< Pytanie dotyczące Listu do Rzymian

Pytanie: Dlaczego Paweł napisał List do Rzymian?

Odp.: Paweł zazwyczaj spotykał się (lub zakładał) kościoły, do których pisał, ale List do Rzymian stanowi wyjątek. Paweł bez wątpienia znał kilka osób, ale nigdy nie był w Rzymie. Ostatecznie Paweł napisał List do Rzymian, ponieważ Bóg tego od niego oczekiwał. Paweł pełnił jednak posługę apostoła nie tylko wobec kościołów, które sam założył, ale był apostołem Chrystusa dla wszystkich wierzących. List do Rzymian jest powszechnie uważany za najbardziej logiczną i uporządkowaną księgę autorstwa dobrze zorganizowanego pisarza, który zazwyczaj pisał w sposób logiczny.

Paweł chciał napisać do nich przed swoją wizytą i szczegółowo wyjaśnić, czym jest ewangelia, dlaczego jej potrzebujemy i jak ona działa. Chciał również wyjaśnić zbawienie w kontekście Żydów i pogan.

P: Jaki jest zarys tej księgi w Liście do Rzymian?

Odp.: Oto jeden z planów.

Rz 1:1-17 Pilne przesłanie Pawła

Rz1:18-3:20 : Nasze potępienie

- Rz1:18 : Gniew Boży wobec poważnego, narastającego i śmiertelnego grzechu

- Rz 2–3:20 Zarówno Żydzi, jak i poganie nie mają wymówki i ponoszą odpowiedzialność za swoją winę

Rz3:21 –5 Nasze usprawiedliwienie

- Rz 3:21-31 Chrystus nas usprawiedliwił, a nie nasze uczynki

- Rz 4 Abraham: usprawiedliwiony przez wiarę

- Rz 5: Śmierć Chrystusa dała nam usprawiedliwienie

Rz 6–8 Nasze uświęcenie

- Rz 6 Zostaliśmy uznani za umarłych dla grzechu

- Rz 7: Nasza nieustanna walka o uświęcenie

- Rz 8 Duch Święty: moc do świętego życia

Rz 9–11 Suwerenny wybór Boga dotyczący Izraela i nas

- Rz 9: Boży wybór Izraela w przeszłości

- Rz 10: Dzisiejszy wybór Boży

- Rz 11 Spełnienie przyszłego wyboru Bożego dotyczącego Izraela

Rz 12–16 Życie zgodnie z naszym zbawieniem

- Rz 12 Poświęcone życie w służbie Bogu i innym

- Rz 13 Życie w posłuszeństwie

- Rz 14 Przyjmujcie słabych w wierze

- - Nie osądzając ich ani nie stawiając im przeszkód, ale tak, jak uczyniłby to Chrystus

- Rz 15:14–16:27: Plany Pawła na przyszłość i wdzięczność wobec innych

Pytanie: Jaka jest różnica między listem apostolskim a zwykłym listem w Liście do Rzymian?

Odp.: List apostolski, od greckiego słowa epistole, to rodzaj listu, który miał być czytany i rozpowszechniany publicznie.

Pytanie: Kiedy, według Listu do Rzymian, zmarł Paweł?

Odp.: Powszechnie uznaje się, że Paweł zginął za panowania Nerona, czyli podczas prześladowań w 67 r. n.e. Zatem napisał wszystko w ciągu około 34 lat po śmierci Jezusa.

Nie znamy dokładnego wieku Pawła, ale w Dziejach Apostolskich 7:58 Saul z Tarsu był młodym mężczyzną, a w Liście do Filemona 9 Paweł był już starcem.

P: Skoro w Liście do Rzymian 1:4 Jezus został ogłoszony Synem Bożym, czy był On Synem Bożym już wcześniej?

Odp.: Tak. Ktoś może być kimś, zanim zostanie to ogłoszone światu. Jezus jest Synem Bożym na dwa różne sposoby.

Przed początkiem czasu Jezus został zrodzony (a nie stworzony) przez Ojca. Nigdy nie było czasu, w którym Jezus nie był Synem Bożym.

Na ziemi Jezus został poczęty w sposób bezpłciowy przez dziewicę Marię. Materiał genetyczny, którego nie dostarczyła Maria (chromosom Y itp.), został w cudowny sposób stworzony przez Boga Ojca.

Tak więc, choć Jezus zawsze był Synem Bożym, Bóg czekał, aż Jezus narodzi się na ziemi, aby ogłosić to ludzkości.

Czy zatem Jezus jest równy Bogu Ojcu, czy też podlega Bogu Ojcu? Zróbmy najpierw małą dygresję i odpowiedzmy na prostsze pytanie; następnie wykorzystamy tę odpowiedź, aby powrócić do tego zagadnienia. Czy na ziemi twój mały syn jest równy tobie, czy też podlega tobie? Jeśli powiesz, że nie jest ci równy, będzie to błędna odpowiedź z dwóch powodów. Gdyby doszło do jakiejś klęski żywiołowej i tylko jedno z was mogłoby przeżyć, czy zdecydowałbyś się ocalić siebie, ponieważ twój syn nie jest tak ważny jak (jak ci się wydaje) ty sam? Jeśli twój syn jest mniejszy od ciebie, to zgodnie z tą samą logiką, czy twój ojciec jest większy od ciebie? Czy jego ojciec był większy od niego? A jego ojciec? Czy zatem twój prapradziadek był supermanem? Nie, twój syn w żadnym wypadku nie jest mniejszy od ciebie ani nie jest ci równy. Ale czy twój syn jest ci posłuszny (przynajmniej, miejmy nadzieję, przez większość czasu)? A może to ty jesteś posłuszny i podporządkowujesz się swojemu synowi? Jestem pewien, że jest to ta pierwsza opcja, a nie druga. Ty i twój syn pełnicie różne role, przynajmniej dopóki on nie dorośnie i nie będzie miał własnych dzieci. Podobnie Ojciec, Syn i Duch Święty są równi pod względem natury, chwały i czci. Różnią się jednak rolą i rangą. Na ziemi Jezus podporządkował się (List do Hebrajczyków 5:7) i nauczył się posłuszeństwa (List do Hebrajczyków 5:8). Jednak nawet teraz Ojciec może być nazwany Bogiem Jezusa Chrystusa w Liście do Efezjan 1:3. (Niestety, niektórzy chrześcijanie, tacy jak Augustyn z Hippony i Ambroży z Mediolanu, nie zgodziliby się z tym ostatnim punktem).

Pytanie: Czy w Rz 1,7 i 1 Kor 1,3, skoro greckie słowo kai może oznaczać zarówno „nawet”, jak i „i”, oznacza to, że Jezus jest Bogiem Ojcem, jak nauczają sabellianie, modalistowie i niektórzy (ale nie wszyscy) pentekostaliści jednościowi?

Odp.: Nie. Spójrzmy na to obiektywnie.

1. Wszyscy zgadzają się, że „i” jest podstawowym znaczeniem greckiego słowa „kai”, ale czasami oznacza ono również „nawet”.

2. Nie można udowodnić jedności, trójcy ani żadnej doktryny na podstawie słowa, które można przetłumaczyć na dwa sposoby.

3. W tym rozdziale Listu do Rzymian, w wersecie 1:9, Jezus jest odróżniony od Boga Ojca. Jezus nie jest sierotą, ani Synem bez Ojca.

4. Jezus jest również odróżniany od Ojca w wielu miejscach Pisma Świętego, w tym między innymi w Liście do Efezjan 1:3,17; Ewangelii według św. Mateusza 3:16-17; 12:18; Ewangelii według św. Marka 10:38-40; Ewangelii według św. Łukasza 3:21-22; Ewangelii według św. Jana 1:1,33; 6:38; 14:16,26,28,31; 5:26; 6:28; 7:5; Dzieje Apostolskie 5:31-32; 1 List do Koryntian 11:3; 15:25-28; List do Hebrajczyków 1:9; 5:7-8. Podczas chrztu Jezus nie uprawiał ventriloquizmu.

Wydaje się, że sabellianizm nie cieszył się szerokim poparciem, z wyjątkiem krótkiego okresu w Rzymie. Oto niektóre z nauk chrześcijan sprzed soboru nicejskiego, którzy nauczali, że Ojciec i Syn są odrębni, ale nie nauczali, że są oddzieleni.

Atenagoras (177 r. n.e.) twierdzi, że Ojciec, Syn i Duch Święty różnią się w jedności. „Apel do chrześcijan”, rozdz. 12, str. 134

Atenagoras (177 r. n.e.): „Również samego Ducha Świętego, który działa w prorokach, uznajemy za emanację Boga, wypływającą z Niego i powracającą z powrotem niczym promień słońca”. Kto więc nie byłby zdumiony, słysząc, że ludzie, którzy mówią o Bogu Ojcu, o Bogu Synu i o Duchu Świętym, i którzy głoszą zarówno ich moc w jedności, jak i ich odrębność w porządku, nazywani są ateistami? Nasza nauka dotycząca boskiej natury nie ogranicza się jednak do tych punktów; uznajemy również mnóstwo aniołów i sług...” „Apel w obronie chrześcijan”, rozdz. 10, str. 133

Teofil (168–181/188 r. n.e.) (fragment) „Bóg zatem, mając swoje Słowo w głębi swojego wnętrza, zrodził Je, wysyłając je wraz ze swoją mądrością przed wszystkimi rzeczami. Miał to Słowo jako pomocnika w sprawach, które przez Niego zostały stworzone, i przez Niego stworzył wszystko”. Teofil do Autolika, księga 2, rozdz. 10, str. 98

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) mówi: „Słowo, to znaczy Syn, zawsze było u Ojca; a także ta Mądrość, którą jest Duch, była obecna u Niego, przed całym stworzeniem”. Następnie cytuje Księgę Przysłów 3:19, 20 i tak dalej, wykazując, że Duch Święty jest trzecią Osobą. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 20.3, str. 488

