< Pytanie biblijne dotyczące Księgi Micheasza

Pytanie: Jaki jest główny przekaz Księgi Micheasza?

Odp.: Podobnie jak wiele innych mniejszych ksiąg prorockich, Księga Micheasza zwraca się przede wszystkim do buntowników, co do których istnieje nadzieja, że się zmienią i okażą skruchę. Porusza ona dwa pytania: gdzie obecnie się znajdujemy i dokąd możemy stąd podążać?

Pytanie: Jakie są podobieństwa między Księgą Micheasza a Księgą Izajasza?

Odp.: Micheasz i Izajasz żyli w tym samym czasie i całkiem możliwe, że znali się nawzajem i słuchali swoich nauk. Chociaż nie ma tam dokładnych cytatów, istnieje wiele podobieństw w sformułowaniach i myśli.

Księga Micheasza liczy 105 wersetów, co oznacza jedno podobieństwo na każde 7 wersetów. Dla porównania, Księga Objawienia zawiera jedno podobieństwo do reszty Biblii na każde 5 wersetów.

Natomiast poniżej znajduje się krótsza lista podobieństw z Księgą Jeremiasza.

Pytanie: Kiedy powstała Księga Micheasza (rozdział 1)?

Odp.: Ponieważ Micheasz wspomina o mieście Samarii, a miasto to istniało od około 880 r. p.n.e., Księga Micheasza musiała zostać napisana po tym czasie. Ponieważ Samaria została zniszczona w 722 r. p.n.e., przynajmniej część Księgi Micheasza została napisana przed tym czasem. Micheasz żył mniej więcej w tym samym czasie co Izajasz. Micheasz 3:12 został zacytowany sto lat później, za czasów Jeremiasza, w Jeremiasza 26:18. Micheasz podaje, że księga ta została napisana za panowania trzech królów, co pozwala umiejscowić jej powstanie w okresie między 750/740 a 687/686 r. p.n.e.

Pytanie: Czy ten Micheasz z Micheasza 1:1 mógłby być tym samym Micheaszem, który prorokował Achabowi w 1 Krl 22:8?

Odp.: Nie. Chociaż imię „Micheasz” jest skróconą formą imienia „Mikaías”, to Mikaías prorokował około 854 r. p.n.e., podczas gdy Micheasz, o którym tu mowa, żył ponad sto lat później.

Pytanie: Gdzie znajdowało się Moraszet, o którym mowa w Księdze Micheasza 1:1?

Odp.: Rodzinne miasto Micheasza znajdowało się około 40 kilometrów, czyli 25 mil, na południowy zachód od Jerozolimy. Nie wiemy dokładnie, gdzie leżała ta mała wioska, ale kierunek wskazuje, że znajdowała się ona w pobliżu filistyńskiego miasta Gat.

P: Dlaczego w Mi 1,1 wspomniane jest miasto Samaria, skoro Samarytanie pojawili się dopiero sto lat później, po wygnaniu?

Odp.: Chociaż Samarytanie pojawili się dopiero po wygnaniu, miasto Samaria istniało już przed nimi. Miasto Samaria było stolicą północnego królestwa Izraela od czasów Omriego, który zbudował je około 880 r. p.n.e. (1 Król. 16:24).

P: W jaki sposób, zgodnie z Księgą Micheasza 1:2, Bóg jest świadkiem przeciwko niektórym ludziom?

Odp.: Bóg widzi wszystko i wie wszystko. Jako sędzia ludzkości Bóg jest świadkiem złych słów i czynów ludzi. Jednak ten werset podkreśla, że Bóg jest świadkiem przeciwko nim. Ludzie, którzy czynią zło, woleliby, aby Bóg nie wiedział o tym, co robią. Chociaż tekst Septuaginty można przetłumaczyć jako „świadek wśród” lub „świadek przeciwko”, kontekst wskazuje, że Bóg jest świadkiem przeciwko grzechowi.

Powstaje pytanie: przeciwko komu Bóg jest świadkiem? Kolejne wersety mówią wyłącznie o Judzie i Samarii. Jeśli Bóg nie oskarża wszystkich narodów, to oskarża Judę i Samarię, a wszystkie narody mają to usłyszeć i zwrócić na to uwagę.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Mi 1,4, góry stopią się i rozpadną na dwie części?

Odp.: To, o czym mowa w tym wersecie oraz w Micheasza 4, wydarzy się w dniach ostatecznych. Księga Zachariasza 14 opisuje bardziej szczegółowo, w jaki sposób Góra Oliwna zostanie rozłupana na dwie części.

P: Dlaczego w Mi 1,5 Micheasz nazywa ich grzech „przewinieniem Jakuba”?

Odp.: Jak widzimy w Księdze Micheasza 1:10-15, Micheasz jest bardzo precyzyjny w swoich określeniach i sformułowaniach. Micheasz używa imienia „Jakub”, aby przypomnieć im o ich pochodzeniu i o tym, kim są. Często, gdy upomina się kogoś za grzech, dobrze jest przypomnieć mu, kim jest i skąd pochodzi. Upomnienie może być głośne i surowe, ale może też być ciche i przemyślane.

P: W Mi 1,6 w jaki sposób Samaria miała stać się jak hałda na polu i nasadzenia w winnicy?

Odp.: Te metafory są widocznymi przypomnieniami o wcześniej usuniętych odpadkach i bezużytecznych materiałach. Dla chrześcijan 2 List do Tymoteusza 2:20-21 oraz 2 List Piotra 1:8 są przypomnieniem, że musimy uważać, aby nasze nieposłuszeństwo nie uczyniło nas bezużytecznymi.

Pytanie: Czy w Księdze Micheasza 1:7 Bóg kiedykolwiek przyjmuje ofiary złożone Mu z pieniędzy zdobytych w niegodziwy sposób?

Odp.: Bóg ma pełną swobodę postępowania z pieniędzmi zdobytymi w niegodziwy sposób. Nie powinniśmy jednak nigdy ofiarowywać Bogu naszych nieuczciwie zdobytych zysków, a co więcej, nie powinniśmy w ogóle ich posiadać. Bóg pragnie, abyśmy ofiarowywali Mu owoce naszej uczciwej i godnej pracy. Nawet Dawid w 2 Księdze Samuela 24:24 nie chciał złożyć Panu ofiary, która nic go nie kosztowała. Dawid nalegał, by zapłacić Araunie za to, co zamierzał złożyć w ofierze. W Ewangelii Marka 12:41-44 Jezus pochwalił hojność wdowy, która ofiarowała z własnej kieszeni. Pieniądze uzyskane w sposób niemoralny lub nielegalny, albo poprzez wyzysk innych, są bezużyteczne jako coś miłego Bogu.

Pytanie: Jakie znaczenie ma wspólne pojawienie się szakala i sowy w Księdze Micheasza 1:8-9? Jak to się ma do Micheasza?

Odp.: Oba są zwierzętami, które poruszają się (i wydają dźwięki) w nocy. Ich odgłosy mogą budzić strach, ale samych zwierząt nie widać. Być może w podobny sposób Micheasz będzie nad nimi opłakiwał, niezależnie od tego, czy go widzą, czy nie. Podobnie Bóg ostrzega ich przed ich grzechem, a oni muszą słuchać, nawet jeśli Go nie widzą ani nie dostrzegają skutków swojego grzechu – przynajmniej na razie.

P: W Mi 1,9; 2,10 oraz Jr 30,12.15 – kiedy duchowe rany ludzi są nieuleczalne przez Boga?

Odp.: Niektórym ludziom łatwiej jest pokutować za niektóre grzechy niż za inne. Chociaż Bóg jest Wszechmocny, są pewne rzeczy, których nie chce uczynić. Gdy ktoś nie chce, by Bóg uleczył go z zła, i odrzuca Boga, Bóg nie ma obowiązku narzucać mu tego, czego nie chce. W takim przypadku rana jest nieuleczalna, jak w Księdze Ozeasza 5:13.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 1:10-14 prorok posługuje się grą słów w tak poważnej sytuacji?

O: Te gry słowne nie są przejawem humoru, lecz środkiem literackim stosowanym w starożytnej poezji hebrajskiej. Dobrze było, by proroctwa były przekazywane w sposób łatwy do zapamiętania, ponieważ ludzie przywoływali te słowa, gdy proroctwo się spełniało. Micheasz nie był wyjątkiem, ponieważ już za pierwszym razem, gdy Bóg dał Jeremiaszowi wizję, uczynił to w formie gry słownej.

Chociaż to, podobnie jak przypowieści i powtarzające się powiedzenia, może służyć jako pomoc w zapamiętywaniu, stwierdzenie, że jest to jedynie środek wspomagający pamięć, jest niedopowiedzeniem. Ilekroć ludzie słyszeli nazwy tych znanych im miast, przypominali sobie ten wiersz i mieli na uwadze nadchodzący sąd. Ponadto nie chodziło tylko o to, że sąd spadnie ogólnie na tereny wiejskie, ale że dotknie on właśnie te konkretne miasta (jak również inne).

P: W Mi 1,10a i 1,15b – w jaki sposób te fragmenty stanowią swego rodzaju „ramy” i jakie jest ich znaczenie?

Odp.: fragment z Micheasza 1:10a nie pochodzi z Księgi Micheasza. Autor cytuje tam 2 Księgę Samuela 1:20, gdzie Saul i Jonatan zostali zabici przez Filistynów. Micheasz 1:15b wspomina o Adullam, gdzie Dawid ukrywał się przed Saulem w jaskini, jak opisano w 1 Księdze Samuela 22:1. Fragmenty te występują w odwrotnej kolejności chronologicznej.

P: W Mi 1,13 w jaki sposób niektóre grzechy przypominają polecenie „zaprzęgnąć konie do rydwanu”?

