< Pytanie dotyczące Biblii z 3 Listu Jana

Pytanie: Właśnie obejrzałem kilka twoich filmów na YouTube. Czy mógłbyś wyjaśnić 3 Jn 2 i Prz 10:22? Nie jestem pewien, jak ważne są dla nas języki oryginalne ani które tłumaczenie jest poprawne. Czy możesz mi powiedzieć, jak – i czy w ogóle – mogę zastosować te wersety w moim życiu?

Odp.: Oczywiście. Nie dostrzegłem w tych wersetach żadnych interesujących kwestii tłumaczeniowych. Rozszerzone tłumaczenie Nowego Testamentu autorstwa Wuesta pełniej oddaje czasy gramatyczne czasowników, a oto, jak brzmi ono w 3 Liście Jana 2: „Umiłowani, we wszystkim modlę się, abyście prosperowali i abyście nieustannie cieszyli się dobrym zdrowiem, tak jak prosperuje wasza dusza”.

Pierwsza część 3 Listu Jana 2 pokazuje, że dobrze jest modlić się o dobre zdrowie dla innych i dla siebie samego. W ostatniej części wyrażenie „aby twoja dusza również prosperowała” oznacza, że jako wierzący jesteś zarówno wierny znanej ci prawdzie, jak i nieustannie postępujesz w tej prawdzie. Ostatnia część sugeruje, że chodzisz (lub powinieneś chodzić) blisko Pana, spędzasz z Nim owocne chwile modlitwy, studiujesz Jego Słowo, kochasz Go, kochasz innych – krótko mówiąc, wszystko to, czego chrześcijanie powinni doświadczać i co powinni czynić. Związek między pierwszą a ostatnią częścią wskazuje, że pomyślność twojej duszy jest jeszcze ważniejsza niż twoje zdrowie. Jan nie powiedział: „Mam nadzieję, że będziesz cieszyć się dobrym zdrowiem fizycznym niezależnie od twojego stanu duchowego”, ale raczej, że twój stan duchowy powinien być dobry, a twoje zdrowie fizyczne powinno być tak samo dobre.
Bycie posłusznym chrześcijaninem nie oznacza jednak, że zawsze będziesz cieszyć się dobrym zdrowiem. Epafrodyt, towarzysz Pawła, był bardzo chory i znalazł się na skraju śmierci (Flp 2,25-27). Sam Paweł był chory, a Bóg wykorzystał tę okoliczność, by mógł głosić Galatom (Galacjan 4:13). Kiedy Tymoteusz cierpiał na częste dolegliwości żołądkowe, Paweł nie powiedział w tym przypadku: „przyjedź, abym ja (lub Bóg) mógł cię uzdrowić”, ale raczej: „pij trochę wina ze względu na twój żołądek i częste dolegliwości” (1 List do Tymoteusza 5:23). Elizeusz, który dokonał tak wielu cudów, cierpiał na chorobę, która doprowadziła do jego śmierci (2 Król. 13:14). Daniel był chory przez kilka dni po tym, jak otrzymał wizję (Dan. 8:27).
Chrześcijanin nie powinien więc oczekiwać, że nigdy nie zachoruje.
Powinniśmy modlić się do Boga o zdrowie dla siebie i innych.

Nie ma nic złego w udawaniu się do lekarzy po lekarstwa i leczenie.

W przeszłości Bóg w nadprzyrodzony sposób uzdrawiał ludzi z chorób i nadal to czyni.

Nie powinniśmy czynić ze zdrowia bożka i szukać Dawcy bardziej niż Jego darów.

Chociaż Bóg pragnie przede wszystkim, abyśmy byli bogaci duchowo, Księga Przysłów 10:22 wspomina również o tym, że Bóg obdarza nas bogactwem materialnym. Nie jest to jednak gwarancja dla każdego chrześcijanina; w przeciwnym razie co by było z apostołem Pawłem, który nigdy nie posiadał wielkiego bogactwa materialnego? Bóg daje chrześcijanom to, czego potrzebują do życia, ale Księga Przysłów 10:22 mówi, że błogosławieństwo Pana „wzbogaca”, co wskazuje na obfitość wykraczającą poza absolutne minimum, którego potrzebujemy my i nasza rodzina. Dlaczego Bóg miałby chcieć nam to dać? Abyśmy mogli chwalić Boga, oddając Mu część tego, co otrzymaliśmy, by pomagać innym. W rzeczywistości wydaje się, że Bóg nie daje niektórym chrześcijanom bezpośrednio tego, czego potrzebują do przetrwania, a innym obfitość ponad miarę, aby ta druga grupa mogła świadczyć o Bożej miłości przepełniającej ich serca, stając się narzędziami, których Bóg używa do zaspokajania potrzeb wierzących, którym samym brakuje tego, co niezbędne. Jeśli należysz do tej drugiej grupy, módl się, abyś był zarówno mądry, jak i gorliwy w dawaniu tam, gdzie Bóg zamierzył, abyś dawał.

