< Pytanie biblijne dotyczące Listu do Galatów

Pytanie: Czym różni się pozdrowienie Pawła w Liście do Galatów 1:1-6 od pozdrowień w innych listach Pawła?

Odp.: Listy Pawła zawsze rozpoczynają się serdecznie, zazwyczaj słowami „łaska i pokój”. Paweł zazwyczaj chwali swoich braci, świętych lub współpracowników i dziękuje Bogu za ich miłość, wytrwałość i wiarę, którą się dzielą. Jednak tutaj nie widać nic z tego. W Liście do Galatów 1:2 celowo brakuje ciepła, które występuje w innych listach. Paweł nie wita serdecznie wielu Galatów, którzy być może nawet nie są zbawieni, ponieważ podążają za fałszywą ewangelią. W Liście do Galatów 1:6-9 Paweł wydaje się bardzo poruszony tym, co usłyszał o Galatach. Wygląda na to, że cała jego ciężka praca w południowej Galacji, a także prześladowania i ukamienowanie, jakich doznał dla Chrystusa, są zagrożone tym, że zostaną całkowicie zniweczone przez szatana.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 1:1–6:18 znajdują się fragmenty podobne do innych części Biblii?

Odp.: Tak. Chociaż dokładne sformułowania są inne, logika argumentacji w Liście do Galatów 4:3-7 i Liście do Rzymian 8:2-17 jest podobna. Niektórzy posunęli się nawet do stwierdzenia, że List do Galatów stanowi swego rodzaju skróconą wersję lub „szkic” Listu do Rzymian. Jest to jednak zbytnie uproszczenie, ponieważ List do Galatów zawiera również wiele treści dotyczących judaizantów i legalizmu, których nie ma w Liście do Rzymian.

P: Czy w Liście do Galacjan 1:1 i Dziejach Apostolskich 13:30 to Bóg Ojciec wskrzesił Jezusa z martwych, czy Jezus wskrzesił się sam, czy też to Duch Święty wskrzesił Jezusa?

Odp.: Wszystkie powyższe stwierdzenia są prawdziwe. Nawet ludzie potrafią współpracować. Trzy Osoby Trójcy Świętej współpracowały ze sobą jeszcze ściślej w tym cudownym wydarzeniu. Oto, co mówi Pismo Święte.

1. Ojciec brał w tym udział (1 Tesaloniczan1:10 ; Dzieje Apostolskie3:26 ).

2. Jezus brał udział w wskrzeszeniu samego siebie (Ewangelia Jana2:19 –21;10:18 ).

3. Duch Święty brał w tym udział (List do Rzymian8:11 ).

4. Uczynił to Bóg (Dzieje Apostolskie17:31 ;2:32 ;3:15 ; List do Hebrajczyków 13:20).

5. Ojciec i/lub Duch (2 List do Koryntian4:14 ).

Pytanie: Jakie fałszywe ewangelie, głoszone od tamtego czasu, są wymienione w Gal 1:1-2?

Odp.: Głoszono wiele fałszywych ewangelii, ale większość z nich można zaliczyć do jednej lub kilku z trzech kategorii.

Ograniczający: Dopuszczalne jest ignorowanie niektórych fragmentów Nowego Testamentu lub Biblii, zwłaszcza tych uznanych za nieprzyjemne. Albo niektóre fragmenty zostały tak radykalnie błędnie zinterpretowane, że stały się niemal całkowicie pozbawione znaczenia.

Zwolennicy dodawania: Aby być naprawdę duchowym, trzeba przestrzegać tej czy innej formy legalizmu.

Nowatorzy: Oprócz Biblii należy na równi z nią przestrzegać innych ksiąg lub nauk.

Pytanie: Kiedy i do kogo została napisana List do Galatów (Gal 1,2)?

Odp.: Chrześcijańscy uczeni nie są co do tego zgodni. Najpierw przedstawię tło historyczne, następnie dwa poglądy, a na koniec wskażę, który z nich wydaje się bardziej prawdopodobny. To, do kogo została napisana, znacznie zawęża zakres możliwości co do czasu jej powstania.

Perspektywa południowa: Paweł napisał do kościołów, które odwiedził wraz z Barnabą, tj. w południowej części rzymskiej prowincji Galacji. Kiedy Paweł wspomina o Barnabie w Liście do Galatów, nie przedstawia go w żaden sposób, co sugeruje, że wszyscy już wiedzieli, kim był Barnaba.

To oznaczałoby, że List do Galatów jest najwcześniejszym listem napisanym przez Pawła, około 48–50 r. n.e., przed soborem jerozolimskim opisanym w 15 rozdziale Dziejów Apostolskich. Biorąc pod uwagę problem z judaizatorami, można by pomyśleć, że Paweł odniósłby się do soboru jerozolimskiego, który orzekł, iż poganie nie muszą stać się Żydami, zanim zostaną chrześcijanami. Odpowiedź, zgodnie z poglądem południowym, brzmi: Sobór Jerozolimski jeszcze się nie odbył. Pogląd ten po raz pierwszy propagował sir William Ramsay i jest on obecnie poglądem dominującym.

Pogląd północny: Skoro Paweł pisał do „Galatów”, byli to potomkowie galackich Galów, a nie mieszkańcy południowej części, gdzie nie było żadnych „Galatów”. Oznaczałoby to, że Paweł pisał do kościołów, o których nie mamy żadnych wzmianek, do ludzi, których nigdy nie odwiedził. Dlaczego Paweł miałby ich odwiedzać, skoro zmierzał do Europy? A w Galacji zatrzymał się jedynie z powodu choroby, o czym mowa w Liście do Galatów 4:13. Oznaczałoby to, ż ny List do Galatów powstał później, około lat 53–56 n.e. Pogląd ten popierali niemieccy uczeni oraz „The New Geneva Study Bible” (str. 1845).

Najbardziej prawdopodobna odpowiedź: Nie ma całkowitej pewności co do żadnej z opcji, ale pogląd południowy ma przewagę dowodów. Jednak niezależnie od tego, nie ma to wpływu na doktrynę chrześcijańską ani na dowody potwierdzające autentyczność tej księgi.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 1:4 obecny świat jest określony jako zły, skoro w rzeczywistości jest to dobre i cudowne miejsce?

Odp.: Po pierwsze, to, co ten świat ma do zaoferowania, jest ubogie i nieistotne w porównaniu z cudownymi rzeczami Nieba. Po drugie, ten świat, który stworzył Bóg, rzeczywiście ma dobre i cudowne aspekty. Jednak ludzie z Sudanu, Somalii, niemieckich i japońskich obozów koncentracyjnych z czasów II wojny światowej oraz z Kambodży nie są tak naiwni jak niektórzy dzisiejsi Amerykanie. W rzeczywistości w religii buddyjskiej pierwszą z czterech szlachetnych prawd jest to, że życie jest pełne bólu i cierpienia. Pomijając klęski żywiołowe, wielu fundamentalistycznych muzułmanów i oddanych komunistów szczerze wierzy, że ich obowiązkiem jest najeżdżanie i zabijanie ludzi, którzy nie prowadzili z nimi wojny.

Świat zdecydowanie nie jest wyłącznie dobry i cudowny. Żyjemy w upadłym stworzeniu (Rzymian8:19 –22), a ludzie noszą w sobie zło (Rzymian3:23 ). Bóg nie jest tak bardzo zainteresowany ulepszaniem świata ani zapewnianiem ludziom w nim wygody, ale wyzwoleniem ich z niego.

Pytanie: W Gal 1:6-7 Paweł zasadniczo nazywa wielu Galatów „chrześcijańskimi dezerterami”. Czy dzisiaj istnieją chrześcijańscy dezerterzy i jakie powinno być nasze podejście do nich?

Odp.: Greckie słowo metatithemi NIE oznacza tu jedynie zboczenia z drogi lub odwrócenia się. Oznacza ono „przeniesienie lojalności, tak jak w przypadku żołnierzy, którzy buntują się, dezerterują lub ogólnie zmieniają stronę”. W Dziejach Apostolskich 15:1 i nast. judaizujący podsumowali swoje przesłanie słowami: „Jeśli nie zostaniecie obrzezani zgodnie z obyczajem Mojżesza, nie możecie zostać zbawieni”.

W przypadku takich osób dzisiaj powinniśmy nadal modlić się za nich, ponieważ prawdziwy chrześcijanin może być odstępcą, a potem powrócić. Nie powinniśmy jednak akceptować ich fałszywych nauk ani pozwalać im zatruwać innych. Choć brzmi to bolesnie, nie powinniśmy też żywić złudzenia, że jeśli nie powrócą do wiary, pójdą do nieba. Zauważmy, że Paweł nie mówi tu tylko o różnicy zdań, ani nawet o tym, że odstępują od prawdy lub prawdziwej wiary. Paweł mówi raczej, że odstępują od Niego, czyli od Boga.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 1:6-7 niektórzy członkowie Kościoła są tak skłonni do przyjmowania błędów, tak jak Galacjanie?

Odp.: Istnieją co najmniej dwa powody.

a) Wielu chrześcijan nie ma jasnego pojęcia o tym, które różnice doktrynalne mieszczą się w granicach ortodoksji, a które są herezjami prowadzącymi do zguby duszy. Inni próbowali rozróżnić te dwie kwestie, stosując nieco arbitralne kryteria. Zasadniczo, jeśli ktoś zaprzecza podstawowej nauce, bezpośrednio nauczanej w Biblii, to jest to zupełnie inna sprawa niż sytuacja, w której chrześcijanie nie zgadzają się co do nauczania domyślnego, wniosków i konsekwencji, które niektórzy chrześcijanie postrzegają w jeden sposób, a inni w inny.

b) Wielu chrześcijan nie rozumie, że powinniśmy oddzielać się od tych, którzy nauczają herezji prowadzących do zguby duszy. Jan w 2 Liście Jana 10 mówi nam, abyśmy nawet nie zapraszali ich do naszego domu ani nie witali ich. Powinniśmy jednak zachowywać jedność w Duchu z innymi wierzącymi, którzy różnią się od nas w sprawach drugorzędnych.

Pytanie: Jakie są przykłady chrześcijańskich odstępców z ostatnich czasów, o których mowa w Gal 1:6-7?

Odp.: Odstępcy to ci, którzy wyznali wiarę w ortodoksyjne chrześcijaństwo, a następnie się od niej odwrócili. W czasach Nowego Testamentu Szymon Mag i Demas to dwie osoby, które dla niektórych wydawały się chrześcijanami, ale porzuciły wiarę. W czasach współczesnych przykładami są: Joseph Smith Jr. (założyciel mormonizmu), wielebny Sun Myung Moon (założyciel Kościoła Zjednoczenia), Ted Turner, Charles Templeton (słynny ewangelista z lat 40. i 50., który stał się ateistą) oraz Martin Luther King Jr., który zaprzeczał zmartwychwstaniu Jezusa w ciele.

Istnieje wielu chrześcijańskich odstępców, zarówno znanych, jak i nieznanych, których nie ma na tej liście. Chodzi jednak o to, że chrześcijańscy odstępcy byli zjawiskiem powszechnym i nadal będą nim.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 1:7 Bóg pozwala na wypaczanie swojej Ewangelii?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Nie zagubiona: Ewangelia Boża nie jest wypaczana w tym sensie, że ulega zagubieniu. Słowo Boże nigdy nie odejdzie od ludu Bożego, jak mówi Izajasz 59:21.

Niektóre wypaczone wersje: Bóg pozwala jednak niektórym ludziom nauczać wypaczonej wersji Ewangelii. Nawet w czasach Jezusa saduceusze zaprzeczali istnieniu aniołów i zmartwychwstaniu, jak pokazują Mt 22,23-32 i Dz 23,8.

Pytanie: Czy Gal 1,8 wskazuje, że wczesny Kościół popadł w tak głębokie odstępstwo, że [wpisz dowolne imię] musiał przywrócić Kościół prawie 2000 lat później?

Odp.: Nie. Paweł zwraca się wyłącznie do kościoła w Galacji, a nie do wszystkich kościołów. Na przykład po napisaniu Listu do Galatów sam Jezus w Księdze Objawienia 2:8-11 i 3:7-13 miał same dobre słowa na temat kościołów w Smyrnie i Filadelfii. W książce „When Cultists Ask” (str. 248) wspomniano, że mormoni twierdzą, iż Bóg musiał przywrócić Kościół poprzez Józefa Smitha. Również wielebny Moon nauczał o potrzebie przywrócenia, podobnie jak inni.

Pytanie: W Liście do Galatów 1:8,9 Paweł nie brzmi zbyt miłosiernie, przeklinając ludzi. Czy powinniśmy w tym przypadku naśladować przykład Pawła?

Odp.: Paweł nie mówi, że popełniają oni tu drobny błąd; Paweł poważnie podkreśla, jak poważna jest ich fałszywa ewangelia. Paweł nie przeklina ich, ale nazywa ich przeklętymi. Co więcej, Paweł włącza w to nawet siebie samego i świętych aniołów, mówiąc: „gdybyśmy my lub anioł z nieba…”. Chce, aby inni wyraźnie uznali ich za przeklętych i nie podążali za nimi, nie polecali ani nawet nie godzili się na ich nauczanie. Dzisiaj powinniśmy uważać, aby nie sprawiać wrażenia, że polecamy jako nauczycieli kogokolwiek, kto głosi fałszywą ewangelię, która skazuje ludzi na piekło.

Pytanie: Co dokładnie Paweł miał na myśli w Gal 1,9, mówiąc, że „już to powiedział”?

Odp.: Istnieją dwa poglądy:

1. Jan Chryzostom i inni twierdzą, że Paweł celowo powtarza treść wersetu 8. (Komentarz do Listu do Galatów, str. 8)

2. Dr Gross Alexander i inni twierdzą, że nie może tak być, ponieważ greckie słowo występuje w liczbie mnogiej, a nie pojedynczej. Ponadto greckie słowo wskazuje na większe rozróżnienie czasowe. Więcej informacji można znaleźć w „The Nicene and post-Nicene Fathers First Series”, tom 13, str. 8.

Zakładając, że słuszny jest drugi pogląd, z tej drobnej kwestii możemy wyciągnąć pewną lekcję. Gramatyka grecka była złożona i nawet chrześcijanie posługujący się językiem greckim nie byli doskonali w interpretacji gramatyki Biblii.

Pytanie: Co w Gal 1,10–24 z osobą, która twierdzi, że wierzy w Jezusa, ale odrzuca Pawła?

Odp.: Paweł potwierdza swoje uprawnienia jako posłaniec od Boga. Obrona przez Pawła swojego powołania stanowi główny temat rozdziału 1 i jest jednym z dwóch głównych punktów pierwszej połowy Listu do Galatów. Osoba, która tak twierdzi, albo a) odrzuca wyznaczenie Pawła przez Boga na apostoła, albo b) uznaje, że Paweł był oszustem, a cały Kościół chrześcijański na przestrzeni wieków fałszywie uznawał słowa Pawła za Pismo Święte. Paweł jest tu tak bezpośredni, że nie pozostawia nam innego wyboru. Jeśli odrzucasz Pawła jako apostoła, proszę, nie mów, że ty i ja wyznajemy tę samą wiarę, ponieważ tak nie jest.

Teolog C.H. Dodd napisał kiedyś: „Czasami myślę, że Paweł się myli, i odważyłem się to powiedzieć” (List do Rzymian w Komentarzu do Nowego Testamentu Moffatta, 1932, s. xxxiv, xxxv). Cytat pochodzi z książki Johna R. W. Stotta „Przesłanie Listu do Galatów”, s. 15.

Zob. „Believer’s Bible Commentary”, str. 1875.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 1:10 chrześcijanie starają się zadowolić ludzi? Dlaczego nawet Paweł starał się być wszystkim dla wszystkich w 1 Liście do Koryntian 9:19-22?

Odp.: 1 Kor9:23 , odpowiada, że Paweł stara się nawiązać kontakt ze wszystkimi ludźmi „ze względu na Ewangelię”. Paweł (i my) staramy się być uprzejmi, nawiązywać relacje z ludźmi i przedstawiać ponadczasową prawdę w sposób, który przemawia do współczesnych ludzi. Jednak Paweł (i my) nie powinniśmy iść na kompromis w kwestii nauczania ani praktykowania prawdy. Ciekawe jest to, że List do Galatów w całości dotyczy wolności, a Paweł często podkreśla, że jest niewolnikiem Chrystusa.

Pragnienie Pawła, by być wszystkim dla wszystkich ze względu na Ewangelię, zostało przez niektórych błędnie zinterpretowane jako próba zadowolenia wszystkich.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 1:11-12 Paweł zaprzeczył sam sobie w 1 Liście do Koryntian 15:3-8, jak twierdziło „Jesus Seminar”?

Odp.: Nie. W Liście do Galatów 1:11-12 Paweł mówi, że nie otrzymał Ewangelii od żadnego człowieka, lecz otrzymał ją przez objawienie od Jezusa Chrystusa. W 1 Liście do Koryntian 15:3-8 Paweł napisał: „Przekazałem wam bowiem to, co sam otrzymałem, jako rzecz najwyższej wagi:…”. Zauważmy, że 1 Kor 15:3-8 nie precyzuje, w jaki sposób Paweł otrzymał Ewangelię. Paweł otrzymał Ewangelię od Boga i przekazał ją nam.

Pytanie: W Liście do Galatów 1:11-24 – kiedy powinniśmy poświęcić czas na dokładną obronę naszego chrześcijańskiego świadectwa lub służby?

Odp.: Judaizujący nakłaniali innych, by nie ufali Pawłowi, podając w wątpliwość jego autorytet. Paweł bronił swojego autorytetu i niezależności. Powodem, dla którego nie skupiał się na Prawie żydowskim, z pewnością nie była jego nieznajomość tego Prawa. W wersetach 1:11-24 Paweł podkreślał, że jest apostołem powołanym przez samego Jezusa Chrystusa, a nie „apostołem pochodnym”, który wywodzi się od innych apostołów i podlega im. Z drugiej strony Paweł został przez nich zaakceptowany.

Pytanie: Dlaczego w Ga 1,14–16 Paweł tak bardzo podkreślał swoją dawną gorliwość?

Odp.: Nikt o tak wielkiej gorliwości nie dałby się przekonać zwykłym ludziom. Potrzebne było coś wyjątkowego, a Bóg to zapewnił, sprawiając, że sam Jezus ukazał się Pawłowi.

Pytanie: Czy Gal 1:15-16 i Jer 1:5 nauczają, że herezja reinkarnacji, a przynajmniej preegzystencji, jest prawdziwa?

Odp.: Nie. List do Hebrajczyków 9:27-28 pokazuje, że reinkarnacja jest fałszywa, a żaden werset nie wskazuje, że preegzystencja jest prawdą. To, że Bóg wyznacza kogoś od urodzenia, a nawet przed poczęciem, oznacza, że zaplanował, iż osoba ta będzie Mu służyć w szczególny sposób. Psalm 139:16 pokazuje, że każdy dzień naszego życia został zapisany w Bożej księdze, zanim jeszcze którykolwiek z nich nastąpił. Innymi słowy, jeszcze przed naszym pierwszym dniem istnienia Bóg miał dla nas wszystko zaplanowane. Bóg nie podlega żadnym ograniczeniom. Nie musieliśmy najpierw istnieć, aby Bóg mógł coś dla nas zaplanować.

Byłoby zbyt daleko idącym wnioskiem twierdzić, że skoro Bóg wiedział o nas, zanim się urodziliśmy, to nie mógł znać naszej przyszłości, dopóki nie zaczęliśmy istnieć.

Pytanie: Jaka jest chronologia wydarzeń przedstawiona przez Pawła w Gal 1:18 i 2:1?

Odp.: W Liście do Galatów 1:18 Paweł mówi, że udał się do Jerozolimy po trzech latach. Jan Chryzostom uważał, że Paweł udał się tam, aby ewangelizować Arabów, ale bardziej prawdopodobne jest, że Paweł udał się tam, aby uczyć się od Boga. Tak jak inni apostołowie spędzili trzy lata z Jezusem, tak Paweł spędził trzy lata w Arabii. Następnie, w Liście do Galatów 2:1, po 14 latach ponownie udał się do Jerozolimy.