Odp.: Niektóre grzechy, gdy już je popełnisz, są w zasadzie nieodwracalne. Inne grzechy są bardziej uzależniające i rozrastają się jak rak. Ale są też grzechy, które można nazwać „grzechami wprowadzającymi”. Tak jak marihuana może być narkotykiem wprowadzającym do twardszych narkotyków, tak niektóre grzechy przełamują bariery lub umożliwiają osobie popełnianie kolejnych grzechów. Na przykład kradzież i uzyskanie w ten sposób pieniędzy może umożliwić osobie upijanie się, opłacenie prostytutki, zażywanie narkotyków lub inne rzeczy. Niektóre grzechy są właśnie jak zaprzęganie koni do rydwanu.

Lachisz było dużym miastem w Szefela, nizinach Judy, znanym ze swojej stajni koni. Księga Powtórzonego Prawa 17:16-17 mówi, że król nie może gromadzić wielkiej liczby koni ani żon. Jednak począwszy od Salomona, królowie Izraela i Judy posiadali duże stada. Konie są jednak ważniejsze w wojnie ofensywnej, a mniej istotne podczas obrony miasta. Sennacheryb był tak dumny z jego zdobycia, że kazał umieścić płaskorzeźbę przedstawiającą to wydarzenie w swoim pałacu w Niniwie. Nigdy jednak nie powstał obraz przedstawiający Jerozolimę.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 1:16 golono głowy na znak żałoby?

Odp.: Nie opłakiwali utraty swoich domów ani bogactw, ale swoich własnych dzieci, które albo zginęły, albo zostały zabrane do niewoli i nigdy więcej ich nie widziano.

Pytanie: Skoro w Księdze Micheasza 1:16 mowa jest o łysinie jak u orła, to czy w Palestynie występowały bieliki amerykańskie?

Odp.: W Palestynie nie było ptaków z gatunku, który nazywamy „bielikiem amerykańskim”, ponieważ ptaki te żyją w Ameryce Północnej. W Księdze Micheasza 1:16 czytamy: „ogolcie się tak, byście byli łysi jak orzeł”, a hebrajskie słowo oznaczające orła może również oznaczać sępa.

Sępy czarne, zwane również orłami rybnymi, miały łysą głowę i szyję, podobnie jak wiele innych ptaków żywiących się padliną.

Orły gierowe, zwane również sępami egipskimi, również mają łysą głowę i żółte pióra na szyi.

Sępy płowe, zwane po prostu orłami, mają szyję łysą lub bardzo rzadko pokrytą białym puchem.

Dwa prawdziwe orły występujące w Palestynie – orzeł cesarski i orzeł przedni – nie mają łysych głów ani szyi.

Łysina zapobiega sklejaniu się piór w wyniku krzepnięcia krwi, gdy ptak zanurza się głową do wnętrzności martwego zwierzęcia.

Pytanie: Co w Księdze Micheasza 2:1 ma znaczenie w kontekście knucia zła na swoich łóżkach?

Odp.: Ludzie nie tylko popełniali zło, gdy byli kuszeni w danej sytuacji, i nie tylko popełniali zło z premedytacją, ale nawet leżeli bezsennie w swoich łóżkach w nocy, knując, jak popełnić zło. Być może jest to jeden z powodów, dla których Psalm 4:4 poucza ludzi: „Na swoim łóżku zbadaj swoje serce i bądź spokojny” (Berean Standard Bible).

P: W jaki sposób ludzie mogą dziś knuć finansowe zło, o czym mowa w Mi 2:1-2?

Odp.: Księga Micheasza 2:2, 4, 9 konkretnie mówi o przejmowaniu pól, oszukiwaniu mężczyzn i kobiet z ich domów oraz przekazywaniu pól zdrajcom. Dzisiaj może to również obejmować przejmowanie inwestycji, oszczędności i środków emerytalnych ludzi, zarówno za pomocą nielegalnych środków, jak i legalnych, ale pozbawionych skrupułów metod.

Oto uproszczony przykład. Wyobraź sobie pozbawioną skrupułów firmę inwestycyjną, która zarządza 8 funduszami, a każdy z nich lokuje wszystkie środki w inwestycje tak ryzykowne jak hazard w Las Vegas. Szansa na uzyskanie 48% zwrotu wynosiła 50%, a szansa na utratę wszystkiego – również 50%. Średnio połowa funduszy traciła wszystko i po cichu znikała. Połowa funduszy osiągała 40% zysku (pozostałe 8% zatrzymywali na opłaty za zarządzanie i premie). Teraz powtórzmy ten scenariusz przez kolejne dwa lata. Średnio jeden fundusz osiągałby 40-procentowy roczny zwrot przez trzy lata z rzędu, co wygląda na niezwykle imponujący wynik. Nigdy nie słyszy się o pozostałych funduszach, stosujących niemal identyczną strategię, które po prostu znikają.

Bardziej realistycznym przykładem jest serwis z biuletynami inwestycyjnymi, który śledziłem przez kilka miesięcy. Kiedy twierdzili, że cena akcji pójdzie w górę, zazwyczaj tak się działo – w około jednej trzeciej przypadków. W około jednej trzeciej przypadków cena spadała. A w około jednej trzeciej przypadków nic się nie działo. Tak więc w rzeczywistości stosowanie się do ich porad było jak rzucanie kostką. Mogli jednak reklamować swoje trafne prognozy, a milczeć na temat pozostałych dwóch trzecich przypadków.

P: Jak w Księdze Micheasza 2:2b można pozbawić kogoś dziedzictwa?

Odp.: W czasach Starego Testamentu ziemia była przekazywana w ramach klanu. Nawet jeśli ziemia została sprzedana, miała powrócić do pierwotnego właściciela w Roku Jubileuszowym, który przypadał co pięćdziesiąt lat (Księga Kapłańska 25:10-13). Jednak w tamtym czasie Izrael i Juda postępowały tak jak otaczające je narody i nie przestrzegały tej zasady. Nie przestrzegały prawa i zatrzymywały na zawsze ziemię, której nie powinny były zatrzymywać. Dzisiaj ludzie mogą bez skrupułów przejmować rzeczy za pośrednictwem systemu sądowego, jeśli wytaczają kosztowne procesy lub mają fałszywych świadków.

Pytanie: Co jest złego w „chodzeniu tak dumnie” lub „chodzeniu z podniesioną głową”, o czym mowa w Księdze Micheasza 2:3?

Odp.: Pycha może wskazywać, że polegasz bardziej na sobie samym niż na Bogu. Może sprawić, że poczujesz się lepszy od innych. Ktoś kiedyś powiedział, że w języku angielskim środkową literą zarówno w słowie „sin” (grzech), jak i „pride” (pycha) jest „I” (ja). Kiedy ktoś ceni siebie samego lub swoją własną ważność bardziej niż miłość do Boga i innych, nie przestrzega dwóch największych przykazań, które dał Jezus.

P: Co w Księdze Micheasza 2:3 można powiedzieć o ludziach, którzy twierdzą, że Pan się nie gniewa ani nie okazuje gniewu?

O: Pomijają oni kluczowy aspekt charakteru Boga. Czy nigdy nie czytali Księgi Objawienia? Czy nigdy nie czytali ksiąg Starego Testamentu poza Pieśnią nad Pieśniami, Księgą Rut i Księgą Estery? Każda księga Starego Testamentu, z wyjątkiem tych trzech, wspomina o gniewie i zapalczywości Boga. Co więcej, każda księga Nowego Testamentu wspomina o gniewie i zapalczywości Boga, z wyjątkiem następujących: List do Filipian, 1 i 2 List do Tymoteusza, List do Tytusa, List do Filemona, 1 List Piotra oraz 1, 2 i 3 List Jana. Oto częściowa lista odniesień.

Bóg jest Bogiem zazdrosnym. Księga Wyjścia 20:5; 34:14; Księga Powtórzonego Prawa 4:24; 5:9; 6:15; Księga Jozuego 24:19; Księga Nahuma 1:2; Księga Zachariasza 8:2; 1 List do Koryntian 10:22

Bóg karze. Księga Rodzaju 3:14-19; 4:13; 15:14; Księga Wyjścia 32:34; Księga Kapłańska 18:25; 26:18,28; Księga Powtórzonego Prawa 22:18; 1 Księga Samuela 15:2; 2 Księga Samuela 7:14; Księga Hioba 21:19; 37:13; Psalm 59:5; 89:32; 94:10; Księga Izajasza 10:12; 13:11; 24:21; 26:21; 27:1; Jeremiasz 5:9,29; 6:15; 9:9,25; 11:22; 14:10; 21:14; 23:34; 27:8; Ezechiel 5:8-10; Zachariasz 10:3; (domyślnie) Sofoniasz 3:15; Mateusz 25:46; Dzieje Apostolskie 7:7; 2 List do Koryntian 10:6; 1 List do Tesaloniczan 4:6; 2 List do Tesaloniczan 1:8-9; List do Hebrajczyków 2:2; 10:29; 12:6; List Judy 7; Objawienie 17:1; ukarać Babilon Jeremiasz 25:12

Nie da się wyśmiewać Boga. List do Galatów 6:7

Bóg mści się. Księga Powtórzonego Prawa 32:35,43; 1 Księga Samuela 24:12; 2 Księga Królewska 9:7; Księga Izajasza 1:24; 65:6; 66:6; Księga Jeremiasza 5:9,29; 9:9; 15:15; 51:6b,36; List do Rzymian 12:19; 2 List do Tesaloniczan 1:6; List do Hebrajczyków 10:30; Apokalipsa św. Jana 6:10; domyślnie: Psalm 79:12; 94:2; Lamentacje 3:64

