokazał im, że ich założenie było w tym przypadku błędne. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1004–1005), „New International Bible Commentary” (str. 1220–1221) oraz „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 1016.

Pytanie: W Łk 20,35 w jaki sposób niektórzy są „uznani za godnych”?

Odp.: Ogólnie rzecz biorąc, osoba jest godna (zasługuje) na coś dobrego z jednego z dwóch powodów.

1. Sama za to zapłaciła, zasłużyła na to lub była tego właścicielem.

2. Ktoś inny za to zapłacił, zasłużył na to w jej imieniu lub jej to dał.

Jezus miał na myśli drugie znaczenie, a nie pierwsze, ponieważ nie mówi, że jesteśmy godni, ale że jesteśmy uznani za godnych.

W oczach ludzi, aniołów i demonów rzeczywiście jesteśmy uznani za godnych udziału w życiu wiecznym, ponieważ Jezus zapłacił cenę za nasze grzechy, obdarowując nas tym cennym darem. Zarówno ludzie, którzy próbują zasłużyć sobie na miejsce w niebie, jak i prawdziwi chrześcijanie mogą zgodzić się co do tego , że wierzący są zbawieni dzięki zasługom. Punktem spornym jest to, czy są to zasługi Jezusa, czy też ich własne.

Pytanie: O co chodziło Jezusowi w Łk 20,41-44?

Odp.: Te dwie części – że Mesjasz był potomkiem Dawida, a jednocześnie Panem Dawida – znajdują się w tym samym wersecie Psalmu 110:1, więc muszą dotyczyć tej samej osoby. Gdzie w ich teologii jest miejsce na jedną istotę, która jest zarówno ludzkim potomkiem Dawida, jak i Panem króla Dawida? Jeśli w ich teologii nie ma miejsca na to Słowo Boże ze Starego Testamentu, to muszą cofnąć się i przerobić swoją teologię.

Pytanie: Dlaczego w Łk 20,44-47 Jezus wyraźnie sprzeciwiał się uczonym w Piśmie?

Odp.: Podano trzy rodzaje powodów. Po pierwsze, kochali długie szaty, tytuły i pozdrowienia oraz najlepsze miejsca. Po drugie, czerpali pieniądze na swoje wystawne życie od biednych wdów. Po trzecie, odmawiali długie modlitwy tylko po to, by brzmieć dobrze. Nadużywali swojego autorytetu religijnego dla własnej pychy i korzyści finansowych. Niestety, od tamtego czasu wielu przywódców religijnych w długich szatach postępowało podobnie. W Ewangelii Łukasza 20:47 i następnych wersetach jest napisane, że przywódcy religijni, którzy tak postępują, zostaną surowiej osądzeni. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1005), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 256), „New International Bible Commentary” (str. 1221) oraz „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8 (str. 1018).

Pytanie: Dlaczego w Łk 21,1-4 Jezus pochwalił wdowę?

Odp.: Te dwie monety nazywały się lepta i były warte około jednej ósmej pensa. Była to niezwykle niewielka kwota, ale to wszystko, co miała.

Jezus pochwalił wdowę z kilku powodów. W Łk 20,47 Jezus właśnie mówił o tych, którzy ograbiali domy wdów. Teraz Jezus przeciwstawia to, patrząc na sprawę z perspektywy wdowy. Podczas gdy inni dawali niewielki procent ze swojego nadmiaru, ona oddała wszystko, co miała, pomimo swojej biedy. Podczas gdy inni mogli wykazywać niewielką zależność od Boga, jej ofiara świadczyła o zależności od Niego. W starożytności wdowy miały trudności z utrzymaniem się, chyba że miały synów i córki. Niektórzy mogliby oczekiwać, że wdowa będzie żebrać w świątyni, ale zamiast tego była tam, aby ofiarować pieniądze.

Zob. „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 834, „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1005, „Komentarz biblijny: Nowy Testament”, str. 256, „Komentarz biblijny dla wierzących”, str. 1446, „Grecki Nowy Testament Expositor’s”, tom 1, str. 618, „Nowy międzynarodowy komentarz biblijny”, str. 1221 oraz „Komentarz biblijny Expositor’s”, tom 8, str. 1018.

Pytanie: W Łk 21:5-6, czym różni się to, co my uważamy za wspaniałe, od tego, co Bóg uważa za wspaniałe?

Odp.: Herod Wielki rozpoczął przebudowę Świątyni w latach 20/19 p.n.e., a w czasach Jezusa nadal nie była ona ukończona. Została ona ukończona dopiero w 63 r. n.e. Jezus poświęcił więcej uwagi wdowie niż okazałym budowlom wzniesionym przez Heroda Wielkiego.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu ewangelickim do Biblii” (str. 834) oraz w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 1005).

Pytanie: Czy zgodnie z Łk 21,5-6 kościoły i budynki sakralne powinny być kosztownie zdobione?

Odp.: Jezus mówił tu o tym, jak to wszystko zostanie zniszczone, co miało miejsce w 70 r. n.e. Ogólnie rzecz biorąc, niektórzy ludzie są bardziej zainteresowani ofiarowywaniem Bogu drogich rzeczy niż oddaniem Mu swojego życia.

Dwie koncepcje biblijne wskazują, że ładne dekorowanie kościoła jest dopuszczalne.

W Starym Testamencie Przybytek, a później Świątynia, były bogato zdobione w geście czci wobec Boga.

Grzeszna kobieta, która namaściła Jezusa olejkiem wartym roczną pensję, oddawała Mu właściwą cześć. Dlatego nadal można przeznaczyć pewne środki na rzeczy, które oddają chwałę Bogu, poza przekazywaniem pieniędzy ubogim (co również oddaje chwałę Bogu).

Pytanie: Dlaczego w Łk 21,7 uczniowie tak bardzo interesowali się tym, kiedy Świątynia zostanie zburzona?

Odp.: Z jednej strony byli zdumieni, że tak potężna budowla zostanie zburzona tak całkowicie, że nie pozostanie kamień na kamieniu. Z drugiej strony, gdy wydarzy się coś tak doniosłego, błędnie sądzili, że zaraz po tym nadejdzie królestwo mesjańskie.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1446) oraz w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1005–1006).

P: Czy w Łk 21:8-28 Jezus dokładnie odpowiedział na ich pytanie?

Odp.: Tak, Jezus odpowiedział na to, o co pytali, ale odpowiedział również na to, o czym prawdopodobnie myśleli. Wyraźnie zapytali, kiedy świątynia zostanie zburzona. Jezus najpierw mówił o znakach, takich jak fałszywi Chrystusowie, wojny i pogłoski o wojnach itp. Nie wiedzieli jednak, że niektóre z tych wydarzeń miały nastąpić bardzo wkrótce, jeszcze przed zburzeniem świątyni w 70 r. n.e., ale ostateczne wypełnienie nastąpi w czasach ostatecznych, kiedy to odbudowana świątynia zostanie zburzona.

Na marginesie: kiedy Żydzi zbuntowali się przeciwko Rzymianom i pokonali dwa legiony, Rzymianie powrócili około 67 r. n.e. z pięcioma legionami. Po otoczeniu Jerozolimy przez legiony rzymskie (Łk 21:20-21) wycofali się na krótki czas, by następnie powrócić. Ktoś mógłby, kierując się bezpieczeństwem, pozostać w obrębie murów miejskich. Jednak chrześcijanie wiedzieli, że powinni właśnie uciekać z Jerozolimy i udać się gdzie indziej, na przykład do Pelli, położonej na wschód od rzeki Jordan i na południe od Morza Galilejskiego, na terenie dzisiejszej Jordanii. W 70 r. n.e. Jerozolima została zdobyta, a jej mieszkańcy zabici lub zniewoleni.

Co ciekawe, próbując podważyć prawdziwość chrześcijaństwa, w 362 r. n.e. cesarz rzymski Julian Apostata wydał dwa dekrety: jeden nakazujący Żydom odbudowę Jerozolimy, a drugi – konkretnie odbudowę świątyni. Julian zginął w 363 r. n.e. w walce z Persami. Kilka dni po rozpoczęciu budowy wybuchł jakiś pożar i prace zostały przerwane.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1447), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 1006), „The Expositor’s Greek New Testament” (tom 1, str. 620) oraz w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1446).

Pytanie: W jaki sposób wydarzenia historyczne do roku 70 n.e. pokrywają się z proroctwami zawartymi w Łk 21:8-28?

Odp.: Znajduje się tu kilka proroctw, więc omówmy je po kolei.

1 (tak, ale tylko od 3 do 6) Fałszywi prorocy i Chrystusowie (Łk 21:8): W Dziejach Apostolskich 5:34-37 słynny żydowski rabin Gamaliel opowiada o Teudasie (ok. 44 r. n.e.) i Judaszu z Galilei, którzy wraz ze swoimi zwolennikami powstali, by uwolnić Izrael spod rzymskiego jarzma. W Dziejach Apostolskich 8:9-24 Piotr upomina fałszywego przywódcę religijnego imieniem Szymon, znanego później jako Szymon Mag. Historia Kościoła podaje, że Szymon Mag założył następnie własną religię, rzekomo opartą na Chrystusie, i stał się fałszywym Mesjaszem. 1 List Jana został prawdopodobnie napisany po 70 r. n.e., ale w 1 Liście Jana 4:3 wspomina się, że pojawiło się wielu fałszywych proroków, w których działał duch Antychrysta. Wczesne pisma kościelne wspominają o Menanderze, Cerinthusie i Karpokratesie, ale nie jest jasne, czy pojawili się oni przed rokiem 70 n.e., czy też nie.

2 (tak, 19 wojen) Wojny (Łuk. 21:9-10): Chociaż w tym czasie toczyło się wiele walk w Chinach i kilka w Indiach, skupmy się wyłącznie na Imperium Rzymskim i Partskim.

Lata 35–42 n.e. Partski generał Vardanes stłumił bunt w mieście Seleucia.

37 r. n.e. Herod Antypas pokonuje króla Nabatejczyków Aretasa.

40 r. n.e. Drugi bunt przeciwko Rzymowi w Mauretanii

48 r. n.e. Rzymianie ponownie podbijają Fryzów, którzy buntowali się przez 20 lat.

43–51 r. n.e. Rzymianie pod dowództwem Aulusa Plautiusa wkraczają do Anglii, zajmując Kent i Maiden Castle.

44 r. n.e. Rzymianie ponownie podbijają Mauretanię.

44 r. n.e. Rzymianie podbijają Pannonii (Serbia)

44 r. n.e. Teudas buntuje się przeciwko Rzymowi w Palestynie.

46 r. n.e. Rzymianin Pliniusz Starszy prowadzi kampanię wojskową w Germanii.

47–77 r. n.e. Silurzy stawiają opór Rzymianom w Anglii.

47/49 r. n.e. Part Vardanes sprawuje władzę nad Babilonem, aż do momentu, gdy zostaje zamordowany.

51 r. n.e. Partowie pokonują i zabijają partskiego pretendenta Meherdatesa.

54 r. n.e. W Dziejach Apostolskich 21:38 wspomniano o Żydzie, który poprowadził 4 000 zabójców na pustynię. Historia podaje, że nazywał się Ben Stada.

60/61 r. n.e. Królowa Brytanii Budyka przewodzi potężnemu powstaniu przeciwko Rzymianom. Zginęło około 80 000 osób.

66–71 r. n.e. Żydzi buntują się przeciwko Rzymianom, pokonując dwa legiony. Rzymianie powracają z pięcioma kolejnymi legionami.

68 r. n.e. Batawowie i Fryzowie buntują się przeciwko rzymskiemu cesarzowi Neronowi.

69 r. n.e. Roksolanie najeżdżają Mezję i niszczą III legion rzymski Gallica

69–70 r. n.e. Wespazjan pokonuje swoich rywali w walce o tron cesarski.

69–70 r. n.e. Rzymianin Wespazjan stłumił bunt Batawów pod wodzą Juliusza Cywila

3 (tak, ale tylko 3) trzęsienia ziemi w różnych miejscach (Łk 21,11):

33 r. n.e. Trzęsienie ziemi w Bitynii i Nicei według świeckiego pisarza Flegona.

60 r. n.e. Laodycea została zniszczona przez trzęsienie ziemi. Mieszkańcy Laodycei odbudowali miasto z własnych środków, bez żadnej pomocy rzymskiej.

62 r. n.e. Trzęsienie ziemi na Wezuwiuszu we Włoszech. (Pompeje zostały zniszczone przez erupcję dopiero w 79 r. n.e.)

4 (brak) Głody (Łk 21:11): Nie odnotowano żadnych w imperiach rzymskim i partyjskim.

5 (brak) Zarazy (Łk 21:11): Nie odnotowano żadnych w imperiach rzymskim i partyjskim.

6 (brak) Przerażające zjawiska i wielkie znaki z nieba (Łk 21:11) Nikt nie odnotował żadnych wydarzeń.

7 (tak, ale tylko 2) Prześladowania (Łk 21:11):

54 r. n.e. Pierwsze lokalne rzymskie prześladowania chrześcijan za panowania cesarza Nerona.

64 r. n.e. Pierwsze ogólne (obejmujące całe imperium) prześladowanie chrześcijan za panowania cesarza rzymskiego Nerona.

Szczerze mówiąc, po 70 r. n.e. miało miejsce znacznie więcej prześladowań.

8 (brak) chrześcijan zdradzonych przez bliskich krewnych (Łk 21,16): Nie odnotowano żadnych konkretnych przypadków.