Bogactwo różni się od wielu darów Bożych, ponieważ tak łatwo może stać się przekleństwem. Samo bogactwo nie jest złe, inaczej nie napisano by Księgi Przysłów 10:22. Abraham był w rzeczywistości niezwykle zamożnym człowiekiem, zarówno według starożytnych, jak i współczesnych standardów. Jednak miłość do pieniędzy jest korzeniem wszelkiego zła (1 List do Tymoteusza 6:10). Jeśli Bóg daje nam tylko tyle pożywienia i odzieży, ile potrzebujemy, powinniśmy być z tego zadowoleni (1 List do Tymoteusza 6:8). Wielu odwróciło się od wiary z powodu pieniędzy (1 List do Tymoteusza 6:10), w tym Gedeon ze Starego Testamentu. W rzeczywistości nierozsądne przekazywanie komuś w potrzebie znacznie większej kwoty pieniędzy, niż ta osoba potrzebuje, może stać się dla niej śmiertelną duchową pułapką.

Jeśli prosisz Boga o coś – czy to o wiedzę, uzdrowienie, pieniądze, czy o coś innego – zbadaj siebie: dlaczego o to prosisz? Czy chodzi o chwałę Boga, czy też o zaspokojenie twojej samolubnej pychy, chciwości lub innych pragnień? A może chodzi wyłącznie o to, byś ty sam oddawał chwałę Bogu? Jeśli w grę wchodzą twoje własne samolubne pragnienia, musisz najpierw oczyścić swoje serce; dopiero wtedy, jeśli Bóg nadal chce, byś prosił, proś. Gdybyś na przykład pragnął wielkiego bogactwa, aby móc pomagać misjonarzom, czy byłbyś równie radosny, gdyby Bóg pozytywnie odpowiedział na twoją modlitwę, dając ogromną sumę pieniędzy komuś innemu, a ty nie zobaczyłbyś ani grosza z tego, i to oni pomogliby misjonarzom zamiast ciebie? Jeśli byłbyś choćby odrobinę mniej radosny, musisz zbadać swoje serce.

Pytanie: Czy w 3 J 1 Jan traktował Gajusza jako sojusznika, który wesprze go przeciwko Diotrefesowi, przywódcy innej frakcji, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova na stronie 1171?

Odp.: Nie. Nie ma żadnych dowodów na to, że Jan, apostoł Jezusa, potrzebował sojuszników dla siebie samego. Jednak Jan prawdopodobnie pisał, aby pośrednio poprosić Gajusza o wsparcie dla Demetriusza w walce z Diotrefesem.

Pytanie: Czy w 3 J 1 znajduje się jakieś upomnienie lub nagana skierowana do Gajusza? Jeśli nie, to dlaczego Jan poświęciłby tyle czasu na opisywanie tego, co już było robione właściwie?

Odp.: List ten miał charakter zarówno bardzo osobisty, jak i bardzo oficjalny. Jan trzykrotnie zwracał się do Gajusza jako „Umiłowany” (3 J 2, 5, 11). Jan pragnął jednak również uzyskać poparcie Gajusza dla Demetriusza w sporze z Diotrefesem.

P: Jaka jest różnica między kochaniem kogoś a kochaniem go w prawdzie, o której mowa w 3 J 1?

Odp.: Kochanie kogoś w prawdzie może oznaczać, że kochasz tę osobę, ale bardziej kochasz prawdę i to, że ta osoba żyje w prawdzie, niż samo jej towarzystwo. Gdybyś cieszył się przyjaźnią z kimś, a ta osoba musiałaby dowiedzieć się czegoś, co jest prawdą, ale uważałbyś, że powiedzenie jej tego może zagrozić tej przyjaźni, czy powiedziałbyś jej to? Innymi słowy, czy bardziej kochałbyś tę przyjaźń, czy samego przyjaciela? Kochanie kogoś w prawdzie to coś więcej niż tylko kochanie tej osoby; oznacza to kochanie kogoś na tyle, by powiedzieć mu to, czego potrzebuje. Czy ufasz, że twoi przyjaciele powiedzą ci rzeczy, o których musisz wiedzieć, nawet jeśli nie chcesz ich słuchać?

Pytanie: Czy w 3 Jn 2 zdanie „Modlę się, abyś pod każdym względem prosperował i cieszył się dobrym zdrowiem” wskazuje, że wszyscy chrześcijanie powinni być zdrowi i bogaci?

Odp.: Nie. Nauczyciele teologii dobrobytu mogą próbować wykorzystać ten werset do głoszenia tego błędnego poglądu, ale nie każda wzmianka o zdrowiu i dobrym samopoczuciu oznacza, że mamy myśleć o Bogu przede wszystkim w kategoriach zdrowia i dobrych rzeczy, które nam daje. Jan modlił się o ich dobrobyt pod każdym względem. Biblia nie ma nic przeciwko zamożnym wierzącym, takim jak Abraham, o ile nie kochają pieniędzy.

P: Dlaczego w 3 J 2 skupiamy się bardziej na spektakularnych ratunkach i uzdrowieniach niż na tym, że Bóg zapewnia nam codzienną ochronę i zdrowie?

Odp.: Nie oznacza to, że Gajus był chory. Była to raczej wdzięczność za jego dobre zdrowie.

Pytanie: Co w 3 J 2 oznacza, że dusza kogoś prosperuje?

Odp.: Jan mówi, że modli się, aby Gajus cieszył się dobrym zdrowiem, które odpowiada jego prawemu życiu z Panem.

Pytanie: Jeśli w 3 J 3-4 zasada „raz zbawiony – zawsze zbawiony” jest prawdziwa, czy dostrzegasz w tych wersetach jakąkolwiek wskazówkę, że Jan uznaje za oczywiste, iż Gajus nadal postępuje zgodnie z prawdą? Jeśli nie, to kiedy powinniśmy uznać za oczywiste, że ktoś będzie nadal postępował zgodnie z prawdą?