Bóg ma gniew. Księga Wyjścia 15:7; 22:24; 32:10-12; Księga Kapłańska 10:6; Księga Liczb 11:33; 16:46; Księga Powtórzonego Prawa 9:7-8,22; 11:17; 29:23,28; 1 Księga Samuela 28:18; 2 Księga Królewska 22:13,17; 23:26; 1 Księga Kronik 27:24; 2 Księga Kronik 12:7,12 (gniew odwrócony); 19:2,10; 24:18; 28:11,13; 29:8,10; 30:8; 32:25-26; 34:21,25; 36:16; Księga Ezdrasza 5:12; 8:22; 10:14; Księga Nehemiasza 13:18; Księga Hioba 14:13; 21:20,30; 32:2; Psalm 2:5,12; 21:9; 59:13; 78:31,38,49; 79:6; 89:46; 90:7,11; 95:11; 102:10; 106:23,40; 110:5; 124:3; Księga Przysłów 11:4; Księga Izajasza 9:19; 10:6; 13:13; 14:6; 60:10; Księga Jeremiasza 7:29; 10:10; 18:20 (odwrócić gniew); 21:5; 32:37; 50:13; Lamentacje 3:1; Ezechiel 7:12, 14, 19; 21:31; 38:19; Ozeasz 5:10; 13:11; Amos 1:11; Nahum 1:2; Habakuk 3:2, 8; Sofoniasz 1:15, 18; Zachariasz 7:12; 8:14; Mateusz 3:7; Łukasz 3:7; 21:23; Jan 3:36; List do Rzymian 1:18; 2:5; 9:22; List do Efezjan 2:3 (dzieci gniewu); 5:6; List do Kolosan 3:6; 1 List do Tesaloniczan 1:10; List do Hebrajczyków 3:11; 4:3; Apokalipsa św. Jana 6:16-17; 11:18; 12:12; 14:8,10,19; 15:1,7; 16:1,19; 18:3; 19:15

Bóg się gniewa. Księga Wyjścia 4:14; Księga Liczb 11:10; 12:9; 22:22; 25:3-4; 32:10; Księga Powtórzonego Prawa 4:25; 6:15; 7:4; 9:18-19; 13:17; 29:20,23-24,27-28; 31:17,29; 32:16,21-22; Księga Jozuego 7:1,26; 23:16; Księga Sędziów 2:12,14,20; 3:8; 10:7; 2 Księga Samuela 6:7; 24:1; 1 Królów 11:9; 14:9,15; 15:30; 16:2,7,13,26,33; 21:22; 22:53; 2 Królów 13:3; 17:11,17-18; 21:6,15; 22:17; 23:19,26; 24:20; 1 Kronik 13:10; 2 Kronik 25:15; 33:6; 34:25; Ezdrasz 9:14; Nehemiasza 4:5; 9:5,13; Psalm 2:12; 6:1; 7:6,11; 21:9; 27:9; 38:3; 56:7; 69:24; 74:1; 76:7; 78:21,49,50; 79:5; 80:4; 85:3-5; 90:7,11; Księga Koheleta 5:6; Księga Izajasza 1:4; 5:25; 9:12,17,21; 10:4-5,25; 12:1; 13:3,9,13; 42:25; 48:9 (Bóg wstrzymuje swój gniew); 63:3,6; 65:3; 66:15; Jeremiasz 3:12; 4:8,26; 12:3; 15:14; 17:4; 18:23; 21:5; 23:20; 25:37-38; 30:23; 32:37; 33:5; 36:7; 42:18; 44:3,6; 49:37; 51:45; 52:3; Lamentacje 1:12; 2:1,3,6,21-22; 4:11,16; Ezechiel 5:13,15; 7:3,8; 13:13; 20:8,21; 22:20; 25:14; 43:8; Księga Daniela 9:16; Księga Ozeasza 8:5; 11:9; Księga Jonasza 3:9; Księga Micheasza 2:3; 5:15; Księga Nahuma 1:6; Księga Sofoniasza 2:2-3; Księga Zachariasza 10:3

Powolny w gniewie (ale gniew w nim jest). Joel 2:13b; Jonasz 4:2; Nahum 1:3

Nie gniewa się na zawsze. Micheasz 7:18

Bóg niszczy [w gniewie] Księga Rodzaju 6:13 (potop); 19:12-13 (Sodoma i Gomora); Amos 6:11; 9:8; Obadiasz 8,15; Habakuk 1:5-11; Aggeusz 2:22; Malachiasz 1:3; 2:16; Marek 12:9; 1 List do Koryntian 3:17; 10:8; List Jakuba 4:12; 2 List Piotra 2:4-9,12

Gniew Boży. Księga Daniela 9:16

Oburzenie Boże. Malachiasz 1:4

Boga można sprowokować do gniewu. Psalm 78:58; 106:29; Jeremiasz 7:18-20; 8:19; 11:17; 25:6-7; 32:29-32; Ezechiel 8:17; 16:26

Boga można sprowokować do zazdrości. 1 List do Koryntian 10:22

Bóg jest najbardziej kochającą istotą we wszechświecie, ale ma też największy gniew.

Pytanie: Jak w Księdze Micheasza 2:9 można na zawsze odebrać dziecku chwałę Bożą?

Odp.: W naszych postanowieniach, a nawet w tym, kim się stajemy, gdy dorastamy, istnieje pewien stopień wzajemnej zależności od otaczających nas osób.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 2:11 słuszne jest, by fałszywi prorocy przepowiadali temu ludowi wino?

Odp.: Taki prorok przepowiadałby zarówno to, czego ludzie pragnęli, jak i to, co mieli otrzymać. Nie potrzeba było żadnego nadprzyrodzonego daru do wygłoszenia proroctwa, które ludzie z wielką chęcią sami spełniliby. 2 List do Tymoteusza 4:3 mówi o ludziach, którzy mają „swędzące uszy” i będą słuchać tylko tych kaznodziejów, którzy mówią to, co chcą usłyszeć.

P: Dlaczego w Księdze Micheasza 2:11 ludzie mają skłonność do wierzenia w rzeczy, które są dla nich przyjemne?

Odp.: Jest to powszechna cecha upadłej ludzkiej natury; ludzie mają upadłą wersję nadziei. Chcemy wierzyć w rzeczy, które, jak mamy nadzieję, są prawdziwe, i potrafimy się oszukiwać. Ludzie chcą nazywać nieprzyjemne rzeczy, które są niemal pewne, jako całkowicie niepewne, a przyjemne rzeczy, które są bardzo niepewne, jako pewne. Gdyby policzyć, ile razy w wiadomościach ktoś przedstawiał coś jako fakt, choć nie mógł wiedzieć, czy to faktycznie fakt, liczba ta byłaby bardzo wysoka.

P: W Mi 2,12-13 nie podano absolutnie żadnego powodu dla tych słów obietnicy zawartych w Mi 1–2,10. Jak myślisz, dlaczego Bóg to obiecuje?

Odp.: Nie ma to nic wspólnego z samym ludem. Częściowo dotyczy to Boga, a częściowo – relacji Boga z ludem. Bóg złożył obietnice Abrahamowi, Dawidowi i innym, i Bóg dotrzyma swojej obietnicy bez względu na wszystko. Ale Bóg kocha również potomków Abrahama i uczyni to z powodu swojej miłości do nich. Nic jednak nie wskazuje na to, że na to zasługują.

P: Gdzie znajduje się Bozra, o której mowa w Mi 2,12 i Iz 34,6?

Odp.: Zgodnie z Księgą Amosa 1:12 znajdowała się ona w Edomie. Bozra była stolicą Edomu; jest to współczesne miasto Buseirah, położone 25–30 mil na południe od Morza Martwego.

P: Dlaczego w Mi 3,1-2 niektórzy przywódcy nienawidzą dobra i kochają zło?

Odp.: Zło może polegać na czynach przestępców, ale może też mieć charakter polityczny, prawny i religijny. Niektórzy przywódcy mogą być „symbiontami”, zdając sobie sprawę, że ich władza wynika wyłącznie z niesprawiedliwego faworyzowania jednych kosztem innych.

Niektórzy ludzie czynią zło wyłącznie dla własnej korzyści lub bezpieczeństwa. Nie oznacza to jednak koniecznie miłości do zła. Inni z kolei chcą mieć za sojuszników „przebiegłych” ludzi, o których wiedzą, że będą obchodzić zasady, gdy będzie to dla nich korzystne. Jeszcze inni czerpią osobistą przyjemność z doprowadzania prawych do upadku lub z patrzenia, jak cierpią.

P: Czy w Mi 3,2-4 mowa jest o rzeczywistym kanibalizmie?

Odp.: Nie. Chodzi o pożeranie ludzkich dusz dla pieniędzy. Micheasz używa tak surowego, obrazowego języka, aby oddać głębię i upór zła, jakim wykazują się przywódcy polityczni, prawni i religijni.

P: Czy w Mi 3,4 Bóg kiedykolwiek odmawia swojego błogosławieństwa ludziom, którzy o nie proszą?

O: Często tak się dzieje. Trzeba zadać sobie pytanie, dlaczego ludzie proszą o Boże błogosławieństwa. Kiedy ludzie pragną błogosławieństw płynących z bliskiej relacji z Bogiem, unikając jednocześnie bliskiej relacji polegającej na posłuszeństwie wobec Niego, nie zawsze otrzymują to, czego pragną. List Jakuba 4:3 mówi o ludziach, którzy proszą Boga, a nie otrzymują, ponieważ proszą o to, by wykorzystać to na zaspokojenie własnych pragnień.

P: Dlaczego w Księdze Micheasza 3:5-7,11 Bóg czasami odpowiada jedynie milczeniem ludziom, którzy twierdzą, że chcą Go słuchać?

Odp.: Fałszywi prorocy „głoszą pokój, a przy tym gryzą zębami” (Micheasz 3:5); to znaczy, że gryzą innych, mówiąc o pokoju. Hebrajskie słowo oznaczające „gryźć” lub „kąsać”, nasak, może oznaczać ugryzienie zębami, ukąszenie węża oraz odsetki od pożyczki.

Pytanie: Jaka jest różnica między nie dbaniem o sprawiedliwość a pogardzaniem sprawiedliwością, o czym mowa w Księdze Micheasza 3:9?