9 (nie) Chrześcijanie znienawidzeni przez wszystkich ze względu na imię Chrystusa (Łk 21,17): Niezupełnie, z wyjątkiem prześladowań za czasów Nerona, a ludzie nienawidzili Nerona bardziej niż chrześcijan.

10 (zdecydowanie tak) Mieszkańcy Jerozolimy zabici mieczem i uprowadzeni do niewoli (Łk 21:24) Tak się stało. Wszystkie szczegóły można przeczytać u Józefa Flawiusza.

11 (tak, choć określenie „deptanie” jest tu nietypowe) Jerozolima zdeptana przez pogan (Łk 21:24 i nast.) Rzymianie zajęli miasto i zburzyli świątynię.

12 (nie) Zjawiska na słońcu, księżycu i gwiazdach (Łk 21,25): Nie odnotowano żadnych.

13 (nie) Udręka narodów i huczące fale morskie (Łk 21,25): Mniejsze niż wojny domowe między Rzymianami a Partami w innych okresach historycznych. Znacznie mniejsze niż najazdy Hunów, powolny upadek Cesarstwa Rzymskiego i splądrowanie Rzymu.

14 (nie) Przyjście Jezusa z wielką mocą i chwałą (Łk 21:27): Chrześcijanie nie wiedzieli o tym nic w 70 r. n.e.

Tylko sześć z czternastu części (43%) można uznać za spełnione do roku 70 n.e.

Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 256–257 oraz w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 619.

Pytanie: W jaki sposób Łk 21:8-28 pokrywa się z Księgą Objawienia?

Odp.: 1 (tak, ale tylko 3 do 6) Fałszywi prorocy i Chrystusowie (Łk 21:8): W Dziejach Apostolskich 5:34-37 słynny żydowski rabin Gamaliel opowiada o Teudasie (ok. 44 r. n.e.) i Judaszu z Galilei, którzy wraz ze swoimi zwolennikami powstali, by uwolnić Izrael spod rzymskiego jarzma. W Dziejach Apostolskich 8:9-24 Piotr upomina fałszywego przywódcę religijnego imieniem Szymon, znanego później jako Szymon Mag. Historia Kościoła podaje, że Szymon Mag założył następnie własną religię, rzekomo opartą na Chrystusie, i stał się fałszywym Mesjaszem. 1 List Jana został prawdopodobnie napisany po 70 r. n.e., ale w 1 Liście Jana 4:3 wspomina się o wielu fałszywych prorokach, którzy wyszli z Duchem Antychrysta. Wczesne pisma kościelne wspominają o Menanderze, Cerinthusie i Karpokratesie, ale nie jest jasne, czy pojawili się oni przed rokiem 70 n.e., czy też nie.

2 (tak, 19 wojen) Wojny (Łk 21,9-10): Ap 6,2-3; 12; 13,7

3 (tak) Trzęsienia ziemi w różnych miejscach (Łk 21:11): Objawienie 6:12; 11:13

4 (tak) Głody (Łk 21:11): Objawienie 6:6,12

5 (tak) Zarazy (Łk 21:11): Objawienie 11:6.

6 (tak) Przerażające widoki i wielkie znaki z nieba (Łk 21:11) Objawienie 6:12-13.

7 (tak) Prześladowania (Łk 21:11): Objawienie 12:17

8 (nie) Chrześcijanie zdradzeni przez bliskich krewnych (Łk 21:16): Nic w Apokalipsie, tylko Mt 24 i Mk 13.

9 (tak, w pewnym sensie) Chrześcijanie znienawidzeni przez wszystkich ze względu na imię Chrystusa (Łk 21:17): Objawienie 11:9-10, radość z powodu śmierci pobożnych.

10 (nie) Mieszkańcy Jerozolimy zabici mieczem i uprowadzeni do niewoli (Łk 21:24)

11 (tak) Jerozolima zdeptana przez pogan (Łk 21:24 i nast.) Apokalipsa 11:2 i nast.

12 (tak) Zjawiska na słońcu, księżycu i gwiazdach (Łk 21,25): Ap 6,12-13.

13 (tak) Udręka narodów i szalejące fale morskie (Łk 21:25): Objawienie 6:15-17, 13:1

14 (tak) Przyjście Jezusa z wielką mocą i chwałą (Łk 21:27): Objawienie 19:11-16

Tak więc 12 z 14 wydarzeń (86%) wymienionych w Ewangelii Łukasza pojawia się również w Apokalipsie. Oczywiście Księga Apokalipsy zawiera wiele wydarzeń, o których nie wspomina Łukasz w rozdziale 21.

Pytanie: Kto to jest „to pokolenie” w Łk 21:23?

Odp.: Między słowem „pokolenie” a słowem „rasa” jest różnica jednej litery, więc może to oznaczać jedno pokolenie od momentu pojawienia się pierwszych znaków, albo też, że rasa narodu żydowskiego będzie istnieć do czasu wystąpienia tych znaków. Pokolenie uznawano za okres około 40 lat księżycowych lub około 39,5 roku słonecznego. Ponieważ proroctwo ma podwójne spełnienie, pokolenie, które ujrzało pierwsze z tych znaków, będzie świadkiem jego spełnienia. Rok 70 n.e. to zaledwie kilka lat mniej niż jedno pokolenie po roku 33 n.e. Ponieważ pierwsze znaki pojawiają się w czasach ostatecznych, wszystko zakończy się w ciągu jednego pokolenia od pojawienia się pierwszych znaków. Tak więc pasują tu zarówno pojęcia „narodu”, jak i „pokolenia”.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1448) oraz w „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 1022).

Pytanie: Co oznacza w Łk 21,24 i następnych wersetach wyrażenie „deptanie przez pogan”?

Odp.: W Apokalipsie 11:2 jest napisane, że w czasach ostatecznych poganie będą deptać Święte Miasto przez 42 miesiące.

P: Dlaczego w Łk 21,29-31 Jezus porównuje to do drzewa figowego?

Odp.: Jezus nie naucza niczego nowego na temat drzew; było to już oczywiste dla wszystkich. Jezus posłużył się metaforą czegoś, co wszyscy znali, aby wyjaśnić, że znaki te nie będą czymś subtelnym, ale będą oczywiste dla wszystkich. Drzewo figowe często symbolizuje Izrael w Piśmie Świętym i z pewnością odnosi się to do Izraela. Jednak Jezus mówi o drzewie figowym „lub o jakimkolwiek drzewie”, więc nie chodzi tu wyłącznie o Izrael.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 1006), „Ewangelicznym komentarzu do Biblii” (str. 835), „Komentarzu biblijnym Expositor’s” (tom 8, str. 1022) oraz „Greckim Nowym Testamencie Expositor’s” (tom 1, str. 622).

Pytanie: W Łk 21,34-36 – w jaki sposób wierzący stają się obciążeni lub uwikłani w sprawy tego świata?

Odp.: Wierzący nie muszą niczego odrzucać ani wyraźnie zaprzeczać, by stawać się coraz bardziej oziębli. Mogą stopniowo sprawiać, że sprawy Boże stają się coraz mniej priorytetowe, a sprawy tego świata – coraz bardziej. Co jest obecnie najważniejsze w twoim życiu? Jeśli nie obejmuje to oddawania chwały Bogu, dzielenia się ewangelią z innymi, pomagania innym, wzmacniania innych chrześcijan i obrony trzody, zastanów się, czy twoje priorytety nie są całkowicie pomieszane.

Szatan i demony mogą kusić nas „ognistymi strzałami”. Ognista strzała może odbić się od zbroi Bożej, ale nadal można poczuć jej żar. Czasami ognia strzała może przedostać się przez szczelinę w zbroi i jako wierzący potrzebujemy uzdrowienia od Jezusa, Wielkiego Lekarza.

W pewnym sensie bitwa jest wygrana, gdy po raz pierwszy przychodzimy do Chrystusa. Jednak w innym sensie ta bitwa – bitwa o uświęcenie – dopiero się rozpoczęła. Upewnij się, że faktycznie walczysz, a nie tylko poddajesz się światu. Nakaz z Listu do Rzymian 12:2, byśmy się przemieniali, nie jest nakazem dotyczącym nieba, ale raczej nakazem dotyczącym naszego obecnego życia. Chociaż łatwiej byłoby to zrobić, gdybyśmy nie byli w tym świecie, Bóg chce, abyśmy nadal w nim trwali; nie mamy jednak być z tego świata, jak mówi Ewangelia Jana 17:14-16.

Czasami musimy podjąć decyzję, by przeciwstawić się wrogowi, który pozbawia nas radości, jaką możemy czerpać z Boga. Nie mam tu na myśli szatana, demonów ani innych ludzi. Jednym z głównych wrogów, z którym musimy walczyć i którego musimy pokonać, jest nasza naturalna natura.

Pytanie: Jak, zgodnie z Łk 21,34-36, wierzący może rozpoznać, że zaczyna być przytłoczony lub uwikłany?

Odp.: Czasami wystarczy wsłuchać się w swoje serce. Co sprawia, że rano wstajesz z łóżka? Co cię ekscytuje, a co wydaje ci się nudne? Kiedy masz „ ” – nic, o czym naprawdę musisz myśleć – o czym wtedy myślisz? Czy są to sprawy Boże, czy też rzeczy mniej ważne?

P: O czym dokładnie mamy czuwać i modlić się w Łk 21:36?

O: Cały rozdział można podsumować jako powody, dla których powinniśmy poważnie traktować przykazanie, by czuwać i modlić się. Czuwanie nad tymi wydarzeniami i modlitwa o to, co Bóg postanowił, ma jedynie drugorzędne znaczenie. Głównym sensem jest czuwanie nad własnym życiem i modlitwa, by Bóg uznał cię za godnego uniknięcia tych wydarzeń.

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1448.

P: Jak i dlaczego szatan wszedł w Judasza w Łk 22,3 oraz J 13,2.27?

Odp.: Chociaż mogłoby to odnosić się do opętania Judasza przez demona, niekoniecznie tak jest. Opętanie przez demona często polega na tym, że osoba traci kontrolę lub nie wie, co robi. Nie ma żadnej wzmianki, że Judasz stracił kontrolę lub nie miał pełnej kontroli nad tym, co robił. Zatem „współpraca z demonami” nie zawsze oznacza „opętanie przez demona”.

Skąd zresztą pochodziły pieniądze, które kapłani zapłacili Judaszowi, o czym mowa w Łk 22,5? Pochodziły one ze skarbca świątynnego; innymi słowy, pieniądze, które zostały szczerze ofiarowane Bogu, zostały wykorzystane w innym celu – aby zapłacić za zdradę Jezusa. Szatan nie jest stwórcą; to nie on stworzył te pieniądze. Nie namówił nawet ludzi, by ofiarowali własne pieniądze na zdradę Jezusa. Wystarczyło tylko, że szatan skłonił arcykapłana do wypaczenia celu ofiary, aby służyła ona jego zamierzeniom.

Pytanie: Czy w Łk 22,3 i J 13,2.27 chrześcijanin może znaleźć się pod wpływem demonów?

Odp.: Niestety, tak. Nawet jeśli chrześcijanin nie jest opętany przez demony, może nadal pozostawać pod ich wpływem, jeśli na to pozwoli. Jeśli chrześcijanin zdecyduje się uwierzyć w to, czym kusi go demon, zwróci się ku mrocznym rzeczom dla przyjemności lub pozwoli demonom przejąć kontrolę nad konkretną dziedziną swojego życia, wówczas może, przynajmniej częściowo, znaleźć się pod władzą demona.

P: Co jest nieco niezwykłego w Łk 22,10?

Odp.: To nie jest przypadek, że Jezus mógł przewidzieć, iż to właśnie ten, kto przyniesie wodę, a następnie gospodarz domu, otrzyma polecenie przygotowania pokoju gościnnego i chętnie to uczyni. W rzeczywistości wielu uważa, że gospodarz domu był prawdopodobnie już naśladowcą Jezusa.

Po drugie, w tamtych czasach wielu mężczyzn pracowało jako robotnicy najemni, a to kobiety często nosiły wodę. Mężczyzna niosący wodę nie byłby czymś wyjątkowym, ale nadal byłby rzadkością. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1449) wspomina również, że uczniowie poprosili o pokój gościnny, ale gospodarz dał im coś więcej, niż o co prosili – dużą, umeblowaną salę na piętrze. Mężczyzna ten prawdopodobnie wiedział, kim był Jezus. Ponadto w tym okresie, kiedy przybywała duża liczba gości na Święto Paschy, ludzie prawdopodobnie mieli pokoje do wynajęcia. Więcej informacji można znaleźć w „ ” („Komentarz ewangelicki do Biblii”), str. 835, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” („Komentarz do Biblii: Nowy Testament”), str. 259, oraz „The Tony Evans Bible Commentary” („Komentarz biblijny Tony’ego Evansa”), str. 1007.

Pytanie: W Łk 22:19-21 Jezus spożywał już wiele posiłków z uczniami, więc jakie szczególne znaczenie miał ten posiłek?

Odp.: Zamiast spekulować, zobaczmy, co sam Jezus o tym powiedział.

Ogólne znaczenie

W Łk 22:15 Jezus powiedział, że „gorąco pragnął” (dosłownie: pragnął z pragnieniem) spożyć ten ostatni posiłek ze swoimi uczniami.

W Łk 22,16.18, Mt 26,29 i Mk 14,25 Jezus powiedział, że nie będzie już jadł chleba ani pił z owocu winnego krzewu, aż nadejdzie królestwo Boże, więc miało to znaczenie dla czasów ostatecznych.