Tertulian (ok. 213 r. n.e.): „A jeśli, cytując inny fragment: »Tak mówi Pan do mojego Pana Chrystusa«, to Pan, który przemawia do Ojca Chrystusa, musi być odrębną, s ną Istotą. Co więcej, gdy apostoł w swoim liście modli się: «Aby Bóg naszego Pana Jezusa Chrystusa obdarzył was duchem mądrości i wiedzy», to Ten, który jest Bogiem Jezusa Chrystusa i dawcą darów duchowych, musi być inny (niż Chrystus). I raz na zawsze, abyśmy nie musieli analizować każdego fragmentu, Ten, „który wzbudził Chrystusa z martwych i który również wzbudzi nasze śmiertelne ciała”, musi z pewnością, jako ożywiający, różnić się od martwego Ojca, a nawet od ożywionego Ojca, jeśli Chrystus, który umarł, jest Ojcem”. Przeciw Praxeasowi, rozdz. 28, str. 625

Hipolit (222–235/6 n.e.) napisał całe dzieło przeciwko Noetowi, który „twierdził, że Chrystus był samym Ojcem i że sam Ojciec się narodził, cierpiał i umarł”. Przeciw herezji Noeta, rozdz. 1, s. 223

Hipolit (222–235/236 r. n.e.) napisał: „On [Jezus] nie powiedział: «Ja i Ojciec jesteśmy jednym», ale: «jesteśmy jednym». Słowo «jesteśmy» nie odnosi się bowiem do jednej osoby, lecz do dwóch osób i jednej mocy” oraz cytuje 1 List do Koryntian 15:23–28. Przeciw herezji Noetusa, rozdz. 7, s. 226

Orygenes (225–253/254 r. n.e.) „Jest wielu, którzy szczerze troszczą się o religię i którzy popadają tu w wielkie zakłopotanie. Obawiają się, że mogą głosić dwóch Bogów, a ich strach popycha ich ku doktrynom, które są fałszywe i niegodziwe. Albo zaprzeczają, że Syn ma odrębną naturę, niezależną od natury Ojca, i czynią Tego, którego nazywają Synem, Bogiem we wszystkim oprócz imienia, albo zaprzeczają boskości Syna, przypisując Mu odrębne istnienie i sprawiając, że sfera Jego istoty wykracza poza sferę Ojca, tak że są oni od siebie oddzielni”. Komentarz do Ewangelii św. Jana, księga 2, rozdz. 2, s. 323

Novatian (250/4–256/7 n.e.) (domyślnie) mówił o herezji Sabelliusza jako o świętokradztwie polegającym na wierze, że Chrystus nie jest Synem, lecz Ojcem. Traktat o Trójcy, rozdz. 12, s. 621–622

Dionizy z Aleksandrii (246–265 n.e.) „Roślina, która wyrasta z korzenia, jest czymś odrębnym od tego, z czego wyrasta; a jednak ma z nim tę samą naturę. Również rzeka, która wypływa ze źródła, jest czymś odrębnym od źródła. Nie możemy bowiem nazwać ani rzeki źródłem, ani źródła rzeką. Niemniej jednak uznajemy, że obie są jednym pod względem natury, a także jednym w istocie; przyznajemy też, że źródło można pojmować jako ojca, a rzekę jako to, co zostało zrodzone ze źródła”. O jednej istocie, str. 120

Lucjan z Antiochii (ok. 300–311 r. n.e.) „wyraźnie o Ojcu, który jest naprawdę Ojcem, o Synu, który jest naprawdę Synem, i o Duchu Świętym, który jest naprawdę Duchem Świętym; imiona te nie zostały nadane w sposób niejasny ani bezcelowy, lecz wskazują dokładnie na szczególną osobowość, porządek i chwałę tych, których dotyczą, tak że pod względem Osób są trzy, ale w harmonii stanowią jedność”. Wyznanie wiary Lucjana z Antiochii w książce „The Creeds of Christendom” autorstwa Philipa Schaffa, tom 2, str. 27

Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) „Albowiem królestwo Ojca, Syna i Ducha Świętego jest jedno, tak jak jedna jest ich istota i jedno ich panowanie. Stąd też, z jednym i tym samym uwielbieniem, czcimy jednego Boga w trzech Osobach, istniejącego bez początku, nie stworzonego, bez końca i nie mającego następcy. Albowiem ani Ojciec nigdy nie przestanie być Ojcem, ani Syn – Synem i Królem, ani Duch Święty tym, czym jest w istocie i osobowości. Nic bowiem z Trójcy nie ulegnie zmniejszeniu, ani pod względem wieczności, ani wspólnoty, ani władzy. Nie dlatego bowiem Syn Boży nazywany jest królem, że dla naszego dobra stał się człowiekiem” – „Mowa o Psalmach”, rozdz. 5, s. 397. (zob. także „Uczta dziesięciu panien”, rozważanie 8, rozdz. 10, s. 338 i rozdz. 11, s. 339)

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rz 1,8, wiara rzymskich chrześcijan była znana na całym świecie?

Odp.: Ma to takie samo znaczenie jak w 1 Tes 1,8. Biorąc pod uwagę wielkość i wpływ miasta Rzymu, nie będzie przesadą stwierdzenie, że Kościół rzymski odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu pierwszych wrażeń wielu ludzi na temat chrześcijaństwa.

Pytanie: Czy w Rz 1,11 i Rz 15,29 Paweł nie jest nieco zarozumiały, mówiąc Rzymianom, że chce przybyć, aby obdarzyć ich duchowym darem?

Odp.: Gdyby Paweł był zwykłym człowiekiem, być może. Ale ponieważ Paweł był apostołem Chrystusa, był zarówno szczery, jak i prawdomówny, nie ulegając przesadzie. Nie ma nic złego w powiedzeniu komuś, że można mu pomóc, jeśli taka jest prawda.

Pytanie: Dlaczego w Rz 1,13–14 Paweł nie mógł wcześniej spotkać się z Rzymianami?

Odp.: Paweł nie mówi, że było to spowodowane oporem szatana, jak to czyni w 1 Liście do Tesaloniczan 2:18. Raczej Paweł miał wiele do zrobienia w ramach swojej posługi tam, gdzie się znajdował – na wschodzie, w Azji Mniejszej i Grecji. Musiał też znaleźć sposób, by się tam dostać. Czasami nie ma nic złego w tym, że owocna posługa w jednym miejscu opóźnia udanie się w inne miejsce.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Liście do Rzymian 1:18 napisano, iż Bóg nigdy się nie gniewa?

Odp.: Zapytajmy mieszkańców Sodomy i Gomory! Twierdzenie, że Bóg nigdy się nie gniewa, jest pobożnym życzeniem sprzecznym z Pismem Świętym. Niestety, ten błąd polegający na przedkładaniu własnego myślenia nad wiarę w to, co mówi Pismo Święte, sięga Listu do Diogneta (ok. 130–200 r. n.e.). Klemens Rzymski (96–98 r. n.e.) i Orygenes (225–253/254 r. n.e.) nie są w tej kwestii spójni. Jednak 19 wczesnochrześcijańskich pisarzy uznawało, że Bóg ma gniew: Ignacy z Antiochii, Justyn Męczennik, Melito z Sardes, Teofil z Antiochii, Ireneusz z Lyonu, Klemens Aleksandryjski, Tertulian, Hipolit, Komodian, Nowacjan, „Traktat przeciwko Nowacjanowi”, Cyprian z Kartaginy, Grzegorz Cudotwórca, Wiktorin z Petau, Piotr z Aleksandrii, Metodiusz, Laktancjusz, Aleksander z Aleksandrii oraz Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.). Heretyk Marcion, przepisując List do Rzymian, przetłumaczył „gniew” zamiast „gniewu Bożego”, zgodnie z „Komentarzem egzegetycznym Wycliffe’a do Listu do Rzymian 1–8”, str. 94.

Pytanie: Czy w Rz 1,18, gdzie mowa jest o objawieniu się gniewu Bożego, oznacza to, że gniew Boży objawia się w momencie głoszenia Ewangelii, jak nauczał Karl Barth, czy też głoszenie to przypomina o wydarzeniach ujawnionych w historii?

Odp.: Chodzi o to drugie. Ludzie doświadczali gniewu Bożego nawet w czasach Starego Testamentu, zanim została przekazana ewangelia.

Pytanie: W Rzym. 1:18, w jaki sposób ludzie mogą zatrzymywać prawdę w nieprawości?

O: Ludziom zbyt łatwo przychodzi przynajmniej częściowe zgodzenie się co do tego, co jest słuszne i najlepsze dla innych, a jednocześnie nie stosowanie tego w praktyce. Greckie słowo oznaczające tutaj bezbożność, „asabeian”, oznacza coś więcej niż tylko brak wiary w Boga. Oznacza ono brak szacunku wobec Boga, więc odnosi się również do tych, którzy intelektualnie wierzą w Boga, ale nie żyją zgodnie z tą wiarą. Dzisiaj niektórzy nazywają to „ateizmem praktycznym”. Być może nie określają się mianem ateistów, ale żyją tak, jakby nimi byli.

Pytanie: W jaki sposób ludzie w Rzymian 1:18 stłumili prawdę?

Odp.: Niektórzy ludzie, nie z własnej winy, nie mają wiedzy na temat pewnych ważnych spraw, ale nie o tym tutaj mowa. Nie każda niewiedza jest niewinna. Niektórzy ludzie nie znają prawdy o czymś, ponieważ wiedzieli, skąd uzyskać informacje, i świadomie zdecydowali się tego nie sprawdzać lub w to nie wierzyć, niezależnie od dowodów. Jak mówi bliskowschodnie przysłowie: „Nie da się obudzić kogoś, kto udaje, że śpi”. Ludzie ukrywają prawdę o tym, że aborcja odbiera życie niewinnej istocie, nie dlatego, że nie potrafią tego dostrzec, ale dlatego, że nie chcą. W dzisiejszej polityce nieustannie obserwujemy, jak ludzie ukrywają prawdę.