Odp.: Najpierw trochę kontekstu, a potem odpowiedź. Hebrajskie słowo oznaczające „pogardzać”, ta’ab, jest bardzo mocne i oznacza „brzydzić się”. Od 701 r. p.n.e. przywództwo w Jerozolimie było bardzo słabe. Król został wygnany nieco ponad sto lat później, w 597 r. p.n.e., a Świątynia została zniszczona w 586 r. p.n.e.

Niektórzy przywódcy dbają o sprawiedliwość dla wszystkich, nawet dla tych, którzy ich nie popierali. Inni przywódcy nie przejmują się zbytnio tym, czy sprawiedliwości staje się zadość, czy nie, o ile tylko osiągają to, czego potrzebują. Być może wolą nie myśleć o niesprawiedliwości. Jeszcze inni wierzą, że „cel uświęca środki” i że wszelkie środki – sprawiedliwe czy nie – są uzasadnione, by osiągnąć to, czego pragną. Niektórzy chcą czegoś konkretnego, na przykład wygrać wybory. Inni chcą wszystkiego, co tylko mogą zdobyć, dla siebie i swoich lojalnych zwolenników, a zaspokajanie tych potrzeb nigdy nie jest na tyle wystarczające, by pomyśleli: „Mogę już przestać”.

P: Jakie są historyczne przykłady przywódców gardzących sprawiedliwością, o których mowa w Księdze Micheasza 3:9?

Odp.: Winnica Nabota

Fałszywe dekrety

Fałszywe dekrety to 100 listów ustanawiających autorytet papieży. W nich Piotr twierdzi, że otrzymał władzę, by stać na czele Kościoła Chrystusowego na ziemi. Piotr przekazał tę władzę kolejnemu papieżowi itd.

Większość fałszywych dekretów to dekrety „pseudoizydoriańskie”, nazwane tak na cześć człowieka określającego się jako „Izydor Mercator”, który najwyraźniej napisał je we Francji i przywiózł do Metz we Francji w latach 847–859 n.e. Podają się one za listy papieży i soborów kościelnych z lat 78–731 n.e. Znajduje się w nich wiele zapożyczonych cytatów, ale ogólnie styl wskazuje na jednego autora.

Najwyraźniej głównym motywem powstania tych dekretów było zapewnienie większej niezależności lokalnym biskupom poprzez stwierdzenie, że odpowiadają oni nie przed metropolitami, synodami ani państwem, lecz wyłącznie przed papieżem. Fałszywe dekrety miały głęboki wpływ na wyniesienie papieży do pozycji wyższej niż ktokolwiek inny na tej ziemi.

Dekretale były wykorzystywane na synodach w Wormacji (868 r.), Kolonii (887 r.), Metz (893 r.) i Triburze (895 r.). Kościół prawosławny nigdy ich nie zaakceptował, a na Zachodzie około 1100 r. n.e. uznano je za fałszerstwa. Dwa nie do pokonania problemy to fakt, że nikt nigdy o nich nie słyszał przed 850 r. n.e., oraz to, że zawierają one wiele anachronizmów historycznych, np. „jak to możliwe, że papieże cytowali osoby urodzone po ich śmierci?”. Niemniej jednak nawet w 1580 r. katolicki Corpus Juris wykorzystywał fałszywe dekrety, aby udowodnić słuszność katolicyzmu. W 1628 r. protestant David Blondel nadal musiał obalać te fałszerstwa.

Charakter niektórych papieży:

Czy powinniśmy dołączyć do armii papieża Juliusza II (papieża wojowniczego, 1503–1513), zajmującej, mordującej i plądrującej włoskie miasta, aby powiększyć „Królestwo Boże”, czyli Państwo Kościelne?

Jak źli byli niektórzy papieże? Według książki Austina „Topical History of Christianity” (Historia chrześcijaństwa tematyczna), str. 148,

„Wtedy [po 904 r.] rozpoczęła się tak zwana »pornokracja«, podczas której Teodora i jej dwie córki, Teodora Młodsza i Marozia, praktycznie kontrolowały Rzym i sam Kościół. Te kobiety, będące uwodzicielskimi nierządnicami, sprzedawały swoje ciała w zamian za stanowiska, tytuły i ziemię, co zapewniło im rozległą władzę. Marozia miała nielegalny romans z papieżem Sergiuszem III, z którego urodził się syn, który później został papieżem Janem XI. Kiedy Marozia dążyła do koronowania się na cesarzową, jej młodszy syn Alberyk porwał i uwięził swoją matkę, uwięził swojego przyrodniego brata, papieża, i sam został cesarzem. Panował w latach 932–954, sprawując absolutną kontrolę nad papiestwem. Po śmierci Alberyka jego syn Oktawian został wybrany na papieża Jana XII i okazał się najbardziej odrażającym członkiem tej zdeprawowanej rodziny.

b. Rządy Ottona. W 962 roku nikczemny Jan XII koronował króla niemieckiego Ottona I na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Sądząc, że znalazł sojusznika w deprawacji, Jan wkrótce przekonał się, że nowy cesarz jest człowiekiem o silnym charakterze, oddanym przywróceniu papiestwu przyzwoitości i honoru. Kiedy Otto zwołał synod w celu omówienia detronizacji Jana, papież zagroził wszystkim ekskomuniką, ale i tak go zdetronizowali. Trzy miesiące później Jan zwołał kolejny synod, który unieważnił decyzję synodu Otona. W związku z tym Oton postanowił siłą pozbyć się złego władcy z papiestwa.

... Kolejne czterdzieści dwa lata [po 1004 r.] w historii papiestwa upłynęły pod znakiem zaciekłej rywalizacji, oportunistycznej przeciętności, duchowej bezsilności, występków i korupcji. Wydawało się, że najniższy poziom osiągnięto wraz z wyborem zdeprawowanego dwunastoletniego chłopca, papieża Benedykta IX (1032–1045), który po haniebnym rozwiązłym życiu i chaotycznym sprawowaniu urzędu sprzedał świętą tiarę (tj. urząd papieski) temu, kto zaoferował najwyższą cenę. Znany był jako Grzegorz VI (1045–1046)…”.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 3:11-12 niektórzy, którzy ignorują Boga, wciąż ufają, że Bóg ich ochroni?

Odp.: Zamiast polegać na Panu, niektórzy próbują przekształcić Boga na swój obraz.

Ludzie oszukują samych siebie, gdy traktują chrześcijaństwo jedynie jako rodzaj ubezpieczenia od pożaru. Często uznają Boga za ważnego, ale nie przywiązują wagi do własnego posłuszeństwa. W amerykańskiej piosence śpiewa się: „Boże, błogosław Amerykę”, ale na jednym z billboardów pojawiło się pytanie: „Czy Ameryka błogosławi Boga?”.

P: Dlaczego, twoim zdaniem, fragment z Mi 4,1-3 jest niemal identyczny z Iz 2,2-4?

Odp.: Wskazuje to, że mowa jest o tym samym wydarzeniu. Zapanuje nie tylko pokój, ale zniknie też zagrożenie wojną; nie będzie potrzeby budowania ufortyfikowanych osad i miast. Niezależnie od tego, jak wielki będzie dobrobyt, wystarczy go dla wszystkich.

Pytanie: Kim jest kobieta w niedoli z Micheasza 4:9-13?

Odp.: Jest to alegoria ludu Judy i Izraela. Płacze ona z powodu swojej straty. Przypomina to również kobietę w trakcie porodu, ponieważ po wygnaniu powracający odrodzili swój naród.

P: Czy wzmianka o Babilonie w Mi 4,10 wskazuje, że – o ile nie była to natchniona przez Boga prorocza wizja przyszłości – Księga Micheasza została napisana później?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Babilon stał się dominującą potęgą światową dopiero prawie sto lat po zniszczeniu Samarii.

2. Chociaż jest to proroctwo natchnione przez Boga, odnosi się ono również do wydarzeń z przeszłości. Zaraz po tym, jak Asyryjczykom udało się powstrzymać ich przed Jerozolimą, król Babilonu Merodach-Baladan wysłał posłów do Judy, aby zawrzeć sojusz. Król Ezechiasz pokazał im wszystko, o czym mowa w 2 Król. 20:12-15 i 2 Kron. 32:31. Bóg posłużył się Izajaszem, aby powiedzieć Ezechiaszowi, że lud zostanie wygnany do Babilonu (2 Król. 20:16-18).

Podsumowując, wizyta Babilończyków w połączeniu z publiczną przepowiednią Izajasza w czasie wygnania Judy nie czyniłaby Micheasza anachronizmem.

Pytanie: Dlaczego fragment z Księgi Micheasza 4:11-13 stanowi poetycką sprawiedliwość dla narodów zgromadzonych przeciwko Jerozolimie?

Odp.: Zgromadzili się, by pożreć i zdobyć łupy wojenne. Jednak Bóg miał inny plan. Ostatecznie to oni zgromadzili się, by zostać pożarci i stać się łupami wojennymi.

Pytanie: Dlaczego w Mi 5,2 Micheasz wspomina tutaj o „Efrata”?

Odp.: Istniały dwa Betlejem: jedno na północy, a drugie w Judzie; Betlejem Efrata to właśnie to Betlejem w Judzie. Jak pisze Walter Kaiser w książce „Hard Sayings of the Bible” (str. 335–336): „Efrata to starsza nazwa Betlejem. Pochodzi od słowa oznaczającego «być płodnym», a nazwa ta najlepiej pasuje do miejsca narodzin tego, który miał przynieść zbawienie ziemi”. Betlejem nazywane jest Efratą w Księdze Rodzaju 35:19 i 48:7.

Ponadto jedna z żon Kaleba miała na imię Efrat. Ich synem był Hur, a synem Hura – Salma, o którym w 1 Kronikach 2:19, 50–51 mowa jest jako o ojcu Betlejem.