Odp.: Nie wygląda na to, by Jan zakładał z góry, że ktoś nadal postępuje zgodnie z prawdą, i my również nie powinniśmy tego zakładać. W przypowieści Jezusa o czterech rodzajach gleby spośród trzech, które początkowo wyglądały dobrze, tylko jedna faktycznie przyniosła owoce. Prześladowania mogą wysuszyć wiarę, a troski tego świata mogą zdusić duchowy wzrost i pokazać, czy życie duchowe jest prawdziwe, czy tylko pozorne. Jeśli spotkasz wierzącego, którego dawno nie widziałeś, warto zapytać go, jak wygląda jego życie z Panem.

Pytanie: Dlaczego w 3 J 3-4 przyjmujemy za pewnik pewne rzeczy, których nie powinniśmy?

Odp.: Niestety, brak wdzięczności jest często czymś naturalnym. Ludzie mają tendencję do skupiania się na zdobywaniu tego, czego nie mają, i często nie doceniają tego, co już posiadają. Często ludzie chcą pracować, aby zdobyć to, czego nie mają, zapominając jednocześnie o dbaniu o to, co już mają.

P: W 3 J 3 niektórzy bracia opowiadali Janowi o wierności i życiu Gajusza. Kiedy powinniśmy opowiadać innym o wierności i życiu innego chrześcijanina? W jaki sposób nie jest to plotkowaniem?

Odp.: Najpierw zadaj sobie pytanie, dlaczego o tym mówisz. Jeśli chcesz wzbudzić entuzjazm u słuchaczy lub wywyższyć siebie, to nie rób tego. Zadaj sobie pytanie: gdyby osoba, o której mówisz, usłyszała to, co mówisz, czy byłaby zadowolona z twoich słów, czy też czułbyś się zakłopotany? Jeśli tak, to nie mów tego. Z drugiej strony, jeśli byłby to dobry przykład dla innych, stanowiłby zachętę lub napomnienie dla innych, a ta osoba nie miałaby nic przeciwko temu, byś o niej mówił, to nie ma w tym nic złego.

Skąd możesz wiedzieć, czy ta osoba miałaby coś przeciwko temu, że o niej mówisz, czy nie? Jeśli to możliwe, dlaczego by jej o to nie zapytać? Pewnego razu pastor opowiadał swoim wiernym historię o swojej córce uczęszczającej do szkoły podstawowej i powiedział, że najpierw zapytał córkę, czy może o tym opowiedzieć. Córka odpowiedziała, że nie ma nic przeciwko, ponieważ ona sama też opowiada o nim swoim kolegom z klasy!

Pytanie: Dlaczego w 3 Jn 4 radość Jana z wiadomości, że chrześcijanin nadal postępuje zgodnie z prawdą, jest większa niż jego radość z wiadomości, że ktoś został zbawiony? Dlaczego czasami mylimy te dwie rzeczy?

Odp.: W przypowieści o czterech rodzajach gleby, z ludzkiego punktu widzenia, początkowo pojawiają się trzy „powody do radości” związane z trzema rodzajami gleby, które wydają się dobre. Jednak w dłuższej perspektywie tylko jeden z nich był prawdziwym powodem do radości – ten dotyczący dobrej gleby. Jeśli ktoś twierdzi, że przyjął Chrystusa, ale nie trwa w Chrystusie, nie jest to dowodem na to, że istniał powód do radości. W Ewangelii Mateusza 28:19 Jezus nie nakazał nam nawracać wszystkich narodów, ale raczej czynić z nich uczniów. Oczywiście bycie nawróconym jest warunkiem wstępnym bycia uczniem, ale nacisk kładziony jest na uczniów (którzy trwają w wierze), a nie tylko na nawróconych (którzy mogą trwać w wierze lub nie).

Pytanie: Dlaczego w 3 J 5 nie powinniśmy po prostu przeznaczać naszych środków na służbę na chrześcijan, których znamy (i którym możemy ufać), zamiast na nieznajomych?

Odp.: Nie wystarczy po prostu dawać pieniądze na dzieło Boże; powinniśmy je rozdysponować mądrze. Z jednej strony łatwiej jest mądrze rozdzielać pieniądze, ograniczając fundusze wyłącznie do osób, które znamy i które mieszkają blisko nas. Z drugiej strony trudniej byłoby szerzyć ewangelię w odległych miejscach, nie przekazując środków chrześcijanom, których osobiście dobrze nie znamy. Kiedy Paweł zbierał pieniądze od kościołów na ofiarę dla wierzących w Jerozolimie, którzy cierpieli z powodu głodu, ludzie przekazywali mu pieniądze, mimo że widzieli go łącznie może tylko przez kilka tygodni.

Pytanie: Jak w 3 J 6 wysyła się kogoś w drogę w sposób godny Boga?

Odp.: Oznacza to hojne udzielanie im pomocy jako dar dla Boga. W przypowieści Jezusa o owcach i kozłach Jezus powiedział owcom, że karmiły, ubierały, odwiedzały i pomagały Jezusowi, ponieważ to, co uczyniły najmniejszym z braci, było jakby uczynione Jemu.

P: Jak w 3 J 7 należy wyruszać „w imię Jezusa”, a nie w inny sposób?