Oto jeden z rzeczywistych, rażących przykładów, w jaki sposób rząd w starożytności ukrywał prawdę. Rzymianie mieli wiele pogańskich instytucji sakralnych, które, jak wierzyli, powstały z różnych boskich lub cudownych powodów. Wiele z nich zostało zapoczątkowanych przez jednego z pierwszych królów rzymskich, Numę Pompiliusza. Rzymski historyk Warro odnotowuje, że rzymski rolnik Terentiusz, orając w pobliżu grobu Pompiliusza, natrafił na księgi Pompiliusza, w których zapisano przyczyny powstania tych świętych instytucji. Przekazał je Senatowi, który po zapoznaniu się z prawdziwymi powodami istnienia tych instytucji nakazał pretorowi spalenie tych ksiąg. Można o tym przeczytać w dziele Augustyna z Hippony „O państwie Bożym” (413–426 r. n.e.), księga 7, rozdział 34, str. 141–142. Kiedy ludzie palą najwcześniejsze egzemplarze ksiąg dotyczących własnej religii, w którą rzekomo wierzą, należy zastanowić się nad ich oddaniem prawdzie.

Pytanie: Jak w Rzymian 1:18–23 wyjaśnisz niewierzącym, że ludzie mają obowiązki wobec Boga?

Odp.: Niezależnie od tego, czy dorastamy, czy jesteśmy już dorosłymi, mamy obowiązki wobec naszych rodziców. W szkole mamy obowiązek słuchać nauczyciela. Prowadząc samochód, mamy obowiązek przestrzegać przepisów i wykonywać polecenia policjanta. Skoro większość ludzi, poza tymi przebywającymi w więzieniu, akceptuje wszystkie te obowiązki, dlaczego mielibyśmy sądzić, że nie mamy żadnych zobowiązań wobec naszego Stwórcy?

Bóg dał nam życie, powietrze, pożywienie i prosi nas, byśmy Go uznawali i czcili. Tych, którzy nie chcą czcić prawdziwego Boga, po śmierci Bóg umieści w ich własnym wszechświecie, z dala od Niego. Oczywiście Bóg jest źródłem wszelkiego dobra i miłości. Ten inny wszechświat to Jezioro Ogniste.

Pytanie: Jak w Liście do Rzymian1:19 –20 każdy może poznać Boga poprzez naturę?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. Dzięki naturze możemy dowiedzieć się wielu rzeczy o Bogu. Na przykład żadna istota stworzona nie mogłaby stworzyć samej siebie. Istnieje Stwórca, który jest większy od stworzeń. W stworzeniu możemy również dostrzec majestat, moc i piękno Boga, mimo że stworzenie jest upadłe.

2. Ludzie mogą wymyślać własne, dziwne interpretacje faktów. Na przykład idea spontanicznego powstawania życia, „fakt naukowy” średniowiecza, głosiła, że muchy mogą powstawać z gnijącego mięsa, a życie może spontanicznie wyłonić się z materii nieożywionej.

3. Wiele ważnych rzeczy dotyczących Boga nie możemy poznać poprzez naturę, takich jak Trójca Święta, śmierć Jezusa na krzyżu i Jego powrót.

4. Chociaż natura nie wystarcza, by przekazać całą ewangelię zbawienia, wystarcza jednak, by nauczyć ludzi, że istnieje Bóg i że powinni Go szukać.

5. Jeśli ktoś odrzuca prawdę, którą zna o Najwyższym Bogu, Bóg niekoniecznie zobowiązał się do przekazania mu dalszej prawdy.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian1:19 –20 wszyscy niechrześcijanie pójdą do piekła?

Odp.: Jest tylko jedna poprawna odpowiedź, ale ma ona dwa aspekty: „nie” i „tak”.

Nie, z czterech powodów

N1. Nie, ponieważ niektórzy ludzie, którzy jeszcze nie są chrześcijanami, w przyszłości staną się chrześcijanami i pójdą do nieba. Biblijnym terminem określającym tych, którzy ostatecznie znajdą się w niebie, jest „wybrani”.

N2. Nie, ponieważ w Starym Testamencie wielu pobożnych Żydów, którzy przestrzegali Prawa, zmarło w oczekiwaniu na przyjście Mesjasza, nie znając Mesjasza z (Efezjan 3:4-6; 1 Piotra 1:10-11; 2 Piotra 1:19; ~List do Hebrajczyków 11:39-40). Zmarli przed Chrystusem, ale są w niebie.

N3. Nie, ponieważ Bóg objawił się poprzez Abrahama, mimo że Abraham nie posiadał Prawa. Bóg jest w stanie działać „poza schematami” naszych uprzedzeń i przybliżać ludzi do Siebie poprzez Chrystusa tak, jak sam zechce. Możemy być pewni, że wszyscy, którzy zmarli, nigdy nie słysząc o Chrystusie – czy to niemowlęta, osoby z poważnymi zaburzeniami umysłowymi, czy też ludzie pogrążeni w głębokiej niewiedzy – zostaną sprawiedliwie osądzeni przez Boga, który jest również miłosierny. (Zob. List do Rzymian4:15 ;5:12 ; ~Ewangelia św. Jana 9:41)

N4. Niektórzy chrześcijanie uważają, że Chrystus głosił tym, którzy już umarli, opierając się na 1 Liście Piotra 3:19-20 i 1 Liście Piotra 4:6. Klemens Aleksandryjski w dziele „Stromata” (193-202 r. n.e.), tom 6, rozdział 6, str. 490, stwierdził, że tym, którzy byli sprawiedliwi zgodnie z Prawem Bożym, brakowało jedynie wiary. Ci zaś, którzy nie znali Prawa, ale byli sprawiedliwi zgodnie ze swoją filozofią, potrzebowali zarówno wiary, jak i pokuty za bałwochwalstwo. „Gdy tylko objawiła się prawda, oni również okazali skruchę za swoje wcześniejsze [bałwochwalcze] postępowanie”. Zob. również „Stromata”, księga 6, rozdz. 6, s. 492. Ireneusz z Lyonu (Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 27.1, s. 499), Hipolit (Fragment z komentarza do Psalmu 19 lub 20, s. 170. Również rozdz. 7.14, str. 189) oraz Orygenes (Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 2, rozdz. 43, str. 448) również nauczali, że Chrystus głosił zmarłym, aby nawrócić niektórych.

Inni chrześcijanie nie zgadzają się jednak z tym poglądem.

Tak, z czterech powodów

Powód 1. Wszyscy, którzy są, byli lub kiedykolwiek będą zbawieni, są zbawieni dzięki jedynemu Pośrednikowi i Zbawicielowi, Jezusowi Chrystusowi (Dz4:12 ; J 10:7-8; J 10:26-28).

Y2. Wszyscy potrzebują Jezusa. Jezus powiedział nawet religijnym żydowskim faryzeuszom, że jeśli w Niego nie uwierzą, rzeczywiście umrą w swoich grzechach (J 8,24). Jezus ostrzegł ich, że odrzucenie Boga skazuje ich na piekło (Mt23:33 –36).

Y3. Nawet niemowlęta, które zmarły, zanim świadomie popełniły jakiekolwiek wykroczenie, nadal potrzebują Jezusa, aby je uświęcił i oczyścił z ich grzesznej natury. Chociaż nie dokonały żadnych grzesznych wyborów i nigdy nie miały zamiaru czynić zła, nadal mają samolubną, grzeszną naturę i potrzebują przemiany przez Jezusa, zanim pójdą do nieba.

Y4. Skoro Jezus zbawia każdego, kto ma być zbawiony, to każdy, kto pójdzie do nieba, prędzej czy później uwierzy w Chrystusa (Rzymian 14:10-11; Filipian 2:9-11; Jana 6:37,45).

W punkcie Y3 pewien chrześcijanin nie zgodził się kiedyś ze mną w tej kwestii i stwierdził, że jeśli ktoś nie potrafi podjąć decyzji na rzecz Jezusa, to nie może dostać się do nieba. Musimy jednak zastanowić się, na najbardziej podstawowym poziomie, co jest tą jedyną „rzeczą”, która nas zbawia? Ostatecznie to nie nasza decyzja jest podstawową przyczyną naszego zbawienia, ponieważ to nawet nie „my” nas zbawiamy. Na najbardziej podstawowym poziomie to Bóg nas zbawia. On zbawia wszystkich zbawionych poprzez Jezusa, ale nie wiemy dokładnie, w jaki sposób uczyni to w przypadku niemowląt, osób, które żyły przed Chrystusem itp. Wiemy tylko, że On jest Bogiem!

Pytanie: W jakim stopniu, zgodnie z Rzym. 1:20, ludzie mogą poznać prawdę Bożą i Ewangelię poprzez obserwację stworzenia?

Odp.: Możemy poznać trzy rzeczy, ale nie możemy poznać czwartej.

1. Istnienie jakiegoś Stwórcy (osobowego lub bezosobowego) wynikające z istnienia stworzenia.

2. O niewidzialnych cechach Boga, Jego wiecznej mocy i boskiej naturze (Rz1:20 ).

3. Pewne zrozumienie Bożego prawa moralnego (Rz2:14 –16).

Na podstawie stworzenia ludzie nie mogą poznać tajemnicy Chrystusa. (Efezjan 3:4-6,9;6:19 ; Kolosan 1:26-27; 2:2; 4:3; Rzymian 16:25-26; 1 Piotra 1:10-12).

Pytanie: Czy w Rzymian 1:20 ktoś mógłby zostać zbawiony wyłącznie poprzez wiarę w to, czego można się dowiedzieć ze stworzenia?

Odp.: W rzeczywistości nikt nie jest. Jak mówi List do Rzymian 3:9-20, nikt nie szuka Boga z własnej inicjatywy.

Hipotetycznie rzecz biorąc, pytanie to opiera się na fałszywym założeniu. Zakłada ono, że Bóg jest bierny i że gdyby ktoś Go szukał, Bóg po prostu siedziałby bezczynnie i nie pragnąłby przyciągnąć tej osoby do prawdy. W rzeczywistości Bóg prawdopodobnie pragnie, aby ludzie wierzyli w prawdę bardziej niż sami ludzie tego pragną.