Nie jest jasne, czy te 14 lat liczy się od momentu jego nawrócenia (co pokrywałoby się z tymi trzema latami), czy też po upływie tych trzech lat. Jednak w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 438, stwierdza się, że wydaje się, iż Paweł liczy te czternaście lat od momentu swojego nawrócenia, ale dodaje się, że najprawdopodobniej chodzi o okres po upływie tych trzech lat.

Jednak w żydowskim rozumieniu trzy lata mogły oznaczać jeden pełny rok plus fragmenty dwóch kolejnych lat, trzy pełne lata lub dowolny okres pomiędzy. Zatem trzy lata to okres od nieco ponad jednego roku do trzech lat. Podobnie 14 lat to okres od nieco ponad dwunastu do 14 lat.

Paweł nawrócił się między 32 a 35 r. n.e. i udał się do Arabii. (Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova, str. 1021, podaje okres między 32 a 36 r. n.e.) Paweł uciekł z Damaszku w koszu i po raz pierwszy udał się do Jerozolimy (Dz 9,23–30), około 35–36 r. n.e. Następnie Paweł powrócił do Antiochii. Następnie Paweł wyruszył w swoją pierwszą podróż misyjną, która rozpoczęła się około 47 r. n.e. W tym czasie panował wielki głód, który historycznie datuje się na 46 r. n.e. Paweł powrócił do Jerozolimy, aby przekazać pieniądze na ten cel (Dz 11,27–30). Następnie Paweł udał się do Jerozolimy na Sobór Jerozolimski (Dz 15,1-30) w 49 r. n.e. Paweł udał się również do Jerozolimy pod koniec drugiej podróży misyjnej, o czym mowa w Dz 18,22. Ostatni raz Paweł przebywał w Jerozolimie, gdy został uwięziony (Dz 21,15-23,24). Żydzi zazwyczaj udawali się do Jerozolimy co najmniej raz w roku, więc Paweł mógł być tam również przy innych okazjach.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 1:21-22 kościoły w Judei nie znały Pawła, czy też Saul prześladował kościoły w Judei i Samarii (Dz 8:1-3) (Jesus, Interrupted, str. 56)?

Odp.: Z pewnością znali oni reputację Saula z Tarsu, choć nie znali go osobiście. Jednak po tym, jak stał się chrześcijaninem (i zmienił imię na Paweł), nie był osobiście znany kościołom w Judei. List do Galatów1:22 NIE mówi, że kościoły w Judei nigdy nie słyszały o Saulu. Grecki tekst mówi raczej: „nie byłem znany z widzenia” kościołom w Judei. Drugim czynnikiem, wspomnianym w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 3, str. 156, jest to, że po około 17 latach Paweł „stał się nieznany” wielu chrześcijanom.

Pytanie: Dlaczego w Ga 2,2 Paweł powiedział, że obawiał się, iż mógł przebiec swój bieg na próżno?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.

To nie jest odpowiedź: Paweł najprawdopodobniej nie obawiał się, że nauczał niewłaściwej ewangelii, ponieważ w Liście do Galatów 1:11-12 podkreślił, że otrzymał ją od Boga.

Odpowiedź: Paweł obawiał się, że jego wysiłki, jego „wyścig” mający na celu doprowadzenie ludzi do Chrystusa, pójdą na marne, jeśli on i apostołowie nie będą mówić jednym głosem. Paweł dostrzegał, że podjęcie przez nich błędnej decyzji mogłoby mieć naprawdę straszne konsekwencje. Paweł prawdopodobnie zabrał ze sobą Tytusa, poganina, jako „przykład testowy”, aby osobiście pokazać owoce nawrócenia pogan.

Pytanie: Co jest niezwykłego w tym fragmencie Listu do Galatów 2:3-5?

Odp.: Paweł jest dobrym pisarzem posługującym się językiem greckim, ale tutaj zdania są urywane i, jak powiedział biskup Lightfoot, ten akapit to „katastrofa gramatyczna”. Najwyraźniej Paweł pisał pod wpływem silnych emocji i dość pośpiesznie.

Pytanie: W Ga 2,6 – kiedy powinniśmy uznać kogoś za „wydającego się kimś”, a kiedy nie?

Odp.: Powinniśmy szanować autorytet, gdy osoby sprawujące władzę działają w ramach swoich właściwych uprawnień. Nie powinniśmy jednak podporządkowywać się fałszywym autorytetom. Być może Paweł nie miał jasności co do roli Jakuba, brata Pana, biskupa kościoła w Jerozolimie, który wydawał się mieć podobny autorytet jak apostołowie, ale nie był apostołem i nawet nie podążał za Jezusem aż do czasu Jego zmartwychwstania. Jeśli ludzie kwestionowali autorytet Pawła, który nie był jednym z dwunastu uczniów, to ci judaizujący powinni również kwestionować autorytet Jakuba. Judaizujący wywodzili się z „stronnictwa Jakuba”, ale Pismo Święte nie mówi, że faktycznie mieli poparcie Jakuba, jak podają: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 447 oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 3, str. 162.

Paweł porusza tu jednocześnie dwie kwestie. Po pierwsze, te autorytety uznawały autorytet Pawła, a po drugie, nie powierzyły mu ani w żaden inny sposób nie nadały mu żadnego autorytetu, którego już nie posiadał.

Pytanie: W Ga 2,7 św. Paweł mówi o „ewangelii dla nieobrzezanych” i „ewangelii dla obrzezanych”. Jaka jest między nimi różnica?

Odp.: Obrzezanie i nieobrzezanie odnoszą się do dwóch grup ludzi: Żydów i pogan. List do Galatów 2,7 mówi, że powierzono mu zadanie głoszenia ewangelii poganom, tak jak Piotrowi – Żydom, ale mowa jest tu o jednej ewangelii, a nie o wielu ewangeliach.

P: Jak to się stało, że apostoł Piotr dał zły przykład w Gal 2:11-14?

Odp.: Piotr zgrzeszył i popełnił błąd zarówno w swoim myśleniu, jak i w swoim postępowaniu. Piotr prawdopodobnie nie zmienił swoich przekonań, ale zmienił swoje zachowanie, aby zadowolić tych judaizujących z Jerozolimy. Słowa Boże, w tym te wypowiedziane przez apostołów, były bezbłędne. Nie oznacza to jednak, że każde słowo samego apostoła było bezbłędne, ani że apostołowie byli bezgrzeszni. Piotr nie potrzebował upomnienia jako ktoś, kto nie wiedział. Potrzebował raczej upomnienia, ponieważ Piotr z całą pewnością wiedział lepiej – dzięki wizji, którą dał mu Bóg, a także dzięki temu, że zasiadł do posiłku z Korneliuszem i innymi poganami w Dziejach Apostolskich 10, a zwłaszcza w Dziejach Apostolskich 11:3-4. Piotr jadł również z poganami w Antiochii, ale hipokrytycznie zaprzestał tego, gdy przybyli żydowscy chrześcijanie z Jerozolimy.

Pytanie: W Liście do Galatów 2:11-14 można by próbować argumentować, że Paweł, w imię jedności, powinien był po prostu po cichu zgodzić się na hipokryzję Piotra w tej drobnej sprawie. Dlaczego byłoby to błędne?

Odp.: Po pierwsze, nie była to drobna sprawa; oznaczało to poleganie na przestrzeganiu żydowskich obrzędów jako niezbędnych do zbawienia, obok Chrystusa.

Paweł prawdopodobnie zgodziłby się z tym, gdyby uważał, że jedność w Chrystusie jest najwyższym celem. Jednak dla Pawła nie była to najwyższa wartość i nie powinna nią być również dla nas. To właśnie Piotr jako pierwszy naruszył tutaj jedność wierzących, a nie Paweł. Powinniśmy dążyć do jedności w Duchu zgodnie z Listem do Efezjan 4:3, ale naszym najwyższym priorytetem powinno być raczej kochanie, posłuszeństwo i oddawanie chwały Bogu. Zachowanie jedności powinno być jedynie jednym ze środków służących realizacji tych najwyższych priorytetów.

W rzeczywistości nie było tu jednego problemu, ale trzy. Pierwszym z nich było to, że Piotr oddzielał się od innych wierzących, ponieważ byli oni poganami. Drugim była jego hipokryzja polegająca na tym, że robił to tylko w obecności wierzących Żydów; co pomyśleliby poganie o Piotrowym obcowaniu z nimi po odejściu żydowskich chrześcijan? Trzecim problemem było to, że Piotr zajmował tak wysoką pozycję autorytetu, że mogło to sprawiać wrażenie, jakby legitymizowało takie postępowanie innych chrześcijan, a inni również ulegliby temu, w tym nawet Barnaba.

Paweł starał się iść na kompromis ze słabymi braćmi, a nie z fałszywymi braćmi. Jednak gdy sam Piotr dał ten zły przykład, Paweł nie mógł pójść na kompromis w tej sprawie. Często, gdy ktoś grzeszy, należy najpierw porozmawiać z nim na osobności. Ponieważ jednak Piotr uczynił to publicznie, Paweł musiał publicznie upomnieć Piotra, w tym samym zakresie, w jakim miał miejsce ten zły przykład. Gdyby Paweł nie podjął żadnych działań, chrześcijaństwo albo ugrzęzłoby w stagnacji jako sekta żydowska, albo powstałyby „dwa chrześcijaństwa” – jedno żydowskie, a drugie pogańskie.

Pytanie: Jakie sprytne racjonalizacje tego fragmentu pojawiały się w Gal 2,11-14?

Odp.: Fragment ten nie przedstawia Piotra/Kefasa w dobrym świetle. Pokazuje, że popełniał on błędy i postępował niewłaściwie, tak jak my wszyscy. Klemens Aleksandryjski zasugerował, że mógł to być inny Kefas niż apostoł Piotr. Nie ma jednak żadnych przesłanek wskazujących, że Paweł nie mówił właśnie o apostołowi. Dziwny nauczyciel Orygenes, a później Hieronim, uważali, że była to po prostu zainscenizowana intryga między Piotrem a Pawłem, mająca na celu podkreślenie znaczenia łaski. Augustyn i inni jednak obalili tę tezę.

Pytanie: Jak powinniśmy postąpić w sytuacji opisanej w Ga 2,11-14, gdy szanowany przywódca kościelny mówi lub robi rzeczy, które stanowią złe świadectwo o Chrystusie?

Odp.: Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę, że nie są to odosobnione przypadki. Miało to miejsce w przypadku Piotra; miało to miejsce w przypadku biskupa Zefiryna z Rzymu w latach 198–217 n.e. Miało to miejsce w przypadku wielu innych biskupów przedtem i potem, w całej zachodniej Europie w średniowieczu, i ma to miejsce dzisiaj w przypadku przywódców rzymskokatolickich, protestanckich i charyzmatycznych. Jest to więc coś, z czym często musimy się zmagać.

Może się to zdarzyć a) z powodu prawdziwych chrześcijan, którzy zboczyli z drogi, lub b) dlatego, że w ogóle nie byli chrześcijanami. Jako przykład tego drugiego przypadku można podać papieża Formosa z Rzymu, co do którego wszyscy są zgodni, że był heretykiem. Siedem miesięcy po jego śmierci jego ciało zostało wykopane i postawione przed sądem za herezję. Wyobraź sobie teraz, że byłeś chrześcijaninem w tamtych czasach, i spróbuj wyjaśnić niewierzącemu, dlaczego tak się stało.

Zasadniczo musimy podkreślać, że patrzymy na Jezusa jako na autora i dokończyciela naszej wiary (List do Hebrajczyków 12:2), a nie na jakiegokolwiek omylnego człowieka. Piotr nie był nieomylny w swoim przykładzie, podobnie jak inni przywódcy. Piotr porzucił zbawienie przez uczynki, ale teraz do niego powracał. Tak, to rozczarowujące, gdy chrześcijanin upada lub gdy chrześcijanie nierozsądnie pozwalają, by ich przywódcą został ktoś, kto nie jest chrześcijaninem. Mamy podporządkowywać się dobrym przywódcom chrześcijańskim, zdając sobie jednak sprawę, że żaden z nich nie jest doskonały. Jednak choć mogą nam oni pomagać, powinniśmy odwracać się od tych, którzy pozornie przewodzą Kościołowi Chrystusowemu, ale są bezbożni, jak nakazuje nam 2 List do Tymoteusza 3:1-5.

Pytanie: Jeśli w Liście do Galatów 2:11-14 Piotr był kiedyś złym przykładem, czy oznacza to, że papież katolicki, który był złym przykładem, nie traci prawa do bycia następcą Piotra?

Odp.: Przypuszczam, że ktoś mógłby argumentować, iż gdyby papież palił chrześcijan na stosie, nie byłby skłonny usiąść z nimi do stołu, ale uważam, że te dwie sytuacje zasadniczo się od siebie różnią. Istnieje ogromna różnica między nieusiadaniem przy stole z prawdziwymi chrześcijanami a nakazaniem ich spalenia na stosie za przestępstwo czytania Biblii. Niezamierzony grzech wynikający z zamieszania Piotra nie usprawiedliwia całego życia pełnego jawnie okazywanej niegodziwości, morderstw, niemoralności, pijaństwa i luksusowego życia kosztem ofiar innych. Ponadto Piotr okazał skruchę za swoją hipokryzję, a papieże rzymskokatoliccy tego nie uczynili.

Papież Juliusz II (1503–1513) nakazał swoim armiom zniszczenie i splądrowanie całych włoskich miast, aby powiększyć swoje imperium Państwa Kościelnego. Zgodnie z książką Austina „Topical History of Christianity” (str. 148), po 904 r. n.e. panowała tak zwana „pornokracja”, w ramach której prostytutki utrzymywały relacje oparte na władzy i intymności seksualnej z różnymi papieżami, w tym z papieżami Sergiuszem III, Anastazym III, Landem i Janem XII. Ludzie kupowali urząd papieski, tak jak uczynili to Grzegorz VI i Aleksander VI. Niektórzy stali się papieżami w wyniku zamordowania poprzedniego papieża (Bonifacy VII, Leon V i Stefan VII – wszyscy zostali zabici). Zdarzały się okresy, w których sprawowało urząd dwóch, a nawet (raz) trzech papieży jednocześnie (Ursinus i Damasus (366–384); Grzegorz VI, Benedykt IX i Sylwester III). Papieże byli czasami pozbawiani urzędu wbrew swojej woli, co sprawia, że koncepcja sukcesji papieskiej jest bardzo intrygująca. Papież Stefan VII (896–897) kazał wykopać zwłoki papieża Formosa i skazał go za herezję w fikcyjnym procesie.

Niektórzy katolicy mogą zgodzić się, że istnieje możliwość, iż przynajmniej jeden z poprzednich papieży nie postępował zgodnie z wolą Bożą. W rzeczywistości „sukcesja papieska”, o ile kiedykolwiek istniała, straciła w średniowieczu sens z powodu braku ciągłości papieskiej.

Z jednej strony należy podkreślić, że nawet jeśli uda się znaleźć katolika, który jest zepsutą, bezbożną osobą, nie dowodzi to w żaden sposób, że katolicyzm jest błędny. Z drugiej strony, jeśli miliony katolików lojalnie podporządkowują się niegodziwym pragnieniom kogoś takiego, nawet wiedząc, że jest on bezbożny, to coś jest tu bardzo nie tak.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 2:16-21 Paweł sugeruje, że Prawo Starego Testamentu było złe, jak nauczali gnostyccy heretycy?

Odp.: Wcale nie. Jak ujął to Jan Chryzostom (392–407 r. n.e.): „nie mówi on, że porzucili Prawo jako złe, ale jako słabe”. Więcej na temat gnostyków można znaleźć w omówieniu 1 Listu św. Jana 1:1.

P: W Ga 2,16-21 i Ga 3,11: skoro sprawiedliwość nie mogła pochodzić z Prawa, to dlaczego ci, którzy czytali Stary Testament, byli nauczani tego błędu?

Odp.: Stary Testament nie naucza tego błędu. Ludzie mają jednak niezwykłą zdolność interpretowania rzeczy tak, jak im się podoba, oraz dodawania czegoś do Słowa Bożego. Niektórzy wzięli wszystko, co Bóg powiedział o swoim miłosierdziu, i uczynili swoją nadzieją posłuszeństwo Prawu Bożemu, a nie samemu Bogu. Nawet dzisiaj niektórzy chrześcijanie mogą wykazywać brak równowagi i przywiązywać większą wagę do pewnych pozytywnych aspektów chrześcijaństwa, takich jak doświadczenie duchowe, studiowanie Biblii, pomoc ubogim czy religijne obrzędy , traktując je jako główny punkt swojego życia, a nie samego Boga. Niektórzy mogą kochać religię bardziej niż samego Boga.

Pytanie: Czy w Gal 3,1 jest mowa o tym, że niektórzy chrześcijanie mogą być zaczarowani?

Odp.: Nie, Paweł tego nie twierdzi. Paweł zadaje hipotetyczne pytanie, czy tak się stało, ponieważ jest zaskoczony tym, jak szybko wielu Galatów zwróciło się ku innej, fałszywej ewangelii. Greckie słowo oznaczające „kto”, tis, występuje w liczbie pojedynczej, a nie mnogiej, i odnosi się zatem do szatana, a NIE do grupy ludzi. Głupiec w Biblii to nie ktoś, kto jest nieinteligentny lub niewykształcony; to ktoś, kto jest naiwny lub zatwardziały wobec mądrości duchowej.

W języku greckim istnieje wiele słów oznaczających „głupotę”. Słowo użyte w tym miejscu różni się od tego, którego Jezus używał w przypowieściach. Jest to słowo „anoetus”, oznaczające osobę, która potrafi myśleć, ale decyduje się tego nie robić.

Na marginesie, w religii islamu jedną rzeczą, co do której chrześcijanie i sunniccy muzułmanie mogą się zgodzić, jest to, że przynajmniej w pewnym momencie Mahomet znajdował się pod wpływem złego uroku i wypowiadał nieprawdziwe słowa. Pełny opis tego, jak według hadisów Mahomet był kiedyś pod wpływem złego uroku, można znaleźć w Hadisach Buchariego (tom 4, księga 53, rozdział 33, nr 400, str. 267; tom 4, księga 54, rozdział 10, nr 490, str. 317 oraz tom 8, księga 75, rozdział 59, nr 400, str. 266). Muzułmanie na ogół uważają, że Mahomet wyzdrowiał.

Pytanie: Jakie są, według Gal 3:1, sposoby, w jakie ludzie mogą zostać odwróceni od tego, na czym powinni się skupiać, na rzecz czegoś mniej ważnego?

Odp.: Ludzie często lepiej radzą sobie z gromadzeniem informacji niż z ustalaniem priorytetów co do tego, co powinni z nimi zrobić. Przy podejmowaniu decyzji zakupowych w firmie czasami wydaje się, że ludzie mają tendencję do wybierania ostatniego sprzedawcy, z którym rozmawiali. W procesie podejmowania decyzji możemy mieć poważne uprzedzenia, zależne od tego, jak długo dyskutowaliśmy na dany temat i jak niedawno przyglądaliśmy się danemu aspektowi. Nasze oczy zbyt łatwo dają się odwrócić. Podczas naszego czasu ciszy z Bogiem powinniśmy nie tylko studiować Słowo i modlić się, ale także medytować i zastanawiać się. Czy naprawdę traktujemy najważniejsze sprawy jako najważniejsze? A może, paradoksalnie, jesteśmy po prostu zbyt zajęci, by się zatrzymać i zastanowić, co powinniśmy robić?

Pytanie: W Liście do Galatów 3:2-3 wydaje się, że na przestrzeni dziejów istniała niemal nieodparta potrzeba, by ludzie coś dodawali do Ewangelii. Jak myślisz, dlaczego tak jest?