Szczególne znaczenie

W Ewangelii św. Jana 13:14-15 Jezus powiedział, że dał im przykład, myjąc stopy swoim uczniom.

W Ewangelii Jana 13:18 Jezus wyraźnie spożywał posiłek z Judaszem, co wypełniło Psalm 41:9.

W Ewangelii Łukasza 22:19 Jezus połamał chleb i powiedział, aby czyniono to na Jego pamiątkę.

Oczywiście Jezus obchodził Paschę tak, jak powinni to czynić przestrzegający tradycji Żydzi, i nauczał tego również swoich uczniów.

Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1450) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 836).

Pytanie: Dlaczego w Ewangelii Łukasza 22:19 chleb i wino nie są fizycznym ciałem Chrystusa?

Odp.: Widzimy, że Jezus miał na myśli, iż chleb i wino symbolicznie reprezentują Jego ciało z dwóch powodów.
Po pierwsze, nie ma ani śladu dowodu na to, że ludzie oddawali cześć chlebowi i winu – ani w Biblii, ani we wczesnym Kościele. Nie wolno nam czcić niczego ani nikogo poza Bogiem. Czcimy Jezusa, ale jeśli chleb i wino nie są Jezusem, nie wolno nam czcić chleba i wina.
Po drugie, gdyby ktoś potraktował tę metaforę tak, jakby chleb i wino były lub stały się Jezusem, to dla zachowania spójności musielibyśmy uznać również inne metafory dotyczące ciała Jezusa za samego Jezusa, na przykład te z 1 Listu do Koryntian 12:27. My (Kościół) jesteśmy Ciałem Chrystusa. Czy uważasz, że ludzie powinni czcić ciebie lub czcić zgromadzenie, do którego należysz? Jeśli żadne z tych dwóch, to dlaczego nie miałbyś czcić chrześcijanina, stworzonego na obraz Boży, bardziej niż chleb i wino, które nie są stworzone na obraz Boży?
Oczywiście nie powinniśmy czcić chrześcijan. Ale czy czczenie innych ludzi i uzasadnianie tego metaforą Chrystusa byłoby gorsze niż czczenie chleba i wina oraz uzasadnianie tego tą samą metaforą?

Więcej informacji znajdziesz w książce „When Critics Ask”, str. 393–394.

Pytanie: Jakie są trzy zdrady opisane w rozdziale Łk 22,24-30?

Odp.: Pierwsza i największa to fakt, że Judasz przyjął pieniądze za zdradę Jezusa. Druga polega na tym, że nawet po spędzeniu ponad trzech lat z Jezusem uczniowie wciąż byli przepełnieni egoistycznymi ambicjami. Trzecia to strach Piotra o własne życie, który przeważył nad jego miłością do Jezusa. Jako chrześcijanie, nawet jeśli nie ulegniemy pierwszej pokusie, musimy uważać, by nie dać się zwieść dwóm pozostałym.

P: W Łk 22:31, w jaki sposób szatan przesiewa kogoś jak pszenicę?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale sugeruje, że szatan osłabia ich opór i siłę duchową, a także spójność ich życia, pozostawiając ich jak plastelinę w swoich rękach i uniemożliwiając im posłuszeństwo Bogu. Greckie słowo oznaczające „ciebie” występuje tu w liczbie mnogiej, a nie pojedynczej. Z jednej strony więc szatan chciał przesiać wszystkich uczniów jak pszenicę. Z drugiej jednak strony Jezus zwracał się wyłącznie do Piotra, który miał utrzymać grupę w jedności. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 1008.

Pytanie: Czy w Łk 22,32 modlitwa Jezusa, aby wiara Szymona Piotra nie ustała, została wysłuchana pozytywnie czy negatywnie?

Odp.: Grecki tekst można przetłumaczyć jako „zawiedzie” lub „zgaśnie”. Modlitwa Jezusa wkrótce została wysłuchana w sensie negatywnym, ponieważ wiara Piotra rzeczywiście na chwilę zawiodła, gdy Piotr trzykrotnie zaparł się Jezusa. Jednak w innym sensie modlitwa Jezusa została ostatecznie wysłuchana w sensie pozytywnym, ponieważ Piotr powrócił. Czasami wierzący całkowicie odchodzi od Pana, ale później powraca. W Łk 22,32 Jezus nie powiedział Piotrowi, co ma zrobić, JEŚLI się nawróci, ale wiedząc to, co wiedział, Jezus powiedział Piotrowi, KIEDY się nawróci. Piotr był tu zbyt pewny siebie, ponieważ miał błędne wyobrażenie o własnej słabości. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1028–1029 oraz w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1008.

Pytanie: Dlaczego w Łk 22,38 Jezus chciał się upewnić, że mają dwa miecze?

Odp.: Istnieje co najmniej pięć różnych interpretacji tego, co Jezus chciał przekazać uczniom.

Prośba spełniona: Jezus chciał, aby wzięli dwa miecze. Wiedział, że będą potrzebowali miecza, ponieważ Jezus miał jeszcze do wykonania cud – uzdrowienie ucha niewolnika, które miało zostać odcięte.

Zganienie: „Wystarczy” oznaczało, że Jezus mówił o mieczach w sensie symbolicznym, a uczniowie traktowali słowa „z mieczem” dosłownie. Jezus powiedział, że wystarczy już tego rodzaju rozmów. Taką interpretację podaje „New Geneva Study Bible” (str. 1649) oraz „Believer’s Bible Commentary” (str. 1452).

Brak zainteresowania: Jezus nie upominał ich ani nie chwalił. Po prostu stwierdził, że dwa miecze wystarczą i nie powinni się już tym przejmować.

Spełniona przepowiednia: Jezus chciał, aby mieli dwa miecze, aby spełniła się przepowiednia, że zostaną zaliczeni do grona przestępców. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 260) omawia trzy inne poglądy, ale preferuje ten.

W książce „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 486–488) dodano, że pokazuje to, jak bardzo różnili się oni od grupy rewolucjonistów zelotów. Wojownicza grupa byłaby znacznie lepiej wyposażona do walki.

Pytanie: Co fragment z Łk 22,40 mówi nam o pokusie?

Odp.: W tej konkretnej sytuacji Jezus powiedział im, by unikali pokusy poprzez modlitwę. Jest to jednak ogólnie dobra rada. Kiedy jesteśmy kuszeni, módlmy się; a jeszcze lepiej – módlmy się z kimś innym.

P: Co dokładnie oznaczał „kielich”, o którego oddalenie, jeśli to możliwe, prosił Jezus w Łk 22,42?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.

Nie jest to odpowiedź: Niektórzy sądzili, że Jezus modlił się, by nie uciec ani nie wezwać aniołów na ratunek, co oznaczałoby niepowodzenie Jego misji umierania na krzyżu. Inni spekulowali, że Jezus prosił, by nie umrzeć z wyczerpania, zanim dotrze do krzyża.

Odpowiedź: Świadomy zarówno zbliżającego się bólu fizycznego, jak i – co gorsza – zbliżającego się rozłąki z Ojcem, Jezus pytał, czy istnieje jakakolwiek inna droga, która spełniłaby warunki zbawienia. To, że Jezus o to prosił, było w porządku, ale pojawienie się strażników, gdy jeszcze się modlił, wskazuje, że Ojciec odpowiedział na prośbę Jezusa „nie”.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1032.

Pytanie: Co jest istotnego w przypadku strażników świątynnych w Łk 22,50-52?

Odp.: Są to żydowscy strażnicy świątynni, którzy aresztowali Jezusa, a nie rzymscy strażnicy. Strażnicy świątynni mieli obowiązek utrzymywania porządku w świątyni Bożej, ale w tym przypadku wyszli daleko poza teren świątyni, by zostać wykorzystani przez szatana do utrzymania porządku. Czasami szatan nie powstrzymuje kogoś przed wykonywaniem swojej pracy; osoba ta po prostu kontynuuje swoje obowiązki, ale zostaje wykorzystana do celów szatana i demonów.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 623–624.

Pytanie: Co wynika z fragmentu Łk 22,54–60 na temat zaparcia się Piotra?

Odp.: Piotr jest jedynym wspomnianym uczniem, który w ogóle miał odwagę podążać za Jezusem. Piotr był odważny, ale jego odwaga zniknęła, gdy służąca zaskoczyła go pytaniem, czy jest naśladowcą Jezusa. Piotr nie zaparł się Jezusa dlatego, że stracił miłość do Niego; raczej strach Piotra o własne życie i zwątpienie w Bożą ochronę były w tej chwili większe niż jego miłość. Gdyby Jezus został wydany kapłanom zamiast być chroniony, Piotr mógłby się zastanawiać, jaka ochrona czekałaby na niego samego. Jednak Piotr najwyraźniej dobrze wyciągnął z tego wnioski. W Dziejach Apostolskich 4:3-21, a także w Dziejach Apostolskich 5:18-33 Piotr nie martwił się o życie bez Bożej ochrony. Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1035; „New International Bible Commentary”, str. 1224; „The Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 628 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1008–1009.

Pytanie: Co w zaparciu się Piotra opisanym w Łk 22:57–60 jest tak nieudolne?

Odp.: Piotr nie tylko zaparł się, że jest uczniem; zaparł się, że w ogóle wie, kim był Jezus. Biorąc pod uwagę, że Jezus nauczał w Galilei i Judei przez około trzy lata, że przybył do Jerozolimy w ramach triumfalnego wjazdu, że nauczał w świątyni przez prawie tydzień oraz że wygnał handlarzy, zastanawiam się, jaki procent Żydów w Jerozolimie, mówiących z galilejskim akcentem, mógłby twierdzić, że nigdy w ogóle nie słyszał o swoim rodaku z Galilei, Jezusie? Piotr nie tylko zaparł się Jezusa, ale nawet nie zrobił tego zbyt dobrze!

Pytanie: Czy w Łk 22,64 zasłonięto Jezusowi oczy, czy nie?

Odp.: Zasłonięto Jezusowi oczy na część czasu, kiedy bawili się z Nim. Nie jest napisane, że Jezus miał zasłonięte oczy przez cały czas. Z pewnością nie chciało się bawić z rzymskimi żołnierzami.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc w Łk 22,70; 23,3: „Ty sam twierdzisz, że jestem”?

Odp.: Było to wyrażenie silnego potwierdzenia tego, co zostało powiedziane. Biblia NIV słusznie tłumaczy to jako: „Masz rację, mówiąc: Jestem”.

Zwoje znad Morza Martwego rzucają dodatkowe światło na to pytanie zadane Jezusowi. Jednym z przekonań sekty z Qumran było to, że Mesjasz będzie dokonywał cudów i uzdrowień, ale osobiście zabije cesarza rzymskiego. Zakopanie wszystkich poległych w wyniku militarnych zwycięstw Mesjasza zajęłoby lata. Tak więc, jak pisze „Christian News” (23.11.1998 r.): „Wiemy więc teraz, że kiedy Kajfasz prowadził proces Jezusa, musiał jedynie skłonić Jezusa do przyznania się, że jest Mesjaszem. Ponieważ Jezus, który dokonał przepowiedzianych cudów, przyznał się do tego, uznano go za winnego zdrady wobec cesarza”.

Pytanie: Skoro w Łk 23,2 głównym celem procesu przed Sanhedrynem było znalezienie zarzutów, które można by przedstawić Piłatowi, to jakie były zarzuty wobec Jezusa i jak poważne mogłyby one być?

Odp.: Rada żydowska nie miała uprawnień do skazywania nikogo na śmierć, więc przekazała Jezusa najwyższej władzy rzymskiej w kraju: Poncjuszowi Piłatowi. Kiedy Sanhedryn przekazał Jezusa Piłatowi wraz z zarzutami, było to oficjalne odrzucenie Jezusa przez władze żydowskie. Były trzy zarzuty.

Podważanie autorytetu narodu żydowskiego prawdopodobnie nie byłoby zbyt poważnym zarzutem w oczach Piłata, choć mógłby on udawać, że mu na tym zależy.

Zakaz płacenia rzymskich podatków byłby poważnym zarzutem, a taka nielojalność zasługiwałaby na śmierć. Władze żydowskie wiedziałyby, że ten zarzut jest kłamstwem.

Nazywanie siebie Mesjaszem, królem. To już bardziej skomplikowana sprawa. Piłat nie przejmowałby się, gdyby ktoś posługiwał się jakimś mało znanym terminem religijnym, ale żydowscy starsi dodali, że oznaczałoby to „króla”. Oczywiście nazywanie siebie królem miałoby ogromne znaczenie; nie było mowy, by namiestnik mógł zignorować potencjalny bunt samozwańczego króla. Piłat zaczął więc od tego ostatniego zarzutu.

Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1039–1040; „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 837; „New International Bible Commentary”, str. 1224; „Believer’s Bible Commentary”, str. 1453–1454; „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 262 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1010.

Pytanie: Dlaczego w Łk 23,4 Piłat był skłonny uwolnić Jezusa po tym, jak ten stwierdził, że jest królem?

Odp.: Musimy pamiętać, że ewangelie nigdy nie twierdzą, iż są dosłownym zapisem całej rozmowy. Chociaż nie jest to wspomniane w Ewangelii Łukasza, po omówieniu tej sprawy – jak pokazuje Ewangelia Jana 18:33–38a – Piłat wiedział, że Jezus nie twierdził, iż jest politycznym królem tego świata, i że Jezus nie chciałby, aby Jego naśladowcy walczyli. Piłat nie miał więc wówczas żadnych zastrzeżeń wobec Jezusa. Pamiętajmy, że Piłat miał doświadczenie w radzeniu sobie z prawdziwymi buntownikami, ale wiedział, że Jezus nie był jednym z nich. Jednak, jak zobaczymy kilka wersetów dalej, prawidłowe orzeczenie o niewinności lub winie danego człowieka nie było dla Piłata sprawą nadrzędną. Bardziej zależało mu na utrzymaniu porządku niż na sprawiedliwości.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1040, „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1011 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1454.