P: Skoro w Rz 1,24.26.28 Bóg nie lubi bezbożności, to dlaczego pragnął On wydać bezbożnych ludzi na pastwę jeszcze większej bezbożności?

Odp.: Bóg nie lubi bezbożności, ale jeśli ktoś chce być bezbożny, Bóg pozwala mu podążać w kierunku, w którym chce iść. List do Rzymian 1 pokazuje, że jedną z konsekwencji grzechu jest pragnienie popełniania coraz gorszych grzechów. Albo pragniesz grzeszyć coraz bardziej, albo łakniesz i pragniesz sprawiedliwości, jak pochwalił Jezus w Ewangelii Mateusza 5:6. Nawiasem mówiąc, chrześcijanie nigdy nie powinni przestać łaknąć i pragnąć coraz większej sprawiedliwości.

P: W Liście do Rzymian 1:24, 26, 28 trzykrotnie czytamy: „Bóg wydał ich”. W jaki sposób Bóg wydaje ludzi i czy istnieją różne poziomy tego wydania?

Odp.: Niektórzy utalentowani artyści potrafią narysować zaledwie kilka pociągnięć pędzla, a już wiadomo, co zostało przedstawione. W podobny sposób Paweł szkicuje krótki obraz ludzkich serc. Bóg stopniowo wydał ich na pastwę nieczystości, nikczemnych namiętności i zdeprawowanego myślenia. Grzeszny świat stoi na głowie. Zwierzęta stały się ważniejsze od ludzi, role płciowe uległy odwróceniu, a zło stało się dobrem – przynajmniej w oczach świata. Ten sam termin został użyty w Starym Testamencie, gdzie wrogowie Izraela zostali wydani Izraelowi w Księdze Wyjścia 23:31 oraz w Księdze Księdze Powtórzonego Prawa 7:23. Co bardziej wymowne, termin ten jest również używany, gdy Bóg wydał zbuntowany Izrael w ręce jego wrogów w Księdze Kapłańskiej 26:25; Księdze Powtórzonego Prawa 28:25; Księdze Jozuego 7:7 oraz Księdze Sędziów 2:14; 6:1,13.

Wydanie ich przez Boga nie polega jedynie na biernym cofnięciu przez Niego swojego błogosławieństwa, jak nauczał Jan Chryzostom, ale także na aktywnym sprowadzeniu wrogów, jak pokazuje Księga Habakuka 1.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 1:24, 26, 28 Bóg wydał ich w celu skorygowania ich samych, innych, czy też w celu ukarania?

Odp.: Nie musi to być tylko jedna z tych opcji. Dla tych, którzy mają uszy do słuchania, może to służyć naprawie. Mądrzy mogą wyciągnąć wnioski z błędów innych. Jednak dla głupich, którzy nie słuchają napomnień, służy to jedynie jako kara, która może prowadzić do dalszych kar. Można sobie wyobrazić te grzechy jako wysokie metalowe słupy, przymocowane do drewnianych gontów dachu, które podczas burzy z piorunami przyciągają gniew Boży.

P: W Rz 1,25 grecki tekst nie mówi „za kłamstwo”, ale „kłamstwo”. Czym dokładnie jest to kłamstwo?

Odp.: Nie chodzi o żaden z wymienionych pojedynczych grzechów, ale raczej o całość „kłamstwa”, zgodnie z którym ludzie uważają, że nie muszą zwracać uwagi na Boga i nie mają obowiązku być Mu posłuszni.

P: Czy Rzymian1:26 –27 oznacza jedynie, że nie można zmienić się w homoseksualistę, ale jeśli ktoś urodził się jako homoseksualista, to praktykowanie tego jest w porządku?

Odp.: Nie. List do Rzymian 1:26–27 mówi, że zarówno mężczyźni, jak i kobiety popełniają straszny grzech, zamieniając naturalne stosunki na nienaturalne stosunki homoseksualne. Niektórzy sugerują, że tylko to „zamienianie” jest niegodziwe, a bycie homoseksualistą jest w porządku, jeśli ktoś się takim urodził. Nie może jednak tak być. Nie tylko w tym wersecie kładzie się nacisk na to, że same stosunki są „haniebne”, ale słowo „zamiana”, metallaso, to ten sam grecki termin, którego używa się w odniesieniu do zamiany prawdy Bożej na kłamstwo. Problemem jest więc nie tylko „zamiana”, ale „nieprzyzwoite czyny z innymi mężczyznami”, jak mówi List do Rzymian1:27 . Skoro Księga Kapłańska 18:22,24;20:13 oraz 1 List do Koryntian 6:9-10 wskazują, że praktykowanie homoseksualizmu jest złem, to oczywiście nigdy nie jest w porządku pozostawać w stanie zła. Dotyczy to zarówno niemoralności w relacjach homoseksualnych, jak i heteroseksualnych – chodzi o to, że wszyscy rodzimy się z grzeszną naturą i musimy narodzić się na nowo, aby stać się świętymi. Zobacz także omówienie Księgi Kapłańskiej 18:22,24;20:13 oraz 1 Listu do Koryntian 6:9-10. Na marginesie, grecki termin „haniebne pożądliwości” można również przetłumaczyć jako „namiętności hańby” zgodnie z The Bible Knowledge Commentary: New Testament, str. 443, lub jako „niehonorowe namiętności” zgodnie z tłumaczeniem Wuesta.

Paweł był Żydem, a inni żydowscy pisarze, którzy pisali po grecku, używali tego greckiego wyrażenia „nienaturalne stosunki” (para physin) na określenie homoseksualizmu w dziele Filona „Prawa szczególne” 3:39 oraz w dziele Józefa Flawiusza „Przeciw Apionowi” 2.273.

Oto żydowski tekst wykazujący pewne podobieństwo do pism Pawła: „Słońce, księżyc i gwiazdy nie zmieniają swojego porządku; tak i wy nie zmieniajcie prawa Bożego w bezładzie swoich czynów. Poganie zbłądzili, porzucili Pana, zmienili swój porządek i podporządkowali się kłodom i kamieniom, duchom zwodniczym. Ale wy nie bądźcie tacy, moje dzieci, rozpoznając na firmamencie, na ziemi, w morzu i we wszystkich stworzonych rzeczach Pana, który stworzył wszystko, abyście nie stali się jak Sodoma, która zmieniła porządek natury” (Testament Naftalego 3:2-4). Cytat z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 27

Tertulian w dziele „De Corona”, rozdz. 6, str. 96, interpretuje List do Rzymian 1:26 w ten sposób, że mężczyźni i kobiety zamienili między sobą naturalne stosunki na nienaturalne „jako karę za swój błąd”.

Pytanie: Odnosząc się do Listu do Rzymian 1:26-27, sceptyk Bart Ehrman pisze: „Zastanawiając się, które fragmenty Biblii mają znaczenie w kontekście współczesnym, należy pamiętać o historycznym poglądzie, że autorzy biblijni żyli w świecie odmiennym od naszego i odzwierciedlali założenia oraz przekonania ludzi swojego świata. W ich świecie – by podać szczególnie trafny przykład – nie istniała koncepcja tego, co my uważamy za homoseksualizm. Innymi słowy, homoseksualizm nie istniał w tamtym świecie. Dlaczego? Nie dlatego, że mężczyźni nie uprawiali seksu z mężczyznami (bo uprawiali) ani kobiety z kobietami (bo uprawiały), ale dlatego, że w tamtym świecie – ani w żadnym innym – nie istniało pojęcie orientacji seksualnej, dopóki nie zostało ono sformułowane przez zachodnich myślicieli w XIX i XX wieku.” (Jesus, Interrupted, s. 280)

Ehrman posługuje się dwoma poprzednimi przykładami, by sformułować ogólną tezę. „Tak samo jest ze wszystkimi naukami Biblii – o kobietach, o związkach osób tej samej płci, o seksie pozamałżeńskim, o karze śmierci, o wojnie, o bogactwie, o niewolnictwie, o chorobach, o… cóż, o wszystkim.” (Jesus, Interrupted, str. 281)

A: O rany! Najwyraźniej Ehrman od dawna nie czytał Starego Testamentu, a zwłaszcza Księgi Kapłańskiej 20:13. Z pewnością nie uważa przecież, że Księga Kapłańska 20 została „opracowana przez zachodnich myślicieli w XIX i XX wieku”! Nie chodzi tu o XIX wiek, lecz o XV wiek – przed naszą erą!

Cokolwiek robili później pogańscy ludzie wiele wieków później, nie miało to wpływu na pogląd, że związki osób tej samej płci są złem dla osoby żydowskiej (takiej jak Saul z Tarsu, a nawet Jezus), ponieważ mogli oni czytać Stary Testament. Nawiasem mówiąc, na długo przed pojawieniem się zachodnich myślicieli XIX wieku co najmniej 11 wczesnochrześcijańskich pisarzy wyraźnie wypowiadało się przeciwko homoseksualizmowi jeszcze przed rokiem 325 n.e. Można je znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/History/ChurchHistory/WhatEarlyChristiansTaughtOnDoctrine.html. Moim zdaniem Ehrman po prostu „zaskakuje” w tym miejscu.

Pytanie: W Liście do Rzymian1:26 –27, w jaki sposób Bóg wydaje ludzi na pastwę pożądliwości ich serc?

Odp.: Jedną z kar za grzech jest wzmożone pragnienie grzeszenia. Konsekwencją grzechu jest to, że tworzy on błędne koło. Grzech, za który nie okazano skruchy, można porównać do astronomicznej „czarnej dziury”, która wciąga wszystko wokół siebie. Księga Objawienia22:11 oraz Księga Daniela12:10 również sugerują, że zarówno dobro, jak i zło będą się rozmnażać.

P: W Liście do Rzymian 1:30, w jaki sposób niektórzy „wymyślają sposoby czynienia zła”?