Pytanie: Co jest zaskakującego w odniesieniu do Betlejem w Księdze Micheasza 5:2?

Odp.: Chociaż Betlejem leżało zaledwie 5 lub 6 mil na południowy zachód od Jerozolimy, pod względem znaczenia było od niej bardzo odległe. Było tak małe i nieistotne, że nie wymieniono go nawet wśród miast w Księdze Jozuego 15 i Księdze Nehemiasza 11. Ponieważ w Betlejem urodził się Dawid, nazywano je Miastem Dawida. Gdyby nie to, prawie nikt by o nim nie słyszał, ponieważ niewiele innych znaczących wydarzeń miało tam miejsce.

P: W Księdze Micheasza 5:2b, w jaki sposób pochodzenie władcy Izraela jest „od dawna”?

Odp.: Hebrajski tekst w tym miejscu dosłownie oznacza „dni niezmierzonego czasu”. Jezus istniał od wieków minionych (J 1,1; 17,5; Hbr 7,3). Jeszcze przed pierwszą sekundą czasu Jezus został już zrodzony przez Boga Ojca.

P: Skoro w tekście masoreckim i Septuagincie w Mi 5,2 mowa jest o „tysiącach”, dlaczego w Mt 2,6 pojawia się określenie „władcy”?

Odp.: Niezależnie od tego, co mówi Micheasz 5:2, właśnie to podobno powiedzieli kapłani i uczeni do Heroda. Przyjrzyjmy się czterem punktom, które mogą wyjaśnić, dlaczego tak powiedzieli.

1) W Księdze Micheasza 5:2 czytamy: „Ty, Betlejem Efrata, najmniejsze spośród tysięcy Judy, z ciebie wyjdzie Ten, który będzie władcą w Izraelu…” (dosłowne tłumaczenie Greena). Chodzi o to, że choć Betlejem było niewielkie pod względem wielkości, to stanie się wielkie pod względem znaczenia.

2) Hebrajskie słowo oznaczające „tysiące” (liczba mnoga) w Księdze Micheasza 5:2 to „alapim”. Jego greckim odpowiednikiem jest „chiliasin”. Hebrajskie słowo oznaczające namiestników/władców (liczba mnoga) to „allupe”. Greckim odpowiednikiem jest „hegemosin”. Chociaż greckie słowa są zupełnie różne, hebrajskie są bardzo podobne, pomijając samogłoski. Stary Testament został pierwotnie napisany bez samogłosek; dodano je dopiero około 700 r. n.e. Wskazuje to, że nie czytali oni z greckiej Septuaginty, ale albo z hebrajskiego, aramejskiego, albo prawdopodobnie z innego greckiego tłumaczenia.

3) Słowa te wypowiedzieli kapłani i nauczyciele Prawa. Mogli popełnić błąd lub cytować Herodowi greckie tłumaczenie inne niż Septuaginta. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że tłumaczyli ustnie z hebrajskiego na aramejski lub grecki w trakcie rozmowy.

4) W rzeczywistości jednak kapłani i nauczyciele Prawa nie popełnili błędu w przekazaniu znaczenia: małe Betlejem NIE jest najmniej ważne dla władcy, który stamtąd pochodzić będzie.

Pytanie: W Księdze Micheasza 5:3, która przepowiada, że Izrael zostanie opuszczony aż do przyjścia Mesjasza, jak myślisz, dlaczego Bóg tak postąpił?

Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, można to porównać do dramaturga, który nadaje tempo opowieści, wprowadzając ciszę przed wielką sceną.

Pytanie: Czy uważasz, że obietnica zawarta w Księdze Micheasza 5:4-5a jest czymś, z czego możemy korzystać już dzisiaj, czy też dotyczy nas dopiero wtedy, gdy dotrzemy do nieba?

O: Wspomina się tam o „ziemi”, więc obietnica ta spełnia się na ziemi. Chociaż ostatecznie spełni się ona w Tysiącleciu oraz w nowym niebie i na nowej ziemi, jest to obietnica, z której możemy w pewnym stopniu korzystać już teraz. Dzisiaj Bóg zaopatruje nas w swoją siłę. Micheasz 5:5a mówi, że to będzie nasz pokój, a Tym Jednym jest Jezus. Dzisiaj mamy trwać w Bogu i wielbić Jego imię aż po krańce ziemi.

P: Dlaczego w Mi 5,5 jest mowa o „siedmiu pasterzach, a nawet ośmiu przywódcach ludu”?

Odp.: Władców na Bliskim Wschodzie często nazywano pasterzami. Ta technika literacka polegająca na łączeniu liczb występuje również w Księdze Amosa 1:3, 6, 9, 11, 13; 2:1, 4, 6 oraz w Księdze Przysłów 30:15, 18, 21, 29. Oznacza to, że dokładna liczba nie ma znaczenia; liczy się jej wielkość. Tak więc, w przeciwieństwie do braku pobożnych przywódców, a nawet jakichkolwiek przywódców w czasach Micheasza, będzie wystarczająco dużo przywódców, by poprowadzić lud.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Księgą Micheasza 5:7, lud Boży jest podobny do rosy od Pana?

Odp.: Rosa nie rzuca się w oczy, ale nawadnia wszystko. W Palestynie, w porze suchej, rosa była głównym źródłem wilgoci dla upraw. Rosa nie skupia się wybiórczo na kilku miejscach; dociera wszędzie. Jako świadkowie przed światem możemy nie rzucać się w oczy, ale chrześcijanie powinni być wszędzie. Jesteśmy jak list od Chrystusa (2 Koryntian 3:3) i jedynym listem od Chrystusa, jaki niektórzy ludzie widzą.

P: Dlaczego w Mi 5,12 ludzie zajmują się czarami i zaklęciami i w jaki sposób Mi 5,12 wiąże się z Mi 5,11 i 5,13?

Odp.: Niektórzy robią to, bo myślą, że to może zadziałać, a inni nie są tego pewni, ale robią to na wszelki wypadek i dlatego, że uważają, że to nie zaszkodzi. Niektórzy chcą manipulować naturą, siłami duchowymi itp., aby osiągnąć swoje cele. Innym powodem jest poczucie kontroli nad siłami nadprzyrodzonymi. Niektórzy proszą innych o pomoc w osiągnięciu pewnych celów, takich jak zdobycie obiektu uczuć lub rzucenie klątwy na kogoś. Czasami ludzie, którzy składają ofiary bożkom lub zajmują się okultyzmem, nie chcą niczego, poza tym, by demony zostawiły ich w spokoju. Boją się złowrogich sił.

Jednak jeszcze gorsi są ci, którzy robią to wyłącznie dla zysku, zachęcając innych do podobnych praktyk.

P: Dlaczego, twoim zdaniem, w Księdze Micheasza 5:12 Bóg tak zdecydowanie sprzeciwia się czarom i wróżbom?

Odp.: Jest to w istocie przyznanie się, że wierzy się w zjawiska nadprzyrodzone, przyznanie się, że potrzebuje się pomocy, oraz zwrócenie się do kogoś innego zamiast do Boga. Wyobraź sobie tygodnie przed balem maturalnym, kiedy chłopak zaprasza dziewczynę, by poszła z nim. Jak myślisz, jak by się czuł, gdyby ona powiedziała: „Naprawdę chcę iść na ten bal, ale nie mam z kim, i wolałabym pójść z kimkolwiek innym zamiast z tobą”. To może trochę przypominać to, co ludzie mówią Bogu, kiedy chcą odrzucić Jego pomoc i ochronę, a zamiast tego wybierają złe demony.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 6:1-2 Micheasz zwracał się do wzgórz i gór?

Odp.: Jest to poetyckie wykorzystanie środka literackiego zwanego personifikacją. Bóg wzywał wzgórza i góry jako świadków swojej wierności wobec Izraelitów oraz ich niewierności wobec Niego. Na marginesie warto dodać, że Izajasz, który żył w tym samym czasie, stosował podobne środki literackie.

Pytanie: W Księdze Micheasza 6:3, w jaki sposób niektórzy są zmęczeni religią i zmęczeni Bogiem? Jaka jest różnica?

Odp.: Niektórzy sądzą, że są zmęczeni Bogiem, ale nie zdają sobie sprawy, że tak naprawdę są zmęczeni religią. Są zmęczeni powtarzaniem tych samych czynności, które są dla nich bezsensowne i nie widzą żadnych rezultatów. Jednak Bóg mówi, że nawet gdy prosimy Go o coś z wątpliwościami zamiast z wiarą, nic nie otrzymamy (List św. Jakuba 1:6-7). Niektórzy są rzeczywiście zmęczeni Bogiem, ponieważ postrzegają posłuszeństwo Bogu jako coś, co powstrzymuje ich przed czerpaniem przyjemności, której naprawdę pragną. Nie dostrzegają, że wiele Bożych przykazań służy nie tylko Jego chwale, ale także naszej ochronie i dobru.

Pytanie: Jakie rozwiązanie podaje Księga Micheasza 6:4-5, gdy czujemy zmęczenie służbą Bogu?

Odp.: Zbliż się do Boga w modlitwie.

Przypomnij sobie, co Bóg uczynił dla innych w przeszłości; czytaj Jego Słowo.

Przypomnij sobie, co Bóg uczynił dla ciebie.

Zaplanuj, jak od teraz znów zacząć lepiej służyć Bogu.

Pytanie: Co Księga Micheasza 6:6-8 mówi o ofiarach w Starym Testamencie?

A: Nie ma tu nakazu zaprzestania składania ofiar. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. Autorem tego poetyckiego fragmentu jest Micheasz, a nie Bóg.

2. Micheasz również nigdy nie mówi, że zaprzestanie składania ofiar. Będzie nadal kłaniał się przed Bogiem i składał ofiary całopalne.

3. Sam Micheasz pyta, czy Pan byłby zadowolony z ekstrawaganckich ofiar, o które Bóg nie prosił, takich jak tysiące baranów, dziesięć tysięcy rzek oliwy czy ofiara z jego pierworodnego syna. Domyślna odpowiedź brzmi: oczywiście, że nie.