Odp.: Ktoś może uważać, że ewangelia zawiera prawdę, ale nie sądzić, że jest kompletna. Jeśli nie sądzisz, że istnieje wiele sposobów, w jakie ludzie próbują coś dodawać do ewangelii, pozwól, że wyprowadzę cię z tego błędu. Różni ludzie twierdzili, że oprócz tego potrzebujemy jeszcze następujących rzeczy.

Całe prawo żydowskie (niektórzy przedstawiciele ruchu „Hebrew Roots”)

Obrzezanie i inne elementy prawa żydowskiego (Adwentyści Dnia Siódmego)

Chrzest wodny ludzi zamiast obrzezania (Kościół Chrystusowy)

Chrzest (przez pokropienie) samochodów, zwierząt domowych, a nawet czołgów (Cerkiew prawosławna)

Dodatkową księgę zasad (Tyconius)

Dodatkowe pisma święte (mormoni, Kościół Zjednoczenia)

Połączenie z islamem (C5 „chrześcijanie” oraz „chrislam” w Nigerii)

Połączenie z hinduizmem (niektórzy Hindusi w Kerali)

Połączenie z bogami grecko-rzymskimi (gnostycy hermetyczni)

Połączenie z dodatkową tajną nauką (inni gnostycy)

Organizacja, która mówi nam, w co mamy wierzyć, ponieważ Biblia może być niebezpieczna (Świadkowie Jehowy)

Święci wstawiający się za nami

Gwałtowna rewolucja (teologia wyzwolenia)

Modlitwa do obrazów lub figur świętych

Wiara i uczynki (katolicyzm)

Ikony (głównie w kościołach prawosławnych)

„Dzieła Kalwina nie były Pismem Świętym, ale powinny nimi być”

Postęp teologii: Potrzebujemy rozwoju teologicznego na przestrzeni wieków, aby naprawdę być chrześcijaninem „na miarę”.

Ludzie wykazali się dużą kreatywnością w kwestii tego, czego potrzebujemy oprócz Ewangelii. Jednak kreatywność nie zawsze jest czymś dobrym.

Prawdopodobnie istnieje wiele różnych powodów, dla których tak wiele osób uważało, że oprócz Ewangelii ważne są różne inne rzeczy, ale większość z nich można zaliczyć do co najmniej jednej z czterech kategorii: konwencji, strachu, dumy i pragnienia.

Konwencja: Zwycięstwa w zawodach sportowych, dobre oceny w szkole, podwyżki w pracy i większość rzeczy w życiu albo sobie zasłużyliśmy, albo przynajmniej tak nam się wydaje. Dlaczego sprawy duchowe, w których warto się bardziej starać, miałyby być inne? Gdybyśmy na to nie zasłużyli, to po co w ogóle byśmy się starali?

Strach: Nadal trzymają się tego, co postrzegają jako „dobro” w konkurencyjnym światopoglądzie lub religii, i boją się, że coś stracą, jeśli tego nie zaakceptują. Uważa się, że lepiej być ostrożnym i robić tę drugą rzecz oprócz ewangelii, aby mieć pewność, że wszystko jest uwzględnione.

Duma: Bóg postąpił wspaniale, dając nam swoje Słowo, ale oni uważają, że mogą – i muszą – je ulepszyć.

Pragnienie: Widzą (być może słusznie), że życie na tym świecie byłoby o wiele łatwiejsze, gdyby mogli powiedzieć, że istnieje coś jeszcze, poza byciem chrześcijaninem. Prześladowania byłyby mniejsze, możliwości biznesowe mogłyby być większe, a oni po prostu pragną kontynuować również swoje dawne nawyki.

Pytanie: Jakie są, według Gal 3:3,21, przykłady sytuacji, w których ludzie próbują coś dodać, by ulepszyć sytuację, ale w rezultacie niszczą sedno tego, co chcieli ulepszyć?

Odp.: Kiedy zmieniasz sedno tak, że nie jest już tym samym sednem, wtedy wypatrujesz ewangelię, aby lepiej dostosować się do innych poprzez przekazanie zasadniczo odmiennego przesłania.

W języku chińskim istnieje slangowe wyrażenie opisujące tę ideę: „dodawanie nóg wężowi”, tj. bycie pierwszym, który narysuje węża w konkursie rysowania węży, a następnie, będąc pod wpływem alkoholu, dodanie mu nóg i zdyskwalifikowanie swojego rysunku.

P: Jakie są dzisiaj sposoby, w jakie ludzie skutecznie nauczają w Gal 3:3,21, że Chrystus umarł na próżno?

Odp.: Jeśli do nieba można dostać się, będąc dobrym człowiekiem, to Chrystus zmarnował swój czas. Oczywiście, jeśli ktoś może definiować „dobrą osobę” według własnego uznania, to pojęcie „dobrej osoby” staje się raczej arbitralne. Ale jeśli do nieba można dostać się, przestrzegając określonego zestawu zasad, to znów śmierć Chrystusa na krzyżu była zbędna. Czy Chrystus naprawdę musiał umrzeć za nasze grzechy i czy wiara w to ma kluczowe znaczenie? Jeśli tak wierzysz, to dziel się tym z innymi tak, jakbyś w to wierzył.

Pytanie: Jaki jest sens przywoływania Abrahama i Mojżesza w Gal 3,8?

Odp.: Jak mówi John R.W. Stott, Paweł spojrzał na cały Stary Testament niczym na pasmo górskie, w którym Abraham i Mojżesz stanowią dwa najwyższe szczyty. Jednak prawdziwym Mount Everestem jest Jezus Chrystus. Abraham i dana mu obietnica to pierwszy szczyt, który nie jest negowany przez drugi wielki szczyt – Mojżesza i Prawo. Paweł darzy Prawo wielkim szacunkiem i pragnie podkreślić, że istnieją nie tylko dwa szczyty, ale także trzeci.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Gal 3:10,13, ludzie podlegający Prawu są przeklęci?

Odp.: Księga Powtórzonego Prawa 28:1-13 mówi o błogosławieństwach dla Izraelitów, którzy znają Prawo i go przestrzegają. Natomiast Księga Powtórzonego Prawa 28:15-68 mówi o licznych przekleństwach dla Izraelitów, którzy znają Prawo, ale się od niego odwracają.

Jeśli chodzi o bycie przeklętym, jest to trafny opis ludzi, którzy próbują sprostać standardowi, którego nie są w stanie dotrzymać, nigdy nie zdają sobie z tego sprawy, a mimo to odmawiają podążania jedyną drogą do nieba, którą wytyczył Ten, który dotrzymał za nich tego niemożliwego standardu. „Pod klątwą” wydaje się trafnym opisem.

Pytanie: W jaki sposób Gal 3,11; Rz 1,17; 3,28 odnoszą się do Hab 2,4?

Odp.: W Księdze Habakuka słowo „sprawiedliwy” wydaje się odnosić do tych, którzy pozostają w właściwej relacji z Bogiem. W tych wersetach Nowego Testamentu słowo „sprawiedliwy” może odnosić się do tych, którzy zostali uznani za sprawiedliwych, a zatem pozostają w właściwej relacji z Bogiem.

Paweł zacytował również fragment z Księgi Habakuka 1:5 w Antiochii Pizydyjskiej w Dziejach Apostolskich 13:41, więc Habakuk z pewnością był w centrum uwagi Pawła.

P: Czy w Gal 3:13 Jezus został przeklęty, czy też został pobłogosławiony, jak mówi Ps 72:17?

Odp.: Obie te rzeczy są prawdą. Chrystus został pobłogosławiony przez Boga Ojca, a na krzyżu dobrowolnie wziął na siebie Boże przekleństwo za nasze grzechy. W Objawieniu 5:12 Chrystus zostanie pobłogosławiony w Niebie.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 3:13 chrześcijanie czczą i podążają za kimś, o kim sami przyznają, że został przeklęty przez Boga?

Odp.: Tak, czcimy i nie przepraszamy za to. Nie chodzi tylko o to, że Jezus był pod klątwą, ale raczej o to, że Jezus zdecydował się być pod klątwą – dla ciebie i dla mnie. Jezus dobrowolnie wziął na siebie naszą klątwę, karę i hańbę, umierając na krzyżu za nasze grzechy. Jezus sam nie stał się grzeszny, ale grzechy ludzi zostały na Niego złożone.

P: W Gal 3:16 (i Dz 3:25) w porównaniu z Rdz 12:7 itp. słowo „potomek” jest zbiorowym rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (podobnie jak słowo „potomstwo”), więc dlaczego Paweł twierdzi, że może ono odnosić się tylko do jednej osoby?

Odp.: W języku angielskim możemy mówić „ludzie”, „potomstwo” lub „zgniwać” bez odniesienia do jednej osoby. Chodzi tu o to, że Paweł przypomina Żydom, iż ich Pismo Święte (Stary Testament) nauczało, że obietnice złożone potomkom Abrahama spełnią się poprzez Mesjasza, którego zarówno Żydzi, jak i chrześcijanie uznawali za jedną osobę.

P: Czy w Ga 3,17 Mojżesz otrzymał Prawo dopiero 430 lat po Abrahamie?

Odp.: Izraelici mieszkali w Egipcie przez 430 lat; byli niewolnikami w Egipcie tylko przez 400 lat. Paweł w szczególności przypominał czytelnikom wyznającym judaizm, że Mojżesz otrzymał Prawo tuż po upływie tego 430-letniego okresu. Oczywiście, skoro minęło ponad 430 lat, to prawdziwe jest stwierdzenie, że nastąpiło to 430 lat później.

P: Co mówi w Gal 3:17 o tym, że dyspensacja Abrahamowa została unieważniona przez dyspensację Mojżeszową?

Odp.: Niezależnie od tego, czy postrzegasz historię w kategoriach dyspensacji, czy nie, werset ten dowodzi, że czas nadania Prawa Mojżeszowego nie unieważnił tego, co zostało obiecane wcześniej. Z pewnością Prawo Mojżeszowe stanowiło nowy wymiar dodany do Bożego przymierza z Abrahamem, ale nie sprawiło, że wszystko, co zostało powiedziane Abrahamowi , stało się bezwartościowe. Dzisiaj relacja między Nowym Przymierzem, w Chrystusie, a Starym Przymierzem, pod rządami Mojżesza, wygląda nieco inaczej. Wiele elementów Starego Przymierza faktycznie przestało obowiązywać, takich jak ofiary ze zwierząt, przepisy żywieniowe itp. Jednak to, kim jest Bóg, nie uległo zmianie, a zasady nauczane w Starym Testamencie są nadal aktualne.

Pytanie: Dlaczego w Gal 3,17 Paweł nie podał dokładnej liczby lat?

Odp.: Zanim podam dwa prawdopodobne powody, należy wyjaśnić różnicę między dokładnością a precyzją. Jeśli wiadro zawiera dokładnie 1056 piłek, a ktoś twierdzi, że ma ich 2000 lub tylko 500, oba stwierdzenia są niedokładne (i fałszywe). Jeśli ktoś powie, że jest w nim tysiąc piłek, jest to dokładne (i zgodne z prawdą), ale nieprecyzyjne. Jeśli ktoś powie, że jest w nim więcej niż 500 piłek, to również jest to zgodne z faktami i prawdziwe, ale nieprecyzyjne i niekompletne. Biblia jest w całości prawdziwa w swoich oryginalnych rękopisach, ale często jest nieprecyzyjna i niekompletna. Oto dwa powody, dla których możemy dostrzec tę nieprecyzyjność w tym miejscu.

1) Bóg nie uznał za konieczne poinformować Pawła (ani nikogo innego) o dokładnej liczbie lat między Abrahamem a Wyjściem. Bóg sprawił, że Biblia została spisana tak, by była całkowicie prawdziwa i zawierała całą precyzję, jakiej potrzebujemy, aby zrozumieć to, co Bóg chciał przekazać o Sobie, o człowieku, o zbawieniu, o wzrastaniu w Chrystusie i o służbie Bogu. Najwyraźniej Bóg nie uznał za konieczne, aby Biblia została spisana z większą precyzją niż to było wymagane, i nie uznał za konieczne, aby została zachowana z większą precyzją niż to było wymagane.

2) Paweł chciał posłużyć się najbardziej konserwatywną liczbą. Jeśli judaizujący chcieli zwiększyć precyzję, to tylko podkreśla to argument Pawła dotyczący długiego okresu czasu.

Pytanie: Co dokładnie uczyniło dla nas Prawo, o którym mowa w Liście do Galatów 3:21?

Odp.: Nie oczyściło nas ani nie uczyniło nas lepszymi; raczej pokazało nam, jak bardzo jesteśmy źli. Jak mówi Tony Evans, Prawo jest jak lustro. Pokazuje nam, że musimy uczesać włosy, umyć twarz i poprawić ubranie, ale samo nie może tego za nas zrobić.

Pytanie: Czy zgodnie z Listem do Galatów 3:26 każdy, kto czyta List do Galatów, jest dzieckiem Bożym? Czy uniwersalizm jest prawdą?

Odp.: Nie. Ewangelia jest oferowana wszystkim, ale ci, którzy decydują się odrzucić Boga, mają do tego prawo – i ponoszą tego konsekwencje. Zobacz omówienie Listu do Kolosan 1:20.

P: Skoro w Ga 3,27 wszyscy ochrzczeni przyoblekli się w Chrystusa, to czy wszyscy ochrzczeni pójdą do nieba? A co z Szymonem Magiem z Dz 8,13.18-20?

Odp.: Chrzest wodny nie zbawia; to Chrystus zbawia. Bóg nakazuje wszystkim chrześcijanom przyjąć chrzest wodny jako znak dobrego sumienia wobec Boga, jak mówi 1 List Piotra3:21 .

P: Skoro w Gal 3:28 nie ma różnicy między mężczyzną a kobietą w Chrystusie, dlaczego w 1 Tm2:11 –15 i 1 Kor14:34 –37 istnieją różne role w Kościele?

Odp.: Co ciekawe, jest to najstarszy znany dokument historyczny, który stwierdza, że mężczyźni i kobiety są równi. Chrześcijanie nie są zgodni co do roli kobiet w dzisiejszym Kościele, ale wszyscy powinni zgodzić się co do trzech punktów.

1. W każdej sytuacji mężczyźni i kobiety są równi w oczach Boga i nie powinno być między nimi różnicy w naszych oczach.

2. Wszyscy chrześcijanie muszą zgodzić się, że równa wartość nie oznacza, iż nigdy nie powinno być różnicy w rolach, ponieważ – przynajmniej w tamtych czasach – kobiety nie miały sprawować władzy nad mężczyznami w Kościele, jak pokazują 1 List do Tymoteusza 2:11-13, 1 List do Koryntian 11:3-9 oraz 1 List do Koryntian 14:34-35.

3. Jeśli ktoś ogranicza znaczenie wersetu z Nowego Testamentu, twierdząc, że odnosi się on „tylko do tamtych czasów”, powinien mieć solidne biblijne uzasadnienie, dlaczego właśnie ten werset jest ograniczony do tamtych czasów, a nie każdy inny werset, z którym akurat się nie zgadza.

Pytanie: Jak poważnie powinniśmy traktować zawarte w Gal 3:28 wezwanie, byśmy wszyscy byli jednym w Chrystusie Jezusie?

Odp.: List do Galatów 3:28 wydaje się być bezpośrednim przeciwieństwem modlitwy żydowskich mężczyzn: „Dziękuję Bogu, że nie uczynił mnie poganinem, niewolnikiem ani kobietą”. Oczywiście łatwo jest powiedzieć, że powinniśmy potraktować to poważnie. Z drugiej jednak strony może pojawić się pokusa, by to bagatelizować, gdy wydaje się, że bardziej owocne będzie pozyskiwanie ludzi dla Chrystusa. Jest to jednak błędne, ponieważ jeśli ktoś nie poddaje się Bożej władzy, powinniśmy zastanowić się, czy rzeczywiście jest zbawiony. Słynny chrześcijański misjonarz William Carey odmawiał chrztu każdemu, kto twierdził, że jest chrześcijaninem, ale nadal przestrzegał indyjskiego systemu kastowego.

Pytanie: Jak w Gal 3:28 kultura grecka postrzegała kobiety i małżeństwo?

Odp.: Oto kilka cytatów greckich pisarzy zaczerpniętych z książki „The Great Quotations” pod redakcją George’a Seldesa.

„Małżeństwo, prawdę mówiąc, jest złem, ale złem koniecznym” – Arystoteles (384–322 p.n.e.), cytowany przez Diogenesa Laertiosa (s. 67)

„Można powiedzieć, że kobieta jest gorszym mężczyzną” – Menander (342?–291? p.n.e.) (str. 486)

Nie należy czerpać naszych poglądów na temat małżeństwa od pogańskich pisarzy greckich.

Pytanie: Czym dokładnie są w Gal 4,3 te „elementy” lub „podstawowe zasady”, którym ludzie byli zniewoleni?

Odp.: Greckie słowo „stoicheia” jest terminem ogólnym, który może oznaczać elementy. Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a następnie dwie możliwe odpowiedzi.

Nie jest to odpowiedź: złe duchy lub bożki. Ponieważ prawo nie jest złe, niektórzy sądzili, że to demony lub bożki były tutaj „elementarnymi rzeczami”. Jednak wersety od Galacjan 3:23 do 4:3 mówią o prawie jako o naszym wychowawcy, a wersety od 4:4 do 4:7 mówią o prawie. Jedyny werset potwierdzający ten pogląd to List do Galatów 4:8, który mówi o tym, że służyli oni nieokreślonym rzeczom, które nie są bogami. Mogłoby to odnosić się do bożków, ale w wersecie 4:9 jest mowa o tym, że Galacjanie rozważali powrót do tych rzeczy, a groziło im powrót do judaizmu, a nie do bożków.

Nie jest to odpowiedź: żywioły fizyczne. Wielu Greków, w tym chrześcijanie, uważało, że świat fizyczny składa się z czterech żywiołów: powietrza, ziemi, ognia i wody, stąd użycie przez Pawła słowa „żywioły”. Paweł faktycznie mówi o rzeczach znanych im ze świata, ale ani tutaj, ani nigdzie indziej w Nowym Testamencie nie ma żadnej wzmianki o tym, by ktoś miał problem z czczeniem lub powrotem do „powietrza”, „ziemi”, „ognia” czy „wody”.

Konkretna odpowiedź: Prawo. Cały List do Galatów aż do tego miejsca zawiera spójne przesłanie: nie rezygnujcie z polegania na Chrystusie, by dodatkowo polegać na Prawie. „Elementy” to tutaj podstawowe zasady, których Żydzi uczyli się od dzieciństwa w związku z Prawem. Paweł nie mówi, że należy już przestrzegać Prawa, ani nie twierdzi, że Prawo jest złe. Mówi raczej, że rola Prawa była podobna do zasad, których potrzebowały małe dzieci, zanim dorosły. Prawo zostało dane przez Boga, ale nadmierne skupienie faryzeuszy na przepisach, większe niż miłość do Boga, zostało wykorzystane przez szatana do zniewolenia ludzi.

Ogólna odpowiedź: Innym sposobem na sparafrazowanie słowa „stoicheia” byłoby niemal „ABC”, z tym że nie odzwierciedla to dyscyplinarnego aspektu prawa. Oprócz prawa, którego Żydzi uczyli się od dzieciństwa, odnosi się to do nauk religijnych, których dana osoba nauczyła się przed swoim nowym narodzeniem w Chrystusie i na których polegała lub w które pokładała ufność zamiast Chrystusa lub obok Niego. Być może obejmują one nawet fałszywą filozofię, której nauczyli się w przeszłości, jak wspomina List do Kolosan 2:8. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 601, popiera ten pogląd. Chociaż werset ten może odnosić się do jakiejkolwiek wcześniejszej „historii” religijnej, jaką dana osoba miała przed przyjściem do Chrystusa, bezpośrednim kontekstem, o którym mowa w odniesieniu do słuchaczy z Galacji, było prawo żydowskie.

Pytanie: Skoro w Gal 4,4 i Tt 1,3 Ojciec posłał Jezusa „w pełni czasu”, dlaczego Jezus został posłany właśnie wtedy, a nie wcześniej ani później?