Odp.: Podróżowanie w celach biznesowych, rodzinnych lub innych oraz głoszenie Ewangelii podczas podróży i spotkań z ludźmi jest w porządku, ale nie o tym tutaj mowa. Mowa tu o podróży poświęconej wyłącznie głoszeniu Ewangelii. Podróże w tamtych czasach były niebezpieczne – groziło im napadnięcie przez rozbójników, niebezpieczeństwo związane z burzami w przypadku podróży statkiem oraz ryzyko zachorowania. Mimo to wyruszali w imię Imienia. O ileż bardziej powinniśmy być gotowi wyruszać w imię Imienia w dzisiejszych czasach!

Pytanie: Czy w 3 J 7 chrześcijanie powinni przyjmować cokolwiek od „pogan”? A co z wynagrodzeniem?

Odp.: Chrześcijanie mogą przyjmować rzeczy od pogan i ogólnie od niewierzących. Należy zwrócić uwagę na dwie kwestie.

1. Opisuje to ludzi, którzy wyruszali, by głosić Ewangelię. Ogólnie rzecz biorąc, byłoby dziwne, gdyby pełnoetatowi pracownicy chrześcijańscy otrzymywali wynagrodzenie od niechrześcijan. (Chociaż tak się działo w kościołach sponsorowanych przez państwo, takich jak w Norwegii, Wielkiej Brytanii i tak dalej.)

2. Jan wspominał o tym, aby zawstydzić chrześcijan, którzy odmawiali pomocy innym chrześcijanom głoszącym Ewangelię. Nawet dzisiaj istnieją prawdziwi chrześcijanie, którzy odmawiają współpracy z innymi chrześcijanami w dziele ewangelizacji. Jedną z niefortunnych wymówek, jakie słyszałem, było stwierdzenie: „mogą śpiewać pieśni, które nie są zgodne z doktryną”. Nie byli jednak gotowi przejrzeć tekstów pieśni z wyprzedzeniem i dojść do porozumienia.

Geisler i Howe w książce *When Critics Ask* (str. 547), po stwierdzeniu, że odnosi się to do głoszenia Ewangelii, dodają, że jest to „opisowe, a nie nakazowe”. Innymi słowami , Jan nie powiedział: „Nakazuję wam, abyście nigdy nie przyjmowali pieniędzy od pogan”. Raczej Jan wspomniał o tym jako o przykładzie, za którym powinniśmy podążać – w swojej służbie nie przyjmował pieniędzy od pogan.

Pytanie: Jakiego rodzaju pomoc powinniśmy przyjmować od niewierzących w głoszeniu Ewangelii, a jakiej nie powinniśmy przyjmować, zgodnie z 3 J 7?

Odp.: Ludzie nieustannie okazują sobie wzajemną uprzejmość i pomagają sobie nawzajem. Jednak dziwnie byłoby prosić kogoś, kto wyznaje inną religię, o pieniądze na szerzenie czegoś, w co ta osoba nie wierzy. Jeszcze gorzej byłoby, gdyby ktoś prosił o pieniądze pod fałszywym pretekstem. Ale nawet jeśli nie pytają o cel darowizny, nie należy prosić ludzi o pieniądze na coś, w co by nie uwierzyli, gdyby wiedzieli, o co chodzi.

P: 3 J 8,10; Mt 25,38.40; Rz 12,13; 16,23; 1 Tm 3,2; 5,10; Tt 1,8; Flm 22; Hbr 13,1-2 oraz 1 P 4,9 pokazują, że Bóg poważnie traktuje kwestię okazywania przez nas gościnności. Jakie jest co najmniej osiem powodów, dla których powinniśmy okazywać gościnność innym wierzącym?

Odp.: Istnieje co najmniej osiem powodów, ale może być ich więcej.

1) Posłuszeństwo Bogu – nawet gdybyśmy nie dostrzegali żadnego innego powodu, powinniśmy nadal okazywać gościnność, aby być posłusznymi Bożym wskazówkom zawartym w wymienionych wersetach.

2) Okazywanie miłości – Jezus nakazał nam kochać naszych bliźnich jak samych siebie. Nie oznacza to jedynie, że powinniśmy żywić miłe uczucia, ale że powinniśmy „okazywać miłość” poprzez praktyczne działania, a okazywanie gościnności jest jednym z praktycznych sposobów okazywania miłości innym.

3) Potrzeba pomocy – Gość może potrzebować pomocy materialnej lub miejsca na nocleg. Ale nawet jeśli gość nie ma żadnych potrzeb finansowych, może pragnąć przyjaźni i kontaktu, jakie daje pobyt u rodziny goszczącej.

4) Możliwość liczenia na pomoc – Nie jest wielkim wyrazem miłości pomaganie innym tylko wtedy, gdy masz na to ochotę lub gdy akurat masz na to nastrój. Czy potencjalny gość może raczej liczyć na twoją gościnność jako niezawodny wyraz miłości?

5) Twoje świadectwo, że wierzysz w ich słowa – Kiedy zapewniasz posiłek, miejsce noclegowe lub inną formę gościnności komuś, kto głosi ewangelię, dajesz innym świadectwo, że popierasz i zgadzasz się z jego słowami. Było to ważne dla Jana; w 2 Liście Jana 10-11 Jan wyraźnie mówi nam, abyśmy nie przyjmowali do swojego domu kogoś, kto głosi fałszywą ewangelię.