Odp.: Czynienie zła nie ogranicza się do rzeczy wymienionych w Biblii, ale polega na sprzeciwianiu się woli Bożej i tym, co dobre w Biblii. „Czyń innym…” kontra wymyślanie nowych sposobów oszukiwania ludzi – czy to drobnymi oszustwami, czy inwestycjami, czy też przez urzędnika państwowego stosującego dziwaczne przepisy. Innym sposobem jest wymyślanie nowych metod niszczenia czyjejś reputacji lub torturowania ludzi, aby można było to pokazać w filmach. Jeśli powstaje nowy film przedstawiający nowy rodzaj horroru, czy chcesz go obejrzeć? Jeśli jesteś dzieckiem Bożym, to dlaczego?

Istnieje bajka o sercu niegodziwca zatytułowana „Żaba i skorpion”. Przypisuje się ją Ezopowi, ale w rzeczywistości nie była znana, dopóki nie pojawiła się w dwóch rosyjskich powieściach z 1933 i 1940 roku. W tej bajce żaba i skorpion muszą przeprawić się przez rzekę. Skorpion nie umie pływać, więc prosi żabę, by zabrała go na grzbiecie. Żaba waha się, bo jeśli skorpion ją użądli, utonie. Skorpion wyjaśnia, że nie użądli żaby, bo gdyby to zrobił, oboje utonęliby. Żaba zgadza się więc i zaczyna przeprawę. W połowie drogi skorpion użądla żabę. Gdy żaba zaczyna odczuwać paraliż, pyta skorpiona, dlaczego to zrobił, bo teraz oboje zginą. Skorpion odpowiada, że nie mógł się powstrzymać; leży to w jego naturze. Zło może nie tylko krzywdzić innych, ale często prowadzi też do samozniszczenia.

Pytanie: Dlaczego w Rz 2,1-11 następuje zmiana tonu?

Odp.: Paweł przewiduje reakcje swoich czytelników. List do Rzymian 1 podkreśla to, co zrobili „oni” – czyli niegodziwi ludzie, którzy nawet nie chcieli spróbować podążać za Bogiem. Aby czytelnik nie odniósł wrażenia, że dotyczy to wyłącznie tych „innych” ludzi, Paweł w List do Rzymian 2:1, 3, 17 zmienia zaimek na „wy”. Jest to „diatryba”, czyli hipotetyczna dwustronna dyskusja z czytelnikiem.

Pokazuje to, że każdy poważnie nie spełnia wymagań, przynajmniej poza Chrystusem. Jednak, jak powiedział pewien kaznodzieja, trzeba najpierw pokazać ludziom, że są zgubieni, zanim będzie można im pokazać, że potrzebują Zbawiciela. Paweł systematycznie przedstawia argumenty przemawiające za naszą beznadziejnością, dochodząc do najsilniejszego punktu w Liście do Rzymian 3:23. Następnie Paweł ukazuje nam nadzieję w Chrystusie, gdy byliśmy beznadziejni.

Pytanie: Czego uczy nas fragment z Listu do Rzymian 2:2-11 na temat sądu Bożego?

Odp.: Uczy nas pięciu rzeczy.

1. Jest zgodny z prawdą – List do Rzymian 2:2

2. Jest nieunikniony, chyba że dana osoba otrzyma przebaczenie. List do Rzymian 2:3

3. Często jest opóźniony. List do Rzymian 2:4

4. Jego surowość zależy od nagromadzonej winy. List do Rzymian 2:5

5. Jest zgodna z czynymi człowieka. Rzymian 2:6-11

Pytanie: Czym jest tutaj „upór” w Rz 2,5?

Odp.: Greckie słowo „skeroteta” jest źródłem naszego angielskiego słowa „sclerosis”. Zatem zamiast miażdżycy, czyli stwardnienia tętnic, mamy tu do czynienia ze stwardnieniem duszy.

Pytanie: Czy w Rz 2,5 cały sąd Boży nastąpi w jednym dniu?

Odp.: Termin „dzień” nie odnosi się tutaj do dwudziestu czterech godzin. Odnosi się on do czasu, w którym Bóg będzie sądził. Odbędzie się wiele sądów: sąd przed tronie bema dla wierzących oraz Sąd przed Wielkim Białym Tronem dla wszystkich.

P: Czy Rzym. 2:6 należy do fragmentu Rzymian 2:1-5, czy też 2:7-11?

Odp.: Z gramatycznego punktu widzenia można by sądzić, że do fragmentu Rzymian 2:1-5 ze względu na zaimek „kto”.

Jednak pod względem struktury tekstu należy go zaliczyć do fragmentu z Listu do Rzymian 2:7-11, ponieważ Żydzi często pisali i myśleli w kategoriach chiasmów, a ten fragment jest właśnie chiasmem. Słowo „chiasm” pochodzi od nazwy greckiej litery Chi, która wygląda jak x. Chiasm to symetryczna struktura myśli, a Stary Testament jest ich pełen. Oto ten chiasm.

A1. Rz 2,6 Bóg sprawiedliwie osądzi każdego

- B1. Rz 2,7 Ci, którzy czynią dobro, otrzymają życie wieczne

- - C1. Rz 2,8 Ci, którzy czynią zło, poniosą gniew

- - C2. Rz 2,9 Gniew spotka tych, którzy czynią zło

- B2. Rz 2:10 Chwała dla tych, którzy czynią dobro

A2. Rz 2,11 Bóg sądzi bezstronnie

Pytanie: Czy w Rz 2,6-7 dobre uczynki są warunkiem zbawienia?

Odp.: Nie, mowa tu o nagrodach za dobre uczynki, a nie o zbawieniu dzięki dobrym uczynkom. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Wszyscy powinni zgodzić się, że dobre uczynki mają pewien związek z życiem wiecznym; te dwie rzeczy powinny iść w parze.

2. W tym fragmencie nie ma żadnej wzmianki o tym, że ofiara Chrystusa byłaby niekompletna lub niewystarczająca. Nie ma tu również koncepcji, że ludzie zasługują na życie wieczne.

3. Skoro uczynki nie są warunkiem wstępnym zbawienia, a są z nim powiązane, to w jaki sposób są powiązane? Uczynki są powiązane jako efekt, wynik zbawienia, jak pokazują zarówno List do Efezjan 2:9-10, jak i List Jakuba 2:18-26. Są one znakiem zbawienia, tak jak bicie serca jest znakiem, że dana osoba żyje.

Pytanie: Czy w Rzymian 2:6 sąd będzie różny dla różnych ludzi?

Odp.: Tak, pod wieloma względami.

W przypadku niewierzących kara dla niektórych będzie surowsza niż dla innych, jak wskazują fragmenty z Ewangelii Mateusza10:15 ;11:22 –24 oraz Ewangelii Marka 12:40.

W przypadku wierzących w Niebie będą różne nagrody, jak nauczają Ewangelii Mateusza 5:12;10:42 ; 6:19-21; Ewangelii Łukasza 6:23; 1 Listu do Koryntian 3:12-15 oraz Apokalipsy św. Jana 22:12.

Ogólnie rzecz biorąc, Jezus w Ewangelii Mateusza 5:7 mówi, że tym, którzy okazują miłosierdzie, będzie okazane miłosierdzie.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 2:7 otrzymujemy życie wieczne teraz, czy później?

O: Pełnię życia wiecznego otrzymamy dopiero później, ale już teraz mamy pewną obietnicę tego życia. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu 1 Listu do Tymoteusza 6:16. Chrześcijanin posiada nieśmiertelność od chwili, gdy po raz pierwszy uwierzy.

P: Skoro w Liście do Rzymian 2:11 czytamy, że Bóg nie ma względu na osoby, dlaczego więc rozróżniał między Żydami a poganami (Rz 3:1-2), a zwłaszcza między Moabitami?

O: Najpierw musimy odróżnić sprawiedliwość wieczną od ziemskich sytuacji i przekleństw. Biblia uczy nas, że Bóg nie ma względu na osoby w wielu kwestiach (takich jak zbawienie), ale w innych kwestiach Bóg ma wzgląd na osoby i ich pochodzenie narodowe. Należy zauważyć, że przykłady z obu stron można znaleźć w tych samych księgach, więc ten kontrast nie był przypadkowym „błędem” różnych autorów, ale celowym zamysłem Pawła.

Bóg nie ma względu na osoby w sądzie oraz w odniesieniu do tych, którzy Go szukają lub odrzucają:

Nie ma bowiem u Boga stronniczości (lub Bóg nie okazuje faworyzowania) w Liście do Rzymian2:11 oraz w Dziejach Apostolskich10:34 –35 (mówi Piotr). Wszyscy mają dla Boga taką samą wartość (List do Galatów3:28 ). Bóg zbawia wszystkich, którzy Go wzywają (List do Rzymian10:11 –12). Zbawienie jest takie samo dla Żydów i pogan (Dzieje Apostolskie17:26 –27)

Bóg osądza według uczynków na podstawie Listu do Rzymian 2:6; Psalmu 62:12; Księgi Koheleta 12:14; Księgi Ozeasza 12:2; Księgi Przysłów 24:12 (LXX); (częściowo) Ewangelii Mateusza 16:27; 2 Listu do Koryntian 11:15; 2 Listu do Tymoteusza 4:14. W pismach żydowskich: Miszna „Abot” 3:15.

Bóg faktycznie faworyzuje niektórych: Pismo Święte nigdy nie twierdzi, że Bóg sprawił, by wszyscy urodzili się w równych okolicznościach. Potwierdzają to obserwacje życia. Aaron został wyświęcony na kapłana, a jego działania na górze Synaj pokazują, że niekoniecznie był bardziej na to zasłużony. Każdy, w każdej kulturze, ma możliwość poznania Boga na tyle, by poprzez Jego stworzenie móc dążyć do głębszego poznania. Jezus obiecał w Ewangelii według św. Mateusza 7:7-12, że ci, którzy proszą, szukają i pukają, otrzymają, znajdą, a drzwi zostaną im otwarte.