Pytanie: Dlaczego dokładnie, jak podano w Łk 23,6-8, Poncjusz Piłat wysłał Jezusa do Heroda Antypasa?

Odp.: Pozornym powodem było to, że Jezus mieszkał na terenie podlegającym jurysdykcji Heroda. Pilat mógł jednak to zignorować. Prawdziwym powodem była jedna lub więcej z trzech rzeczy.

Piłat nie chciał zajmować się Jezusem. Skoro miał pretekst, by przekazać Go Herodowi, niech Herod się tym zajmie. A może Piłat dostrzegł okazję do rozłożenia odpowiedzialności za to, co mogło się wydarzyć.

Piłat chciał dowiedzieć się więcej: ponieważ Herod znał żydowskie zwyczaje znacznie lepiej niż Piłat, ten ostatni chciał usłyszeć od eksperta w tej dziedzinie, na ile poważne było to twierdzenie o mesjaszu.

Piłat chciał wyświadczyć Herodowi przysługę. Piłat i Herod nie utrzymywali dobrych stosunków i być może Piłat pomyślał, że jeśli w ten nieznaczny sposób ustąpi Herodowi i zaspokoi jego ciekawość, może to poprawić ich relacje.

Jednak w Ewangelii Łukasza 23:4 Piłat nie znalazł w Jezusie żadnej winy, a zarówno Herod Antypas, jak i Piłat nie znaleźli w Jezusie żadnej winy w Ewangelii Łukasza 23:14-15.

Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” na stronie 837.

Pytanie: Dlaczego w Łk 23,16 Piłat powiedział, że ukarze/chłostnie Jezusa, a następnie go wypuści, skoro uważał Jezusa za niewinnego?

Odp.: Po pierwsze, greckie słowo oznaczające tutaj „ukarać/chłostać”, paideusas, różni się od słowa określającego faktyczne biczowanie, phragellosas, któremu Jezus został później poddany (Mt 27,26 i Mk 15,15).

Pilat zamierzał uwolnić Jezusa po nałożeniu na Niego lekkiej kary. Być może chciał ostrzec Jezusa, by „zachował spokój”, tak aby przywódcy żydowscy mogli przekonać się, że Jezus rzeczywiście poniósł jakąś karę. Ponadto Pilat mógł nie być zadowolony z tego, że Jezus zachowywał się w sposób, który w pierwszej kolejności tak bardzo rozgniewał przywódców żydowskich. Wreszcie, w Ewangelii Mateusza 27:19 wspomniano, że żona Piłata ostrzegła go, by nie czynił Jezusowi nic złego, ponieważ wiele wycierpiała w związku z tym we śnie. Piłat dostrzegł więc, jak mógłby znaleźć w tej całej sytuacji „złoty środek”. Jednak zamysł Piłata nie miał się zrealizować. Jak ujął to Helmut Gollwitzer: „Piłat ma władzę, ale nie ma wolności”.

Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1040–1041; „Believer’s Bible Commentary”, str. 1454; „New International Bible Commentary”, str. 1225; „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 837 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1010.

Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc w Łk 23,31 w kontekście drzewa figowego: „Jeśli bowiem ludzie tak postępują, gdy drzewo jest zielone, co się stanie, gdy będzie suche?”

Odp.: Zielone drewno nie pali się dobrze, a niewinni ludzie nie powinni być skazywani na śmierć. Jeśli jednak (niewinne) zielone drewno zostanie spalone – mówiąc metaforycznie – co stanie się z suchym drewnem i winnymi ludźmi? Jeśli ludzie postępują w ten sposób w obecności Jezusa, nawet po tym, jak widzieli Jego cuda, o ileż bardziej odrzucą Boga, gdy Jezusa nie będzie fizycznie obok nich i nie będą widzieć cudów? Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1225) oraz w „Believer's Bible Commentary” (str. 1455).

Pytanie: Czy w Łk 23,33 miejsce ukrzyżowania Jezusa nazywało się Kalwarią, czy też Golgotą, jak podaje Mt 27,33?

Odp.: Oba, ponieważ ludzie posługiwali się wieloma językami. Nazwa „Kalwaria” pochodzi od łacińskiego terminu oznaczającego czaszkę, a „Golgota” – z języka aramejskiego. Tak samo podają „New International Bible Commentary”, str. 1225, oraz „Asimov’s Guide to the Bible”, str. 893.

P: Co jest interesującego w wersetach z Ewangelii Łukasza 23:33-49?

Odp.: Ludzie mieli tak wiele bardzo różnych reakcji na to jedno wydarzenie. Żołnierze byli zbyt zajęci grą w kości, by zwracać większą uwagę na Jezusa. Kobiety płakały, Jezus umierał w agonii, a większość przywódców żydowskich cieszyła się. Jeden z złoczyńców na krzyżu szydził z Jezusa, a drugi w Niego uwierzył. Setnik, wcześniej obojętny wobec Jezusa, zmienił nastawienie i teraz jest pełen podziwu. Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1225) oraz w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 837–838).

Pytanie: Czy zgodnie z Łk 23,40–43 ludzie, którzy przez całe życie odrzucali Boga, a w ostatniej chwili życia przyjęli Jezusa, mogą mimo to trafić do nieba?

Odp.: Zarówno tak, jak i nie.

Tak: Jeśli ktoś w chwili śmierci dojdzie do prawdziwej wiary w Chrystusa, to podobnie jak złoczyńca na krzyżu z Łk 23,40–43, pójdzie do nieba. Być może nie otrzyma wszystkich nagród, o których wspomina Paweł w 1 Kor 3,11–15, ale z pewnością znajdzie się w niebie.

Nie: Jeśli ktoś jedynie wypowiada te słowa, niczym rodzaj ubezpieczenia od pożaru, nie powierzając naprawdę swojej duszy Chrystusowi, to – jak wspomina R.C. Sproul w książce „Now That’s a Good Question” (str. 113-115) – osoba ta jedynie „wyznaje wiarę”, a nie „posiada wiarę”.

Pytanie: Co jest paradoksalnego w sytuacji złoczyńcy po prawej stronie Jezusa, opisanej w Ewangelii Łukasza 23:40-43?

Odp.: Chociaż niektórzy widzieli, jak Jezus wskrzeszał umarłych, nadal nie wierzyli. Złodziej widział, jak Jezus został skazany na śmierć, a mimo to uwierzył. Po tym, jak Jezus wskrzesił Łazarza, Sanhedryn zareagował, knując spisek, jak zabić Jezusa. Nawet dzisiaj, gdybyś potrafił dokonywać tylu cudów, ile dokonał Jezus, dla niektórych tylko wzmocniłoby to ich sprzeciw wobec Ewangelii.

Pytanie: Czego uczy nas złoczyńca na krzyżu w Łk 23,40–43 na temat chrztu wodnego?

Odp.: W odpowiedzi należy uwzględnić dwie kwestie.

1. Pewien chrześcijanin z Kościoła Chrystusowego powiedział mi, że ponieważ nauczają oni, iż aby zostać zbawionym, trzeba przyjąć chrzest wodny, opowieść o złoczyńcy na krzyżu, który znalazł się z Jezusem w raju, długo go niepokoiła. Doszedł jednak do wniosku, że skoro złoczyńca nie miał możliwości przyjęcia chrztu, Bóg z pewnością rozumie sytuację ludzi.

Jego wniosek jest całkowicie słuszny. Bóg nie ma żadnych ograniczeń, by zbawić kogoś, kto nie został ochrzczony wodą. Chociaż chrzest wodny jest czymś, co każdy posłuszny chrześcijanin czyni, jeśli tylko ma taką możliwość, Bóg nie jest ograniczony naszymi okolicznościami.

2. Drugim poglądem, o którym usłyszałem publicznie podczas debaty z przedstawicielem Kościoła Chrystusowego, jest to, że złoczyńca po prawej stronie musiał być wcześniej wyznawcą Jezusa lub Jana Chrzciciela i został ochrzczony przed znalezieniem się na krzyżu.

3. Trzeci pogląd Kościoła Chrystusowego głosi, że złoczyńca na krzyżu zmarł przed zmartwychwstaniem Chrystusa, a chrzest jest niezbędny dopiero po zmartwychwstaniu. Oczywiście w takim razie fragment z Ewangelii św. Jana 3:5: „Jeśli ktoś nie narodzi się z wody i z Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego”, był nauczany jako prawdziwy również przed zmartwychwstaniem.

Jest to pogląd, który ogranicza moc Boga. Wyobraźmy sobie, że skazany przestępca przebywający w więzieniu w kraju niechrześcijańskim doszedł do prawdziwej wiary w Chrystusa, a strażnicy nie pozwoliliby mu przyjąć chrztu wodnego przed egzekucją. Czy działania strażników „uniemożliwiłyby” Wszechmogącemu Bogu sprowadzenie do nieba osoby, która prawdziwie wierzy w Chrystusa?

Co więcej, około 400 r. n.e., w czasach Ambrożego, Augustyna i Prospera z Akwitanii, powszechna stała się opinia, że ochrzczone niemowlęta, które umierają, idą do nieba, a nieochrzczone niemowlęta, które umierają, idą do piekła. „Przypadkowo” chrzest niemowląt stał się bardzo popularny. Przez większość historii, aż do czasów anabaptystów w okresie Reformacji, chrześcijanie niemal powszechnie praktykowali chrzest niemowląt. Czy każdy chrześcijanin od 400 r. n.e. do około 1514 r. n.e. trafi do piekła z powodu niemożności lub niechęci Boga do ich zbawienia?

Pytanie: Jak w Łk 23,43 Jezus mógł powiedzieć złoczyńcy po swojej prawej stronie, że jeszcze dzisiaj znajdzie się w raju, skoro Jezus zmartwychwstał dopiero trzeciego dnia?

Odp.: Jezus udał się do raju i głosił duchom uwięzionym natychmiast po swojej śmierci, a przed zmartwychwstaniem. Ciekawe jest to, że Jezus NIE powiedział złoczyńcy: „Dzisiaj będziesz ze mną w niebie”, ale: „Dzisiaj będziesz ze mną w raju”.

Pytanie: Czy w Łk 23:43 ten werset brzmi „Zaprawdę, powiadam ci dzisiaj”, jak twierdzą Świadkowie Jehowy, czy też „Zaprawdę, powiadam ci: dzisiaj”?

Odp.: Nie. Nie ma dowodów na to, że greckojęzyczni chrześcijanie rozumieli, iż „dzisiaj” odnosiło się do momentu, w którym Jezus to mówił, a nie do momentu, w którym słowa te miały się wypełnić. W książce „When Cultists Ask” (str. 152) napisano, że spośród 74 wystąpień wyrażenia „zaprawdę powiadam wam” jest to jedyne miejsce, w którym słowo „dzisiaj” występuje w połączeniu z tym zwrotem. Kiedy współczesna grupa ludzi przedstawia nowatorską interpretację starożytnej gramatyki greckiej, powinny istnieć dowody na to, że przynajmniej niektórzy pierwsi chrześcijanie rozumieli to w ten sposób.

Pytanie: Czym dokładnie jest raj w Łk 23,43?

Odp.: Skoro złoczyńca po prawej stronie Jezusa miał tego dnia przebywać z Nim w raju, to raj jest miejscem, do którego Jezus udał się tego dnia. Przed narodzinami Jezusa Żydzi rozumieli, że grób, Szeol, był podzielony na dwie części: „więzienie” dla niesprawiedliwych i „raj” dla sprawiedliwych. Skoro Jezus użył tego terminu bez żadnych zastrzeżeń, zasadniczo nie zaprzeczył tej doktrynie. Paweł odwiedził Trzecie Niebo, czyli raj, w 2 Liście do Koryntian 12:2,4.

Żydowskie odniesienie do dwóch części Szeolu znajduje się w 1 Księdze Henocha 22:1-4. Po sądzie niesprawiedliwi mieli na zawsze cierpieć ból i plagi. Inne żydowskie odniesienia do wiecznej kary dla niegodziwych to:

„Wniebowzięcie Mojżesza” 10:10

2 Księga Ezdrasza 7:36 – kiedy synowie Machabeuszy byli paleni na śmierć, powiedzieli: „My będziemy płonąć tylko przez krótką chwilę, ale wy będziecie płonąć przez całą wieczność”.

Księga Judyty 16:17: „Ogień i robaki zsyła na ich ciało; będą płakać z bólu na wieki”.

Psalmy Salomona 3:13. 4 Księga Machabejska w LXX używa tego terminu w odniesieniu do hebrajskich słów takich jak „asam”, oznaczających zadośćuczynienie za winę. W Septuagincie termin ten występuje w 1 Księdze Samuela 6:3, f. 8, 17 j jako ofiara przebłagalna. W Księdze Ezechiela 16:52, 42 tłumaczy się go jako „wstyd”, „hańba”; 32:24, 30, a także jako przyczynę grzechu i nieszczęścia w Księdze Ezechiela 3:20 i 7:19. Księga Ezechiela 16:52, 52 oraz 32:24, 40 przedstawiają kary Boże. Księga Mądrości 3:1 mówi, że sprawiedliwi nie doświadczają żadnego „basanos”.