Odp.: Ten fragment Pisma Świętego mówi po prostu, że Jezus został posłany we właściwym czasie, nie podając przyczyny – jednak spekulowanie na ten temat jest interesujące. Można dostrzec co najmniej cztery czynniki.

Język: Od około 200 r. p.n.e. do 250 r. n.e. na większości obszaru Imperium Rzymskiego mówiono po grecku. Później na wschodzie posługiwano się językiem greckim, a na zachodzie łaciną. Jeden wspólny język znacznie ułatwił rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa.

Pokój: Był to okres pokoju. Było to po licznych wojnach z udziałem Seleucydów, Ptolemeuszy i Persów, które w większości ustały do 141 r. p.n.e. Pompejusz podbił Fenicję w 64 r. p.n.e. Ten okres względnego pokoju trwał przed 161 r. n.e., kiedy to Partowie najechali Syrię, oraz przed 220 r. n.e., kiedy to Gotowie najechali Azję Mniejszą. Około 350 r. n.e. północni Europejczycy, Hunowie i Persowie walczyli z Rzymem. Ponieważ panował względny pokój, Rzymianie zdołali do 69 r. p.n.e. wyeliminować znaczną część piractwa, które często nękało Morze Śródziemne, dzięki czemu ludzie w czasach Pawła rzadziej mieli do czynienia z piratami. Ogólnie rzecz biorąc, pokój był wielką pomocą dla chrześcijan przemieszczających się w celu szerzenia Ewangelii.

Drogi: Rzymianie zbudowali ponad 42 000 mil rozległej sieci dróg, które łączyły ich ogromne imperium. Umożliwiło to osobom takim jak Paweł stosunkowo bezpieczne i łatwe podróżowanie do wielu miejsc.

Synagogi żydowskie: W tym czasie od Persji po Etiopię, a nawet Lyon we Francji, istnieli Żydzi nauczający monoteizmu oraz żydowskie synagogi. Mogło to ułatwić poganom zrozumienie, że istnieje tylko jeden Bóg.

Wreszcie proroctwo: Mesjasz miał przyjść w czasach czwartego królestwa, o którym prorokowano w Księdze Daniela 7:1-10.

Rezultaty były niesamowite. W ciągu 300 lat chrześcijaństwo pokojowo rozkwitło w Etiopii, Indiach, Gruzji, Anglii, Hiszpanii i Afryce Północnej. Jedynymi dwiema głównymi światowymi religiami, które początkowo rozprzestrzeniały się szybciej, były islam i komunizm, a obie rozprzestrzeniły się zasadniczo poprzez podboje wojskowe.

Pytanie: Od jakich dwóch rzeczy Chrystus nas odkupił, o czym mowa w Gal 4,5 i 3,13?

Odp.: Chrystus wybawił nas od przekleństwa wynikającego z nieposłuszeństwa wobec Prawa (Gal 3,13). Ale Chrystus uczynił jeszcze więcej. Wybawił nas również z niewoli Prawa (Gal 4,5).

P: Co jest istotnego w słowie „Abba” w wersetach Gal 4,6-7?

O: Słowo to można tutaj przetłumaczyć jako „tatuś”. Żaden zwykły niewolnik, który nie jest synem ani córką, nigdy nie nazwałby swojego pana „tatusiem”. Słowo to zostało użyte przez Jezusa w Ewangelii Marka 14:36, a później przez Pawła w Liście do Rzymian 8:15.

P: Dlaczego w Gal 4:9,21 niektórzy ludzie pragną pozostawać w niewoli?

Odp.: Może to wynikać ze strachu, nadziei na nagrodę, większego komfortu w takiej sytuacji, a w niektórych przypadkach nawet z uzależnienia.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 4:12-20 Paweł zmienił ton?

O: Paweł przez całą tę księgę był surowy i rygorystyczny, ale tutaj zwraca się do nich czule. Paweł apeluje do ich serc, by trwali na tej samej drodze, którą dotychczas podążali. Czytając aż do rozdziału 4, można było intelektualnie dostrzec, jak bardzo Galacjanie byli w błędzie. Mogli również przeczytać ostrzeżenia Pawła dotyczące powagi ich błędu. Nie mogli jednak wyczytać, jak bardzo Paweł faktycznie się o nich troszczył. Paweł właśnie to tutaj pokazuje. Kiedy musimy kogoś upomnieć, powinniśmy pokazać mu, dlaczego się myli, i uświadomić mu powagę tego błędu w kluczowej kwestii. Nie powinniśmy jednak zapominać o tym, by wyrazić, jak bardzo nam na nim zależy. W Liście do Galatów 4:15-20 Paweł zasadniczo pyta, czy wciąż darzą go sympatią i dlaczego byli tak niestały w swoich przekonaniach.

Pamiętajmy, że to właśnie w południowej Galacji, a konkretnie w Listrze, ludzie chcieli złożyć ofiarę Pawłowi i Barnabie jako boskim istotom (Dz 14,11-18), zanim Paweł i Barnaba ich powstrzymali. Tamtejsi wierzący cenili Pawła i jego słowa tak, jakby pochodziły od samego Chrystusa; jak więc mogli się tak zmienić i teraz czuć się jego wrogami?

Pytanie: Skoro w Gal 4,13 Paweł potrafił uzdrawiać innych, dlaczego sam był chory?

Odp.: Ten cenny werset pokazuje, że moc uzdrawiania pochodziła od Boga, a nie od apostoła. Niektóre grupy sekciarskie, takie jak Chrześcijańska Nauka i kilka dziwnych grup charyzmatycznych, nauczają, że posłuszni, duchowi chrześcijanie nigdy nie zachorują, a chrześcijanie nie powinni przyjmować lekarstw. Jednak fakt, że Paweł tutaj chorował, a także jego troska o niemal śmiertelną chorobę Epafrodita w Liście do Filipian 2:26-27 oraz przepisanie lekarstwa na dolegliwości żołądkowe Tymoteusza w 1 Liście do Tymoteusza 5:23 pokazują, że nawet najlepsi z posłusznych, duchowych chrześcijan mogą zachorować. Nie oznacza to koniecznie, że brakuje im wiary lub że Bóg ich karze.

Jan Chryzostom (392–407 r. n.e.) w homilii „O posągach” nr 1, w. 14, udziela bardziej szczegółowej odpowiedzi dotyczącej sytuacji takich jak dolegliwości żołądkowe Tymoteusza, o których mowa w 1 Liście do Tymoteusza 5:23. Jan Chryzostom twierdzi, że Bóg dopuszcza, by taka sytuacja spotykała chrześcijan. Oto parafrazowanie jego ośmiu ponumerowanych powodów.

1. Aby nie popadli w pychę z powodu wielkości swoich dobrych uczynków i cudów.

2. Aby inni nie mieli o nich zbyt wysokiego mniemania.

3. Aby było jasne, że objawia się moc Boża, a nie moc ludzi.

4. Aby wytrwałość pobożnych ludzi w obliczu prób lub chorób stanowiła przykład dla innych.

5. Aby widok pobożnych ludzi umierających z powodu choroby przypominał nam o powszechnym zmartwychwstaniu.

6. Gdy spotyka nas cierpienie, możemy czerpać pocieszenie z tego, że inni przed nami znosili podobne trudy.

7. Gdy mówi się nam, byśmy naśladowali Pawła lub innych, nie cofamy się, myśląc, że są oni z wyższej natury. Mają oni tę samą naturę i słabości, co inni ludzie.

8. Możemy nauczyć się, że błogosławieństwo pobożnego człowieka nie wynika z jego stanu zdrowia.

Następnie Chryzostom na ponad siedmiu stronach rozwija i udowadnia każdy z tych punktów na podstawie Pisma Świętego.

Pytanie: Co Paweł miał na myśli w Gal 4,14, mówiąc: „nie pogardzili moją próbą/chorobą”?

Odp.: Paweł cierpiał na jakąś chorobę, gdy przebywał wśród Galatów. Nie wiemy, czy była to malaria, problem z oczami, czy coś innego. Paweł zwraca uwagę, że mimo iż nie był zdrowy, gdy był z nimi, oni wcale tego nie lekceważyli.

Pytanie: Jaki jest sens czterech par w Gal 4:22-31?

Odp.: Paweł najpierw przytacza historię, aby przedstawić alegorię mającą zastosowanie do nas. Są tu dwaj synowie, dwie kobiety, dwa przymierza i dwa miasta. Izmael, Hagar, Stare Przymierze i Stare Jeruzalem reprezentują stary, niewolniczy sposób życia oparty na prawach. Izaak, Sara, Nowe Przymierze i Nowe Jeruzalem reprezentują nową drogę obietnicy. Tak jak Izmael i Hagar nie mogli pozostać z Izaakiem i Sarą, z których się wyśmiewali i których pogardzali, tak życie według Prawa nie może współistnieć z życiem w obietnicy Bożej łaski przez wiarę.

Pytanie: Czy w Gal 4,25 góra Synaj znajdowała się w Arabii, czy też na Półwyspie Synaj, jak wskazuje Tora?

Odp.: I tam, i tam, przy czym należy pamiętać, że „Arabia” nie oznacza tu współczesnej Arabii Saudyjskiej, lecz rzymską prowincję Arabii. Rzymska prowincja Arabii obejmowała Półwysep Synaj, północno-zachodnią część współczesnej Jordanii oraz niewielką część Syrii. Na marginesie warto dodać, że Rzymianie nigdy nie podbili terenów w pobliżu Mekki ani Rijadu.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 4:30 Paweł wyciąga taki wniosek?

Odp.: Hagar wierzyła w Boga, ale zarówno ona, jak i Izmael, poprzez swoją pogardę i szyderstwa, nie pasowali do Sary i Izaaka, dziecka obietnicy. Musieli odejść zgodnie z wolą Sary. Abraham nie chciał, by odeszli, ale Bóg nakazał mu w tej sprawie posłuchać Sary. Podobnie należy odrzucić pogląd, że można naśladować Chrystusa w wolności łaski, a jednocześnie pozostawać w niewoli Prawa. Wreszcie Paweł mówi, że ludzie, którzy nauczają, iż trzeba pozostawać w niewoli Prawa, również muszą zostać wykluczeni z Kościoła.

Pytanie: W Gal 5,1, kiedy Paweł mówi, że powinniśmy trwać w wolności, od jakiej dokładnie niewoli mamy się strzegać?

Odp.: Jest to werset przejściowy; służy on zarówno jako podsumowanie Listu do Galatów 4, jak i jako początek Listu do Galatów 5:1-13. Istnieją trzy możliwe odpowiedzi.

Grzech: Ci, którzy grzeszą, są niewolnikami grzechu, a my zostaliśmy od tego uwolnieni. List do Rzymian 6 omawia to bardziej szczegółowo.

Prawo Mojżeszowe: Chociaż powyższe stwierdzenie jest słuszne, grzech i ciało są wspomniane w Liście do Galatów 5:1-15 tylko w jednym miejscu: w wersecie 13. Natomiast prawo i obrzezanie pojawiają się tam sześć razy. Mamy służyć Bogu, nie będąc zniewoleni przez prawo. Żydzi mówili o „wzięciu na siebie jarzma prawa”.

Oba podejścia: W sposobie myślenia opartym na Prawie i grzechu dominuje albo przekonanie: „Jestem takim grzesznikiem, bo łamię Prawo”, albo: „Jestem taką wspaniałą osobą, bo przestrzegam Prawa”. Niezależnie od tego, czy dana osoba znajduje się po jednej, czy po drugiej stronie huśtawki, nacisk kładziony jest na to samo: na „ja”. Powinniśmy natomiast skupiać się na Tym, który jest ważny: na Bogu, a nie na nas samych. Prowadzimy święte życie, ponieważ pozostajemy w pełnej miłości relacji z Bogiem i pragniemy Mu się podobać, a nie tylko dlatego, że chcemy uniknąć kary, uzyskać nagrody lub uważać się za lepszych ludzi.

Prowadzimy święte (choć nie bezgrzeszne) życie, ponieważ jesteśmy wolni od niewoli i uzależnień grzechu oraz od jarzma prawa. Jarzmo prawa służyło dobremu celowi – powstrzymywaniu ludzi przed grzechem. Jednak nie potrzebujemy już Prawa Mojżeszowego, a od grzechu powstrzymuje nas miłość Boża.

Pytanie: Czy w Gal 5,2 obrzezanie w jakiś sposób ogranicza moc lub dzieło Chrystusa?

Odp.: Wcale nie. Tak jak brak wiary w Chrystusa oznacza, że ofiara Chrystusa nie ma dla danej osoby żadnej wartości, tak samo poleganie na obrzezaniu i odrzucenie Chrystusa oznacza, że ofiara Chrystusa nie ma dla tej osoby żadnej wartości, a ona sama trafi do piekła.

P: W Gal 5:2, w czasach Starego i Nowego Testamentu, jaka byłaby różnica między legalizmem a przestrzeganiem Prawa Mojżeszowego?

Odp.: Jak nazwałbyś osobę, która bardzo poważnie traktowała przestrzeganie Prawa Mojżeszowego i skupiała się na próbach zadowolenia Boga głównie poprzez przestrzeganie prawa? – gdyby żyła przed Chrystusem, można by ją nazwać pobożnym Żydem.

Przed przyjściem Chrystusa Żydzi mieli starać się przestrzegać Prawa Mojżeszowego tak dokładnie, jak to tylko możliwe. Legalistą w tamtych czasach byłby ktoś, kto bardziej troszczył się o prawo niż o Boga. Kochali swoje tradycje i przestrzeganie prawa bardziej niż Pana. Podobnie jak faryzeusze, ufali własnej sprawiedliwości, zamiast pokładać wiarę w Bogu, który przebacza.

Po tym, jak Chrystus umarł za nasze grzechy, definicja „legalisty” uległa zmianie. Obejmuje ona teraz również osobę, która pokłada ufność w Prawie i własnych uczynkach zamiast w Chrystusie lub dodatkowo do Niego. Wierzysz, że zbawienie przez Chrystusa dzięki Jego krwi jest niezbędne – to dobrze! Ale czy wierzysz również, że jest ono kompletne, że Chrystus dokonał wszystkiego, co było konieczne? Jeśli ktoś w to nie wierzy, ma problem z „podzieloną wiarą”, polegający na tym, że wierzy, iż Chrystus zbawił nas tylko częściowo, a w pozostałej części potrzebne jest coś innego.

Pytanie: Skoro w Gal 5:2-3 napisano, że Chrystus nie przynosi pożytku tym, którzy są obrzezani, to czy może przynieść pożytek wielu chłopcom obrzezanym dzisiaj? Czy oni również powinni być dłużnikami Prawa?

Odp.: Nie, z dwóch powodów.

1. List do Galatów 5:2-3 mówi wyłącznie o mężczyznach, którzy poddali się obrzezaniu, a nie o chłopcach niemowlętach.

2. Ogólne znaczenie odnosi się do tych, którzy decydują się na obrzezanie w celu wypełnienia Prawa Starego Testamentu. Pokazują oni, że nie polegają na Chrystusie, który zbawia ich niezależnie od Prawa.

P: Co byś powiedział komuś, kto powołując się na Gal 5:2-4, twierdzi: „W pełni ufam krwi Chrystusa w kwestii mojego całkowitego zbawienia, ale chcę mieć dodatkową pewność, więc będę przestrzegał również prawa żydowskiego”?

Odp.: Twoje słowa są wewnętrznie sprzeczne. Nie ufasz w pełni krwi Chrystusa w kwestii swojego całkowitego zbawienia, bo inaczej nie opierałbyś się również na czymś innym. Paweł ostro wypowiadał się o ludziach, którzy tak myśleli; Paweł mówi, że to jest albo jedno, albo drugie. Obrzezanie jest tylko jednym z przykładów podejmowania działań mających na celu zabezpieczenie czegoś cennego (zbawienia), które ostatecznie negują to, co próbujesz zabezpieczyć.

W Liście do Galatów 5:6 Paweł mówi, że ani obrzezanie, ani nieobrzezanie nie mają tak naprawdę znaczenia. Paweł nawet obrzezał Tymoteusza w Dziejach Apostolskich 16:3. To, czemu Paweł tak zdecydowanie się sprzeciwia, to teologia polegająca na ufaniu Chrystusowi w połączeniu z czymś innym.

Pytanie: Jak, zgodnie z Listem do Galatów 5:4, możemy wypaść z łaski?

Odp.: Paweł zwraca się bezpośrednio do poważnie zagubionych chrześcijan, którzy przestali polegać na Bożej łasce w Chrystusie. Paweł zwraca się również do niezbawionych legalistów. Jak odróżnić poważnie zagubionego chrześcijanina od niezbawionego legalisty? Często nie da się tego zrobić, ale można ich ostrzec niezależnie od tego, do której grupy należą.

Pytanie: Jakie są różne poglądy chrześcijan na temat tego, co oznacza fragment z Listu do Galatów 5:4?

Odp.: Najpierw grecki tekst, potem cztery poglądy, a na koniec wniosek.

Greckie słowo „katergethete” oznacza „…jakiekolwiek zniszczenie wzrostu i życia, fizycznego lub duchowego, korzystne lub szkodliwe”, zgodnie z „Expositor’s Greek Testament”, str. 184. Słowo to jest również użyte w Liście do Rzymian 7:2 w odniesieniu do unieważnienia przez śmierć zobowiązania żony wobec męża, a także w odniesieniu do śmierci duchowej w Liście do Rzymian 7:6. Istnieją cztery główne poglądy.

1. Utrata zbawienia jest utożsamiana z odstępstwem od łaski. Komentarz „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1891) stwierdza, że pogląd ten jest błędny, ponieważ NIE dotyczy on ludzi, którzy popadają w grzech i niewiarę. Mówi on raczej o moralnych ludziach, którzy sądzą, że ich własne uczynki pomogą im uzyskać lub zachować zbawienie. Uważa się również za ironię losu, że niektórzy, którzy chcą wykorzystać ten werset do poparcia tezy o utracie zbawienia, są legalistami podobnymi do tych, przeciwko którym wypowiada się Paweł.

2. Wierzący porzuca łaskę na rzecz systemu legalizmu, ale nie traci zbawienia. Nie jest to wypadnięcie ze zbawienia w niewiarę lub świadomy grzech, lecz upadek z łaski w legalizm. Jest to paraliż życia duchowego: zerwanie jedności z Chrystusem ma ogłuszający wpływ na całą naturę duchową i skutkuje pragnieniem legalistycznego usprawiedliwienia. Niektórzy twierdzą jednak, że pogląd ten jest błędny, ponieważ nie opisuje on chrześcijan dążących do uświęcenia, lecz ludzi niezbawionych, którzy próbują uzyskać usprawiedliwienie przez prawo.

3. Fałszywi chrześcijanie, którzy dążą do usprawiedliwienia przez prawo. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1891) popiera ten pogląd, twierdząc, że musieli oni wybierać między dwoma zbawicielami: albo Chrystusem, albo Prawem. Kalwin uważał, że nie próbowali oni wybrać prawa zamiast Chrystusa, ale prawo jako dodatek do Chrystusa, a wiara w to, że jakakolwiek część zbawienia pochodzi z uczynków, oznacza niewiarę w to, że wszystko pochodzi z łaski przez wiarę.

2+3. Obie grupy: nierozsądni wierzący, którzy odrzucają łaskę na rzecz legalizmu, oraz „pozorni” chrześcijanie, którzy na stałe porzucają Ewangelię i nigdy nie zostali zbawieni.

W Kościele przednicejskim ten werset nie jest właściwie omawiany. Jan Chryzostom naucza na temat tego wersetu, mówiąc, że wspomina on o najsurowszej z kar, ale nie precyzując niczego więcej poza tym.

Wniosek: Z jednej strony Paweł zwraca się w Liście do Galatów 5:4 do tych samych osób, których w 3:26 nazywa synami Bożymi; do braci, do których zwraca się w Liście do Galatów 3:15; 4:12,28; 5:13; 6:1,18, a którzy w Liście do Galatów 5:7 biegli dobry bieg.