6) Okazywanie im wsparcia – w nawiązaniu do poprzedniego punktu, wspierasz gościa w jego pracy polegającej na głoszeniu Ewangelii.

7) Aby mogli się tym cieszyć – List do Rzymian 16:23 wspomina, że Paweł cieszył się gościnnością Gajusza. Gajusz było imieniem powszechnym, więc nie wiemy, czy był to ten sam Gajusz, o którym mowa w 3 Liście Jana, czy nie. Nie ma to jednak znaczenia, ponieważ kimkolwiek jesteśmy, inni wierzący powinni móc cieszyć się naszym towarzystwem i gościnnością, a my – ich.

8) Gościnność wobec aniołów, o czym nie wiemy – List do Hebrajczyków 13:2 pokazuje, że czasami, gdy okazujemy gościnność nieznajomym, może to być próba od Boga, ponieważ, o czym nie wiemy, gość może nie być człowiekiem, ale w rzeczywistości aniołem w przebraniu.

Pytanie: Jak to możliwe, że w 3 Liście Jana 9 Diotrefes mógł być przywódcą w Kościele Bożym?

Odp.: Niestety, historia pokazała, że fałszywemu bratu zbyt łatwo było stać się przywódcą chrześcijan. Ludzie nie musieli jednak czekać, aż historia im to ukaże. Paweł wyraźnie przepowiedział, że wśród przywódców kościoła pojawią się duchowe wilki w Dziejach Apostolskich 20:29-31 i 2 Liście do Tymoteusza 4:3-5.

P: Co jest złego w pragnieniu bycia pierwszym, o czym mowa w 3 J 9?

Odp.: W grze nie ma nic złego w tym, by chcieć wygrać i być pierwszym w porównaniu z rywalami. Jednak w Królestwie Bożym wszyscy jesteśmy w tej samej drużynie i powinniśmy tak właśnie postępować. Kiedy małe dzieci grają w piłkę nożną lub koszykówkę, mają tendencję do zatrzymywania piłki dla siebie zamiast podawać ją kolegom z drużyny, kiedy powinny. W kościele również powinniśmy chętnie „podawać piłkę” innym chrześcijanom, którzy mogą być bardziej zdolni, znajdują się w lepszej sytuacji lub bardziej potrzebują doświadczenia niż my.

Pytanie: Czy w 3 Jn 9 chrześcijanie powinni kiedykolwiek pragnąć być pierwsi w czymkolwiek, czy też jest to zawsze złe?

Odp.: Nie ma nic złego w tym, że chcesz być pierwszy w grze, ani w tym, że chcesz, by twoja firma odniosła sukces w biznesie. Pamiętaj jednak, kim są twoi koledzy z drużyny. Nawet w biznesie powinieneś postępować uczciwie i etycznie wobec konkurencji. W każdej poważnej sprawie, w której chcesz być pierwszy, powinieneś zadać sobie pytanie, dlaczego chcesz być pierwszy. Jeśli Bóg byłby równie uwielbiony, gdybyś to ty był pierwszy, czy też ktoś inny, to dlaczego wolałbyś być pierwszym, skoro twoim jedynym celem jest, by Bóg otrzymał chwałę?

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z 3 Jn 9, niektórzy chrześcijanie, kościoły lub wyznania pragną być pierwsi w niewłaściwy sposób?

Odp.: W kontekście służby można błędnie dążyć do bycia pierwszym na co najmniej sześć sposobów.

Kwestie finansowe – Czasami ludzie mogą desperacko starać się zebrać fundusze, aby utrzymać funkcjonowanie organizacji. Czasami nadal zachowują się tak, jakby desperacko potrzebowali pieniędzy, nawet gdy nie ma już takiej pilnej potrzeby. Możliwe jest również, że chcą gromadzić pieniądze, aby wyeliminować możliwość, że kiedykolwiek będą ich potrzebować. Jednym z powtarzających się motywów w historii jest to, że niektóre wyznania chrześcijańskie, gdy się rozrastają i aktywnie głoszą Słowo, otrzymują wiele datków. Później dołączają do nich inni, być może przyciągani pieniędzmi, zapał zanika, a celem staje się utrzymanie i pomnażanie środków finansowych.

Utrata z oczu celu – Naszym celem powinno być oddawanie chwały Bogu. Czasami cel ten może zostać nieświadomie odłożony na bok na rzecz osobistej promocji lub sławy jednostki lub organizacji.

Współpracownicy a konkurenci – Czasami kościoły i wyznania mogą postrzegać inne pobożne grupy jako konkurentów, a nie jako współpracowników. Kiedy inna pobożna grupa chrześcijańska odnosi sukces w jakiejś dziedzinie, powinniście się cieszyć, nawet jeśli nie przynosi to żadnej korzyści waszej organizacji, o ile chwała przypisywana jest Bogu.

Brak poczucia więzi z innymi – W drużynie sportowej członkowie rozmawiają ze sobą, aby się wzajemnie zachęcać, korygować taktykę i planować strategię. Kiedy ostatnio wasz kościół lub organizacja planowała strategię wspólnie z innym kościołem lub organizacją?

Zazdrość i zawiść – Czasami duch podziałów może przerodzić się w zazdrość o sukces innej grupy. Paweł nauczał, że są to grzechy.