4. Niektórzy mogą nie dostrzegać, że Micheasz mówi tu o priorytetach. Nawet najbardziej hojne ofiary dobrowolne, jakie można sobie wyobrazić, nie są dla Boga tak cenne, jak postępowanie sprawiedliwie, miłowanie miłosierdzia i chodzenie pokornie z Nim.

5. Bezpośrednim kontekstem historycznym jest tu prawdopodobnie ogromna ofiara, jaką złożył Ezechiasz (2 Kronik 30:24), obejmująca 1 000 byków i 7 000 owiec. Micheasz nieco „schładzał” entuzjazm związany z tą sytuacją. Choć ofiara ta mogła wyglądać imponująco, Bóg byłby bardziej pod wrażeniem ludu, który w posłuszeństwie kroczyłby z Nim, niż tego zewnętrznego popisu.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 6:6-8 „chodzenie” jest ważniejsze niż ofiary?

Odp.: Ofiara bez posłuszeństwa jest bezużyteczna i męcząca dla Boga, jak mówi Księga Izajasza 1:14. Jeśli posłusznie podobasz się Bogu, będziesz chciał składać ofiary, których Bóg oczekuje. Bóg dba zarówno o twoje serce, jak i o twoje czyny. Jezus pokazał w Ewangelii Mateusza 5:23-24, że jeśli twój brat ma coś przeciwko tobie, odłóż swoją ofiarę, aż najpierw uregulujesz sprawę z bratem.

P: Jak w Księdze Micheasza 6:6-8 ludzie mieli tutaj osiągnąć zbawienie?

Odp.: Chociaż ludzie otrzymują zbawienie dzięki temu, że Bóg im je daje, fragment z Micheasza 6:6-8 nie mówi o zbawieniu. Raczej, zwracając się do kogoś, kto już jest wierzącym, Micheasz pyta:

1) Co powinien zanieść Bogu

2) Co sprawi Bogu radość

3) Co Bóg uznał za dobre i czego wymaga Pan.

Ciekawe jest to, że na pierwsze dwa pytania odpowiadają kolejne pytania.

1) Aby dowiedzieć się, co należy zanieść Bogu, należy zapytać, co sprawiłoby Bogu przyjemność.

2) Zamiast zgadywać, co mogłoby podobać się Bogu, zapytaj, co Bóg uznał za dobre i czego Bóg wymaga.

3) Bóg pokazał, że powinniśmy postępować sprawiedliwie, miłować miłosierdzie i chodzić pokornie przed Bogiem.

Pytanie: Co jest istotne w odniesieniu do podmiotu zdania w Mi 6,8?

Odp.: Hebrajskie słowo „adam” oznacza tutaj człowieka. Zatem fragment ten zdecydowanie nie jest skierowany wyłącznie do Izraela, ale do wszystkich ludzi.

P: Dlaczego w Mi 6,6-8 niektórzy ludzie mają błędne wyobrażenia na temat tego, jak podobać się Bogu?

Odp.: Kiedy coś od razu wydaje ci się sensowne, jesteś bardziej skłonny w to uwierzyć, nawet jeśli nie jest to prawda.

Zostali źle nauczani przez innych: albo słyszeli tylko błędne rzeczy, albo słyszeli zarówno rzeczy słuszne, jak i błędne, i postanowili wierzyć w te błędne.

Łatwiejsze do zdefiniowania: Stwierdzenie, że Bóg chce po prostu, byś przestrzegał praw, wydaje się w pewnym sensie sensowne. W końcu Bóg dał wiele praw. Ponadto Bóg jest sędzią, a te prawa są SMART: konkretne, mierzalne, możliwe do zrealizowania, realistyczne (lub istotne) i określone w czasie. Jest to bardziej jednoznaczne niż utrzymywanie relacji z Bogiem.

Prawie niemożliwe do zawalenia: Stwierdzenie, że wystarczy tylko żywić miłość do Boga, brzmi bardziej atrakcyjnie. Nie ma tu żadnej walki ani odpowiedzialności, a brzmi to ładnie. Kiedy ktoś postrzega ludzi religijnych, którym zależy wyłącznie na przestrzeganiu zasad, czasami może zareagować skrajnie i uznać, że przykazania Boże to nic więcej niż sugestie.

Lepsze samopoczucie dzięki osiągnięciom: W Ewangelii Mateusza 7:21-23 wielu będzie próbowało opowiedzieć Chrystusowi o swoich osiągnięciach, ale Chrystus powie, że nigdy ich nie znał, i nazwie ich „sprawcami bezprawia”. Niektórzy mogą skupiać się wyłącznie na ewangelizacji lub na ewangelizacji i formacji uczniów, a jeśli pracują wystarczająco ciężko, to ich brak posłuszeństwa wobec Boga nie ma znaczenia. Mówi się, że Robin Hood działał według zasady: zabierał bogatym i dawał ubogim. Innymi słowy, jeśli dasz trochę pieniędzy ubogim, to usprawiedliwia to okradanie bogatych. W średniowieczu i później pokuta stała się środkiem, dzięki któremu – jeśli zapłaciło się coś Kościołowi lub z czegoś się zrezygnowało – grzech był wybaczany.

Było takie przedszkole, które borykało się z problemem rodziców spóźniających się po dzieci. Personel nie mógł wracać do domu o wyznaczonej porze. Zaczęli więc pobierać opłaty od rodziców, gdy ci spóźniali się. Problem nie tylko nie zniknął, ale wręcz się pogłębił, ponieważ rodzice nie odczuwali już wyrzutów sumienia z powodu spóźnień, skoro zapłacenie pieniędzy wszystko naprawiało.

Wreszcie jednym z powodów jest to, że ostatecznie nie dążą oni do zadowolenia Boga, lecz ich głównym celem jest coś innego.

P: W Mi 6,10-12, w jaki sposób ludzie oszukują innych, dając im za mało?

Odp.: W tamtych czasach kupcy odważali zboże, metale lub inne towary za pomocą odważników, używając przy tym sztabek o znanej masie. Jeśli jednak celowo sprawiali, że niektóre sztabki były lżejsze lub cięższe, oszukiwali innych. Byłoby to coś w rodzaju dystrybutora paliwa, na którym za każdym razem, gdy wyświetlałby się galon, w rzeczywistości tankowano by tylko 0,95 galona. Byłoby to jak sprzedaż domu lub samochodu, o których wiadomo, że mają wadę, ale nie ujawnia się jej kupującemu.

P: Czym jest „fałszywa waga” z Księgi Micheasza 6:11?

Odp.: Jest to odważnik, który handlarz podstępnie przedstawia jako mający określoną wagę lub jako równoważny innej wadze, jak pokazuje Księga Powtórzonego Prawa 25:13. Na przykład oszukańczy kupiec, ważąc coś w celu sprzedaży, używa odważnika oznaczonego jako jeden kilogram, który w rzeczywistości waży 0,95 kilograma. Kiedy waży coś, aby to kupić, używa odważnika oznaczonego jako 1 kilogram, który w rzeczywistości waży 1,05 kilograma.

P: Jak, zgodnie z Księgą Micheasza 6:13-15, Bóg ograniczy ich dobrobyt i szczęście?

Odp.: Będą „jedli, ale nie będą nasyceni”. Co ciekawe, Bóg nadal będzie im dawał pożywienie i bogactwo. Nie będą jednak potrafili dobrze gospodarować ani właściwie wykorzystywać swojego pożywienia ani bogactwa. Jeśli uważają, że kluczem do najwyższego szczęścia jest obfitość pożywienia i bogactwa, Bóg pokaże im to, pozwalając im posiadać te rzeczy, ale nie dając im satysfakcji.

Istnieje podobieństwo między osobą gromadzącą dobra a kimś, kto idzie o krok dalej, postępując nieuczciwie, by zgromadzić bogactwo. Nie używają oni fałszywych wag, nie rabują i nie zdobywają nielegalnych skarbów, ponieważ głodują. Prawdopodobnie już są zamożni, ale chcą zgromadzić jeszcze więcej.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Micheasza 7 Bóg najpierw nie okazuje miłosierdzia, a potem je okazuje?

Odp.: Trzy kwestie, które warto rozważyć w kontekście Bożego miłosierdzia.

1. Miłosierdzie jest niezasłużone. Mówiąc dokładniej, miłosierdzie polega na tym, że nie spotykają cię złe rzeczy, na które zasługujesz.

2. Bóg nie ma żadnego obowiązku okazywania miłosierdzia komukolwiek. Jednak Bóg jest bardzo miłosierny i czerpie radość z okazywania miłosierdzia.

3. Bóg nie jest zobowiązany do okazywania wszystkim takiego samego miłosierdzia. Jak pokazuje List do Rzymian 9, Bóg był sprawiedliwy zarówno wobec Ezawa, jak i Jakuba, ale okazał Jakubowi szczególne miłosierdzie, którego nie obdarzył Ezawa.

Pytanie: Co jest złego w jedzeniu letnich owoców, o czym mowa w Księdze Micheasza 7:1?

Odp.: Nie jest to jeszcze czas żniw. Owoce mogą być małe, gorzkie i zielone. Mimo to zjedzenie choćby niewielkiej ilości teraz oznacza znacznie mniej w czasie żniw. Ludzie mogą jednak nadal tak postępować, hipotekując swoją przyszłość, jeśli obecnie desperacko potrzebują pożywienia.

P: W jaki sposób ludzie spożywają letnie owoce dzisiaj, jak opisano w Mi 7,1?

Odp.: Ludzie narażają swoją przyszłość na szwank na różne sposoby.

W skrajnych przypadkach szkodzą swojemu ciału uzależnieniem od narkotyków, alkoholu i palenia.