Z drugiej jednak strony Paweł obawia się, że jego wysiłki poszły na marne (List do Galatów4:11 ), i że mogą oni znaleźć się wśród wiecznie potępionych, którzy głosili inną ewangelię (List do Galatów 1:8,9).

Paweł, podobnie jak my, nie wiedział, kim są wybrani. Rozważmy następujący przykład: jeśli ktoś, kto wydawał się prawdziwym chrześcijaninem, popada w wielki grzech, to czy jest on: osobą wybraną, która później okaże skruchę, powróci i wytrwa, czy też osobą odrzuconą, która na stałe porzuciła prawdę, którą usłyszała? Bóg wie; my nie wiemy i nie musimy tego wiedzieć. Z pewnością jednak nie mamy pewności, że osoba ta jest zbawiona, gdy tak postępuje. Podobnie, jeśli ktoś popada w poważny błąd doktrynalny, tak jak uczynili to legalistyczni Galacjanie, to czy wszyscy, do których zwracał się Paweł, byli prawdziwymi chrześcijanami, którzy popadli w herezję, ale powrócą, czy też wszyscy oni byli niezbawieni, skazani na piekło, którzy nigdy nie uwierzą w ewangelię łaski, czy też mogli być mieszanką pszenicy i kąkolu, a nawet Paweł nie wiedział, którzy są którymi, ale zadaniem Pawła nie było osądzanie ich dusz, lecz ostrzeganie ich przed konsekwencjami, jeśli będą trwać w swoim legalizmie. Tak więc odpowiedź brzmi: „2 + 3”.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Gal 5,7, życie chrześcijańskie przypomina wyścig?

Odp.: Przypomina bardzo zacięty wyścig, ale chrześcijanie nie rywalizują między sobą. Staramy się raczej biec tak szybko, jak tylko możemy, mimo że wolniejsi biegacze lub samochody wyprzedzają nas i spowalniają.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów5:11 oraz w 2 Liście do Koryntian2:15 –16 Paweł głosił krzyż, skoro wiedział, że krzyż jest dla ludzi powodem do zgorszenia? Paweł nie chciał stawiać nikomu przeszkody na drodze (2 Kor 6:3) ani robić niczego, co mogłoby utrudniać głoszenie Ewangelii (1 Kor 9:12).

Odp.: Podobnie jak Paweł, nie chcemy robić niczego, co mogłoby sprawić, że ludzie poczują się urażeni osobiście przez nas. Jednak gdy dzielimy się Ewangelią, nie chcemy ukrywać ani bagatelizować tych fragmentów, które niektórzy uważają za obraźliwe. Niektórzy czują się urażeni tym, że Bóg obserwuje każdy ich ruch, lub tym, że sami z siebie są niewystarczający, że przed sądem Bożym są nieudacznikami. Niektórzy czują się urażeni tym, że ktoś sugeruje, iż robią rzeczy na tyle złe, że potrzebują zbawienia. Niezależnie od tego, czy czują się urażeni, czy nie, ludzie muszą poznać prawdę Ewangelii.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 5:12 Paweł wspomina, że mężczyźni trzymający się obrzezania mogą się wykastrować?

Odp.: Choć może nam się to wydawać dziwne, w Azji Mniejszej czczono boginię o imieniu Cybele, a jej kapłanami byli wyłącznie mężczyźni, którzy poddali się kastracji. Tak więc nawet judaizujący, którzy kładli nacisk na obrzezanie, nie byli w tej kwestii tak zagorzali jak kapłani Cybele.

P: Czym jest w Gal 5,13 „okazja ciała”?

Odp.: Paweł mówi, abyśmy uważali, by pod pozorem chrześcijańskiej wolności nie wykorzystywać jej jako przykrywki do grzeszenia. Mamy wolność od grzechu, ale nie wolność do grzeszenia. Greckie słowo oznaczające „okazję”, aphorme, oznacza dogodne miejsce do przeprowadzenia ataku wojskowego. Nie pozwólcie więc szatanowi wykorzystać racjonalizacji chrześcijańskiej wolności, by grzech zyskał przyczółek w waszym życiu.

P: Co Paweł sugeruje w Gal 5:14-15?

A: List do Galatów 5:1-13 oraz List do Galatów 5:14-15 wydają się dotyczyć nieco odrębnych tematów, ale w rzeczywistości Paweł wskazuje[wskazuje na związek między nimi. Legalistyczni wyznawcy, którzy przedkładają prawo nad Boga, sieją podziały i szybko wdają się w kłótnie z innymi. Jeśli uważam, że duchowość polega wyłącznie na przestrzeganiu wszystkich praw zgodnie z moim rozumieniem, a ty nie przestrzegasz wszystkiego tak, jak ja to rozumiem, to chcę, żebyś dostosował się do programu – to znaczy do mojego programu!

Pytanie: Jak, zgodnie z Gal 5,16, mamy postępować/żyć w Duchu? Czy oznacza to, że w każdej sekundzie dnia, bez względu na to, co robię, muszę modlić się do Boga podczas wykonywania tej czynności? Czy oznacza to, że zawsze muszę myśleć o Bogu? Rozmawiać z Bogiem? Co oznacza „postępowanie w Duchu”, jak mówi Paweł? Czy to znaczy, że idąc do sklepu, w myślach powtarzam: „Boże, każdy mój krok jest całkowicie zależny od Ciebie i chwalę Cię za każdy mój oddech”? Nie twierdzę, że to głupie czy absurdalne – po prostu próbuję dowiedzieć się, czy rzeczywiście to właśnie oznacza postępowanie w Duchu.

Jeśli to prawda, to naprawdę bardzo, bardzo trudno jest zawsze postępować według Ducha, co oznacza, że grzeszę o wiele więcej, niż mi się wydawało. Dziękuję, niech Bóg cię błogosławi. P.S. – Czy pisałem ten e-mail w Duchu, skoro dotyczył Boga?

Odp.: Jeśli pragniesz zbliżyć się do Boga, grzeszne pragnienia tego świata (miłość do pieniędzy, pożądliwość, duma i inne pragnienia) znikną. Jako chrześcijanie mamy walczyć ze złem zarówno w nas samych, jak i na zewnątrz, jak pokazuje List do Rzymian 7:7-25. Na szczęście nie jesteśmy pozostawieni sami sobie w tej walce – Bóg jest przy nas, by nas ratować (Rz7:24 –25), a nawet sam działa w nas (Flp2:12 –13).

Zamiast słowa „chodzić”, greckie słowo peripatite można tutaj przetłumaczyć jako „kontynuować chodzenie”. Kiedy więc idziesz z Bogiem i napotykasz pokusę, która skłania cię do zatrzymania się, po prostu idź dalej. Chodzenie w Duchu nie jest łatwe, ponieważ słowo „zawsze” jest bardzo wymagające. Myślę jednak, że zasadniczo rozumiesz, iż chodzi o świadomość obecności Boga we wszystkim, co robisz.

Doświadczenie

W 1 Liście do Tesaloniczan 5:16-18 Paweł mówi, abyśmy zawsze się radowali, nieustannie modlili się i dziękowali w każdej sytuacji.

„Zawsze dziękujcie Bogu Ojcu za wszystko w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.” (List do Efezjan5:20 ) (Berean Standard Bible)

[Miłość] „wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma. Miłość nigdy nie ustaje.” 1 List do Koryntian 13:7-8a (Berean Standard Bible)

Możesz zajrzeć do konkordancji i znaleźć inne przykłady tego, co mamy „zawsze” czynić.

W Ewangelii Mateusza 28:20 Jezus powiedział, że zawsze będzie z nami.

Radujcie się zawsze w Panu – List do Filipian 4:4.

Przykład Pawła

Paweł nieustannie modlił się za innych (2 Tesaloniczan 1:11)

Paweł dziękował Bogu za każdym razem, gdy wspominał o Filipianach (List do Filipian 1:3-4)

Czyny

List do Kolosan3:17 „A cokolwiek czynicie, czy to w słowie, czy w uczynku, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.” (Berean Standard Bible)

Zawsze bądźcie gotowi do udzielenia odpowiedzi... 1 List Piotra 3:15.

List Jakuba4:17 mówi: „Każdy więc, kto wie, co należy czynić, a jednak tego nie czyni, popełnia grzech.” (Berean Standard Bible)

W Biblii znajduje się wiele wersetów dotyczących wytrwałości i nie powinniśmy zapominać również o tej ważnej cnocie chrześcijańskiej.

Na koniec proponuję, aby każdy dzień rozpoczynać właściwie, poświęcając go Bogu. Nauczyłem się tego wiele lat temu na obozie młodzieżowym, gdzie prelegentem był Josh McDowell.

Pytanie: Czy w Gal 5,19 wspomniane są cudzołóstwo i morderstwa?

Odp.: Chociaż „cudzołóstwo” pasuje do tej listy, nie ma go w najwcześniejszych rękopisach. Słowo „morderstwa”, phonoi, jest niemal tym samym greckim słowem co „zazdrość”, phthonoi – różni je tylko jedna grecka litera. Niektóre greckie rękopisy zawierają słowo „morderstwa”, a inne nie.

P: Czy w Liście do Galatów 5:19-21 chrześcijanie mogą popełniać te czyny i trafić do nieba?

O: Prawdziwy chrześcijanin może popełnić jedną z tych rzeczy, a następnie okazać skruchę. Jeśli jednak ktoś regularnie popełnia jedną z tych rzeczy, wygląda to podejrzanie na to, że trafi do piekła i od początku nigdy nie był wiecznie zbawiony. W Brazylii szacuje się, że połowa osób, które twierdzą, że są katolikami, praktykuje również jakąś formę czarów lub spirytyzmu albo wierzy w wydawanie pieniędzy na opłacenie czarownika, aby rzucił na kogoś klątwę. Chociaż katolik rzymskokatolicki może być prawdziwym chrześcijaninem, a osoba praktykująca czary może być katolikiem, nie wydaje się, aby ci katolicy byli prawdziwymi chrześcijanami.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 5:19,22 jest mowa o „uczynkach ciała” i „owocach Ducha”, a nie o „owocach ciała” i „uczynkach Ducha”?

Odp.: Uczynki są wynikiem ludzkiego wysiłku; owoc (w liczbie pojedynczej, a nie mnogiej) to to, co Bóg w nas rozwija. Niezależnie od tego, czy ktoś musi ciężko pracować nad uczynkami (w liczbie mnogiej) ciała (a niektórzy pracują bardzo, bardzo ciężko), to jednak ciężko pracuje, próbując złagodzić ich konsekwencje. Posiadanie owocu wiąże się z usuwaniem przeszkód w rozwoju, które mogą występować w twoim życiu. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1894) podaje analogię, że uczynki ciała pochodzą z fabryki, a owoc Ducha – z ogrodu.

Pytanie: Jakie są cechy charakterystyczne tych siedemnastu wymienionych uczynków ciała w Gal 5:19-21?

Odp.: Pierwsze cztery dotyczą seksualności, kolejne dwa – religii, osiem dotyczy relacji międzyludzkich, a dwa – picia alkoholu. Jeśli nie masz pokoju z Bogiem, nie masz pokoju z innymi ani z samym sobą.

Pytanie: Co jest interesującego w słowie „nienawiść” w Gal 5,20?

O: Greckie słowo „echtrai” występuje w liczbie mnogiej, więc lepszym tłumaczeniem jest „nienawiści”. Kiedy ludzie żywią nienawiść wobec osoby, prawdy lub Boga, czy zazwyczaj jest to pojedyncza nienawiść, czy też wkrótce potem pojawiają się kolejne? Jeśli nie wykorzenisz nienawiści, którą żywisz, może ona zrodzić inne nienawiści. Jedyne, do czego powinniśmy żywić nienawiść, to grzechy. Nie powinniśmy nawet nienawidzić grzesznych ludzi.

P: W Ga 5,20, jakie dzieło ciała nazywane jest gniewem?

Odp.: Jest to mocne greckie słowo „thymoi”, które NIE oznacza po prostu gniewu. Oznacza ono utratę panowania nad sobą w przypływie wściekłości. Kiedy nie panujesz nad sobą, a gniew panuje nad tobą, pamiętaj o Liście św. Jakuba 1,20: gniew człowieka nie rodzi sprawiedliwości Bożej.

P: W Gal 5,20 wydaje się, że Paweł wcale nie uważa, by rozłamy i frakcje/herezje były jedynie intelektualnymi sporami. Dlaczego, twoim zdaniem, te rzeczy są wymienione razem z innymi, takimi jak bałwochwalstwo, czary i morderstwa?

Odp.: Paweł nie wymienił wszystkich możliwych uczynków ciała, a jedynie te poważniejsze, i najwyraźniej spory oraz herezje są równie poważne jak pozostałe. Mogą one osłabić wiarę niektórych i zniszczyć wiarę tych, którzy pokładają zaufanie w konkretnej osobie lub organizacji.

P: Co dokładnie oznacza greckie słowo pharmakeia (czary/magia) w Gal 5,20?

Odp.: Słowo to ma szeroki zakres znaczeń. Z jednej strony może oznaczać czary, magię lub zaklęcia. Z drugiej strony może również oznaczać podawanie środków odurzających, trucizn, a nawet dobrych lekarstw, tak jak wskazuje na to nasze angielskie słowo „pharmacist” (farmaceuta). Ogólnie rzecz biorąc, w tym fragmencie Paweł ostrzega przed owocami niemoralności, nienawiści i kłótni, narkotyków i magii oraz szalonych imprez. Można by niemal pomyśleć, że Paweł znał wiele współczesnych filmów!

Pytanie: O czym dokładnie mowa w ostatnim punkcie listy „owoców ciała” wymienionych w Gal 5,21?

O: W niektórych tłumaczeniach pojawia się słowo „huczne uroczystości”, a w innych „orgie”. Termin ten może odnosić się do szalonych imprez lub burzliwej zabawy na różną skalę. Grecy i Rzymianie organizowali uroczystości poświęcone bogu wina, Bachusowi/Dionizosowi, od którego pochodzi nasze słowo „bacchanalia”. Bacchanalia były tak szalone, że rzymski senat zakazał ich (przynajmniej na jakiś czas) w 186 r. p.n.e.

P: Jeśli w Gal 5:22-23 niewierzący wykazują owoce Ducha, czy oni również pójdą do nieba?

Odp.: Tylko wtedy, gdy noszenie wełnianego swetra czyni cię owcą. Wykonywanie niektórych zewnętrznych uczynków bez wewnętrznej przemiany nic nie daje.

Niewierzący nie okazują owoców Ducha. Mogą robić niektóre z tych dobrych rzeczy, a nawet kierować się przy tym godnymi pochwały motywami. Jeśli jednak Duch Chrystusa nie mieszka w nich i nie czynią tych rzeczy ze względu na Jezusa, to ich działania nie są owocami Ducha, wynikającymi z miłości do Boga, który dał nam Biblię.

Pytanie: Co jest istotne w przypadku czasownika w Gal 5,24?

Odp.: Jest to czasownik w formie czynnej, a nie biernej. Innymi słowy, ukrzyżowanie ciała wraz z jego pragnieniami nie jest czymś, co nam się czyni. Jest to raczej coś, co sami czynimy. Jak wskazuje John R.W. Stott, ukrzyżowanie w starożytnym świecie było bezlitosne, bolesne i ostateczne. Kiedy sami ukrzyżowujemy nasze ciało, dzieje się to w ten sam sposób. Paweł używa tego czasownika w formie biernej w Liście do Rzymian 6:6 i Liście do Galatów 2:20, ale tutaj Paweł podkreśla to, co my, wierzący, mamy robić.

Pytanie: Co powiedziałbyś chrześcijaninowi, który uważa, że w Liście do Galatów 5:24-25 powinniśmy jedynie biernie pozwalać Duchowi Świętemu działać w naszym życiu tak, jak On chce, i nie podejmować żadnych własnych inicjatyw ani decyzji?

Odp.: Ten chrześcijanin ma częściowo rację, a częściowo się myli. Mamy pozwolić Duchowi Świętemu działać w naszym życiu tak, jak On chce, i nie stawiać Mu żadnych przeszkód. Jednak List do Galatów 5:25 mówi również, że mamy postępować (lub maszerować) zgodnie z prowadzeniem Ducha. Nie oznacza to podejmowania własnych decyzji w celu zaspokojenia naszych ambicji, niezależnie od tego, czego Bóg od nas oczekuje. Mamy jednak wykazywać inicjatywę i świadomie podejmować decyzje zgodne z tym, do czego prowadzi nas Duch.

P: Co w Gal 5,26 oznacza „prowokować kogoś”?

Odp.: Nie oznacza to, że mamy się złościć lub w inny sposób gwałtownie reagować na kogoś lub coś. Oznacza to raczej, że mówimy lub robimy coś, co wywołuje złość u kogoś innego lub skłania tę osobę do gwałtownej reakcji. Może to być zrobione celowo lub nieumyślnie. Jeśli coś jest nieumyślne, nie oznacza to jednak koniecznie, że jest niewinne. Może to wynikać z apatii lub braku troski i miłości wobec drugiej osoby lub osób. Można to postrzegać jako rzucenie wyzwania do walki.

P: W Gal 5:15,26, jaka dokładnie jest różnica między poruszaniem i omawianiem sporu, w który druga strona może głęboko wierzyć, a przekraczaniem granicy i wywoływaniem kłótni?

Odp.: Prawdopodobnie prawie każdy, kto nieumyślnie wywołuje spór, uważa, że po prostu porusza kwestię, w której się nie zgadza, więc należy zachować ostrożność, ponieważ bardzo często dochodzi do samooszukiwania się. Istnieją co najmniej trzy różne aspekty rozróżniające wywoływanie sporu od poruszania kwestii spornej. Popadnięcie w którykolwiek z tych trzech aspektów oznacza wywoływanie sporu.

Motywacja – Czy mówisz lub robisz to wyłącznie dlatego, że chcesz podobać się Bogu i pragniesz jak najlepiej dla tej osoby oraz dla wszystkich, którzy o tym usłyszą? A może istnieją też inne motywy, takie jak „pokazanie jej jej miejsca” lub inne formy zazdrości? Czy chodzi o „odpłacenie się” lub inne formy zemsty? Czy pojawia się postawa typu „wiesz, kim jestem”, polegająca na pokazywaniu, jak bardzo jesteś mądry lub doświadczony, albo inne przejawy pychy? Musisz upewnić się, że twoje motywy są właściwe, zanim pójdziesz porozmawiać z kimś innym. Kiedy ktoś robi coś z złymi motywami, często inni dostrzegają te złe motywy, zanim ta osoba zda sobie sprawę, że „ujawnia” swoje złe motywy.

Metoda – Jezus podał przykład wyważonego podejścia w Ewangelii Mateusza 18:15-17. Jezus miał również przykłady, w których „dał im popalić” bez żadnych pośrednich kroków, jak w przypadku Chorazinu i Betsaidy w Ewangelii Mateusza 11:21 czy saduceuszy w Ewangelii Mateusza 22:23-32. Czy pojawią się „straty uboczne” lub negatywne konsekwencje, których nie pragnąłeś? Co możesz zrobić, aby sprecyzować przekaz lub ograniczyć grono odbiorców, aby zmniejszyć skutki „ognia przyjacielskiego” lub szkód ubocznych?

Skala – Jeśli uda ci się przekonać drugą stronę i osoby słuchające sporu, to świetnie – być może. Czy jesteś gotów rozważyć, że być może oni się nie zgadzają, ponieważ to ty masz błędny punkt widzenia? Być może nie jest prawdą, że to ty masz błędny punkt widzenia, ale jeśli nie jesteś w stanie nawet zadać tego pytania, to jest to sygnał ostrzegawczy. Załóżmy jednak, że jesteś pewien, iż masz rację, a oni mimo to nie zmieniają zdania. Co zrobisz, gdy już przedstawisz swoje stanowisko? Czy: a) odpuścisz sobie, skoro oni już wiedzą, b) zabierzesz ze sobą dwie lub trzy inne osoby albo przedstawisz tę sprawę przed całym zborem, c) jeśli nikt nie opowie się po stronie prawdy (tak jak ją postrzegasz), czy odejdziesz, strzepując przy tym proch z nóg, d) przed odejściem spróbujesz wyrwać jak najwięcej osób z „ognia”, póki jeszcze możesz, e) będziesz również ostrzegać świat przed tym błędem, w który wierzą, i konkretnie wymienisz te osoby z imienia? Co powinieneś zrobić?