Brak poczucia docenienia – Czasami zazdrość może przerodzić się w użalanie się nad sobą z powodu braku poczucia docenienia przez innych. Ale kiedy tak się dzieje, czy doceniasz pracę, jaką oni wykonują dla Boga? Co więcej, czy szukasz przede wszystkim zadowolenia i aprobaty Boga, czy też innych ludzi? Chociaż jako wierzący zawsze cieszymy się aprobatą Boga, 1 List do Koryntian 4 pokazuje, że praca niektórych ludzi dla Boga jest przez Niego aprobowana i nagradzana, a inna – nie.

Pytanie: Czy w 3 J 9 fragmenty Rz 2,17-21 i Rz 11,14 wskazują, że motywacja polegająca na chęci bycia pierwszym lub lepszym jest dopuszczalna?

Odp.: Gene Getz napisał, że trzy powszechne motywacje to nadzieja na nagrodę, strach przed karą oraz chęć bycia postrzeganym jako lepszy w oczach własnych i innych. Biblia wskazuje na wyższą motywację, jaką jest miłość agape, ale korzysta również z tych innych motywacji. W Liście do Rzymian 11:14 Paweł mówi, że miał nadzieję „wywołać zazdrość u mojego ludu”. Innymi słowy, wykorzystać tę emocję, by otworzyć im oczy na potrzebę ewangelii.

To trochę tak, jakby Jezus mówił swoim uczniom, jak trudno jest bogatemu człowiekowi osiągnąć zbawienie, nie wspominając przy tym o łasce. Kiedy uczniowie zapytali: „Kto więc może zostać zbawiony?”, Jezus odpowiedział: „Dla ludzi jest to niemożliwe, ale dla Boga wszystko jest możliwe”.

List do Rzymian 2:17-21 wypowiada się negatywnie o chełpieniu się pochodzeniem żydowskim. Paweł mówi, by NIE polegać na pochodzeniu żydowskim i własnych uczynkach, ale że Żydzi potrzebują łaski i miłosierdzia tak samo jak poganie.

Pytanie: W jaki sposób fragment 3 J 9, w zestawieniu z fragmentami Flp 1:15-18; Flp 2:3; Flp 2:17; Rz 3:27, ukazuje postawy, które są diametralnie przeciwne?

Odp.: Diotrefes w gruncie rzeczy wprowadził do kościoła swoją samolubną ambicję. Szukał własnej chwały, maskując ją pod hasłem służby Jezusowi. Niektórzy przywódcy w kościołach mają samolubne ambicje. Chcą, aby wszyscy byli w ich drużynie, a nawet aby sam Bóg był w ich drużynie. Musimy jednak być w drużynie Boga, a nie tworzyć własną drużynę. Niektórzy odczuwają zazdrość, gdy ich samolubne ambicje nie zostają zrealizowane, a widzą kogoś innego na wyższym stanowisku niż oni sami.

Czasami my również możemy robić rzeczy, aby dobrze wyglądać w oczach innych, pod pozorem służby Jezusowi.

Pytanie: W jaki sposób w 3 Jn 9 fragment z Flp 3,4-9 zawiera zarówno podobne, jak i przeciwstawne koncepcje?

O: Jako faryzeusz o skrajnie legalistycznych poglądach Saul był przeciwny Jezusowi i ewangelii, podczas gdy Diotrefes – przynajmniej na pozór – opowiadał się za Jezusem i ewangelią. Jednak poza tym są oni do siebie bardziej podobni, niż mogłoby się wydawać. Diotrefes pragnął być pierwszym w zborze i, jak można przypuszczać, pierwszym pod względem duchowym. Saul z Tarsu, jako faryzeusz przestrzegający litery prawa, starał się być pierwszy wśród swoich rówieśników i, jak można przypuszczać, również pod względem duchowym. Obaj nie mieli czasu dla innych, którzy postrzegali sprawy inaczej lub byli uważani za zagrożenie.

Pytanie: W 3 J 9, w jakich aspektach powinniśmy starać się przewyższać innych (zob. Flp 3:12-15; 1 Kor 9:24-27; Prz 6:6), a w jakich nie (zob. 2 Kor 10:12; Prz 3:7)?

Odp.: Powinniśmy starać się przewyższać innych w tym, by Bóg był z nas zadowolony. Powinniśmy to robić nie po to, by uzyskać lub zachować zbawienie, ale dlatego, że kochamy Pana. Nie powinniśmy starać się przewyższać innych w zwiększaniu szacunku, jakim darzą nas inni. Wreszcie, powinniśmy przewyższać innych w pomaganiu innym – poprzez ewangelizację i nauczanie – aby stali się dobrymi i coraz lepszymi uczniami Jezusa. Czy w biznesie nie wydaje się dziwne, że ludzie, którzy zarabiają najwięcej, zazwyczaj nie wykonują żadnej pracy bezpośrednio? Dyrektorzy i menedżerowie nie kopią rowów, nie piszą oprogramowania ani niczego nie produkują. Ale jeśli są dobrzy, sprawiają, że wszyscy podlegający im pracownicy są bardziej produktywni w osiąganiu najważniejszych celów. Być może Bóg mniej interesuje się tym, ile zainwestowaliśmy w nasze własne życie, a bardziej tym, ile zainwestowaliśmy w innych.

Pytanie: W jaki sposób nagana dotycząca tej postawy w 3 J 9 różni się od nagany zawartej w 1 Kor 3,1-5, a w czym jest do niej podobna?

Odp.: Pragnienie bycia pierwszym łatwo prowadzi do wyrzucania ludzi ze swojej grupy. W 1 Kor 3,1-5 potępia się podziały w Kościele.