Podsumowując,

1. W tym życiu niektórzy ludzie mają lepsze warunki niż inni.

2. Bóg osądza każdego sprawiedliwie i bierze pod uwagę wszystkie czynniki.

3. Bez względu na okoliczności, w jakich znajduje się dana osoba, nikt nie ma żadnego usprawiedliwienia dla tego, by nie postępować zgodnie z prawdą, którą już teraz posiada.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 2:12 wszyscy, którzy nigdy nie słyszeli o Prawie Starego Testamentu ani o Chrystusie, pójdą do piekła bez szansy na zbawienie?

Odp.: Nie. Hiob niekoniecznie był Żydem, a Bóg objawił się mu. Abraham i wszyscy aż do Mojżesza również nie znali Prawa Starego Testamentu. Ostatecznie to nie posłuszeństwo Ewangelii zbawia, ani nawet sama Ewangelia. To Bóg zbawia przez Jezusa i może On postępować tak, jak tylko zechce.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Listem do Rzymian 2:14, poganie mogą być „prawem dla samych siebie”?

Odp.: Filozofowie stoiccy wyznawali pogląd, że prawo jest zakorzenione w naturze, jak podaje „The Wycliffe Exegetical Commentary Romans 1-8” (s. 153). Jednak w Liście do Rzymian nie oznacza to, że ludzie mogą wymyślać dowolne prawa i zasady moralne, których chcą przestrzegać.

Oznacza to natomiast, że

1) Wszyscy mają pewne pojęcie o prawdzie, zawarte w naturze i w ich sumieniu (List do Rzymian1:19 –20;2:14 –16).

2) Wszyscy są odpowiedzialni za przestrzeganie całej znanej im prawdy (List do Rzymian 2:15).

3) Wszyscy, którzy próbują postępować zgodnie z poznaną prawdą, nie osiągną tego (List do Rzymian 3:23) i będą tego świadomi.

4) Bóg jest sprawiedliwy; grzech nie jest brany pod uwagę tam, gdzie nie ma prawa (Rzymian4:15 ;5:13 ).

5) Jednak pewna niewiedza nie jest niewinną niewiedzą (Rz1:21 –22,25).

Pytanie: W Rz 2:14-15; Dz 23:1; 24:16; 1 Kor 8:7,10,12; 1 Tm 1:5,19, 3:9, 4:2; 2 Tm 1:3; Tt 1:15; Hbr 9:14, 10:22; 13:18, co Biblia mówi o sumieniu ludzi?

Odp.: W rzeczywistości nie mówi ona, że prawo jest wyryte w ich sercach, ale raczej o działaniu prawa. Podczas głoszenia ewangelii można odwoływać się do sumienia ludzi. Ludzie mają ogólne pojęcie o tym, co jest dobre, a co złe – ale dlaczego, skoro nie ma Boga? Czy chciałbyś trafić do nieba, gdzie znajdują się wszyscy, bez względu na to, czy okazali skruchę, czy nie?

P: W Rz 2,16; Ps 44,21; 139; Jr 23,24; J 21,17; 1 Kor 14,25; Iz 44,7; Łk 12,6 – w jaki sposób Bóg osądza tajemnice ludzi?

Odp.: Oczywiście, Bóg jest wszędzie i wie wszystko, ale te wersety mówią również o czymś więcej. Nie ma nic, co mógłbyś uczynić, co byłoby ukryte przed Bogiem i nie zostałoby ujawnione podczas sądu. Jako chrześcijanin możesz robić wszystko, co chcesz, pamiętając, że wszystko, co robisz – nawet w tajemnicy – widzi Bóg, mogą widzieć aniołowie, a nawet demony, a być może także ludzie w niebie. Pamiętając o tym, rób to, co chcesz. Jak powiedział pewien chrześcijanin: „Jeśli sprawia ci przyjemność zadowalanie Boga, możesz robić, co chcesz”.

Pytanie: Czy w Rz 2,16 Paweł głosi „swoją własną Ewangelię”?

Odp.: Istnieje tylko jedna prawdziwa Ewangelia (Galacjan 1:8), ale była ona również Ewangelią Pawła, tak samo jak jest naszą.

P: W Rz 2,17-20 Żydzi wzięli coś dobrego od Boga – Prawo – i postawili to na miejscu Boga. Jakie są inne sposoby, w jakie ludzie mogą wziąć coś dobrego od Boga i postawić to na miejscu Boga?

Odp.: Kiedy Izraelici wędrujący po pustyni zostali ukąszeni przez węże, Bóg polecił Mojżeszowi, by postawił wężowego posągu z brązu, a gdy ludzie na niego spojrzą, będą żyć. Później, za czasów Ezechiasza, nazwali go Nehusztan i palili mu kadzidło, więc Ezechiasz kazał go zniszczyć (2 Król. 18:4). Żydzi w czasach Jeremiasza pokładali ufność w Świątyni (Jeremiasz 7:1-15). Od tamtego czasu ludzie pokładają ufność w znajomości Pisma Świętego oraz w swoich przywódcach. Od 325 r. n.e. ludzie pokładają również ufność w dolarze, swoim kościele, swoich uczynkach, relikwiach oraz ofiarach i darach składanych Bogu. Pokładają ufność w pomaganiu ubogim lub głoszeniu ewangelii, traktując to jako substytut oddawania chwały Bogu poprzez sposób życia.

Nasze bezpieczeństwo jest w Bogu. Nie ma bezpieczeństwa w Prawie, ani w obrzezaniu, ani w żadnej z tych innych rzeczy. Chociaż Jezus nazwał faryzeuszy ślepymi przewodnikami w Ewangelii Mateusza 15:14, oni nadal chwalili się, że są przewodnikami dla ślepych.

Pytanie: Jaka jest różnica między byciem przewodnikiem dla niewidomych a światłem dla tych, którzy są w ciemności (Rz 2,19) i w jaki sposób wierzący mają być jednym i drugim?

Odp.: Kiedy jesteś przewodnikiem dla osoby niewidomej, wskazujesz jej właściwą drogę i pomagasz jej uniknąć konkretnych niebezpieczeństw, przeszkód oraz upadków. Może to być rola aktywna. Kiedy jesteś światłem dla tych, którzy są w ciemności, ogólnie rzecz biorąc, dajesz przykład, aby mogli podążać za światłem twojej latarni i ostatecznie wydostać się z ciemności. Oczywiście w jaskini nie stawiasz latarni w jednym miejscu , a sam stoisz w innym. Latarnia jest przy tobie, a oni widzą ścieżkę w zależności od tego, gdzie się znajdujesz. Być może nie dostrzegają szczegółów ani pułapek na drodze, ale widzą kierunek, w którym chcą podążać – nie tyle dzięki temu, co mówisz, ile dzięki temu, kim według nich jesteś. Jako wierzący nasze życie ma być świadectwem, ale są to dwa odrębne aspekty naszego świadectwa.

Pewnego razu moja chrześcijańska przyjaciółka pojechała grupową taksówką i powiedziała, że jest studentką, aby uzyskać zniżkę dla studentów, mimo że już ukończyła studia. Nie jestem pewien, czy w ogóle zdawała sobie sprawę, że postąpiła niewłaściwie – dopóki jej za to nie skarciłem. To właśnie oznacza bycie przewodnikiem dla niewidomych. Kiedy idziesz na firmową kolację, a wiele osób się upija, a ty nie, mimo że alkohol jest za darmo, i oni wiedzą, że jesteś chrześcijaninem, nie mówisz nic konkretnego, ale jesteś światłem.

Pytanie: Jaka jest różnica między byciem przewodnikiem dla głupich a nauczycielem niemowląt, o której mowa w Rz 2,20, i w jaki sposób wierzący powinni pełnić obie te role?

O: Cytując Marka Twaina, głupiec to ktoś, kto „wie zbyt wiele rzeczy, które nie są prawdą”. Głupcy potrzebują korekty, aby oduczyć się fałszywych rzeczy, których się nauczyli, a co ważniejsze – aby odróżnić to, co fałszywe, od tego, co prawdziwe spośród tego, czego się nauczyli. Niemowlę lub dziecko wie, że musi się uczyć, a ty musisz nauczyć je prawdy, dostosowując się do jego poziomu.

Perskie przysłowie brzmi następująco: Ten, kto wie, ale nie wie, że wie, śpi; obudź go. Ten, kto nie wie, ale wie, że nie wie, jest dzieckiem; naucz go. Ten, kto nie wie i nie wie, że nie wie, jest głupcem; unikaj go. Ten, kto wie i wie, że wie, jest mędrcem; podążaj za nim.

Pytanie: Dlaczego, jak czytamy w Rz 2,21-23, ludziom tak łatwo jest nauczać innych, a sami nie postępują zgodnie z tym, co głoszą?

Odp.: Mateusz 7:3-5 i Łukasz 6:41-42 mówią, że ludzie tak chętnie usuwają drzazgę z oka bliźniego, podczas gdy w ich własnym oku tkwi belka. Z powodu naszej grzesznej natury i naturalnej, upadłej pychy – świadomie lub nieświadomie – skupiamy się na naszych cnotach i bagatelizujemy nasze grzechy i wady, a często zwracamy uwagę na grzechy i wady innych. Ale przynajmniej jeśli zdamy sobie sprawę, że sami mamy tę skłonność, to już jesteśmy o krok do przodu. Następnym krokiem jest poproszenie Boga, aby ukazał ci twoje wady, w tym te ukryte. Dawid powiedział w Psalmie 19:12-13a: „Któż może pojąć swoje błędy? Oczyść mnie z ukrytych win. Strzeż też swego sługi przed grzechami zuchwałości; niech nie panują nade mną”.

Pytanie: W Liście do Rzymian 2:21-25, zanim zaczniemy patrzeć z góry na tych Żydów za ich niekonsekwencję, pamiętajmy, że czasami my, chrześcijanie, również jesteśmy niekonsekwentni i hipokrytyczni. Co można powiedzieć, aby pomóc chrześcijaninowi, który jest hipokrytą?