Każda z tych pięciu odpowiedzi jest prawidłowa, w zależności od danej doktryny lub praktyki. Odpowiedzi c, d i e powodują spory. Są chwile, kiedy powinniśmy wywoływać spory, walcząc z błędem prowadzącym do zguby dusz, ale są też chwile, kiedy nie powinniśmy tego robić. List do Rzymian 14:1-15:7 zawiera przykłady sytuacji, w których my, członkowie kościoła „ ”, nie powinniśmy tego robić. List do Galatów 1:6-10, 2 List Jana 9-10 oraz 3 List Jana 9-10 to przykłady sytuacji, w których powinniśmy bronić prawdy, nawet jeśli może to wywołać spory. Jezus przewidział nawet w Ewangelii Mateusza 10:21-23, 34-37, że spory będą miały miejsce właśnie z powodu posłusznych chrześcijan. Nie powinniśmy jednak wywoływać sporów, których Bóg od nas nie oczekuje.

Pytanie: Jakie są trzy grupy wymienionych owoców Ducha Świętego w Gal 5:16, 22-23?

Odp.: Trzy aspekty życia w Duchu to: pozwalanie Bogu, by działał po swojemu, „duchowe oddychanie”, czyli pozostawanie w ciągłej komunii z Nim, oraz podejmowanie świętych decyzji.

1) Miłość, radość i pokój to relacje. Miłość wobec Boga i innych to właściwa relacja, taka, jaka powinna być. Radość to zadowolenie i szczęście w naszych obecnych okolicznościach, zarówno w sprawach, które lubimy, jak i tych, których nie lubimy. Pokój z Bogiem, innymi ludźmi i naszą własną sytuacją to niezachwiany spokój nawet w samym środku burzy.

2) Cierpliwość, życzliwość i dobroć to postawy, jakie powinniśmy okazywać sobie nawzajem. Cierpliwość, po grecku makrothumia, może oznaczać znoszenie innych. Życzliwość obejmuje naśladowanie tej życzliwości wobec innych, jaką Bóg okazał nam. Dobroć ma wiele aspektów i powinniśmy naśladować je wszystkie.

3) Życie wewnętrzne to wierność, łagodność i opanowanie. Pierwsze z tych słów nie oznacza posiadania wiary ani wierzenia w coś. Oznacza bycie osobą godną zaufania, na którą ludzie mogą liczyć, że dotrzyma słowa. W ówczesnym społeczeństwie, które ceniło siłę, władzę, a czasem bezwzględność, twierdzenie, że my, w przeciwieństwie do nich, powinniśmy wyróżniać się łagodnością, było sprzeczne z panującą kulturą. W niektórych miejscach na świecie dzisiaj sytuacja wygląda podobnie. Samokontrola nie wydaje się być wysoko ceniona w dzisiejszym społeczeństwie, ale jest kluczem do rozwijania innych aspektów owocu Ducha.

Pierwsze trzy elementy owocu to rzeczy, które powinniśmy odkryć, trzy środkowe to rzeczy, na które powinniśmy się zdecydować, a w przypadku ostatnich trzech powinniśmy postanowić polegać na Duchu Świętym.

Pytanie: Co Gal 5,25 mówi tutaj o „chodzeniu”?

Odp.: To greckie słowo, stoichumen, różni się od słowa oznaczającego „chodzenie” w Liście do Galatów 5:16, czyli peripatite. To greckie słowo w Liście do Galatów 5:25 oznacza chodzenie lub maszerowanie w równym kroku, tak jak robiłby to żołnierz. Pragniemy, aby prowadzenie Ducha Świętego ogólnie wskazywało nam, gdzie On chce, abyśmy byli. Jednak ten werset podkreśla, że Duch Święty kieruje nas również co do tego, jak tam dotrzeć, na każdym kroku tej drogi.

P: Dlaczego w Liście do Galatów 5:26 ludzie, którzy być może wcześniej nie byli zarozumiali, stają się zarozumiali? Co możemy zrobić, aby powstrzymać to w sobie?

Odp.: Składa się na to co najmniej dwa czynniki. Pierwszym z nich jest pochłaniające skupienie na sobie. Czasami może wynikać z pytania „Co mi to da?”, a czasem z próby dotrzymania kroku innym lub po prostu z naśladowania złego przykładu innych. Drugą przyczyną jest przekonanie, że pod pewnym względem jesteś lepszy od kogoś innego lub od większości ludzi. Prawda jest taka, że każdy z nas jest prawdopodobnie pod jednym względem lepszy od innej osoby. Nie ma w tym jednak nic nadzwyczajnego, ponieważ każdy z nas jest prawdopodobnie również pod jakimś względem gorszy od tej osoby. U podstaw leży nieposłuszeństwo wobec Listu do Filipian 2:3 i następnych wersetów, gdzie mamy cenić innych wyżej niż siebie samych.

Podczas gdy niektórzy ludzie chcą przebywać w towarzystwie osób, które mają ten sam grzech, zarozumiałość jest zazwyczaj przeciwieństwem tego. Osoba zarozumiała często nie może znieść innej zarozumiałej osoby. Zazdrościsz komuś, jeśli uważasz, że jest od ciebie lepszy w jakiejś dziedzinie (i zależy ci na tym). A okazujesz zarozumiałość wobec kogoś innego, jeśli jesteś od niego lepszy w ważnym aspekcie – a przynajmniej ważnym w twoich własnych oczach.

P: Dlaczego, twoim zdaniem, w Gal 6,1 Paweł omawia kwestię wierzącego uwięzionego w grzechu zaraz po omówieniu owoców Ducha?

Odp.: Mogłoby się to wydawać nagłą zmianą tematu, ale w rzeczywistości ma to sens. Jednym z aspektów rozwijania owoców Ducha Świętego jest to, że wierzący posiada moc – moc pokonania swoich uzależnień.

Pytanie: Jak, według Gal 6,1, kościół powinien przywrócić do wspólnoty wierzącego, który upadł?

O: Osoba ta nie powinna zostać ponownie przyjęta do wspólnoty, dopóki nie okaże skruchy. Jednak gdy już wyrazi skruchę i będzie to widoczne, należy ją ponownie przyjąć. Czasami, gdy ktoś okazuje skruchę, nie popełnia już tego grzechu. Innym razem, zwłaszcza w przypadku niektórych uzależnień, skłonność i pragnienie mogą nadal występować, a zakładając, że dana osoba ma zamiar prowadzić życie wolne od tego uzależnienia, chrześcijanie mogą potrzebować towarzyszyć jej, dodając jej otuchy i czuwając nad nią, aby wspierać ją w chwilach słabości. Paweł podkreśla tutaj szczególnie, że powinniśmy to robić z łagodnością.

Miejmy nadzieję, że gdy chrześcijanin upadnie, uczęszcza do dobrego kościoła, gdzie są dobrzy ludzie gotowi mu pomóc. Jeśli jesteś chory fizycznie, nie chcesz trafić na złego lekarza. Podobnie w sprawach duchowych nie chcesz, by ktoś udzielał ci niebiblijnych rad duchowych.

Greckie słowo oznaczające tutaj „przywrócić”, katartizō, to to samo słowo, którego używa się w kontekście nastawiania złamanej kości lub naprawiania sieci. Często, choć nie zawsze, złamana kość wymaga zewnętrznej interwencji, pomocy innej osoby, aby ją nastawić. Następnie kończyna musi zostać unieruchomiona za pomocą gipsu lub szyny, aby nie przesunęła się z miejsca. Osoba musi zachować ostrożność podczas gojenia, aby nie doszło do ponownego złamania . W końcu szyna lub gips zostają zdjęte, a kość jest tak samo mocna jak wcześniej, a czasem nawet mocniejsza. Mięśnie będą jednak osłabione i stopniowo trzeba będzie odbudować ich siłę.

Pytanie: Czy w Liście do Galatów 6:2 mamy nieść brzemiona innych, czy tylko własne, jak mówi Gal 6:5?

Odp.: Greckie słowo oznaczające „nieść” – bastazo – jest takie samo w obu wersetach, ale słowo oznaczające „ciężar” jest inne. W Liście do Galatów 6:2 greckim słowem jest „barē”, co oznacza przytłaczający ciężar. W Liście do Galatów 6:5 słowem tym jest „phortion”, które może oznaczać plecak noszony przez maszerującego żołnierza. Werset ten sugeruje, że prawie każdy ma swoje brzemiona, a także, że nie zawsze mamy nieść własne brzemiona samodzielnie. Tony Evans porównuje to do osoby asekurującej, która pomaga podnieść ciężar, jeśli ciężarowiec nie jest w stanie samodzielnie go unieść.

Mamy brać odpowiedzialność za własne czyny. Powinniśmy jednak również pomagać innym, a także pozwalać innym pomagać nam. Jesteśmy odpowiedzialni za dźwiganie własnego ciężaru, ale często jest to łatwiejsze, gdy pomagają nam inni wierzący. Powinniśmy też chętnie pomagać innym wierzącym – czy to poprzez podnoszenie ich na duchu, zachęcanie do przeciwstawiania się sidłom diabła, czy też poprzez wsparcie materialne lub inne formy pomocy.

Jak napisano w książce „To Walk and Not Grow Weary” (str. 17): „Słowo przetłumaczone jako »nieść« ma w sobie znaczenie wsparcia. Ponadto słowo »ciężar« w wersecie 2 znacznie różni się od słowa »obciążenie« w wersecie 5. »Obciążenie« odnosi się po prostu do czegoś, co się niesie, ale »ciężar« oznacza skutki czegoś, co wywiera presję na nasze zasoby”.

Pytanie: Co, zgodnie z Gal 6,2, może powstrzymywać chrześcijan przed lepszym znoszeniem wzajemnych ciężarów?

Odp.: Może być co najmniej pięć rzeczy.

Poczucie własnej ważności osoby, która może pomóc. Czasami ktoś uważa, że ma znacznie ważniejsze sprawy do załatwienia niż pomoc konkretnej osobie. Żaden z nas nie ma czasu, by samodzielnie pomóc wszystkim na świecie, ale czy to oznacza, że nie powinniśmy pomagać nikomu? – Oczywiście, że nie. Gdyby jednak każdy pomógł kilku osobom ze swojego otoczenia, to łącznie wszyscy mogliby otrzymać pomoc.

Strach przed przyznaniem się komuś, że potrzebujesz pomocy. Jest to równie aroganckie jak poprzedni powód, ale stanowi zupełnie inną formę arogancji. Być może często porównujesz się z innymi lub wydaje ci się, że inni tak właśnie robią w stosunku do ciebie. Nie chcesz przyznać, że zmagasz się z jakąś trudnością, a może nawet nie zmagasz się, tylko po prostu ponosisz porażkę w tej dziedzinie. Być może myślisz, że ludzie nie będą cię szanować ani kochać, gdyby tylko o tym wiedzieli.

Fałszywa pokora może być szczera lub stanowić jedynie zasłonę dymną, którą osoba stawia przed sobą, by ukryć poprzedni powód. Powinienem już pokonać to uzależnienie, a nie pokonałem, więc muszę rozwiązać ten problem sam lub tylko z Panem. Inni ludzie mają zbyt wiele ważnych spraw na głowie, by poświęcać czas na coś tak nieistotnego jak ja.

Znany z tego, że kiepsko radzi innym. Kiedy Hiob zmagał się z trudnościami, przybyli mu z pomocą trzej przyjaciele, a w pewnym momencie Hiob stwierdził, że ich „przyjazna” pomoc była bezużyteczna. Na różne rzeczy są różne czasy. Jest czas na upomnienie i czas, by wiedzieć, kiedy nie należy upominać – na przykład gdy osoba przyznaje się do błędu i pragnie pokuty. Są też chwile, by korygować, i chwile, by dodawać otuchy.

Brak miłości ze strony doradcy. Przynajmniej przyjaciele Hioba nie okazali mu braku miłości, ale Jonasz tak postąpił wobec mieszkańców Niniwy. Nie tylko mamy kochać naszych braci (1 J 4:11, 20), ale List do Filipian 2:3 mówi, że mamy cenić innych bardziej niż siebie samych.

Pytanie: Skoro w Gal 6:2 Paweł powiedział, że jesteśmy wolni od Prawa, dlaczego mamy „wypełniać Prawo Chrystusa”?

Odp.: Jesteśmy wolni od Prawa Mojżeszowego, ale nie mamy swobody grzeszenia. Jesteśmy raczej poddani prawu, czyli „panowaniu” Chrystusa, o którym mowa w Liście do Galatów 6:16. W Starym Testamencie nie wolno nam posiadać rzeźbionych obrazów, oddawać się bałwochwalstwu, kraść, dopuszczać się cudzołóstwa, składać fałszywych zeznań, zabijać, pożądać cudzego mienia ani popełniać innych grzechów. Chociaż jesteśmy wolni od Prawa Mojżeszowego, to zgodnie z prawem Chrystusa (które polega na służbie w Duchu, a nie tylko na przestrzeganiu spisanych przepisów) nakazano nam również, byśmy nie popełniali tych czynów.

Pytanie: Czy Gal 6:2 wskazuje, że święty może nieść brzemiona innych ludzi, tak jak naucza Kościół rzymskokatolicki?

Odp.: Nie. Najwyraźniej tak się uważało w czasach Starego Testamentu, a gdyby któryś ze świętych mógł ponieść grzechy innych, z pewnością mogliby to zrobić Noe, Daniel i Hiob. Jednak Ezechiel14:14 , 20 oraz Jeremiasz 15:1 jasno mówią, że dzięki swojej sprawiedliwości mogli oni ocalić jedynie samych siebie, a nie innych.

P: Dlaczego w Gal 6:6 wspomina się o pieniądzach w tym duchowym fragmencie?

Odp.: Po pierwsze, pokazuje to, że bycie chrześcijańskim nauczycielem otrzymującym wynagrodzenie za posługę jest w porządku; nawet w czasach Pawła byli nauczyciele otrzymujący wynagrodzenie. Chociaż Paweł był producentem namiotów, inni apostołowie i nauczyciele nimi nie byli, a Paweł nie miał nic przeciwko temu, jak wynika z 1 Listu do Koryntian 9:3-15. Jednak ważniejsze od tego jest to, że twoje pieniądze podążają tam, dokąd prowadzi cię serce. Jeśli naprawdę leży ci na sercu ewangelizacja, budowanie Kościoła, misje lub inne sprawy, będziesz chciał mądrze wspierać je finansowo.

W przeciwieństwie do tego Żydzi płacili podatek świątynny na rzecz swoich kapłanów i lewitów. Poganie również uiszczali opłaty i wypełniali śluby, aby wspierać swoje świątynie. John R.W. Stott zauważa, że historycznie Kościół rzymskokatolicki oczekiwał od zamożnych wiernych dużych datków, aby opłacić wystawny styl życia niektórych duchownych.

Pytanie: Czy fragment z Listu do Galatów 6:7-8 wskazuje, że prawo karmy, a tym samym reinkarnacja, są prawdziwe, jak naucza Szkoła Jedności [tak zwanego] chrześcijaństwa?

Odp.: Nie. Mówi ono po prostu, że człowiek zbiera to, co zasiał. Zgodnie z Biblią zbieranie plonów przez niewierzących ma miejsce przede wszystkim dopiero podczas Sądu Ostatecznego.

P: Jakie dwa kłamstwa są obalane w pierwszej części wersetu z Listu do Galatów 6:7?

Odp.: Nie można wyśmiewać Boga – greckie słowo myktērizetai pochodzi od muktērizō, co dosłownie oznacza szydzić lub „kręcić nosem” na coś lub kogoś. Pierwszym kłamstwem jest twierdzenie, że nasz grzech nie ma znaczenia, ponieważ nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji. W rzeczywistości może on nie mieć natychmiastowych konsekwencji lub mieć jedynie tymczasowy skutek, ale może też pociągać za sobą długoterminowe i trwale nieodwracalne konsekwencje.

Drugim kłamstwem jest twierdzenie, że dobre uczynki, które wykonujemy, nie mają znaczenia, ponieważ nie widzimy ich owoców od razu. Chłopiec, którego uczyłem w szkółce niedzielnej – od szóstej klasy aż do liceum, z przerwami przez około sześć lat – przypomniał mi w zeszłym tygodniu, że nauczanie innych może przynosić owoce. Jest on obecnie głównym pastorem kościoła PCA w Filadelfii. Jest jednak pewien haczyk w Liście do Galatów 6:9: nie możemy się tym zmęczyć, poddać się w połowie drogi i rzucić ręcznik.

Zarówno w pozytywny, jak i negatywny sposób Bóg zwróci ci owoce tego, co czynisz. Czasami jednak wiele dobrego zasiania może zostać zniweczone przez grzech. A kiedy pokutujemy za złe zasianie grzechu, czasami – choć nie zawsze – Bóg może usunąć część jego owoców.

Ludzie mogą oszukiwać samych siebie, myśląc, że mogą siać niegodziwość i nie zebrać nic złego, albo siać niewiele, a oczekiwać wiele, ale nie mogą oszukać Boga.

Pytanie: Jakie sześć rzeczy – pozytywnych lub negatywnych – możemy dostrzec w Gal 6:7,8 i następnych wersetach, dotyczących siania dobra?

Odp.: Jest co najmniej sześć rzeczy.

1) Właściwe pole: Czy siejesz na polu Ducha, czy na polu ciała?

2) Właściwy plon: Czy zasiewając dziki owies, oczekujesz, że zbierzesz pszenicę? To nie żniwiarze decydują o tym, jaki będzie plon, lecz siewcy. W Księdze Hioba 4:8 czytamy, że jeśli ktoś orze niegodziwość i nieszczęście, to właśnie to zbierze. W Księdze Ozeasza 8:7 napisano, że jeśli ktoś sieje wiatr, zbierze burzę.

3) Miej dobre ziarno: Nie uzyskasz zbyt wiele pszenicy, jeśli twoje ziarno nie jest dobre.

4) Nie siej dobrych rzeczy skąpo: Nie uzyskasz dużo pszenicy, jeśli będziesz siać skąpo, z skąpstwem. Omówimy to jeszcze później.

5) Siej świadomie: Nie uzyskasz dobrych plonów, jeśli będziesz niezdecydowanie wysiewać przypadkowe nasiona. Ten werset pokazuje, że możesz świadomie zdecydować, co chcesz zasiać, a tym samym zebrać plony za jakiś czas.

6) Ma to również wpływ na ciebie wewnętrznie: Każde działanie, na które się zdecydujesz – dobre czy złe – ma nie tylko skutki zewnętrzne, ale także wewnętrzny wpływ na twój charakter.

Aby uzyskać dobre zbiory, musisz zasiać właściwe ziarno, dobrej jakości, i siać obficie oraz wytrwale na polu Ducha.

„Zasiej myśl, a zbierzesz czyn; zasiej czyn, a zbierzesz nawyk; zasiej nawyk, a zbierzesz charakter; zasiej charakter, a zbierzesz przeznaczenie.” (Ralph Waldo Emerson, sparafrazowane w książce Johna W. Lawrence’a „The Seven Laws of the Harvest” – Prawo 2 (2023))

Pytanie: Co możemy wywnioskować z wersetów Gal 6,7–8a na temat siania złych rzeczy?

Odp.: Oto co najmniej pięć rzeczy.

Zbierasz to, co zasiałeś. Księga Hioba 4:8 mówi, że ci, którzy orzą kłopoty, zbierają to samo. Psalm 7:15-16 mówi, że jeśli wykopiesz dół, wpadniesz do dołu, który sam wykopałeś. Ewangelia Mateusza 26:52 mówi, że ci, którzy chwytają za miecz, od miecza giną, co pokazuje również Księga Ozeasza 10:13-14.