W bardziej subtelny sposób mogą narażać swoje przyszłe zdrowie poprzez chroniczny brak snu, brak ruchu i nieodpowiednią dietę. Czasami ludzie narażają swoje przyszłe zdrowie poprzez nadmierny wysiłek fizyczny lub uprawianie niebezpiecznych sportów ekstremalnych.

Pod względem finansowym można skorzystać z „odwróconej hipoteki”, w ramach której bank co miesiąc przez określoną liczbę lat wypłaca pieniądze, a po upływie tego czasu staje się właścicielem całego domu. Czasami jednak osoba może odzyskać jedynie 50% tego, co wpłaciła, co czyniłoby to okropną inwestycją, chyba że jest w desperackiej sytuacji.

W relacjach z innymi mogą zdradzić lub zniszczyć długoletnią przyjaźń dla doraźnej korzyści.

W sferze duchowej mogą angażować się w okultyzm lub inne rzeczy, które mogą sprawić, że demony będą miały na nich „wpływ” do końca życia.

Jeśli chodzi o charakter, mogą angażować się w pornografię, imprezowy styl życia lub inne rzeczy, które również mogą dać demonom „wpływ” na nich do końca życia. Dlatego tak ważne jest, aby dobrze wychowywać swoje dzieci w Panu.

Pytanie: Co oznacza w Księdze Micheasza 7:3 wyrażenie „czynić zło obiema rękami”?

Odp.: Nie zadowalali się jedynie popełnianiem zła w celu osiągnięcia korzyści materialnych. Chcieli uzyskać jeszcze większe zyski, popełniając jeszcze więcej zła.

P: W Księdze Micheasza 7:3 ostatnie zdanie brzmi dosłownie: „splatać to wszystko razem”. W jaki sposób niektórzy uciskający, sprawujący władzę, splatają dziś swoją sieć?

O: Uciśnieni są atakowani z wielu stron: przez niesprawiedliwe prawa, przez wymiar sprawiedliwości, który jest dla nich zbyt kosztowny, oraz przez ludzi, którzy egzekwują niesprawiedliwość za pomocą prawa. Ludzie brutalnie ich krzywdzą, okradają lub nielegalnie uciskają, a oni nie mają żadnej możliwości odwołania się.

P: W Księdze Micheasza 7:4, w jaki sposób niektórzy ludzie są podobni do cierni lub kolców?

Odp.: Niektórzy są jak piękne róże, ale gdy się do nich zbliżysz, kłują cię ciernie. Inni wyglądają brzydko i też mają ciernie. Zwierzęta ranią sobie pyska, gdy się nimi pasą.

P: O kim mowa w Księdze Micheasza 7:5?

O: Ta kobieta to żona słuchacza. Użyty tu język jest nietypowy i sugeruje dystans lub rozłąkę. Wskazuje nie tylko na brak komunikacji, ale także sugeruje, że istnieją uzasadnione powody, by ukrywać przed nią informacje i nie ufać jej. Jest to smutna ocena małżeństwa, gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce. W tych czasach nieposłuszeństwa małżeństwa wyglądałyby właśnie tak.

P: Dlaczego w Księdze Micheasza 7:5-6 często dochodzi do sporów w rodzinie?

O: Członkowie rodziny często oczekują niezachwianej, bezwarunkowej lojalności. Dla członków rodziny może być szokiem, gdy ktoś bardziej ceni spadek lub pieniądze niż ludzi, z którymi dorastał. Źródłem sporów mogą być również uzależnienia.

P: Jak, zgodnie z Mi 7,7-8, niektórzy wierzący czekają na Boga w ciemnościach, oczekując światła swojego zbawienia i usprawiedliwienia?

Odp.: Być może są oni poddawani silnej presji ze strony innych. Albo borykają się z trudnościami związanymi ze zdrowiem lub finansami. A może ogarnia ich zniechęcenie, które prowadzi do kwestionowania znaczenia ich pracy i służby, gdy fałszywy prorok głosi kłamstwa.

P: Dlaczego w Księdze Micheasza 7:14 laska pasterza jest ważna i w jaki sposób Bóg metaforycznie posiada laskę?

Odp.: Laska ma wygięcie, dzięki czemu pasterz może wyciągnąć owcę z ciasnego miejsca. Może też służyć jako pałka do obrony przed drapieżnikami.

P: Czym jest poczucie wstydu, o którym mowa w Księdze Micheasza 7:16, i dlaczego ludzie czasami je odczuwają, a czasami im brakuje?

Odp.: Ludzie odczuwają wstyd, gdy są zawstydzeni tym, co powiedzieli, zrobili, a nawet tym, kim są. W kulturze chińskiej wstyd oznacza „zaczerwienioną twarz”. Jednak niektórzy ludzie mają tak znieczulone sumienie, że nie odczuwają już żadnego wstydu.

P: Jakie są najwcześniejsze rękopisy Księgi Micheasza, które zachowały się do dziś?

Odp.: Zwoje znad Morza Martwego (300–200 p.n.e.). Wśród zwojów znad Morza Martwego znajdują się dwa egzemplarze Księgi Micheasza, oznaczone jako 4Q81 (=4QXIIf) i 4Q82 (=4QXIIg). Znajduje się tam również komentarz do Księgi Micheasza, oznaczony jako 1Q14 (=1QpMic).

4Q81 zawiera Księgę Micheasza 5:1–2

4Q82 zawiera fragmenty Księgi Micheasza 1:7, 12–15; 2:3–4; 3:12; 4:1–2; 5:6–7; 7:2–3, 20

Nahal Hever to jaskinia w pobliżu Engedi, w której znaleziono fragment dzieła dwunastu proroków mniejszych w języku greckim (8 Hev XIIgr). Uważa się, że powstał on między 50 r. p.n.e. a 50 r. n.e. Został ukryty podczas powstania Bar-Kochby przeciwko Rzymowi. Jest to wersja Septuaginty, sporządzona w Judei i niemal identyczna z tekstem masoreckim. Zawiera Księgę Micheasza 1:1-8; 2:7-8; 3:5-6; 4:3-10; 5:1-6 [LXX 2-7].

Zwoje z Wadi Murabb’at (MurXII) pochodzą z ok. 132 r. n.e. Zawierają one Księgę Micheasza 1:1-16; 2:1-13; 3:1-12; 4:1-14; 6:1-7,11-16; 7:1-20.

Ogólnie rzecz biorąc, w zwojach znad Morza Martwego, z Nahal Hever i z wadi Murabb’at zachowały się następujące wersety z Księgi Micheasza: 1:2-5,6,7,8,9,12-15; 2:2-3,6,10-11; 3:12; 4:1-2,13; 5:1-2, 6-7,14-16; 7:2-3,11,20.

Chrześcijańskie rękopisy Biblii, pochodzące z około 350 r. n.e., zawierają Stary Testament, w tym Księgę Micheasza. Księga Micheasza występuje w całości zarówno w rękopisie Watykańskim (325–350 r. n.e.), jak i Aleksandryjskim (ok. 450 r. n.e.), gdzie księgi Dwunastu Małych Proroków umieszczono przed Księgą Izajasza.

Księgi Ozeasza, Amosa i Micheasza nie występowały w manuskrypcie Sinaiticus (340–350 r. n.e.).

W Nowym Testamencie dwukrotnie pojawiają się cytaty z Księgi Micheasza: Mt 2,6; 10,35–36.

P: Którzy z wczesnych pisarzy odwoływali się do Księgi Micheasza?

Odp.: Pisarze przednicejscy, którzy odwoływali się lub nawiązywali do wersetów z Księgi Micheasza, to:

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) wymienia Micheasza jako jednego z dwunastu [proroków mniejszych]. „Dialog z Tryfonem Żydem”, rozdz. 108, str. 253

Melito/Meleto z Sardes (170–177/180 r. n.e.)

Melito z Sardes (170–177/180 r. n.e.) (domyślnie) wspomina o „Starym Testamencie” i wymienia jego księgi. Nie wymienia on indywidualnie dwunastu proroków mniejszych, ale nazywa ich „Dwunastką”. Fragment 4 z Księgi Wyciągów, tom 8, str. 759

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) zacytował fragment z Księgi Micheasza

Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 20.4, str. 451, błędnie przytoczył fragment z Księgi Micheasza 7:9, podając go jako pochodzący z Księgi Amosa.

Kanony Muratoriusza (190–217 r. n.e.), str. 603 (fragment) wspominają o „pismach Starego Testamentu”

Klemens Aleksandryjski (193–202 r. n.e.) „Tacy właśnie są ci, o których prorok Micheasz mówi: «Słuchajcie słowa Pana, narody pogrążone w cierpieniu»”. Stromata, księga 4, rozdz. 26, str. 440

Tertulian (198–220 r. n.e.): „Skoro więc synowie Izraela twierdzą, że mylimy się, przyjmując Chrystusa, który już przyszedł, przeciwstawmy im argument z samych Pism, że Chrystus, o którym mowa w proroctwach, już przyszedł; choć na podstawie czasów proroctwa Daniela udowodniliśmy już, że Chrystus, o którym mowa w zapowiedzi, już przyszedł. A teraz należało, aby narodził się w Betlejem w Judzie. Tak bowiem jest napisane u proroka: «A ty, Betlejem, nie jesteś najmniejsze wśród miast judzkich, bo z ciebie wyjdzie Wódz, który będzie pasł mój lud Izrael»” [Micheasz 5:2]. Odpowiedź Żydom, rozdz. 12, str. 169

Tertulian (207/208 r. n.e.) „O przebaczeniu grzechów mówi również Micheasz” i cytuje Micheasza 7:18-19. Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 4, rozdz. 10, str. 358

Hipolit (222–235/236 r. n.e.) „przez które nieprzeniknione Słowo Boże doświadczyło cierpienia, o czym świadczą mi również prorocy. Albowiem tak mówi błogosławiony Micheasz:” i cytuje Micheasza 2:7,8. Przeciw herezji Noetusa, rozdz. 13–14, s. 228