Odp.: Nie oszukujesz Boga; właściwie nie oszukujesz nikogo. Nawet jeśli teraz nikt nie odkryje ciebie i twojego grzechu, może to nastąpić później. Zamiast ciągle się tym martwić, po prostu nie grzesz od samego początku. Powinieneś chcieć być dobrym przykładem dla innych. Nie skupiaj się na chwilowej przyjemności, ale na długoterminowych konsekwencjach, w jakie wpędzi cię twój grzech. Jak człowiek sieje, tak zbiera.

Spójrz w lusterko wsteczne swojego życia i dostrzeż dobroć oraz miłosierdzie, jakie okazał ci Bóg. Czy w przyszłości, gdy spojrzysz wstecz, będziesz zadowolony z tego, co zobaczysz? Czy naprawdę chcesz wyjaśniać Chrystusowi przed Jego tronem sądowym, dlaczego postąpiłeś tak, a nie inaczej, skoro wiedziałeś, że nie należy tego robić?

Aby uzyskać pomoc w tej walce, znajdź partnera, przed którym będziesz się rozliczać. Spotykajcie się osobiście, przez telefon lub online raz w tygodniu, a nawet częściej, módlcie się razem i szczerze opowiadajcie sobie nawzajem, jak wam idzie w służbie dla Pana.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzymian 2:24, imię Boga zostało znieważone wśród pogan przez Żydów i z powodu wierzących w ogóle?

Odp.: Żydzi byli ludem wybranym przez Boga, jednak poprzez swoje nieposłuszeństwo, niegodziwość i odrzucenie Mesjasza nie zachowywali się jak lud Boży. Złe uczynki tych, których uważano za lud Boży, hańbiły Boga w oczach innych.

Niewierzący wiedzą, że Żydzi (i ogólnie wierzący) podążają za Stwórcą i Pismem Świętym. Jednak gdy patrzą na styl życia niektórych wierzących, na „kradzieże” (w handlu i nie tylko) oraz na ich „pragmatyzm” wobec złych praktyk religijnych, pytają: „Jaka jest różnica?” i nie widzą przekonującego powodu, by wierzyć w rzeczy, w które nawet niektórzy wierzący zachowują się tak, jakby w nie nie wierzyli.

Dzisiaj każdy chrześcijanin, który jest znany innym jako chrześcijanin, jest świadkiem Boga. Nie chodzi więc o to, czy jesteś świadkiem, czy nie, ale o to, czy jesteś dobrym, czy złym świadkiem. Jak stwierdza „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 34, etykieta na butelce powinna odpowiadać jej zawartości.

Grecki Epiktet krytykuje niektórych stoików za to, że nie postępują zgodnie z tym, co głoszą; podobnie Paweł gani Żydów, którzy nie przestrzegają tego, w co wierzą intelektualnie.

Pytanie: Dlaczego w Rz 2,24 to bluźnierstwo ma znaczenie? Innymi słowy, kto słyszy i widzi to bluźnierstwo?

Odp.: List do Rzymian2:24 mówi, że poganie (nie-Żydzi) widzą bluźnierstwo ze strony Żydów. Ma to znaczenie z trzech powodów.

1. Widok tych, którzy nazywają się ludem Bożym, a bluźnią imieniu Bożemu, ma tendencję do odciągania ludzi od Boga.

2. Bóg mówi, że jest Bogiem zazdrosnym. Częścią tego jest to, że Bóg nie lubi, gdy Jego imię i reputacja są oczerniane i hańbione.

3. Może to stanowić przeszkodę dla młodych wierzących, którzy uważali jakiś grzech za poważny, ale widząc, jak popełniają go bardziej dojrzali chrześcijanie, mogą dojść do wniosku, że wcale nie jest on aż tak poważny.

Pytanie: Skąd, poza Biblią, wiemy, że Żydzi w czasach Pawła zbytnio ufali obrzezaniu, o czym mowa w Rz 2,25 i Flp 3,2-5?

Odp.: Uważano, że „żadna osoba obrzezana nie zejdzie do Gehenny” (Rabiniczny komentarz do Księgi Wyjścia 19 [81c]); zob. również Tanch. B. 60(b), 8; Rabiniczny komentarz do Księgi Rodzaju 9 [30(a)]. W Księdze Rodzaju R 48 napisano, że Abraham stał tuż przed bramą Gehenny, aby upewnić się, że żaden obrzezany mężczyzna tam nie trafi.

P: Czy w Rz 2,25-29 Paweł był przeciwny Żydom?

Odp.: Nie. Niektórzy tak twierdzą, ale ten werset wskazuje na coś przeciwnego.

Po pierwsze, Paweł sprzeciwia się obłudnym Żydom.

Po drugie, Paweł mówi, że są ludzie, którzy podążają za prawdą, ale nie są obrzezani jak Żydzi.

Wreszcie Paweł stawia tu za najwyższy wzorzec bycie prawdziwym Żydem. Paweł wyraża więc uznanie dla prawdziwych Żydów, którzy bez hipokryzji przestrzegają prawa Bożego.

P: Dlaczego w Rz 2,27 Paweł wspomina, że nawet moralni nie-Żydzi będą osądzać Żydów, którzy nie przestrzegają Prawa?

Odp.: Jednym z prawdopodobnych powodów jest to, że Żydzi wierzyli, iż sprawiedliwi będą osądzać niesprawiedliwych, jak podano w 1 Księdze Henocha 91:12; 98:12; Apokalipsie Abrahama 29:19-21; Księdze Mądrości 3:8. Jednak Jezus powiedział, że nawet mieszkańcy Niniwy (którzy okazali skruchę za czasów Jonasza) i królowa Saby powstaną w dniu sądu przeciwko Żydom, którzy odrzucili słowa Jezusa (Mt 12,41-42; Łk 11,31-32).

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian 2:27 Paweł wspomniał, że nawet moralni nie-Żydzi będą osądzać Żydów, którzy nie przestrzegali Prawa?

Odp.: Jednym z prawdopodobnych powodów jest to, że Żydzi wierzyli, iż sprawiedliwi będą osądzać niesprawiedliwych, jak podano w 1 Księdze Henocha 91:12; 98:12; Apokalipsie Abrahama 29:19-21; Księdze Mądrości 3:8. Jednak Jezus powiedział, że nawet mieszkańcy Niniwy (którzy okazali skruchę za czasów Jonasza) i królowa Saby powstaną w sądzie przeciwko Żydom, którzy odrzucili słowa Jezusa (Mt 12:41-42 i Łk 11:31-32).

Pytanie: Co dokładnie oznacza w Liście do Rzymian 3:2 „powierzenie wyroczni Bożych”?

Odp.: Powierzenie to nie oznacza jedynie ich otrzymania, ale także zachowanie i przekazywanie.

P: Co w Liście do Rzymian 3:4 oznacza stwierdzenie: „Niech Bóg jest prawdziwy, a każdy człowiek kłamcą”?

Odp.: Nie usprawiedliwia to kłamstwa nikogo. Oznacza to raczej, że Bóg pozostaje prawdziwy, nawet gdyby każdy człowiek na ziemi miał inne zdanie. Prawda Boża jest wartością absolutną. List do Efezjan 4:25 mówi, że mamy odrzucić kłamstwo i mówić prawdę.

P: W jaki sposób, jak stwierdzono w Rz 3,5, nieprawość ludzi uwydatnia/ukazuje Bożą sprawiedliwość?

Odp.: Sprawiedliwość i nieprawość nie są równorzędne ani przeciwstawne. Nieprawość jest raczej brakiem lub wypaczeniem Bożej sprawiedliwości. Dowodem na to jest fakt, że nawet w swojej nieprawości ludzie często zdają sobie sprawę, że są nieprawi, i preferują sprawiedliwość – przynajmniej u innych.

P: Czy w Rz 3,7 kłamstwa ludzi oddają chwałę Bogu?

Odp.: Kłamstwa ludzi nigdy bezpośrednio nie oddają chwały Bogu. Jednak List do Rzymian 3:7 odnosi się do zadziwiającego faktu, że pomimo kłamstw i oszustw ludzi, ogólnie rzecz biorąc, ludzie nadal uznają Boga i Jego prawo moralne.

P: Dlaczego w Rz 3,8 nie powinniśmy czynić zła, aby wynikło z tego dobro? (Tak nauczała rosyjska sekta chlystów oraz zły libertyn Grigorij Rasputin).

Odp.: Gdyby to była prawda, to szatan wyrządziłby więcej dobra niż ktokolwiek inny. Bóg wielokrotnie wykorzystuje zło dla dobra. Nie usprawiedliwia to jednak ludzi popełniających zło ani nie chroni osób, które żyły tak jak Rasputin, przed poniesieniem konsekwencji za swoje zło w Jeziorze Ognistym. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu Listu do Rzymian 6:1,15.

Zapytany, dlaczego twierdzi, że grzech jest niezbędny przed Bogiem, Rasputin odpowiedział: „– Oczywiście, ojczulku – rzekł – nasz Zbawiciel i święci ojcowie potępili grzech, gdyż jest on dziełem Złego. Ale jakże można wygnać zło, ojczulku, jeśli nie poprzez szczerą skruchę? A jak można szczerze pokutować, jeśli się nie zgrzeszyło? …Precz z waszymi Pismami! – zagrzmiał. „Pisma Święte! Zaprawdę, ostrzegam cię, ojczulku, zaprzestań tej próżnej i bezcelowej pracy, abyś mógł stanąć przed Panem. Przyjmij życie takim, jakim jest, bo tylko ono zostało ci dane przez Boga. I pozwól, że powiem ci coś jeszcze. Nie rozmyślaj bez końca nad tym, skąd bierze się grzech, ile modlitw człowiek musi odmawiać dziennie i jak długo musi pościć, by uciec od grzechu! Zgrzesz, jeśli grzech wciąż w tobie czai się; tylko w ten sposób możesz go pokonać! Zgrzesz, a wtedy pokutujesz i wygnasz zło z siebie. Dopóki skrycie nosisz w sobie grzech i z lękiem ukrywasz go postem, modlitwą i niekończącymi się dyskusjami nad Pismem Świętym, dopóty pozostaniecie hipokrytami i nicponi, a tacy są znienawidzeni przez Pana. Brud musi zostać wyrzucony, słyszysz, mały ojcze? Tyl , wtedy wasz zapach będzie miły Panu?” (Rasputin: Święty diabeł, str. 54–55)

Zwróć uwagę na jego przewrotną logikę.