Kto sieje wiatr, ten zbiera burzę (Ozeasz 8:7) – żniwo jest znacznie większe niż to, co zostało zasiane. Księga Przysłów 22:8 mówi, że kto sieje niesprawiedliwość, ten zbiera nieszczęście.

Może to nieumyślnie wpłynąć na innych: skutki dla innych mogą być zarówno zamierzone, jak i przypadkowe. Jeśli zasiejemy nasiona trujących roślin, takich jak trujący bluszcz czy psianka, mogą one nas skrzywdzić lub zabić, jeśli je zjemy. Ale mogą też zaszkodzić innym. Nawet jeśli nasiona tych roślin przypadkowo zmieszają się z dobrymi nasionami, nadal mogą sprawić, że całe zbiory staną się trujące.

Może to przebiegać stopniowo: człowiek nie staje się z dnia na dzień narkomanem, alkoholikiem ani osobą uzależnioną od pornografii czy hazardu. Jest to proces stopniowy, zbieranie tego, co zostało zasiane na przestrzeni czasu. Zazwyczaj osoba, która trafia w beznadziejną sytuację, nie miała pojęcia, że tak się stanie, kiedy po raz pierwszy zaczęła „eksperymentować”. Zwierzę można złapać, gdy pułapka gwałtownie się zamyka. Ale to jest coś innego. To pułapka działająca powoli, ale przynęta jest tak kusząca, że ofiara po prostu tam siedzi, jak sarna w świetle reflektorów, aż pułapka powoli, ale skutecznie się zamyka.

Nie ma ucieczki bez porzucenia grzechu: w końcu osoba uwięziona może nie widzieć wyjścia, choć wszyscy wokół mogą sądzić, że wystarczy po prostu przestać. W Azji Południowo-Wschodniej stosowano nowatorski sposób łapania małp, zarówno na zwierzęta domowe, jak i na pożywienie. W dżungli umieszczano gliniany garnek z wąskim otworem, a na dnie kładziono słodycze. Małpy uwielbiają słodkości, więc sięgają łapką do środka, chwytają słodycze i odchodzą. Powtarzają to wielokrotnie, a otwór garnka stopniowo się zwęża. Pewnego dnia małpa wkłada łapkę do garnka, a gdy zaciska ją w pięść , trzymając cukierki, nie może jej już wyciągnąć. Aby uciec, musiałaby puścić cukierki, a nie jest w stanie tego znieść. Tak więc małpa rezygnuje z życia w wolności, a nawet z samego życia, wyłącznie dla jednego cukierka. Tak samo może być z grzechem.

P: Jakie są biblijne przykłady ludzi, którzy zbierają złe owoce tego, co zasiali, podane w Gal 6:7 i Jk 3:5-6?

Odp.: Pominę przykłady ludzkich kar sądowych, takich jak rozproszenie Simeona i Lewiego w Izraelu, i skupię się na sprawach o szerszym zasięgu.

Adam i Ewa – śmierć dla ludzi

Kain zabił Abla – ziemia nie przyniosła mu plonów.

Abraham, który nie opuścił całej swojej rodziny, lecz zabrał ze sobą Lota – Moabici i Ammonici byli nieustannie wrogami Izraela.

Abraham, który zwątpił w Bożą obietnicę i spłodził Ismaela – wielu arabskich muzułmanów ma w sobie krew Ismaela.

Izmael drwił z Izaaka lub go znęcał się nad nim, a potem wraz z matką został odesłany.

Jakub oszukał Ezawa, potem sam został oszukany przez Labana i musiał ponownie stawić czoła Ezawowi. W Księdze Rodzaju 27 Jakub musiał uciekać, a Rebeka nigdy więcej go nie zobaczyła, a Jakub został oszukany przez Labana.

Eli nie karcił swoich synów – obaj zginęli, a ich potomkowie zostali przeklęci.

Dawid przeprowadza spis Izraelitów – plaga

Dawid dopuścił się cudzołóstwa z Batszebą i zamordował Uriasza – 2 Księga Samuela 12:9-12. Dawid uciekał przed Absalomem.

Salomon kochał obce żony i budował pogańskie świątynie – połowa królestwa została odebrana za czasów jego syna.

Jekoniasz nie zważał na słowa Boga przekazane przez Jeremiasza – nie miał potomków, którzy kiedykolwiek zasiadliby na tronie.

Ogólnie rzecz biorąc, List Jakuba 3:5-6 mówi, że język jest ogniem, który może podpalić las.

Pytanie: Jakie są przykłady z historii Kościoła, opisane w Liście do Galatów 6:7 i Liście św. Jakuba 3:5-6, kiedy wierzący zasiali złe rzeczy, które przyniosły owoce?

Odp.: Jest wiele takich przykładów.

Konstantyn w sposób pokojowy zamknął pogańskie świątynie i wiele synagog, aby ludzie zamiast tego przychodzili do kościoła. Niektórzy twierdzą, że europejskie chrześcijaństwo nigdy w pełni nie podniosło się po tym, co uczynił Konstantyn.

Konstantyn uczynił chrześcijaństwo religią legalną i uprzywilejowaną w Cesarstwie Rzymskim. Oprócz tego, w latach 325–381 n.e., za panowania Szapura II, milion lub chrześcijan perskich ucierpiało i ich liczba zmniejszyła się, gdy ich religia stała się religią państwową wroga ich kraju.

60 000 chrześcijańskich Arabów z plemienia Lakhmidów zostało zabitych przez perskiego cesarza Szapura II po ich wcześniejszych najazdach na Persję.

Zwingli zebrał armię, by pokonać katolicki kanton w Szwajcarii. Wygrał, ale w późniejszej bitwie jego zwolennicy ponieśli klęskę, a on sam zginął.

Luter nauczał innych, by zabijali anabaptystów, aż do ostatniego wygłoszonego przez siebie kazania, kiedy to zmienił swoje poglądy. 72 lata później wybuchła wojna trzydziestoletnia między katolikami a luteranami, w wyniku której zginęła około jedna czwarta ludności Niemiec.

Luter stał się antysemitą, gdy przekonał się, że Żydzi nie nawrócą się na luteranizm. Cztery stulecia po tym, jak Luter nawoływał do zabijania i dźgania ich nożem, większość Niemców tolerowała działania nazistów, w wyniku których zniknęło 6 milionów Żydów.

John Wesley bagatelizował doktrynę i różnice doktrynalne, skupiając się na ewangelizacji. Kościół metodystyczny szybko skręcił w kierunku liberalizmu chrześcijańskiego.

Pytanie: Co wynika z dobrego siania, o czym mowa w Ga 6,7-8?

Odp.: W Księdze Przysłów 11:18 czytamy: „Kto zasiewa sprawiedliwość, ten zbiera prawdziwą nagrodę”. Nie chodzi tu tylko o życie wieczne, ale także o inne nagrody. Nagrodą może być między innymi radość z przyprowadzania innych ludzi do Pana. W Księdze Ozeasza 10:12 czytamy: „Zasiejcie dla siebie sprawiedliwość i zbierzcie owoce miłości; zaorajcie swoją niezaoraną ziemię. Nadszedł bowiem czas, aby szukać Pana, aż On przyjdzie i ześle na was sprawiedliwość jak deszcz” (Berean Standard Bible).

Pytanie: Jak to jest, że w Gal 6,7 ludzie nie zbierają tego, czego nie zasiali?

Odp.: W przypowieści Jezusa o czterech rodzajach gleby można by również wyobrazić sobie piątą glebę – nic nie wyrosło, ponieważ nikt nie zasiał żadnego ziarna. Wzrost roślin wymaga czasu, a kiedy dopiero zaczynają kiełkować, nie wyglądają zbyt imponująco. Mogłyby zaistnieć wielkie dzieła dla Boga, rozkwitające po wielu latach, które jednak nigdy nie miały miejsca, ponieważ nikt nie podjął wysiłku, by zasiać ziarno i o nie dbać.

List Jakuba 5,7-8 mówi nam, że musimy być cierpliwi jak rolnik. Nie bądźcie jak ten mały chłopiec, który hodował fasolę na zajęcia szkolne. Roślina nigdy nie rosła dobrze, ponieważ codziennie ją wykopywał, aby sprawdzić, jakie robi postępy. Pamiętajcie, że zbieramy plony w innym sezonie niż ten, w którym siejemy.

Pytanie: Jakie pięć sposobów, opisanych w Liście do Galatów 6:6-8 i Ewangelii Mateusza 6:21-33, pozwala nam rozpoznać, gdzie siejemy?

Odp.: Możesz mówić o jednej rzeczy, a nie zdawać sobie sprawy, że tak naprawdę chodzi o coś innego. Aby to sprawdzić, istnieje co najmniej pięć sposobów, dzięki którym możesz przyjrzeć się swojemu życiu.

Wyciągi z kart kredytowych i książeczka czekowa. Zgodnie z Ewangelią według św. Mateusza 6:19-20, gdzie lokujesz swoje pieniądze? Twoje pieniądze można traktować jak nasiona, niezależnie od tego, czy przeznaczasz je na wsparcie działalności kościelnej, czy na inne cele.

Twoje serce. Zgodnie z Ewangelią Mateusza 6:21, jakie masz nadzieje i marzenia, które chciałbyś, aby się spełniły?

Twoje oczy. Zgodnie z Ewangelią Mateusza 6:22-23, na co ciągle patrzysz? Na rozrywkę, wiadomości, giełdę czy coś innego, co pochłania ogromną ilość twojego czasu?

Twój kalendarz. Zgodnie z Ewangelią Mateusza 6:24,33, jak spędzasz większość swojego czasu? Czy poświęcasz go na poszukiwanie Królestwa Bożego, czy na mamonę, czy na coś innego?

Twoje myśli. O czym myślisz w chwilach, kiedy nie masz nic konkretnego do przemyślenia? Czy twoje myśli są pobożne, pełne nienawiści, czy też w inny sposób niegodne? Czy twoje myśli krążą wyłącznie wokół zmartwień i niepokoju, przed czym ostrzega nas Ewangelia Mateusza 6:25-32,34?

Pytanie: W jaki sposób Gal 6,9 odnosi się do Gal 6,7-8?

Odp.: Nie chodzi tu o siew na jeden dzień, ale o nieustanne sianie przez cały okres siewu, bez zmęczenia. Jeśli zmęczysz się w okresie siewu i zasiejesz tylko bardzo mało ziarna, to bez względu na to, jak ciężko będziesz pracować przez resztę roku, uzyskasz jedynie bardzo skromne plony.

P: W jaki sposób, zgodnie z Gal 6:9, 2 Kor 9:6 i Koh 11:1-6, zbieramy plony proporcjonalnie do tego, co zasialiśmy?

Odp.: Księga Przysłów 11:24-26 wyjaśnia to jasno. Osoba, która jest hojna, a nawet rozsiewa więcej niż trzeba, będzie miała obfite zbiory i stanie się bogata (zarówno materialnie, jak i duchowo). Natomiast ten, kto odmawia innym, popadnie w ubóstwo. Musimy poważnie potraktować to, co mówi Księga Przysłów 22:9 o hojności wobec innych.

Możesz się starać, wytrwać, siać i pielęgnować ziarno, aby uzyskać dobry plon. Możesz też nie robić nic w ogóle. Istnieje jednak trzecia droga: po prostu sporadycznie wysiewać odrobinę ziarna, przekonując sam siebie, że siejesz, podczas gdy w rzeczywistości niewiele robisz. Prawdopodobnie nie wiecie o mnie, że około 1985 roku, po rozmowie z moim maklerem, zainwestowałem 5 000 dolarów w firmę o nazwie Apple Computer. Pomimo wzlotów i upadków firmy Apple oraz rynku, dziś ta inwestycja jest warta około 4 milionów dolarów. Wyobraźcie sobie, gdybym zainwestował 10 czy 15 tysięcy!

W każdym razie po około miesiącu kurs już nieco wzrósł i zgodnie z radą mojego maklera sprzedałem akcje. Później makler poradził mi, żebym ponownie zainwestował 5 000 dolarów, co też zrobiłem. Następnie, gdy po około miesiącu lub dwóch kurs znów wzrósł, ponownie je sprzedałem. Zamiast zarobić 4 miliony dolarów, zarobiłem prawdopodobnie około 4 000 dolarów. Czy zasiałem? – technicznie rzecz biorąc, tak. Ale czy poważnie podchodziłem do inwestowania w tę konkretną akcję? – nie. Czy w podobny sposób prowadzimy naszą służbę? Bawimy się w coś dobrego i przekonujemy samych siebie, że siejemy, podczas gdy tak naprawdę niewiele robimy. Jak to wygląda, gdy niektórzy ludzie zarabiają 300 lub 400 dolarów rocznie, a misjonarz żyje wśród nich, na ich poziomie dochodów, przez dziesięciolecia. A potem grupa ludzi płaci około 1200 dolarów od osoby, aby przyjechać na 8 dni i wykonywać pracę misyjną. Nie ma nic złego w działaniach krótkoterminowych, ale nie myślcie, że zastępują one długoterminowe sianie.

Słyszałem kiedyś o doświadczonej, dobrze opłacanej chrześcijańskiej chirurg, która rozważała porzucenie swojej praktyki i wyjazd do Afryki, by tam wykonywać operacje. Kiedy jednak przeliczyła wszystko, zdała sobie sprawę, że może nadal operować w Ameryce, a ze swoich dochodów mogłaby opłacić pracę trzech afrykańskich chirurgów. Z ekonomicznego punktu widzenia lepiej było więc dla niej sfinansować pracę trzech chirurgów niż wyjeżdżać sama. Istnieje więc „zabawa w sianie”, wytrwałe sianie, a także – w przypadku tej chirurg – mądre, wytrwałe sianie.

P: W jaki sposób, zgodnie z Gal 6,6-9, niektórzy wierzący nakładają na siebie ograniczenia w zakresie dobrego siania?

Odp.: Po prostu możemy być zbyt zajęci. Możemy być zbyt zajęci sianiem innych rzeczy albo marnowaniem czasu, nie siejąc niczego. Jak powiedział pewien pastor: „Nie pozwól, by robienie dobrych rzeczy powstrzymywało cię przed robieniem wielkich rzeczy”. Zbyt łatwo rozprasza nas świat, polityka, bieżące wydarzenia, wiadomości, komentarze, filmy i tysiące innych przyjemnych rzeczy, przez co nie mamy zbyt wiele czasu na służbę Bogu. Chrześcijanie muszą stać się „mniej”; to znaczy mniej zajmować się innymi rozpraszającymi nas rzeczami, abyśmy, będąc opróżnieni, mogli zostać napełnieni Duchem Świętym aż po brzegi.

Drugim ważnym sposobem, który nie tylko powstrzymuje nas przed siewem dobrych rzeczy, ale nawet prowadzi do siewu złych, jest pozwalanie, by w naszym sercu pozostawała nieprzebaczalność. W Ewangelii Mateusza 18:21-22, kiedy Piotr zapytał Jezusa, ile razy ma przebaczać swojemu bratu, Jezus w przenośni odpowiedział: „70 razy po 7”.

Pytanie: Jaki jest kontekst czasowy wersetów z Listu do Galatów 6:6, 9-10?

Odp.: Paweł był prześladowany przez Żydów, którzy chcieli go zabić. Musiał też zmierzyć się z judaizującymi chrześcijanami, którzy chcieli go zdyskredytować. Paweł był w trakcie zbierania znacznej ofiary, którą miał przekazać kościołowi w Jerozolimie na pomoc głodującym. Chcieli oni podważyć wiarygodność zbiórki Pawła, budząc wątpliwości co do rzeczywistej potrzeby, sposobu wykorzystania środków lub motywów Pawła. Nie musieli przekonywać innych, że Paweł jest chciwy – wystarczyło zasiać tyle wątpliwości i niepewności, by ludzie wahali się przed ofiarowaniem datków, a przy skromnej ofierze Paweł znalazłby się w kłopotliwej sytuacji.

Pytanie: Co należy zrobić, jeśli czujesz, że zaczynasz się męczyć siewem dobra, o czym mowa w Gal 6,9?

Odp.: Bądź bardziej cierpliwy, biegnąc swój maraton. Przestań patrzeć na siebie; zamiast tego spójrz w górę i rozejrzyj się wokół. Przede wszystkim nie obwiniaj się za to, bo nie jesteś sam. Paweł, który to pisze, sam dobrze wiedział, jak to jest, o czym wspomina w 2 Liście do Koryntian 1:8-11. Ale podobnie jak Paweł, który zmagał się z wieloma trudnościami dla dobra Kościoła, by w końcu zobaczyć, że kościół w Koryncie jest zagrożony potencjalnym odejściem (2 List do Koryntian), Paweł spojrzał ponad siebie i poza siebie. Wyniki leżą w rękach Boga. Moc do służby leży w rękach Boga. Miłość, która motywuje cię do służby, leży w rękach Boga.

Możemy doświadczyć wypalenia, gdy próbujemy służyć Bogu wyłącznie własnymi siłami, oświetlając sobie drogę (Izajasz 50:11), budując własne pęknięte cysterny, by gromadzić wodę (Jeremiasz 2:13), tocząc bitwy własną bronią (Mateusz 26:51-54), a nawet będąc tak przekonani o własnej mądrości, że udzielamy Bogu własnych rad (Mateusz 16:22-23).

Twoja wartość w Bożym dziele na ziemi nie polega na tym, kim jesteś, ale raczej na tym, jak Chrystus jaśnieje przez ciebie. Jestem tak uduchowiony, tak mądry, tak wierny i kochający (a do tego pokorny!), więc patrzcie na mnie, mnie, mnie – zamiast na Chrystusa. Nie chodzi o to, jak wielkim jesteś wierzącym (spójrz na Esterę i Mordocheusza), ale raczej o to, jakim jesteś kanałem dla Boga. Skuteczność chrześcijańskiej służby nie polega na tym, co robisz, ale na tym, co Bóg czyni poprzez ciebie. Dlatego po prostu działaj w mocy Bożej, a nie własnej (Jeremiasz 17:5-8), zbliżając się do Niego w modlitwie (Łukasz 18:1) i raduj się, widząc Boże owoce.

Wreszcie, rozejrzyj się wokół i dostrzeż pilną potrzebę. W Ewangelii Jana 4:35-36 i Łukasza 10:2 czytamy, że pola są białe i gotowe do żniwa. Nie musimy tak bardzo modlić się o to, by było żniwo, ale raczej o to, by było więcej żniwiarzy. Pamiętaj, że twoja praca nie jest daremna, jak mówi 1 List do Koryntian 15:10,58.

P: Dlaczego w Ga 6,9 Paweł ostrzega nas, byśmy nie ustawali w wysiłkach i nie tracili ducha / nie tracili odwagi?

Odp.: Podczas siewu ważne jest, aby nie popełniać żadnego z dwóch błędów: nie zniechęcać się i nie tracić ducha (ani nie poddawać się). Rośliny są gotowe do zbiorów dopiero około czterech miesięcy po zasadzeniu. Plon uzyskasz tylko wtedy, gdy będziesz czekać „w odpowiednim czasie i nie tracić ducha”. Można by niemal pomyśleć, że Paweł mówił tu również do samego siebie, mając na myśli próby, jakie przeżył, kiedy został ukamienowany i pozostawiony na śmierć z powodu tego, co początkowo było jedynie niewielkim owocem w Galacji.

W rolnictwie pracownik może ulec pokusie, by się poddać i zrezygnować przedwcześnie, albo nie rozłożyć sił i zemdleć z powodu upału.

Pamiętajmy, jak nieustannie nam się powtarza, że wszystkie problemy i konflikty rozwiązują się w ciągu godziny – TYLKO W TELEWIZJI.

Jak mówi John Brown (str. 344): „Chrześcijanie często zachowują się jak dzieci, jeśli chodzi o te żniwa. Chcieliby siać i zbierać plony tego samego dnia” (cyt. za: John R.W. Stott, The Message of Galatians, str. 172).