Hipolit (222–235/236 r. n.e.) „Albowiem tak mówi błogosławiony Micheasz: «Dom Jakuba wzbudził gniew Ducha Pańskiego. Oto, czym się zajmują. Czyż Jego słowa nie są dla nich dobre i czyż postępują słusznie? A oni powstali wrogo przeciwko Jego obliczu pokoju i pozbawili Go chwały»”. Przeciw herezji Noetusa, rozdz. 15, s. 229

Orygenes (240 r. n.e.) cytuje Micheasza 2:9 jako „oto, co wyraża Pismo Święte”. Homilie na Jeremiasza, homilia 28, rozdz. 5, s. 264 (przekład Hieronima)

Orygenes (240–254 r. n.e.) (grecki): „Wypowiedziawszy się w ten sposób pokrótce na temat boskiego natchnienia Pisma Świętego, należy przejść do (rozważania) sposobu, w jaki należy je czytać i rozumieć...”, a następnie odwołuje się do Zachariasza 9:10; Izajasza 7:15; Izajasza 11:6,7; Jeremiasza 15:14; Księga Wyjścia 20:5. Cytuje 1 Księgę Samuela 15:11; Izajasza 45:7; Amosa 3:6; Micheasza 1:12 oraz fragment 1 Księgi Samuela 16:14; 18:10. Następnie Orygenes mówi: „i niezliczone inne fragmenty podobne do tych – nie odważyli się nie wierzyć w nie jako w Pismo Boże”; Orygenes, Przeciw Celsusowi, księga 6, rozdz. 47, s. 595

Orygenes (225–254 r. n.e.) pisze: „prorok Micheasz to udowodni, gdy powie”, i cytuje Micheasza 6:8. *De Principiis* [grecki], księga 3, rozdz. 1.6, str. 305

Traktat „Przeciw Nowacjanowi” (ok. 248–258 r. n.e.), rozdz. 12, str. 661, cytuje Micheasza 7:8–10 jako pochodzące od Ducha Świętego.

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) cytuje z Księgi Micheasza 6:6–9; 7:14–18 jako słowa „Micheasza” w Traktacie 12, rozdz. 3, § 20, s. 541.

Wiktorin z Petau (męczennik, zm. 304 r. n.e.) odnosi się do Księgi Micheasza jako do Pisma Świętego.

Metodiusz z Olimpu i Patary (270–311/312 r. n.e.) cytuje Księgę Micheasza 4:4 jako pochodzącą od Micheasza. „Uczta dziesięciu dziewic”, Rozprawa 10, str. 350

Atanazy (ok. 318 r. n.e.) cytuje połowę fragmentu Micheasza 4:3 (który jest identyczny z Izajaszem 2:4). O Wcieleniu Słowa, rozdz. 52

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.): „Micha bowiem zapowiedział, że On da nowe prawo, w następujących słowach: «Z Syjonu wyjdzie prawo, a słowo Pana z Jerozolimy. On będzie sądził między wieloma narodami i karcił potężne narody»”. „Instytucje boskie”, księga 4, rozdz. 17, s. 118

Po soborze nicejskim (325 r. n.e.):

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) (Wynika to z wzmianki o dwunastu prorokach) „W Starym Testamencie znajduje się zatem dwadzieścia dwie księgi; … następnie prorocy, przy czym dwunastu z nich liczy się jako jedną księgę…”. List wielkanocny Atanazego nr 39, rozdz. 4, str. 552.

„Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e.)

Efraim Syrus (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) cytuje połowę fragmentu z Księgi Micheasza 2:7. O Duchu, rozdz. 50, str. 31

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) wspomina o księgach proroków, zarówno Dwunastu, jak i pozostałych. Micheasz 3:8 jak w Księdze Micheasza, Joel 2:28 jak w Księdze Joela, Aggeusz 2:4 jak w Księdze Aggeusza, Zachariasz 1:6 jak w Księdze Zachariasza. Wykłady katechetyczne, wykład 16.29, str. 122

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Didymus Ślepy (398 r. n.e.) cytuje Księgę Micheasza 7:1-3 jako słowa proroka Micheasza. Komentarz do Księgi Zachariasza 12, str. 294

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.)

Rufinus (373–406 r. n.e.)

Jan Chryzostom (zm. 407 r. n.e.) odnosi się do Księgi Micheasza 6:1 jako do dzieła Micheasza. Komentarz do Listu do Rzymian, Homilia 5, s. 366

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Pięcioksiąg, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozue], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Samuela i Królów (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza, Nehemiasza. List 53, rozdz. 7–8, s. 99–101.

Sobór Kartagiński (393–419 r. n.e.) (domniemany)

Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) cytuje Księgę Micheasza 6:6–8 w dziele „O państwie Bożym”, tom 10, rozdz. 5, s. 183. Wspomina o Micheaszu w dziele „O państwie Bożym”, tom 17, rozdz. 30, s. 376.

Wśród heretyków i fałszywych pism

Tatian (zm. 172 r. n.e.) cytuje Księgę Micheasza.

Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.) napisał cały komentarz do Księgi Micheasza, który zachował się do dziś.

Po soborze nicejskim pojawili się również inni pisarze.

Pytanie: Jakie są różnice w tłumaczeniu Księgi Micheasza między tekstem hebrajskim a grecką Septuagintą?

Odp.: Oto kilka różnic w tłumaczeniu z Księgi Micheasza 1:1-10; pierwszy tekst pochodzi z hebrajskiego, a drugi z greckiej Septuaginty, o ile nie zaznaczono inaczej.

Mi 1:1 „z Moreszet” (tekst masorecki) a „syn z Moreszet” (Septuaginta)

Mi 1:2 „Niech narody usłyszą” (tekst masorecki) a „usłyszcie [te] słowa, narody” (Septuaginta)

Mi 1:2 „świadczyć przeciwko wam” (tekst masorecki) a „wśród was jako świadectwo” (Septuaginta)

Mi 1:4 „góry się stopią” (tekst masorecki) a „góry zostaną wstrząśnięte” (Septuaginta)

Mi 1:4 „dolina się rozstąpi” (tekst masorecki) a „dolina się stopi” (Septuaginta)

Mi 1:6 „ruiny pola” (tekst masorecki) a „spichlerz plonów pola” (Septuaginta)

Mi 1:7 „obrazy rzeźbione zostaną rozbite na kawałki” (tekst masorecki) a „rozetną na kawałki wszystkie obrazy rzeźbione” (Septuaginta)

Mi 1:7 „wszystkie jej dary [lub nierząd] zostaną spalone ogniem” (tekst masorecki) a „wszystko, co ona wynajęła, spalą ogniem” (Septuaginta)

Mi 1:7 „powrócą do zapłaty nierządnicy” (tekst masorecki) w porównaniu z „zgromadziła [bogactwo] z zapłat za nierząd” (Septuaginta)

Mi 1:8 „Będę lamentować i wyć; będę chodzić rozebrana i naga; będę wydawać lament jak szakale” (tekst masorecki) w porównaniu z: „będzie lamentować i wyć, będzie chodzić boso, a będąc naga, będzie wydawać lament jak węże” (Septuaginta)

Mi 1:8 „córki strusi” (tekst masorecki) a „córki syren” (Septuaginta)

Mi 1:9 „jej rany są nieuleczalne” (tekst masorecki) w porównaniu z „jej plaga stała się dotkliwa” (Septuaginta, syryjski, Wulgata)

Mi 1:10 „Nie ogłaszajcie [tego] w Gat; nie płaczcie gorzko w domu Leafry, nie tarzajcie się [w] prochu”. (tekst masorecki) a „Wy (liczba mnoga), którzy jesteście w Gat, nie wywyższajcie się, a wy, Enakimowie, nie odbudowujcie z [ruin] domu na pośmiewisko: posypcie prochem [miejsce] waszego śmiechu” (Septuaginta)

Mi 2:6 „Nie odpłacą zniewagą za zniewagę” (masoretycki) vs. „Nie usunie on wyrzutów” (Septuaginta) vs. „Nie przyjmie hańby” (Wulgata)

Mi 3:2 „posiekajcie ich jak w kotle” (tekst masorecki) vs. „posiekajcie ich jak mięso w kotle” (Septuaginta)

Mi 4:10 „a ja” (tekst masorecki) vs. „a [wy]” (Septuaginta, syryjski, Targum)

Mi 5:5 „Asyryjczycy… depczą w naszych pałacach” (tekst masorecki) a „Asyryjczycy… depczą po naszej ziemi” (Septuaginta)

Mi 6:13 „spowodowali chorobę” (tekst masorecki) a „zaczęli” (Septuaginta, Teodocjon, syryjski, Wulgata). (Technicznie rzecz biorąc, nie jest to wariant rękopiśmienny, ponieważ spółgłoski są takie same, a pierwotnie samogłoski nie były zapisywane.)

Mi 6:14 „Głód będzie pośród was” (tekst masorecki) a „Chwycicie” (Targum, Wulgata) a „zapadnie na was ciemność” (Septuaginta)

Mi 6:16a „przestrzegane są ustawy/prawa Omriego” (tekst masorecki) vs. „przestrzegaliście ustaw/praw Omriego” (Septuaginta, syryjski, Wulgata, Targum)

Mi 6:16b „hańba/pogarda mojego ludu” (tekst masorecki, Targum, Wulgata) vs. „hańba/pogarda narodów” (Septuaginta)

Mi 7:19 „odrzucić wszystkie ich grzechy” (tekst masorecki) a „odrzucić wszystkie nasze grzechy” (Septuaginta, syryjski, Wulgata, Targum)

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona pt. „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor's Bible Commentary” oraz przypisy w Bibliach NASB, NIV, NKJV i NRSV.

O ile nie zaznaczono inaczej, cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblii „The Holy Bible, Berean Standard Bible” (BSB), która została udostępniona w domenie publicznej: https://berean.bible