W 2 Księdze Machabejskiej 7:13 oraz często w 4 Księdze Machabejskiej rzeczownik i czasownik są używane w odniesieniu do tortur męczenników żydowskich. Termin ten odnosi się do tortur męczenników chrześcijańskich w 1 Liście Klemensa 6:1,15, 2 Liście Klemensa 17:7, „Historii Kościoła” Euzebiusza 5, 1, 20 i 24 oraz „Męczeństwie Polikarpa” 2,3.

Więcej informacji można znaleźć w „Encyklopedii trudności biblijnych” (s. 367–368) oraz w „Trudnych powiedzeniach Biblii” (s. 488–489).

Pytanie: Kiedy w Łk 23,44 była szósta godzina?

Odp.: Dzień żydowski zaczynał się około godziny 6:00 rano, więc szósta godzina przypadałaby mniej więcej w południe. Tak samo podają: „NIV Study Bible” (str. 1587), „NET Bible”, „The New Geneva Study Bible” (str. 1652) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 262). Nie mogło to być zaćmienie Słońca, ponieważ zgodnie z „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 641, Pascha miała miejsce podczas pełni księżyca.

Pytanie: Dlaczego w Łk 24,4 Łukasz nazwał tych dwóch mężczyzn, a nie aniołami?

Odp.: Łukasz opisuje wydarzenia tak, jak się jawiły, a oni wyglądali jakby byli ludźmi. Jednak sam Łukasz rozumiał, że byli to aniołowie, ponieważ tak ich nazywa w Łk 24,23. Ponadto nawet w Łk 24,4 mężczyźni mieli lśniące szaty (tj. ubrania, a nie zbroje), co wskazuje na strój anielski. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1048 oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 643–644.

Pytanie: W Łk 24,5 i następnych wersetach – w jaki sposób ludzie dzisiaj szukają żywych wśród umarłych?

Odp.: Tak jak kobiety szukały zmartwychwstałego Zbawiciela w niewłaściwym miejscu, tak dzisiaj ludzie mogą zwracać się ku temu, co martwe, próbując znaleźć życie. Z jednej strony mogą dosłownie zajmować się okultyzmem, na przykład uczestniczyć w seansach spirytystycznych lub prosić medium o kontakt ze zmarłymi, choć wierzący nie powinni tego robić. W sensie metaforycznym mogą szukać życia w martwych instytucjach, liberalnych kościołach i fałszywych religiach. Mogą szukać życia w swojej organizacji, tradycjach, zmarłych świętych lub bohaterach, albo w prawach. Jednak życie pochodzi wyłącznie od Jezusa. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 1013.

Pytanie: Gdzie znajdowała się wioska Emaus, o której mowa w Łk 24,13?

O: Emaus było niewielką miejscowością i nie mamy co do tego całkowitej pewności. Łukasz podaje, że odległość wynosiła sześćdziesiąt stadiów, czyli około siedmiu mil. Ponieważ jednak znajdowało się ono w niewielkiej odległości od Jerozolimy, istnieją trzy możliwe lokalizacje. Abu-Ghosh leży około dziewięciu mil stąd, El-Qubeibeh – około siedmiu mil. Motza-Illit znajduje się zaledwie trzy i pół mili stąd, ale droga w obie strony wyniosłaby siedem mil. Józef Flawiusz wspomina o tym miejscu jako o Emaus ( ), a Talmud jako o Motza. Semickie słowo „Ha-Motza” jest podobne do „Emaus”. Później stał tam kościół bizantyjski.

Istnieje jeszcze jedna miejscowość, Imwas, zwana również Nikopolis, która istniała w tamtych czasach, ale znajdowała się w odległości 160 stadiów, czyli około 15 mil. Manuskrypt Sinaiticus i niektóre inne podają odległość 160 stadiów.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 1055.

Pytanie: Jak fragment z Ewangelii Łukasza 24:13-35 odnosi się do nas dzisiaj?

Odp.: Ci wierzący nie rozpoznali Jezusa, mimo że szedł obok nich. Dzisiaj być może jesteś na swojej własnej drodze do Emaus. Nie widzisz jeszcze Jezusa, choć On idzie tuż obok ciebie. Czasami to, czego Bóg od ciebie oczekuje, jest na widoku, tyle że ty tego nie dostrzegasz.

Chociaż możliwe jest, że Bóg w nadnaturalny sposób powstrzymał ich przed rozpoznaniem Jezusa, bardziej prawdopodobne jest, że nie rozpoznali Go z bardziej przyziemnych powodów. Poza tym, że być może miał na sobie inne ubranie, widzieli, że Jezus nie żyje, nie spodziewali się, że Jezus będzie żywy, i nie dostrzegli tego, czego nie szukali. Wiedzieli, co powiedziały im kobiety i inni, a ich serca płonęły w nich, gdy szli z Tym, którego kochali, ale nie mieli wystarczającej wiary i zbyt wolno uwierzyli, że Bóg mógł wskrzesić Jezusa. Nawet gdy posiadamy wiedzę i miłość, nasze życie z Panem może nadal nie układać się tak, jak powinno, jeśli brakuje nam wiary.

Pytanie: W jaki sposób w Łk 24,16 uniemożliwiono uczniom rozpoznanie Jezusa?

Odp.: W sposób nadprzyrodzony Bóg mógł z łatwością uniemożliwić im rozpoznanie Go, tak jak mężczyźni u drzwi Lota nie mogli znaleźć zwykłych drzwi w Księdze Rodzaju 19:11. Z naturalnego punktu widzenia, gdyby ktoś nosił coś podobnego do szaty beduińskiej, chroniącej przed słońcem i pyłem, mieliby niewielką szansę dostrzec jego twarz. Być może byli też zbyt pogrążeni w żałobie, by naprawdę tak uważnie obserwować ludzi. Nie wierzyli, że Jezus pokona śmierć, więc nawet gdyby uznali, że ten człowiek wygląda jak Jezus, odrzuciliby tę myśl z powodu swojej niewiary. Wreszcie z pewnością nie szukali Jezusa, ponieważ wiedzieli, że Jezus został zabity. W „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 646, nie dostrzega się żadnej potrzeby podawania nadprzyrodzonego powodu, dla którego nie rozpoznali Jezusa. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 1013, 1014.

Pytanie: W Łk 24,19-21 dwaj uczniowie opowiadali, jak pokładali całą swoją nadzieję w Jezusie, a ich nadzieje i marzenia zostały całkowicie zniweczone. Jak zareagowałeś lub jak zareagowałbyś, gdyby Bóg pozwolił, by twoje nadzieje i marzenia zostały zniweczone?

Odp.: Naszym celem jest podobać się Bogu, a nie realizować własne ambicje. Powinniśmy być głęboko zainteresowani tym, co Bóg czyni, i tym, jak możemy w tym uczestniczyć. Z drugiej strony powinniśmy wykazywać mniejsze zainteresowanie sprawami, w których Bóg nie bierze udziału. Czasami rezygnacja z tego, co wydaje się zaspokajać twoje ambicje, może być bolesna, ale powinniśmy zdać sobie sprawę, że Bóg ma coś lepszego. Chrześcijanie, właściwie rozumiani, powinni być bardzo ambitni. Powinniśmy jednak być ambitni zgodnie z Jego ambicjami, dla Jego królestwa, a nie dla naszych własnych ambicji.

Pytanie: W Łk 24,30-31 gość, Jezus, stał się gospodarzem. W jaki sposób Jezus może przejść od roli gościa do roli gospodarza w naszym życiu?

Odp.: Wiele osób jest przychylnych chrześcijaństwu i Jezusowi. Inni chcą słuchać tego, czego On nauczał, i być może stosować się do niektórych Jego nauk, odrzucając inne. Czy jednak pozwolisz Jezusowi stać się Panem swojego życia, odwracając się od tego, co wydaje się obiecujące lub przyjemne, ponieważ On tak mówi – czy to w spisanym Słowie Bożym, czy też po modlitwie – i podążając za tym, czego On pragnie?

Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1458 oraz w „New International Bible Commentary” na str. 1226–1227.

Pytanie: W jaki sposób ciało i krew Jezusa różniły się przed zmartwychwstaniem i po nim, jak opisano w Łk 24,39?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale możemy wysnuć kilka hipotez. Po zmartwychwstaniu Jezus nie podlegał już bólowi, śmierci ani żadnemu zagrożeniu dla swojego ciała. Niewątpliwie w swoim uwielbionym ciele mógł On dokonywać więcej niż wtedy, gdy było to zwykłe ludzkie ciało. Jezus w swoim ciele mógł przechodzić przez drzwi i ściany, ale mógł też przybierać postać materialną, by można Go było spożywać i dotykać. Więcej szczegółowych omówień można znaleźć w książkach „When Cultists Ask” (str. 154–157) oraz „When Critics Ask” (str. 395–399).

Pytanie: Co oznacza fragment z Ewangelii Łukasza 24:39–43 dla Świadków Jehowy i członków Kościoła Zjednoczenia pastora Moona?

Odp.: Ten werset stanowi dla nich prawdziwy problem, ponieważ obie grupy nauczają, że Jezus został „wskrzeszony duchowo”, co oznacza, że Jego fizyczne ciało nadal znajdowało się w grobie. Albo

1. Jezus kłamał i nie miał tutaj fizycznego ciała.

2. Ponieważ uczniowie powoli wierzyli, Jezus tymczasowo stworzył fizyczne ciało i przedstawił je jako swoje (słyszałem tę teorię od Świadka Jehowy). Innymi słowy, Jezus fałszywie przedstawił się swoim uczniom. Jeśli ktoś to akceptuje, nie powinien traktować zbyt poważnie twierdzenia, że chrześcijanie fałszywie przedstawiają Jezusa jako fizycznie zmartwychwstałego, ponieważ Jezus również to fałszywie przedstawił.

3. Jezus mówił prawdę. Jezus to powiedział, ponieważ naprawdę fizycznie powstał z martwych.

Jeśli chodzi o mnie, wierzę, że Jezus mówił prawdę. Zobacz książkę „When Cultists Ask” (str. 152–154), gdzie znajdziesz inną, ale uzupełniającą tę odpowiedź.

Pytanie: Co oznacza fragment z Ewangelii Łukasza 24:39–43 dla fałszywej religii, jaką jest Nauka Chrześcijańska?

Odp.: Wyznawcy Chrześcijańskiej Nauki wierzą, że Jezus nie zmartwychwstał fizycznie. Zgodnie z książką „When Cultists Ask”, str. 157–158, Mary Baker Eddy, założycielka Chrześcijańskiej Nauki, twierdzi, że Jezus „po prostu dostosowywał się do niedojrzałych poglądów swoich uczniów (Eddy, 593)”.

Eddy twierdzi, że Jezus rażąco oszukał uczniów. Skoro uczniowie nauczali, że Jezus zmartwychwstał fizycznie, to rzekome oszustwo Jezusa wprowadzało w błąd świat zachodni przez prawie 2000 lat. Co więcej, jeśli Jezus po prostu dostosowywał się do niedojrzałych poglądów, to dlaczego, gdy Tomasz nie wierzył, że Jezus zmartwychwstał fizycznie, Jezus rzekomo oszukał Tomasza, aby ten zmienił swój pogląd z „bardziej oświeconego” na „bardziej niedojrzały”?

Pytanie: Czy w świetle Łk 24,41-43 i Dz 10,10-16 chrześcijanin może być wegetarianinem?

Odp.: Tak, to w porządku. Jednak twierdzenie, że spożywanie mięsa jest moralnie złe, nie jest zgodne z chrześcijaństwem. Jezus jadł rybę w Łk 24:41-43, a Piotr otrzymał polecenie, by zabić i zjeść zwierzę w Dz 10:10-16. Oczywiście spożywanie ryby pokazuje, że Jezus mógł jeść, a zatem posiadał fizyczne, uwielbione ciało. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” na stronie 1018.

P: W jaki sposób pisma Mojżesza w Ewangelii Łukasza 24:44 mówiły o Jezusie?

Odp.: Przyjrzyjmy się najpierw głównym zasadom, następnie konkretnym proroctwom, a na koniec symbolice zawartej w Torze, czyli pierwszych pięciu księgach Biblii.

Kluczowe zasady: Nie da się czytać Tory bez zwrócenia uwagi na częstotliwość i znaczenie ofiar. Bóg kazał im praktykować tę koncepcję przez 1400 lat, aż stała się ona tak integralną częścią ich kultury, że kiedy Jan nazwał Jezusa „Baranem Bożym”, wszyscy wiedzieli, do czego Jan się odnosił.

Konkretne proroctwa:

W Księdze Rodzaju 3:15 jest napisane, że potomstwo (w liczbie pojedynczej) kobiety zmiażdży głowę szatana.

W Księdze Rodzaju 49:10 czytamy, że berło nie odejdzie od Judy, dopóki nie przyjdzie „Szilo”. Oznacza to, że nie utracą oni prawa do sprawowania władzy, dopóki nie przyjdzie Chrystus. Aby zapoznać się z uzasadnieniem tego stwierdzenia, zobacz omówienie Księgi Rodzaju 49:10.

W Księdze Powtórzonego Prawa 18:15-19 napisano, że po Mojżeszu pojawi się ktoś spośród Żydów i że muszą Go słuchać.

Symbolika: Istnieje wiele fragmentów, które zawierają symbolikę i zapowiadają przyjście Chrystusa, ale nie są to konkretne proroctwa.

Miedziany wąż (J 3,14; Lb 21,8-9)

Pytanie: Gdzie w Starym Testamencie, o którym mowa w Łk 24:46, napisano, że Mesjasz musi cierpieć, umrzeć i trzeciego dnia powstać z martwych?