Pytanie: Czy zgodnie z Gal 6,10 powinniśmy czynić dobro wszystkim, czy też nie powinniśmy okazywać gościnności fałszywym nauczycielom, jak mówi 2 Jn 10–11?

O: I to, i to. Przyjmowanie fałszywych nauczycieli w naszych domach sprawia zarówno im, jak i innym wrażenie, że ich nauczanie jest dla nas do przyjęcia i że uważamy je za zgodne z wolą Boga. Nie chcemy w ten sposób wprowadzać ludzi w błąd. Przyjmując fałszywych nauczycieli, nie czynimy dobra ani im, ani innym.

P: Dlaczego w Gal 6,11 Paweł podkreślił, że pisze dużymi literami?

O: Istnieje wiele teorii, z których niektóre są naciągane. Oto jedna mało prawdopodobna oraz dwie bardziej prawdopodobne.

a) Paweł celowo napisał litery większe niż musiał, aby nadać im większą wagę. Ale gdyby to była prawda, co dokładnie Paweł chciał podkreślić?

b) Paweł pisał większymi literami niż zawodowy skryba.

c) Być może Paweł miał słaby wzrok lub tracił wzrok. Gdyby Paweł zachorował na chorobę oczu przed wizytą u nich, mogłoby to wyjaśniać, dlaczego w Liście do Galatów 4:15 napisał, że Galacjanie „byli gotowi wyłupać sobie oczy dla niego”. Taki pogląd przedstawia „The Expositor’s Greek Testament”, tom 3, str. 190.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Galatów 6:12 obrzezanie miałoby być sposobem na uniknięcie prześladowań?

Odp.: W czasach Pawła (51–57 r. n.e.) pomogłoby to komuś uniknąć prześladowań ze strony Żydów.

Pytanie: Co w Liście do Galatów 6:12 oznacza wyrażenie „wywrzeć dobre wrażenie na zewnątrz”?

Odp.: W języku angielskim jest to neutralne wyrażenie, które może oznaczać wywieranie dobrego wrażenia szczerze i z dobrych powodów lub nieszczerze i z złych powodów. W języku greckim jest inaczej. W języku greckim słowo euprosōpēsai oznacza wywieranie dobrego wrażenia w sposób nieszczery, wprowadzanie kogoś w błąd.

P: Czy w Ga6:14 , oraz 1 Kor1:17 –2:2 mamy się chlubić krzyżem? Mormoni, Świadkowie Jehowy i muzułmanie uważają, że jest to niewłaściwe.

Odp.: Skoro nasza religia ma być taka sama jak religia apostołów, powinniśmy to robić. Paweł byłby bardzo kiepskim mormonem lub Świadkiem Jehowy w Liście do Galatów6:14 oraz 1 Liście do Koryntian 1:17-2:2. Zresztą, podobnie byłoby z Tomaszem, który nazwał Jezusa „moim Panem i moim Bogiem” w Ewangelii św. Jana20:28 . Podobnie byłoby ze Szczepanem, który modlił się do Jezusa w Dziejach Apostolskich 7:59. Podobnie Jan, który na własne oczy widział ludzi i aniołów wielbiących i chwalących Jezusa w Niebie w Apokalipsie 5:8-14; 7:9-10. A co więcej , Jezus powiedział, że wszyscy mają czcić Syna tak samo, jak czczą Ojca, w Ewangelii Jana 5:23.

Ignacy był uczniem apostoła Jana, który zmarł w 107 lub 116 r. n.e. W Drugim Liście Ignacego do Efezjan, w rozdziale 13, czytamy: „Mój duch kłania się w uwielbieniu przed krzyżem, który jest kamieniem potknięcia dla tych, którzy nie wierzą, ale dla was jest zbawieniem i życiem wiecznym”. (Ojcowie przednicejscy, tom 1, str. 102). Wierzmy i praktykujmy to, czego nauczano Ignacego.

Pytanie: Kim jest „Izrael Boży” z Listu do Galatów 6:16?

Odp.: Chrześcijanie mają dwa poglądy:

1. Od czasu śmierci Chrystusa Izrael Boży to Kościół, niezależnie od tego, czy dana osoba jest Żydem, czy poganinem.

2. Odnosi się to do narodu żydowskiego – albo do tych, którzy jeszcze nie wierzą w Chrystusa, ale uwierzą, albo do tych, którzy już przyszli do Chrystusa.

W książce „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 633–636) przedstawiono greckie argumenty gramatyczne przemawiające za obiema stronami.

Pytanie: Jakie znaki miał Paweł, o których mowa w Gal 6:17?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednym z wyjaśnień są blizny i obrażenia fizyczne wynikające z pobić, katastrof morskich i prześladowań, jakie znosił Paweł. Tak jak w świecie rzymskim niewolnik mógł być naznaczony imieniem swojego właściciela, tak Paweł został w pewnym sensie naznaczony imieniem Chrystusa poprzez pobicia i obrażenia, jakie odniósł jego ciało.

Druga interpretacja, zgodnie z którą były to „stygmaty”, jest mniej prawdopodobna, ponieważ wczesny Kościół najwyraźniej nie znał tego pojęcia.

P: Czy w Gal 6,17 ślady na ciele Pawła mogły być „stygmatami”?

Odp.: – Prawdopodobnie nie. Stygmaty to otwarte rany, które pojawiały się u niektórych katolickich mistyków na dłoniach i boku bez znanej przyczyny fizycznej. Jednym z nich był Ojciec Pio (1887–1968). Zmarł on później śmiercią naturalną, co, jak sam Ojciec Pio stwierdził, było ofiarą złożoną dla jedności Kościoła.

Według książki Johna R.W. Stotta „The Message of Galatians” (str. 181), do początku XX wieku odnotowano co najmniej 321 przypadków rzekomych stygmatów.

Niektórzy twierdzą, że stygmaty są zjawiskiem psychologicznym, a inni – że są cudownym znakiem od Boga. Jedna ważna kwestia dotyczy dłoni. Greckie słowo „ręka” obejmuje nadgarstek, a dziś wiemy, że podczas ukrzyżowania gwoździe wbijano w górną część nadgarstka ofiary, gdzie kość utrzymywała gwóźdź. Gdyby gwoździe były wbite w dłonie, zostałyby wyrwane. Stygmaty pojawiają się na dłoniach.

P: Skąd wiemy, że to Paweł napisał List do Galatów?

Odp.: Istnieją co najmniej dwa powody.

1. Paweł sam to stwierdza w Liście do Galatów 6:11. Ufamy, że jest to prawda, ponieważ nikt we wczesnym Kościele nigdy tego nie kwestionował. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25; Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwa wczesnego Kościoła. Zobacz dwa pytania dalej, aby zapoznać się z autorami, którzy odwoływali się do Listu do Galatów.

P: Jakie mamy dowody na to, że List do Galatów powinien znajdować się w Biblii?

Odp.: Istnieją co najmniej cztery powody.

1. Napisał ją Paweł, a on był apostołem. Piotr potwierdził w 2 Liście Piotra 3:15-16, że słowa Pawła są Pismem Świętym.

2. Sam Paweł stwierdził, że jest apostołem w 1 Liście do Tymoteusza 1:1; 2:7, Liście do Rzymian 1:1; 1 Liście do Koryntian 1:1; 9:1, 2 Liście do Koryntian 1:1, 11:5; List do Galatów 1:1; List do Efezjan 1:1; List do Kolosan 1:1; 1 List do Tymoteusza 1:1; 2 List do Tymoteusza 1:1; List do Tytusa 1:1.

3. Świadectwa wczesnego Kościoła. W następnym pytaniu przedstawiono niektórych autorów, którzy odwoływali się do wersetów z Listu do Galatów.

4. Wczesne rękopisy Listu do Galatów

Oto pisarze wczesnego Kościoła, którzy odwoływali się do Listu do Galatów.

2 List Klemensa, rozdz. 2, str. 251 (120–140 r. n.e.) cytuje zarówno Izajasza 54:1, jak i List do Galatów 4:27

List Polikarpa do Filipian (100–155 r. n.e.) cytuje jedną czwartą wersetu z Listu do Galatów: „Boga nie da się wyśmiewać” (3 z 14 greckich słów).

„Mathetes do Diognetusa” (ok. 130–200 r. n.e.), rozdz. 4, str. 26, nawiązuje do Listu do Galatów 4:10: „do ich przestrzegania miesięcy i dni”

Kanony Muratoriusza (ok. 190–217 r. n.e.) wspominają, że Paweł napisał listy do siedmiu kościołów: do Koryntian (2 listy), Efezjan, Filipian, Kolosan, Galacjan, Tesaloniczan (2 listy) i Rzymian. Paweł napisał również List do Filemona, List do Tytusa oraz dwa listy do Tymoteusza.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje fragment Listu do Galatów 4:4–5 jako słowa Pawła skierowane do Galatów. Ireneusz, *Przeciw herezjom*, księga 3, rozdz. 16.3, str. 441

W „Męczeństwie męczenników ze Scilitan” (180–202 r. n.e.) wspomniane są pisma Pawła, jednak bez wskazania konkretnych ksiąg.

Klemens Aleksandryjski cytuje List do Galatów 3:19, 23, 24 jako słowa Pawła w dziele „Stromata” (193–202 r. n.e.), księga 1, rozdz. 27, s. 338

Tertulian (198–220 r. n.e.) cytuje 1 List do Koryntian 8:2 oraz List do Galatów 1:7 i 5:7 jako dzieła apostoła w dziele „O przepisach przeciwko heretykom”, rozdz. 27, str. 256.

Tertulian (198–220 r. n.e.) wspomina, że Paweł jest autorem Listów do Galatów, Koryntian, Filipian, Tesaloniczan, Efezjan i Rzymian, a Jan jest autorem Apokalipsy (Objawienia) w dziele „Przeciw Marcionowi”, tom 4, rozdział 5, str. 350.

Tertulian w 207 r. n.e. stwierdził, że Paweł napisał List do Galatów, co odnotowano w jego dziele „Przeciw Marcionowi”, księga 4, rozdział 5, str. 350. Była to księga, „która pochodzi od apostołów i która była przechowywana jako święty depozyt w kościołach apostołów”.

Teodot, prawdopodobnie montanista (ok. 240 r. n.e.), nawiązuje do Listu do Rzymian8:15 oraz Listu do Galatów 4:6 w rozdziale 19, str. 45

Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje połowę Listu do Galatów 1:1 jako słowa Pawła w „Traktacie o Chrystusie i Antychryście”, rozdz. 8, s. 206. Cytuje też List do Galatów 3:20 – fragment z „Komentarzy do Księgi Liczb”, s. 169

Orygenes (pisał w latach 225–253/254 n.e.) odnosi się do Listu do Galatów2:12 jako do tekstu Pawła w Liście do Galatów. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 2, rozdz. 1, str. 429

Novatian (250/254–257 r. n.e.) zacytował List do Galatów 1:1 i1:12 jako dzieło Pawła. „Traktat o Trójcy Świętej”, rozdz. 13, s. 622

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) „Paweł do Galatów” oraz fragmenty z „Listu do Galatów” w „Traktatach Cypriana”, traktat 12, księga trzecia, 3, 9, 64, między innymi. Cytuje on również List do Galatów 5:17–22, twierdząc, że jest to dzieło apostoła Pawła, w Traktacie 4, rozdz. 16, s. 452.

Firmilian z Cezarei w Liście 74 do Cypriana, rozdz. 12, s. 393 (256 r. n.e.) cytuje połowę Listu do Galatów 3:27

Siódmy Sobór Kartagiński, str. 566 (258 r. n.e.) – Nemesianus z Thubunae cytuje List do Galatów 5:19-21 jako słowa apostoła.

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) Adamantiusz twierdzi, że Paweł napisał List do Galatów, „Dialog o prawdziwej wierze” (808a), str. 44

Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) cytuje List do Galatów 5:22,23 jako słowa apostoła. „Uczta dziesięciu dziewic”, rozważanie 10, str. 340

Aleksander z Aleksandrii (313–326 r. n.e.) cytuje List do Galatów 1:8,9 jako dzieło „błogosławionego Pawła” w „Listach o herezji ariańskiej”, rozdz. 1.13, s. 296

Atanazy z Aleksandrii (ok. 318 r. n.e.)

Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.)

Po soborze nicejskim

„Historia kościelna” Euzebiusza (323–326 r. n.e.), księga 3, rozdz. 3, s. 134 (domniemanie). Pisze on: „Czternaście listów Pawła jest dobrze znanych i niebudzących wątpliwości”. Następnie wspomina, że niektórzy kwestionują, czy Paweł napisał List do Hebrajczyków, czy nie. W tomie 3, rozdziale 25, str. 155, stwierdza również, że listy Pawła są Pismem Świętym. Ojcowie nicejscy i postnicejscy, seria druga, tom 1, str. 155.

Asteriusz Sofista (po 341 r. n.e.)

Afrahata (337–345 r. n.e.) Wybrane dowody

Hegemoniusz (III w.) cytuje fragment Listu do Galatów 4:3 jako pochodzący od apostoła Pawła. „Spór z Manesem”, rozdz. 13, str. 188. Cytuje również List do Galatów 1:6-8. „Spór z Manesem”, rozdz. 36, str. 209

Euzebiusz z Emesy (ok. 359 r. n.e.)

Wiktorin z Rzymu (po 363 r. n.e.)

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) wymienia księgi Nowego Testamentu w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

Hilary z Poitiers (355–367/368 r. n.e.)

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (ok. 350–370 r. n.e. lub V w.) wspomniano o Liście św. Pawła do Galatów jako części Nowego Testamentu. Cytuje ono cały fragment Listu do Galatów 1,1 z wyjątkiem ostatniego zdania.

Marcellus z Ancyry (ok. 374 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Galatów 1,11

Efraim Syryjczyk, autor hymnów (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) cytuje List do Galatów 4:7 jako słowa Pawła. W dziele „O Duchu Świętym”, rozdz. 5.10, str. 7

Synod w Laodycei (we Frygii) (343–381 r. n.e.), kanon 60, str. 159, wymienia księgi Starego i Nowego Testamentu. Kanon 59, str. 158, stanowi, że w kościele można czytać wyłącznie księgi kanoniczne Starego i Nowego Testamentu.

Ambrosiaster (po 384 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Pacian z Barcelony (342–379/392 r. n.e.)

Grzegorz z Elwiry (po 392 r. n.e.)

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.)

Didym (398 r. n.e.)

Schizmatyk Lucyfer z Cagliari na Sardynii (361–ok. 399 r. n.e.)

Ammon (IV wiek)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.)

Komentarz Rufinusa do Credo Apostolskiego (374–406 r. n.e.)

Gaudentiusz (po 406 r. n.e.)

Jan Chryzostom (392–407 r. n.e.) napisał komentarz do Listu do Galatów, który zachował się do dziś.

Chromatius (407 r. n.e.)

Severian (po 408 r. n.e.)

Niketa z Remesianus (414 r. n.e.)

Hieronim (373–420 r. n.e.)

Sobór w Kartaginie (218 biskupów) (393–419 r. n.e.)

Augustyn z Hippony (388–28 sierpnia 430 r. n.e.)

Półpelagianin Jan Kasjan (419–430 r. n.e.)

Nilus (ok. 430 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Galatów 6:10

Marek z Eremity (po 430 r. n.e.)

Wincenty z Lerins (ok. 434 r. n.e.)

Historia kościelna Sokratesa (ok. 400–439 r. n.e.)

Rękopis aleksandryjski (A) (ok. 450 r. n.e.)

Hesychius z Jerozolimy (po 450 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Galatów 6:2 i do żadnego innego wersetu z Listu do Galatów

Sobór w Chalcedonie przeciwko monofizytom (451 r. n.e.)

Quodvultdeus (ok. 453 r. n.e.)

Teodoret z Cyru (biskup i historyk) (423–458 r. n.e.)

Papież Leon I z Rzymu (440–461 r. n.e.)

Prosper z Akwitanii (przeciwnik Kasjana) (426–465 r. n.e.)

Varimadum (445/480 r. n.e.)

Makary/Symeon (IV lub V wiek)

Speculum (V wiek)

Teodot z Ancyry (V w. n.e.)

II Sobór Konstantynopolitański (ok. 153 obecnych) (maj 553 r. n.e.)

Proklos (412–485 r. n.e.)

Ślady herezji i fałszywych pism

Heretyk Marcion według Tertuliana i Adamantiusza

Manichejski heretyk Faustinus z Milevis/Milevum (IV w.)

Heretyk Priscillian (zabity w 385 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Galatów 3:28

Donatysta Tyconius (po 390 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Galatów 3:28 i innych wersetów.

Heretyk Pelagiusz (416–418 r. n.e.)

„Bazar Herakleidesa” Nestoriusza (451/452 r. n.e.)

Pelagiański heretyk Teodor z Mopsuestii (425 r. n.e.)

Wiele z tych informacji pochodzi z czwartego, poprawionego wydania pracy Alanda i innych autorów, a także z dzieła Adamantiusza: „Dialog o prawdziwej wierze w Boga” oraz „Księgi stopni”: syryjskiego „Liber Graduum”.

Pytanie: Skąd wiemy, że dzisiejsze Pismo Święte jest w Liście do Galatów wiarygodnym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy dobre powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25; Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwo wczesnego Kościoła. Pisarze wczesnego Kościoła aż do I Soboru Nicejskiego (325 r. n.e.) cytowali List do Galatów około 182 razy, nie licząc aluzji. Zacytowali 59% Listu do Galatów, licząc ułamkowe wersety jako ułamki. To 87,4 z łącznej liczby 149 wersetów.

Zobacz poprzednie pytanie, aby zapoznać się z listą pisarzy, którzy odwoływali się do wersetów z Listu do Galatów.

3. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Listu do Galatów wykazują niewielkie różnice między rękopisami, ale nie zawierają żadnych błędów o znaczeniu teologicznym.

Rękopis p46 Chester Beatty II (100–150 r. n.e.) zawiera 140 wersetów Listu do Galatów, a także inne wersety. W szczególności zawiera on: List do Galatów 1:1–8;1:10 –2:9;2:12 –21; 3:2–29; 4:2–18;4:20-5:17 ;5:20 –6:8;6:10 –18 oraz inne fragmenty listów Pawła i Listu do Hebrajczyków. W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 192 znajduje się fotografia fragmentu p46. Na stronach 197–198 stwierdza się również, że jakość oraz znaki stychometryczne wskazują, iż tekst ten został sporządzony przez profesjonalnego skrybę. Dość czytelne zdjęcie strony papirusu Chester Beatty zawierającego fragment Listu do Galatów 6:10–18 oraz początek Listu do Filipian znajduje się w książce „Paul: Apostle of the Heart Set Free”.

Pierwsza połowa III wieku – 1936 r. – Frederic G. Kenyon według publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

II wiek, 200 r. n.e. – 1935 – Ulrich Wilcken na podstawie pracy „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

200 r. n.e. – 1968 r. – „The Text of the New Testament”.

81–96 r. n.e. – 1988 – Young Kyu Kim na podstawie „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

Około 200 r. n.e. – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie.

Około 200 r. n.e. – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione.

Od początku do połowy II wieku n.e. – 1999 – „Kompletny tekst najwcześniejszych rękopisów Nowego Testamentu”. Opiera się to częściowo na tym, że pismo jest bardzo podobne do papirusu Oxyrhynchus 8 (koniec I lub początek II wieku) oraz papirusu Oxyrhynchus 2337 (koniec I wieku).

str. 51 (=Papirus z Oksyrynchosu 2157) List do Galatów 1:2-10,13,16-20 ok. 400 r. n.e.

ok. 400 r. n.e. – 1968 – Tekst Nowego Testamentu oraz – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie oraz – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

Vaticanus [B] 325–350 r. n.e.

Sinaiticus [Si] 340–350 r. n.e.

koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek

koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

Gotycki [Goth] 493–555 r. n.e.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Listu do Galatów można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/GalatiansManuscripts.html.