Pytanie: W 3 Jn 9-10, kiedy przywódca twojego kościoła nie postępuje w sposób, który uważasz za najlepszy, kiedy nadal go słuchasz, ponieważ jest twoim przywódcą, kiedy zachowujesz neutralność w tej sprawie, a kiedy aktywnie odrzucasz lub sprzeciwiasz się temu, co robi twój przywódca duchowy? (Zob. 2 Tm 3,1-5).

Odp.: 3 List Jana 11 mówi: „Umiłowani, nie naśladujcie zła, lecz dobro”. Jeśli przywódca publicznie naucza błędów lub daje innym zły przykład, należy tę sprawę poruszyć publicznie, dla dobra innych. 2 List do Tymoteusza 3:5 mówi o takich ludziach: „Odwróć się od takich!” Odwrócenie się od nich z pewnością oznacza, że nie należy podążać za nimi jako za przywódcami.

P: Jak w 3 J 10-11 należy postępować z chrześcijaninem lub kimś innym, kto w niewłaściwy sposób usilnie stara się być pierwszym?

Odp.: Może to być trudna sytuacja i nawet jeśli zrobisz wszystko najlepiej, jak potrafisz, wynik może nie być pomyślny. Jednak jako pierwszy krok powinieneś dać tej osobie szansę na zmianę, rozmawiając z nią najpierw na osobności. Wyjaśnij jej, że prawdziwe nagrody czekają w niebie (Mt 6,19-21; 1 Kor 3,14; 1 P 1,7). Każdy otrzymuje pochwałę lub naganę od swojego Pana, Boga (Rzymian 14:4; Mateusza 12:36). Jeśli nie będą słuchać tylko ciebie, ostrzeż ich ponownie, zabierając ze sobą innych. Jeśli jednak nie będą słuchać, a ich postawa lub zachowanie szkodzi innym, ostrzeż zbor publicznie. Zobacz Mateusza 18:15-17.

Pytanie: Jak to jest, że w 3 J 11 i 1 J 2:29 „kto czyni dobro, pochodzi od Boga”?

Odp.: Zanim odpowiemy na to pytanie, musimy odpowiedzieć na pytanie: „Czym jest dobro?”. W Ewangelii Marka 10:18 czytamy, że tylko Bóg jest dobry. Dobro w tym kontekście oznacza to, co podoba się Bogu, a List do Hebrajczyków 11:6 mówi, że bez wiary nie można podobać się Bogu.

Ponieważ Diotrefes czynił zło (3 List Jana 9-10), Jan wypowiedział te słowa w 3 Liście Jana 11, aby pośrednio pokazać, dlaczego Diotrefes nie pochodził od Boga.

Pytanie: Czy Demetriusz z 3 Listu Jana 12 to ta sama osoba, co Demetriusz z Dziejów Apostolskich 19:24?

Odp.: Nie wiemy, ale najprawdopodobniej nie. Demetriusz było powszechnym imieniem greckim.

P: W 3 Jn 12 Jan stanął w obronie Demetriusza. Kiedy powinniśmy stanąć w obronie kogoś innego i dlaczego?

Odp.: Czasami musimy wybierać, w jakich sprawach warto walczyć, i skupiać się wyłącznie na sprawach ważnych, a nie na drobiazgach. Jeśli jednak przywództwo pobożnego przywódcy nie jest szanowane, a my jesteśmy w pozycji, która pozwala nam wzbudzać szacunek, powinniśmy stanąć w obronie tego przywódcy i przeciwko tym, którzy lekceważą jego autorytet. Jeśli ktoś (niezależnie od tego, czy jest wierzącym, czy nie) jest krzywdzony, uciskan lub oczerniany, powinniśmy stanąć w jego obronie.

P: Dlaczego w 3 Jn 13 pióro i atrament lub e-mail często nie wystarczają?

Odp.: Pióro i atrament oraz e-mail są czasem w porządku i czasami są jedynymi dostępnymi nam opcjami. Jednak, gdy to możliwe, często lepiej jest dodać osobisty akcent, aby druga osoba mogła osobiście dostrzec, jak bardzo nam na niej zależy. Czasami, gdy znajdujemy się w delikatnej sytuacji, powinniśmy zarówno postępować zgodnie z tym, co według nas Bóg od nas oczekuje, jak i robić to w najlepszy możliwy sposób.

P: Jaka jest różnica między zwykłym powitaniem a powitaniem po imieniu, o czym mowa w 3 J 14?

Odp.: Dobrze jest witać się z ludźmi ogólnie, ale zamiast okazywać im jedynie ogólne zainteresowanie, lepiej jest okazać im osobiste zainteresowanie. Miłość może być ogólna i abstrakcyjna, ale o ileż lepiej się czujemy, gdy wiemy, że jest ona osobista.

P: Skąd wiemy, czy to, co mamy dzisiaj w 3 Liście Jana, jest wiarygodną zachowaną wersją tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25 oraz w Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwo wczesnego Kościoła. Żaden z pisarzy przed soborem nicejskim nie odnosił się do 3 Listu Jana z imienia ani do żadnego z jego 14 wersetów. Oto, co faktycznie mówili.