Odp.: Niektóre z wersetów, które mówią, że Mesjasz będzie cierpiał i umrze, to: Księga Daniela 9:26; Księga Izajasza 53:1-12 oraz Księga Zachariasza 12:10 (opłakiwanie tego, którego przebili). Wcześniej, w Ewangelii Mateusza 12:40-41, Jezus nauczał, że pobyt Jonasza w brzuchu ryby był zapowiedzią tego, co miało się stać z Nim samym.

P: Czy w Łk 24,50-51 Jezus wstąpił do nieba z Betanii, czy też z Góry Oliwnej, jak podaje Dz 1,9-11?

Odp.: W obu miejscach. Betania leżała na południowo-wschodnim zboczu Góry Oliwnej, około jednej mili od jej szczytu. Książka „When Critics Ask” (str. 401) sugeruje również, że uczniowie mogli stać wraz z Jezusem na szczycie Góry, a Jezus wniebowstąpił na wschód (od Jerozolimy) nad Betanią. Więcej informacji można znaleźć w książkach „Bible Difficulties & Seeming Contradictions”, str. 200, „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 651 oraz „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 839.

Pytanie: Czy w Łk 24,53 należy dodać fragment J 7,53–8,11 na końcu Ewangelii Łukasza?

Odp.: Nie. Jedynym rękopisem, który według Alanda i innych (wydanie trzecie) zawierał ten fragment, był rękopis nr 1333, sporządzony w XI wieku. Co więcej, fragment ten został dodany do tego rękopisu jako poprawka, najwyraźniej inną ręką.

Pytanie: Dlaczego Ewangelia Łukasza powinna znajdować się w Biblii?

Odp.: Są dwa powody, a także trzeci, który sprawia, że pierwsze dwa wydają się mniej istotne.

1. Łukasz jest uważany za jednego z najdokładniejszych starożytnych historyków.

2. Ponieważ Łukasz przekazuje dokładny zapis słów Jezusa, chcielibyśmy zapoznać się z wypowiedziami i czynami Mesjasza.

3. Paweł i pisarze wczesnego Kościoła uznali ją za Słowo Boże. Jak wskazuje książka „The Complete Book of Bible Answers” (str. 27–28), w 1 Liście do Tymoteusza 5:18 Paweł zacytował fragmenty z Księgi Powtórzonego Prawa [Pwt 25:4] i Ewangelii Łukasza [Łk 10:7], nazywając je obie Pismem Świętym. 1 List do Tymoteusza został napisany w 63 r. n.e., zaledwie trzy lata po Ewangelii Łukasza, a mimo to Ewangelia Łukasza nadal jest nazywana Pismem Świętym na tym samym poziomie co Księga Powtórzonego Prawa.

Pytanie: Jakie dowody w Ewangelii Łukasza wskazują, że to właśnie Łukasz napisał Ewangelię noszącą jego imię?

Odp.: Wczesny Kościół powszechnie uznawał Łukasza, towarzysza Pawła, za autora Ewangelii Łukasza.

Ireneusz w dziele „Przeciw herezjom”, str. 439, rozdział 14, wersety 1 i 3 (napisanym w latach 182–188 n.e.) cytuje Łk 1,2 i wspomina, że autorem jest Łukasz.

Tertulian (198–220 r. n.e.) w dziele „Przeciw Marcionowi”, księga 4, rozdział 2, stwierdza, że „Testament Ewangeliczny ma za autorów apostołów”. W tym samym rozdziale Tertulian uznaje, że Łukasz nie był „apostołem”, ale „człowiekiem apostolskim”, ponieważ towarzyszył Pawłowi. Ogólną wiarygodność Ewangelii Łukasza omówiono w trzech kolejnych pytaniach.

Cyprian, biskup Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.), cytuje fragment z Ewangelii Łukasza, podając, że pochodzi on od Łukasza, w Traktacie 12, księga trzecia, 116.

P: Kiedy powstała Ewangelia Łukasza?

Odp.: Wiemy na pewno, że została napisana po 33 r. n.e., przed Dziejami Apostolskimi i prawdopodobnie przed 70 r. n.e.

Poglądy różnych autorów

W „NIV Study Bible” (str. 1533) podano, że dwa najczęściej proponowane okresy to lata 59–63 n.e. oraz lata 70. lub 80.

W „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 199) stwierdza się, że skoro Dzieje Apostolskie zostały napisane za życia Pawła, a Ewangelia Łukasza powstała jeszcze wcześniej, mogła ona powstać przed rokiem 64 n.e. Sugeruje się datę 58–60 n.e.

W „New Geneva Study Bible” (str. 1599) podano, że Ewangelia Łukasza i Dzieje Apostolskie mogły powstać około 63 r. n.e.

W „Believer’s Bible Commentary” (str. 1367–1368) stwierdza się, że najbardziej prawdopodobną datą jest początek lat 60. „Chociaż niektórzy datują Ewangelię Łukasza na lata 75–85 (lub nawet na II wiek), wynika to zazwyczaj, przynajmniej częściowo, z zaprzeczenia, że Chrystus mógł dokładnie przewidzieć zniszczenie Jerozolimy”.

W „New International Dictionary of the Bible” (str. 605) stwierdza się, że nagłe zakończenie Dziejów Apostolskich sugeruje, iż Łukasz nie przeżył długo po uwięzieniu Pawła. Ponadto jest mało prawdopodobne, aby dzieło to powstało po zniszczeniu Jerozolimy. Podano tam, że lata 58–59 n.e. dałyby Łukaszowi wystarczająco dużo czasu na przeprowadzenie badań.

„Słownik biblijny Wycliffe’a” (str. 1056–1057) podaje po prostu drugą połowę I wieku.

„New International Bible Commentary” (str. 1182) przedstawia argumenty przemawiające za trzema poglądami.

Lata 80–85 n.e., jeśli odrzuca się proroctwo: Stwierdza się, że ten najczęściej przyjmowany pogląd opiera się na tym, iż słowa z Ewangelii Łukasza 21:20: „gdy ujrzycie Jerozolimę otoczoną przez wojska” nie mogą być proroczą przepowiednią.

100 r. n.e., jeśli Ewangelia Łukasza i Dzieje Apostolskie opierają się na Józefie Flawiuszu: Józef Flawiusz i Łukasz opisują niektóre z tych samych wydarzeń, więc niektórzy uważają, że Łukasz zaczerpnął je z Józefa Flawiusza.

Przed 70 r. n.e., ponieważ Dzieje Apostolskie kończą się, gdy Paweł jeszcze żyje.

Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 912) podaje, że najprawdopodobniej miało to miejsce jakiś czas po 70 r. n.e. Chociaż niektórzy sugerują daty sięgające nawet 100 r. n.e., to 80 r. n.e. jest powszechnie uznawane za bardziej prawdopodobne.

P: Skąd wiemy, że dzisiejsza Ewangelię Łukasza jest wiarygodnym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy dobre powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10–11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6–8; 1 Liście Piotra 1:24–25 oraz Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwa wczesnego Kościoła. Oto kilku autorów, którzy odwołali się do wersetów z Ewangelii Łukasza.

1 List Klemensa (96–98 r. n.e.) cytuje Łukasza 6:36–38; 8:5 (parafraza przypowieści o siewcy); 17:2. Cytat z Łukasza 6:36–38 (rozdz. 13, str. 8) może również odnosić się do Mateusza 6:12–15; 7:2. Parafraza Łukasza 17:2 może również odnosić się do Mateusza 18:8; 26:24; Marka 9:42.

Didache (ok. 60–120 r. n.e.), tom 7, rozdz. 1, str. 377, cytuje Łukasza 6:30: „Dawajcie każdemu, kto was prosi, i nie żądajcie zwrotu”;

List Barnaby (ok. 70–130 r. n.e.), rozdział 5, str. 139, cytuje Łukasza 5:32 (a także Ewangelię Mateusza 9:13; Ewangelię Marka 2:17)

List Barnaby (ok. 70–130 r. n.e.), rozdz. 19, str. 148, cytuje połowę Łukasza 6:30 (także Mateusza 5:42)

2 List Klemensa (120–140 r. n.e.), rozdz. 13, str. 254, swobodnie cytuje Łukasza 6:32 jako słowa Pana: „Nie macie za co dziękować, jeśli kochacie tych, którzy was kochają, ale macie za co dziękować, jeśli kochacie swoich wrogów i tych, którzy was nienawidzą”. Odwołuje się on również do Łukasza 16:12.

2 List Klemensa (120–140 r. n.e.), rozdz. 13, str. 254, cytuje fragment Ewangelii Mateusza 9:13 i Ewangelii Łukasza 6:32 jako Pismo Święte. „A inne Pismo Święte mówi: «Nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, lecz grzeszników»”. 2 List Klemensa cytuje również Ewangelię według św. Mateusza 6:24 i Ewangelię według św. Łukasza 16:13 w rozdz. 16, str. 252.

2 List Klemensa (120–140 r. n.e.), rozdz. 5, str. 252, odnosi się do rozmowy Piotra z Jezusem, której nie ma w Piśmie Świętym, i kończy ją cytatem z Ewangelii Mateusza 10:28 oraz Ewangelii Łukasza 12:4,5.

To wszystkie odniesienia do Ewangelii Łukasza zawarte w 2 Liście Klemensa.

Polikarp (100–155 r. n.e.) cytuje jedną trzecią wersetu Łukasza 6:37: „przebaczajcie, a będzie wam przebaczone”; List Polikarpa do Filipian, rozdz. 2, str. 33.

Polikarp (100–155 r. n.e.) cytuje fragment z Ewangelii według św. Mateusza 7:2 i Ewangelii według św. Łukasza 6:38: „jaką miarą mierzycie, taką wam będzie zmierzone”; List Polikarpa do Filipian, rozdz. 3, str. 33.

Polikarp (100–155 r. n.e.) cytuje swobodnie fragmenty z Ewangelii Mateusza 5:3, 10 oraz Łukasza 6:20. „Błogosławieni ubodzy i ci, którzy są prześladowani dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo Boże”. List Polikarpa do Filipian, rozdz. 3, str. 33.

To wszystkie odniesienia do Ewangelii Łukasza zawarte w liście Polikarpa.

Justyn Męczennik pisał ok. 138–165 r. n.e. Cytuje lub parafrazuje Łukasza 1:32, 35, 38, 78; 6:28–30, 34–36; 9:22; 10:16, 19; 12:48; 13:26; 18:18 i nast.; 20:34, 35; 22:19, 42, 44; 23:46; 24:32

Ewangelia Łukasza jest wymieniona w Kanonie Muratorian (ok. 170 r. n.e.) wraz z pozostałymi trzema ewangeliami.

W „Pasterzu Hermasa” (ok. 160 r.) w księdze 2, rozdz. 6, str. 30 cytowana jest połowa fragmentu Łukasza 12:5, który jest również fragmentem Mateusza 10:28.

Atenagoras (177 r. n.e.) cytuje Łukasza 6:27,28, co jest również fragmentem z Ewangelii Mateusza 5:44,45. „W obronie chrześcijan”, rozdz. 11, str. 134

Atenagoras (177 r. n.e.) cytuje Łukasza 6:32,34, co jest również fragmentem Ewangelii Mateusza 5:46. „Apel w obronie chrześcijan”, rozdz. 12, str. 134

Melito z Sardes (170–180 r. n.e.) cytuje fragment Łk 11,20: „a w Ewangeliach: «Jeśli ja palcem Bożym wyrzucam demony»”. Z „Mowy o Męce Pańskiej”, tom 8, str. 761

„Diatessaron” Tatiana (ok. 172 r. n.e.) cytuje 77,4% Ewangelii Łukasza, czyli wszystkie wersety z wyjątkiem 260,3 z 1151.

Chrześcijanie z Wiednia i Lugdunum (177 r. n.e.) nawiązują do Ewangelii Łukasza 1:67: „i mając samego Orędownika, Ducha, obficiej niż Zachariasz”; tom 8, str. 779

Teofil z Antiochii (168–181/188 r. n.e.) cytuje Łukasza 18:27 w dziele „Teofil do Autolika”, tom 2, rozdz. 13, str. 99

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje całość lub fragmenty 130 wersetów z Ewangelii Łukasza.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje Łk 1,6 jako pochodzące od Łukasza. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 10.1, s. 423

Kanon Muratoriego (190–217 r. n.e.) 1. Trzecią księgą ewangelii jest Ewangelia Łukasza. (W ten sposób nienazwane Ewangelie Mateusza i Marka liczone są jako dwie).

Klemens Aleksandryjski (193–202 r. n.e.) cytuje Łk 3,1, 2, 23 jako Ewangelię Łukasza w dziele „Stromata”, księga 1, rozdz. 21, s. 333

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) cytuje Łk 16,9 jako słowa Pana. „Kto jest tym bogaczem, który zostanie zbawiony?” rozdz. 13, s. 594–595.

Tertulian (198–220 r. n.e.) podkreśla autorstwo Ewangelii według św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza, św. Jana, Apokalipsy oraz wielu Listów św. Pawła w dziele „Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi”, księga 4, rozdział 5, str. 350.

Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje Łk 21,28; 21,18 jako „Pan mówi” w „Traktacie o Chrystusie i Antychryście”, str. 218

Komodian (ok. 240 r. n.e.) nawiązuje zarówno do Ewangelii Marka 12:42, jak i Łukasza 21:2 w dziele „Nauczenia Komodiana”, rozdz. 72, s. 217

Teodot, prawdopodobnie montanista (ok. 240 r. n.e.), cytuje fragment Łk 12,49 jako słowa „Zbawiciela”. „Fragmenty z dzieła Teodota”, rozdz. 27, s. 46

Teodot, prawdopodobnie montanista (ok. 240 r. n.e.), cytuje Łukasza 1:43 jako „Ewangelię”. Fragmenty dzieła Teodota, rozdz. 50, str. 49

Juliusz Afrykański (232–245 r. n.e.) wspomina o „ewangelisty Mateusza” i „Łukasza”, porównując dwa rodowody Jezusa. List do Arystydesa, rozdz. 3, str. 126

Orygenes (225–254 r. n.e.) wspomina o Mateuszu, Marku, Łukaszu i Janie. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 5, rozdz. 56, str. 568. Cytuje również Mt 18,1 w „Komentarzu do Ewangelii Mateusza” Orygenesa, księga 13, rozdz. 14, str. 482.

Nowacjan (250/4–256/7 n.e.): „Gdyż proponują i przedstawiają to, co jest zapisane w Ewangelii Łukasza” oraz odwołuje się do Łukasza 1:35. „O Trójcy Świętej”, rozdz. 24, s. 635

Traktat przeciwko Nowacjanowi (254–256 r. n.e.), rozdz. 15, str. 662, cytuje Łk 8,1–5 jako słowa samego Pana w Ewangelii.

Traktat przeciwko Nowacjanowi (254–256 r. n.e.), rozdz. 6, s. 659, cytuje Łk 10,19 jako słowa Pana zawarte w Ewangelii. Dzieło to odwołuje się również do Łk 11,10 i 7,39.

Traktat o ponownym chrzcie (ok. 250–258 r. n.e.), rozdz. 14, s. 675: „w Ewangelii według św. Łukasza” oraz cytat z Łk 12,50.

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) cytuje Łk 11,41 i stwierdza: „Pan naucza tego również w Ewangelii” w Traktatach Cypriana, traktat 8, rozdz. 2, s. 476

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) pisze: „W Ewangelii według św. Łukasza: »I będziecie znienawidzeni przez wszystkich z powodu mojego imienia«” (Łk 21,17). „Traktaty Cypriana”, traktat 3, rozdz. 29, s. 542

Firmilian z Cezarei w liście do Cypriana (256 r. n.e.) cytuje Łk 11,23 jako słowa „Chrystusa, naszego Pana”. (List 74, rozdz. 14, s. 394)

Grzegorz Cudotwórca (240–265 r. n.e.) nawiązuje do Łk 21,2, ofiary ubogiej wdowy, jako do czegoś „zapisanego w świętych pismach”. Mowa i panegiryk skierowany do Orygenesa, argument 3, s. 23

Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.): „Było to «pod koniec szabatu», jak powiedział Mateusz; było to «wcześnie, gdy jeszcze było ciemno», jak pisze Jan; było to «bardzo wcześnie rano», jak ujął to Łukasz; i było to «bardzo wcześnie rano, o wschodzie słońca», jak mówi nam Marek. Tak więc nikt nie wskazał nam jasno dokładnej pory, o której zmartwychwstał”. List 5 do biskupa Bazylidesa, s. 94

List Hymenaeusa (268 r. n.e.)

Pierius z Aleksandrii (275 r. n.e.) napisał książkę

zatytułowaną „O Ewangelii według Łukasza”, fragment 1, str. 157

Anatoliusz z Aleksandrii (270–280 r. n.e.) cytuje Łk 15,6 jako słowa samego Pana. Kanon wielkanocny Anatoliusza z Aleksandrii, rozdz. 10, s. 149

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) „Czy zgodzisz się, jeśli wykażę na podstawie Ewangelii, że nie są one zmyślone?” … „Napisali je uczniowie Chrystusa: Jan i Mateusz; Marek i Łukasz. Dialog o prawdziwej wierze, część pierwsza, „b 5”, str. 41

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) cytuje Łukasza 23:46; 50–53 jako słowa ewangelisty. „Dialog o prawdziwej wierze”, część piąta, 12, str. 163

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) cytuje Łk 1,35 jako fragment Ewangelii. „Dialog o prawdziwej wierze”, część piąta, rozdz. 9, s. 159.

Wiktorin z Petau, biskup Petau w Austrii (męczennik, zm. 304 r. n.e.), wspomina o Mateuszu, Marku i Łukaszu w Komentarzu do Apokalipsy błogosławionego Jana, rozdział czwarty, wersety 7–10, str. 348

Pamphilus (męczennik, zm. 309 r. n.e.): „Przedstawiamy zatem ten wykład w oparciu o historię Łukasza, ewangelisty i historyka”. „Wykład rozdziałów Dziejów Apostolskich”, str. 166

Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) (cytat niepełny) cytuje Mk 11,9b, co jest również Ps 118,26a; Mt 21,9b; Łk 19,38a; oraz J 12,13b. „Zamiast naszych szat, rozłóżmy przed Nim nasze serca. W psalmach i hymnach wznosimy ku Niemu nasze okrzyki dziękczynienia; i nieustannie wołajmy: «Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie»” – „Oracja nad Psalmami”, rozdz. 1, s. 394

Atanazy (318 r. n.e.) cytuje Łukasza 19:10: „jak On [Jezus] sam mówi w Ewangeliach: «Przyszedłem, aby odnaleźć i zbawić to, co zginęło»”. „Wcielenie Słowa”, rozdz. 14, s. 43. Cytuje on również Łk 4,34, który jest tożsamy z Mk 5,7, w dziele „Wcielenie Słowa”, rozdz. 32.5, s. 53.

Atanazy (318 r. n.e.) cytuje Łk 10,18 w dziele „Wcielenie Słowa”, rozdz. 25, s. 50

W „Historii Kościoła” Euzebiusza (318 r. n.e.), księga 3, rozdział 24, str. 152, omówiono cztery ewangelie: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. „Ojcowie nicejscy i postnicejscy”, seria druga, tom 1, str. 152

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) cytuje Łukasza 14:2 w dziele „Instytucje boskie”, księga 5, rozdział 16, str. 151.

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) nawiązuje do Ewangelii Mateusza 14; Marka 6, Łukasza 9 i Jana 6, gdy opisuje wydarzenie z pięcioma chlebami i dwiema rybami. „Instytucje boskie”, księga 4, rozdział 15, str. 115

Zobacz następne pytanie, aby dowiedzieć się, które wersety i fragmenty wersetów zostały zacytowane, a które nie.

Po soborze nicejskim

Juwencus (329 r. n.e.) napisał epos łączący cztery ewangelie.

Euzebiusz napisał pełne komentarze do Ewangelii Łukasza i 1 Listu do Koryntian. Ojcowie nicejscy i postnicejscy, seria druga, tom 1, str. 41

Afrahata Syryjczyka (337–345 r. n.e.) „Wybrane wykłady”

Hegemoniusz (IV w.) cytuje Łk 4,34. „Spór z Manesem”, rozdz. 48, str. 225.

Filon z Karpasji (IV wiek) odwołuje się do Łk 23,11

Optatus (IV wiek) odwołuje się do Ewangelii Łukasza 8:45

Zenon (IV w.)

Hilary z Poitiers (355–367/368 n.e.) autorytatywnie odwołuje się do Ewangelii św. Jana, św. Łukasza, św. Mateusza i św. Marka. O Trójcy Świętej, tom 10, rozdz. 43, str. 193

Hilary z Poitiers (355–367/368 n.e.) cytuje Łukasza 18:19 jako słowa Jezusa. W dziele „O Trójcy Świętej”, księga 1, rozdział 31, str. 48. Odwołuje się również do Łukasza 1:35.

Atanazy (367 r. n.e.) wymienia księgi Nowego Testamentu w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e. lub V wiek) Ewangelia Łukasza jest wymieniona jako część Nowego Testamentu. Cytowany jest tam cały fragment Łk 1,1.

Schizmatyk Lucyfer z Cagliari (370/371 r. n.e.) odwołuje się do Łukasza 13:27; 19:25

Efraim Syryjczyk (373 r. n.e.)

Tytus z Bostry (przed 378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–379 r. n.e.) cytuje Ewangelię Łukasza jako słowa Jezusa. Odwołuje się również do Łukasza 9:26. W Liście 42, rozdz. 1, str. 143, przytacza również Łukasza 14:29 jako słowa Pana

Ambrosiaster (po 384 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) cytuje fragment Łukasza 4:41 jako Pismo Święte w wykładzie 10.15, str. 4. Odwołuje się do niego jako do Ewangelii w wykładzie 2.4, str. 9.

Synod w Laodycei (we Frygii) (343–381 r. n.e.) w kanonie 60, str. 159, wymienia księgi Starego i Nowego Testamentu. Kanon 59, str. 158, stanowi, że w kościele można czytać wyłącznie księgi kanoniczne Starego i Nowego Testamentu.

Kanony z Cheltenham (= Katalog Mommsena) (ok. 360–370/390 r. n.e.) odnoszą się do każdej z czterech Ewangelii.

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Apollinaris z Laodycei (ok. 390 r. n.e.) odwołuje się do Łukasza 1:35

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.) nawiązuje do Ewangelii Łukasza

Amfilochiusz (–397 r. n.e.) cytuje Ewangelię Łukasza w dziele „Iambi ad Seleucum”

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) odwołuje się do Łk 6,36 jako do słów Pana w dziele „Przeciw Eunomiuszowi”, tom 1, rozdz. 34, str. 89

Didymus Ślepy (398 r. n.e.)

Syryjska „Księga stopni” (Liber Graduum) (350–400) przytacza fragment Ewangelii Łukasza jako słowa Jezusa.

Maksym z Turynu (IV/V w.)

Asteriusz z Emesy (ok. 400 r. n.e.)

Syryjski katalog św. Katarzyny (ok. 400 r. n.e.)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.) Łukasz 1:28

Komentarz Rufinusa do Credo Apostolskiego (376–406 r. n.e.)

Jan Chryzostom (-406 r. n.e.) twierdzi, że genealogia Łukasza jest pełniejsza niż genealogia Mateusza. Komentarz do Ewangelii Mateusza, Homilia 1.14, s. 7 (tom 10)

Gaudencjusz (po 406 r. n.e.)

Chromatius (zm. 407 r. n.e.)

Severian (działający w latach 400–408 n.e.)

Hieronim (317–420 r. n.e.) wymienia z nazwy każdą z czterech Ewangelii w liście 53.9, s. 101.

Sozomen (370/380–425 n.e.) określa Ewangelię Łukasza mianem Pisma Świętego. „Historia Kościoła” Sozomena

Sobór w Kartaginie (393–419 r. n.e.) (218 biskupów) (domniemane)

Niketa z Remesianus (361–ok. 415 r. n.e.) cytuje Ewangelię Łukasza. Odwołuje się do Łukasza 12:39.

Orosius/Hosius z Bragi (414–418 r. n.e.) cytuje Ewangelię Łukasza

Sulpicius/Sulpitius Severus (363–420 r. n.e.) wymienia Łukasza z imienia w „Historii”, tom 2, rozdz. 28, str. 110

Augustyn z Hippony (354–430 r. n.e.) odniósł się do wszystkich czterech Ewangelii w swoim dziele zatytułowanym „Harmonia Ewangelii”.

Jan Kasjan (półpelagianin) (419–430 r. n.e.) wspomina Łukasza 4:27 jako pochodzącego od Łukasza w dziele „Rozmowa z opatem Nesterosem”, rozdz. 1, str. 445

Nilus (ok. 430 r. n.e.) odwołuje się do Łukasza

Hesychius z Jerozolimy (zm. ok. 450 r. n.e.) (wymawia się HESS-us) odwołuje się do wszystkich czterech Ewangelii

Cyryl z Aleksandrii (444 r. n.e.)

Teodoret z Kyru (biskup i historyk) (423–458 r. n.e.)

„Speculum” (V wiek)

Patryk z Irlandii (420–461 r. n.e.) cytuje Ewangelię Łukasza. List do Kortikusa

Papież Leon I z Rzymu (440–461 r. n.e.)

Proklos (412–485 r. n.e.)

Ślady herezji i fałszywych ksiąg

Heretyk enkratycki Tatian (ok. 172 r. n.e.) napisał harmonizację czterech Ewangelii zatytułowaną „Diatessaron”, co oznacza „przez cztery”. W dziele tym odwołuje się on do 890,7 wersetów z Ewangelii Łukasza. Stanowi to 77,4% całej Ewangelii Łukasza.

Konstytucje Apostolskie (375–380 r. n.e.)

Ptolemeusz i Walentynian według Ireneusza z Lyonu (182–188 r. n.e.)

Priscillian (ok. 385 r. n.e.) odwołuje się do Łukasza 1:35 i innych wersetów.

„Bazar Herakleidesa” Nestoriusza (451/452 r. n.e.)

Manichejski heretyk Faustus-Milevis (383–400 r. n.e.) cytuje Łk 3,22–23 jako pochodzące od Łukasza. Odpowiedź Augustyna na Faustusa Manichejczyka, księga 23, rozdz. 2, Ojcowie nicejscy i postnicejscy, seria pierwsza, tom 4, str. 313

Heretyk pelagiański Julian z Eklanu (ok. 454 r. n.e.) odwołuje się do Łk 20,36

3. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Ewangelii Łukasza wykazują niewielkie różnice między rękopisami, ale nie zawierają błędów istotnych z teologicznego punktu widzenia.

Rękopis Łukasza z Paryża, zawierający fragmenty Łk 3,23; 5,36, został datowany przez Philipa Comforta na około 100 r. n.e. Więcej na ten temat można znaleźć w książce autorstwa Thiede, Carstena P. i Matthew d’Ancona pt. „Eyewitness to Jesus: Amazing New Manuscript Evidence About the Origin of the Gospels” (NY: Doubleday, 1996, 206 str.). Autorzy datują go na „nieznacznie później niż 68 r. n.e.” Oczywiście Ewangelia Łukasza została napisana przed Dziejami Apostolskimi.

str. 3 Łk 7,36–45; 10,38–42 VI/VII wiek. Tekst aleksandryjski.

VI lub VII wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu.

str. 4 Łk 1:58-59; 1:62-2:1; 2:6-7; 3:8-4:2; 4:29-32, 34-35; 5:3-8; 5:30-6:16 (połowa II wieku według „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”, str. 33). Zdjęcie strony p4 znajduje się w publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”, str. 32. Strony p4, p64 i p67 pochodzą z tego samego rękopisu.

Datowanie rękopisu przedstawia się następująco:

III wiek – 1968 r. – „The Text of the New Testament”.

III wiek – 1975 r. – Aland, wydanie trzecie

Podobny do wczesnego II wieku – 1990 r. – Philip Comfort w książce „Early Manuscripts and Modern Translations of the New Testament” (Wczesne rękopisy i współczesne tłumaczenia Nowego Testamentu), str. 32, zauważa, że do niedawna datowano go na III wiek (ok. 250 r. n.e.), ale ponieważ strona 4 jest albo częścią tego samego rękopisu co strony 64 i 67, albo została sporządzona przez tego samego skrybę, a wiadomo, że strony 64 i 67 pochodzą z początku II wieku, strona 4 musi mieć podobną datę. (Niektórzy twierdzą jednak, że nie są to te same rękopisy.)

III wiek – 1998 r. – Aland, wydanie czwarte poprawione

Połowa II wieku – 1999 – Philip Comfort w „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”, str. 33

p7 Łk 4,1-3 (znajdował się w Kijowie, obecnie zaginiony) (III–IV wiek?)

V wiek – 1968 r. – „The Text of the New Testament” podaje, że zawiera on jedynie Łk 4,1-2.

str. 42 Łk 1:54-55; 2:29-32 (VII–VIII w.) Jest zgodny z rękopisem Aleksandryjskim.

VII–VIII wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu.

str. 45 Chester Beatty I (wszystkie cztery ewangelie i Dzieje Apostolskie) (100–150 r. n.e.) (wcześniej uważany za pochodzący z końca II lub początku III wieku n.e.) 233 wersety z Ewangelii Łukasza. (Łk 6:31–41; 6:45–7:7; 9:26–41; 9:45–10:1; 10:6–22; 10:26–11:1; 11:6–25, 28–46; 11:50–12:13 (werset 12:9 nigdy nie został zapisany); 12:18-37; 12:42-13:1; 13:6-24; 13:29-14:10; 14:17-33) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 146 znajduje się fotografia przedstawiająca fragment strony 45 manuskryptu „ ”. Na stronach 150–151 napisano, że kopia ta była swobodną parafrazą, w której autor starał się wydobyć sens każdego wyrażenia. W książce „A General Introduction to the Bible” (s. 389) podano, że pierwotny zwój miał prawdopodobnie około 220 kart, z których zachowało się 30. Posiadamy 7 kart z Ewangelii Łukasza.

III wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu

III wiek – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie

III wiek – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

Koniec II lub początek III wieku – 1999 – „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

p69 (=Papirus z Oksyrynchosa 2383) Łk 22:40,45-48,58-61 (połowa III wieku). Nigdy nie zawierał fragmentu Łk 22:43-44. W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na str. 460 znajduje się fotografia przedstawiająca fragment str. 69, podobnie jak w publikacji „The Text of the Earliest New Testament Greek Manuscripts” na str. 470.

III wiek – 1968 r. – „The Text of the New Testament”.

p75 Papirusy Bodmera 14/15 (większość Ewangelii Łukasza i Jana) Zawiera Łukasza 3:18-22; 3:33-4:2; 4:34-5:10; 5:37–6:4; 6:10–7:32; 7:35–39, 41–43; 7:46–9:2; 9:4–17:15; 17:19–18:18; 22:4–24:53. Zazwyczaj datuje się go na lata 175–200 n.e. lub 175–225 n.e. Jednak jego pismo jest bardzo podobne do innego dokumentu, papirusu Fuad XIX, o którym wiadomo, że powstał w latach 145–146 n.e. Tekst jest bardzo podobny do manuskryptu Vaticanus (A General Introduction to the Bible, s. 390) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na str. 495 znajduje się zdjęcie fragmentu tego manuskryptu; podano tam, że został on sporządzony przez zawodowego chrześcijańskiego skrybę, a na str. 496 stwierdzono, że jest on w 97% identyczny z manuskryptem Watykańskim (w Ewangelii św. Jana zbieżność wynosi 92%). W książce „Archeologia Nowego Testamentu” (Finnegan) na str. 383 znajduje się fotografia fragmentu Łukasza 9:23-33. W „Międzynarodowej standardowej encyklopedii biblijnej” (1982), tom 6, str. 414, znajduje się fotografia fragmentu Łukasza 16:9-21, której datowanie ustalono na lata 175–225 n.e.

początek III wieku – 1968 – W książce „The Text of the New Testament” znajdują się fragmenty Łukasza 3:18–22; 3:33–4:2; 4:34–5:10; 5:37–6:4; 6:10–7:32, 35–43; 7:46–8:18; 22:4–24:53

str. 82 Łk 7:32-34,37,38 (IV–V wiek)

str. 97 Łukasz 14:7-14 (VI–VII w.)

str. 111 (III w.) Oxyrhynchus Łk 17:11-13, 22-23

0171 (ok. 300 r. n.e.) zawiera Łukasz 22:44-50; 22:52-56

Vaticanus [B] (325–350 r. n.e.), Sinaiticus [Si] (340–350 r. n.e.) oraz Alexandrinus [A] (ok. 450 r. n.e.) zawierają całą Ewangelię Łukasza.

Kodeks Waszyngtoński (IV/V wiek) zawiera całą Ewangelię Łukasza.

Kodeks z Cambridge (V–VI w.)

koptyjski bohairski [Boh] III/IV w.

Język ormiański [Arm] od V wieku

Koptyjski sahidyjski III/IV w.

Efraemowy Rescriptus [C], V w.

gotycki 493–555 r. n.e.

Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

syryjski curetoński [Syr C] IV–VII w.

syryjski synaicki [Syr S] IV–VII w.

gruziński [Geo] V wiek

W „New International Dictionary of the Bible” (str. 604) znajduje się ilustracja fragmentu Łukasza 16:16–21 pochodząca z papirusu Bodmera (ok. 180 r. n.e.). Zdjęcie fragmentu zwoju papirusu Bodmera 14/15 znajduje się w „New International Dictionary of the Bible” (str. 706).

Z okresu do 200 r. n.e. zachowały się rękopisy zawierające 71% wersetów Ewangelii Łukasza (818 z 1151 wersetów). Są to: Łk 1,58–59; 1,62–2,1; 2,6–7; 3,8–4,2; 4,29–32; 4,34–5,10; 5:30–7:32; 7:35–39, 41–43; 7:46–9:2; 9:4–17:15; 17:19–18:18; 22:4–24:53.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Ewangelii Łukasza można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/LukeManuscripts.html.

P: Które wersety i fragmenty wersetów z Ewangelii Łukasza cytowali pisarze przednicejscy (przed rokiem 325 n.e.)?

Odp.: Przed rokiem 325 n.e. pisarze kościelni cytowali około 84,7% wersetów z Ewangelii Łukasza. Stanowi to 975,25 wersetów. Innymi słowy, cytowano wszystkie z 1151 wersetów Ewangelii Łukasza z wyjątkiem 175,75 wersetów. Wersety i fragmenty wersetów, które nie zostały zacytowane, to: Łk 1,1; 1,3–4; 1,5m (nie 5, 3, nie 19 słów);

3:21m (brak 12, 1, 3 słów); 3:24–38; 4:2a (7/9 słów);

4:3m (5, a nie 5, 7 słów); 4:4; 4:8-11; 4:12; 4:22f (7/24 słów); 4:31a (8/14 słów); 4:38f (10/23 słów); 4:40a (1/24 słów); 4:41a (5/28 słów); 4:42m (3, a nie 5; 9, a nie 8 słów);

5:13; 5:14m (7, a nie 7; 6, a nie 4 słowa); 5:17a (5/16 słów); 5:36 i nast. (9/36 słów);

6:1-2; 6:5; 6:10-11; 6:13a (8/17 słów); 6:17f (10/30 słów); 6:21a (6/12 słów); 6:29m (1, a nie 9; 1, a nie 11 słów);

7:1a (11/14 słów); 7:3f (8/19 słów); 7:7; 7:37m (nie 1, 1 nie 19 słów);

8:4; 8:5m (nie 5 3, nie 16 2, nie 2 słowa); 8:10–12; 8:13 i nast. (10/29 słów); 8:14; 8:16; 8:21; 8:22m (19, a nie 6 2 słowa); 8:23; 8:28a (11/26 słów); 8:29 i nast. (nie 10, 11, a nie 11 słów); 8:37 i nast. (6/23 słów); 8:40a (6/15 słów); 8:41m (2, a nie 22, 3 słowa); 8:42–44; 8:45a (13/21 słów); 8:51–52; 8:54;

9:4; 9:6; 9:10; 9:12; 9:13a (4/32 słów); 9:14a (5/17 słów); 9:16–17; 9:18a (14/23 słów); 9:19 i nast. (4/18 słów); 9:23a (4/22 słów); 9:26m (nie 3 1 nie 10 1 nie 13 słów); 9:28; 9:29a (12/18 słów); 9:30a (6/11 słów); 9:31a (4/13 słów); 9:32m (nie 9, 2 nie 12 słów); 9:35; 9:38a (4/20 słów); 9:39m (nie 5, 13 nie 2 słowa); 9:40; 9:42a (22/28 słów); 9:43f (12/20 słów); 9:50 r. (10/17 słów); 10:23 r. (8/15 słów); 10:24 f. (17/23 słów); 10:25 f. (7/14 słów); 10:26; 10:27 m. (4, nie 22, 6, nie 6 słów); 10:34–35; 10:36m (nie 2, 2 nie 6, 3 słowa); 10:37m (3 nie 6, 3 nie 5 słów); 10:38a (3/17 słów); 11:1a (12/30 słów); 11:3–4; 11:15; 11:18m (4, a nie 4; 4, a nie 9 słów); 11:29; 11:33; 11:42; 11:44; 11:48-50;

12:6-7; 12:9m (nie 10, 2, nie 1 słów); 12:34; 12:39 (mieszany cytat 1/4); 12:40; 12:42a (4/26 słów); 12:43; 12:44m (nie 7, 1, nie 3 słowa); 12:57a (2/9 słów); 12:59a (8/12 słów);

13:18a (2/18 słów); 13:20a (2/9 słów); 13:21; 13:35f (17/23 słów);

16:13m (nie 5, 20, nie 3 słowa);

17:1-2; 17:19a (5/10 słów); 17:22a (5/20 słów); 17:23-24; 17:26f (10/16 słów);

18:15-17; 18:25-26; 18:27a (3/12 słów); 18:32; 18:40 i nast. (7/10 słów); 18:41;

19:34; 19:44m (9, a nie 8, 9 słów); 19:45; 19:46a (1/5 cytatu);

20:3; 20:4f (6/9 słów); 20:5a (7/10 słów); 20:7; 20:8a (5/14 słów); 20:9a (9/21 słów); 20:10–12; 20:15–16; 20:18-19; 20:21-22; 20:23a (3/8 cytatu); 20:23f (3/8 cytatu); 20:24; 20:27-28; 20:33f (połowa cytatu); 20:40-47;

21:1-2; 21:6; 21:10a (cytat 3/10); 21:15m (nie 10, 2 nie 5 słów); 21:29a (cytat 4/11); 21:32-33;

22:1; 22:2a (11/15 słów); 22:4 i nast. (8/16 słów); 22:5; 22:6 i nast. (6/12 słów); 22:11 i nast. (16/22 słów); 22:13; 22:17-18; 22:20; 22:22a (10/18 słów); 22:24; 22:25a (11/16 słów); 22:26; 22:33a (10/16 słów); 22:34a (10/15 słów); 22:39; 22:42a (1/19 słów); 22:45f (2/15 słów); 22:46f (9/12 słów); 22:47; 22:50; 22:51a (5/14 słów); 22:54; 22:55f (4/14 słów); 22:56; 22:58f (15/19 słów); 22:59a (9/20 słów); 22:60a (4/16 słów); 22:66a (4/20 słów);

23:1; 23:2a (5/22 słów); 23:3; 23:5m (nie 2, 1, nie 17 słów); 23:17; 23:18f (5/11 słów); 23:24; 23:25f (7/19 słów); 23:26a (12/19 słów); 23:34a (17/19 słów); 23:38; 23:45f (7/10 słów); 23:47a (10/16 słów); 23:50; 23:51m (nie 10, 5, nie 6 słów); 23:52–54;

24:3a (3/10 słów); 24:4a (2/17 słów); 24:8-9; 24:12-13; 24:49f (12/23 słów)

Wszystkie wersety lub fragmenty wersetów, które nie zostały tutaj wymienione, zostały zacytowane. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.bibleQuery.org/Bible/BibleCanon/EarlyChristianNTQuotes.xls.