(kontrowersyjne) Orygenes (225–254 r. n.e.): „Co mamy powiedzieć o tym, który opierał się na piersi Jezusa, a mianowicie o Janie, który pozostawił jedną Ewangelię, choć wyznawał, że mógłby napisać ich tak wiele, że świat nie pomieściłby ich wszystkich? Napisał jednak również Apokalipsę, choć nakazano mu milczeć i nie spisywać słów siedmiu grzmotów. Pozostawił też list składający się z zaledwie kilku wierszy. Przypuśćmy, że istnieją również drugi i trzeci, ponieważ nie wszyscy uznają je za autentyczne; jednak te dwa razem nie liczą nawet stu wierszy”. Komentarz do Ewangelii św. Jana, tom 5, rozdz. 3, s. 346–347

Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.) omawia kwestie związane z 2. i 3. Listem Jana, a także to, czy Apokalipsa została napisana przez tego samego Jana, co Ewangelia i 1. List Jana. Fragment 1, rozdziały 4–5 w „Historii kościelnej” Euzebiusza (319–339/340 r. n.e.), księga 7, rozdział 25, str. 309–310.

Należy zauważyć, że Kanon Muratoriego (ok. 170 r. n.e.) wymienia jedynie dwa listy Jana.

Po soborze nicejskim

Euzebiusz z Cezarei (319–339/340 r. n.e.) obszernie omawia poglądy Dionizego z Aleksandrii na kwestie związane z 2. i 3. Listem Jana, a także na temat tego, czy Apokalipsa została napisana przez tego samego Jana, co Ewangelia i 1. List Jana. „Historia kościelna” Euzebiusza, księga 7, rozdział 25, str. 309–310.

Atanazy (367 r. n.e.) nie odnosi się do żadnych konkretnych wersetów z 1., 2. i 3. Listu Jana, ale wymienia księgi Nowego Testamentu w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e. lub V wiek) wymieniono trzy księgi Jana jako część Nowego Testamentu. Cytuje ono w całości 1. rozdział 3. Listu Jana.

Ambrosiaster (ok. 384 r. n.e.) nawiązuje do 3 Listu Jana

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) (w sposób dorozumiany) wspomina o siedmiu listach Jakuba, Piotra, Jana i Judy. Wykłady katechetyczne, wykład 4, rozdz. 36, s. 27–28

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) pisze: „Jan w jednym ze swoich listów katolickich” i cytuje 1 List Jana 2:1. Wskazuje to, że istniały również inne listy. „Przeciw Eunomiuszowi”, księga 2, rozdz. 14, s. 128

Epifaniusz z Salaminy (ok. 360–403 r. n.e.) (domniemanie)

Papież Innocenty I z Rzymu (ok. 405 r. n.e.)

Rufinus (374–406 r. n.e.)

Sobór w Kartaginie (218 biskupów, 393–419 r. n.e.)

Hieronim (373–420 r. n.e.) cytuje cały 3 List Jana 1 jako dzieło Jana. Listy Hieronima, list 146, rozdz. 1, str. 288

Jan z Damaszku (706–749 r. n.e.) „...siedem listów katolickich, a mianowicie jeden Jakuba, dwa Piotra, trzy Jana, jeden Judy...” Wyjaśnienie wiary prawosławnej, tom 4, rozdz. 17, str. 90

Wśród herezji i fałszywych pism

X Pelagian Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.) odrzucił listy od Jakuba aż po list Judy.

3. Najwcześniejsze zachowane rękopisy 3 Listu Jana wskazują na niewielkie różnice w tekstach, ale nie zawierają błędów istotnych z teologicznego punktu widzenia.

str. 74 (=Bodmer 17) Dzieje Apostolskie 1:2-5,7-11,13-15,18-19,22-25; 2:2-4; 2:6-3:26; 4:2-6,8-27; 4:29-27:25; 27:27-28:31; List św. Jakuba 1:1-6,8-19,21-23,25,27; 2:1-3,5-15,18-22,25-26; 3:1,5-6,10-12,14,17-18; 4:8,11-14; 5:1-3,7-9,12-14,19-20; 1 List Piotra 1:1-2,7-8,13,19-20,25; 2:6-7,11-12,18,24; 3:4-5; 2 List Piotra 2:21; 3:4,11,16; 1 List św. Jana 1:1,6; 2:1-2,7,13-14,18-19,25-26; 3:1-2,8,14,19-20; 4:1, 6-7, 12, 16-17; 5:3-4, 9-10, 17; 2 List Jana 1, 6-7, 13; 3 List Jana 6, 12; List Judy 3, 7, 12, 18, 24 (VII wiek)

VII wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu zawiera List Jakuba 2:4 i 1 List Piotra 1:12

VII wiek – 1975 r. – trzecie wydanie Alanda i in.

VI wiek – 1998 r. – czwarte poprawione wydanie Alanda i in.

Manuskripty Vaticanus [B] (325–350 r. n.e.) i Alexandrinus [A] (ok. 450 r. n.e.) zawierają cały 3 List Jana.

Manuskript Sinaiticus [Si] (340–350 r. n.e.) zawiera cały 3 List Jana na jednej stronie, dzieląc ją z końcem 2 Listu Jana i początkiem Listu Judy.

Manuskript Bezae Cantabrigiensis [D] (ok. 450–550 r. n.e.) zachował fragmenty 3 Listu Jana od 11 do 15.

Koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek

Koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

Ephraemi Rescriptus [C] V wiek

Ormiański [Arm] od V wieku

gruziński [Geo] od V wieku

Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów 3 Listu św. Jana można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/3 John Manuscripts.html.