1) Skoro to jest złe, powinieneś pokutować za grzech.

2) Nie możesz pokutować za grzech, jeśli nie zgrzeszyłeś.

3) Dlatego, aby pokonać grzech w sobie, najpierw popełnij grzech!

Ludzie są na tyle sprytni, że potrafią wymyślić jakąś wymówkę, by usprawiedliwić niemal każde zło – przynajmniej we własnym umyśle – jeśli tylko bardzo się postarają.

Pytanie: Skoro w Rz 3,11; Ps 14,2-3; Ps 53,3 napisano, że nikt nie szuka Boga, to w jaki sposób Dawid mógł Go szukać w Ps 27,8; 105,4; 31,1; 34,4; 28,1-2; 42,1-2; 120,1?

Odp.: List do Rzymian3:11 w rzeczywistości cytuje słowa Dawida z Psalmu 14:2. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. Wielu, w tym Dawid, szczerze szuka Boga (Jeremiasz 29:13; Powtórzonego Prawa 4:29)

2. Nikt, w tym Dawid, nie szuka Boga z własnej inicjatywy.

3. Bóg umiłował nas, zanim my Go umiłowaliśmy (1 List Jana4:19 ), i Bóg nas szukał, zanim my Go szukaliśmy. Nikt nie może przyjść do Jezusa, jeśli Ojciec go nie pociągnie (Ewangelia Jana 6:44).

4. Nawet nasza wiara i nasze poszukiwanie Boga są darem od Boga.

5. Kluczową rolą Ducha Świętego jest przekonywanie świata o winie w odniesieniu do grzechu, sprawiedliwości i sądu (J 16,8-11). W ten sposób Bóg dał każdemu pewne świadectwo. Można przypuszczać, że każdy otrzymał dar przynajmniej pewnej zdolności do szukania Go. Niektórzy prawdziwi chrześcijanie nie zgadzają się jednak z tym ostatnim punktem.

Jan Chryzostom (392–407 r. n.e.) napisał to w swoim Komentarzu do Listu do Galatów, rozdz. 2, werset 20, str. 23, odnosząc się do Psalmu 63:1: „Co więcej, te słowa uczą, że każda osoba słusznie ma wobec Chrystusa tak wielki dług wdzięczności, jakby On przyszedł wyłącznie dla niej samej, gdyż nie odmówiłby tego swojego zniżenia się nawet dla jednej osoby, tak więc miara Jego miłości do każdego jest tak wielka, jak do całego świata. Zaprawdę, Ofiara została złożona za całą ludzkość i wystarczyła, by zbawić wszystkich, ale tym, którzy cieszą się tym błogosławieństwem, są wyłącznie wierzący”. Jan Chryzostom wspomina, że wieczerza została przygotowana dla wszystkich w Ewangelii Łukasza14:16 , jednak gdy goście nie przyszli, zaprosił innych. (Cytat pochodzi z dzieła „The Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series”, tom 13, str. 23).

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian3:13 –19 te fragmenty Starego Testamentu odnoszą się do niektórych złych ludzi, czy do wszystkich ludzi?

Odp.: Odnoszą się one do nas wszystkich, w mniejszym lub większym stopniu. Jeden z cytowanych fragmentów, Psalm 14:1-3, wyraźnie mówi, że dotyczy on każdego. Poza tym List Jakuba2:10 stwierdza, że każdy, kto przestrzega całego Prawa, z wyjątkiem jednej rzeczy, nadal jest winny złamania Prawa.

P: Czy w Rz 3,20 Prawo okazało się porażką?

Odp.: Twoje zdanie zależy od tego, jak postrzegasz cel, dla którego zostało ono ustanowione.

Jeśli ktoś miał nadzieję, że będzie w stanie w pełni przestrzegać prawa i dzięki temu samemu znaleźć się w zgodzie z Bogiem, to tak. Jednak Paweł twierdzi inaczej; w 1 Liście do Tymoteusza 1:8 stwierdza, że prawo nie zostało ustanowione dla sprawiedliwych, lecz dla niesprawiedliwych. Było ono „wychowawcą”, mającym nas wychowywać w sprawiedliwości. Zamożna rodzina mogła zatrudnić wychowawcę dla swojego syna. Wychowawca był połączeniem nauczyciela, korepetytora i surowego dyscyplinującego. List do Rzymian 3:20 podobnie mówi, że celem Prawa było uświadomienie nam grzechu.

Prawo nie uczyniło ludzi złymi. Było raczej jak rentgen, który ujawnił to, co było w naszym wnętrzu. Nie wiedzielibyśmy, że krzywa linia może być prosta, gdybyśmy nie widzieli linii prostej.

Pytanie: W Liście do Rzymian 3:21-26 niektóre fragmenty Biblii mogłyby zapoczątkować przebudzenie, a nawet zmienić całe miasto. Dzisiaj jednak przyjrzymy się fragmentowi, który zmienił połowę kontynentu. W swojej Biblii Marcin Luter nazwał to „głównym punktem i centralnym miejscem Listu, a także całej Biblii”. Jak myślisz, w jaki sposób zapoczątkowało to reformację luterańską?

Odp.: Większość religii polega na wykonywaniu tego, co trzeba zrobić, aby dostać się do nieba, nirwany, a nawet zjednoczyć się z kosmicznym płomieniem. W katolicyzmie (ale nie w prawosławiu) chodziło o skrócenie czasu spędzanego w bolesnym czyśćcu. Luter jednak odkrył dzięki Pawłowi, że prawdziwe chrześcijaństwo nie polega na „czynieniu”, lecz na tym, co „zostało uczynione”. Nie chodzi o to, co my robimy, ale o to, co Chrystus już dla nas uczynił. Wszystkie te dodatkowe pokuty, o których księża mówili, że Bóg chce, by je wykonywano po popełnieniu grzechu, w rzeczywistości odwracały uwagę i umniejszały znaczenie dokonanego dzieła Chrystusa. Kiedy Marcin Luter i inni spojrzeli na to z nowej perspektywy, jestem pewien, że musieli się zatrzymać i wziąć głęboki oddech. Było to wydarzenie wstrząsające całym kontynentem.

Pytanie: Czy w Rz 3,22 chodzi o naszą wiarę w Jezusa, czy o wiarę Jezusa?

Odp.: Jest to nasza wiara w Jezusa, jak stwierdzają: „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 933), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 10, str. 41) oraz „The Wycliffe Exegetical Commentary Romans 1-8” (str. 224-225). Jednak jest to sprawiedliwość Boża, jak mówią wszystkie wersety z Listu do Rzymian 3:21, 22, 25 i 26.

P: Jaka jest różnica między „grzechami” a „grzechem” w Liście do Rzymian 3:23?

Odp.: W Liście do Rzymian „grzechy” to czyny, myśli lub słowa sprzeczne z wolą Bożą, albo czyny lub słowa, które powinniśmy byli uczynić, ale których nie uczyniliśmy. „Grzech” jest siłą napędową stojącą za tymi złymi czynami. Słowo „grzechy” z literą „s” występuje wyłącznie w Listach do Rzymian 3:25; 4:7; 7:5 oraz 11:27. Podobnie wyrażenie „zgrzeszyli” występuje wyłącznie w Liście do Rzymian 2:12 (dwukrotnie), 3:23; 5:12, 14, 16. Słowo „grzech” bez „s” pojawia się w Liście do Rzymian w 43 miejscach, począwszy od 3:9: „Poganie, że wszyscy są pod władzą grzechu”.

Pytanie: Jeśli w Liście do Rzymian3:23 –24 wszyscy usprawiedliwieni są tymi samymi osobami, co wszyscy, którzy zgrzeszyli, to czy wszyscy pójdą do nieba, jak nauczają uniwersaliści?

Odp.: Nie, uniwersalizm jest herezją. Powszechne potępienie, zarówno Żydów, jak i pogan, oraz powszechna oferta sprawiedliwości przez wiarę, skierowana zarówno do Żydów, jak i pogan, nie oznacza, że każda osoba przyjmuje tę ofertę. Aby uzyskać więcej informacji, zapoznaj się z omówieniem Listu do Kolosan 1:20.

P: Jakie jest sześć sposobów, w jakie jesteśmy usprawiedliwieni, o których mowa w Rz 3,24?

Odp.: Oto te sześć sposobów.

Jesteśmy usprawiedliwieni z łaski, poprzez odkupienie w Chrystusie Jezusie, jak mówi List do Rzymian 3:24.

Jesteśmy usprawiedliwieni przez wiarę, jak czytamy w Liście do Rzymian 5:1.

Jesteśmy usprawiedliwieni przez krew, jak czytamy w Liście do Rzymian 5:9.

Jesteśmy usprawiedliwieni mocą, jak czytamy w Liście do Rzymian 4:24-25.

Jesteśmy usprawiedliwieni przez Boga, jak czytamy w Liście do Rzymian 8:33.

Jesteśmy usprawiedliwieni przez uczynki, jak czytamy w Liście św. Jakuba 2:24, co oznacza, że uczynki są dowodem i owocem naszego usprawiedliwienia.

Pytanie: Co powiedziałbyś komuś, kto uważa, że ludzie w dawnych czasach lub w innych miejscach, którzy zostali zbawieni, zostali zbawieni bez Chrystusa, w świetle fragmentu z Listu do Rzymian 3:24?

Odp.: Gdyby to była prawda, śmierć Chrystusa na krzyżu nie byłaby konieczna, a jedynie opcjonalna. Kiedy Jezus modlił się w Ogrodzie Getsemani, pytając Boga Ojca, czy istnieje jakaś inna droga, dlaczego Bóg nie powiedziałby: „Oczywiście, nie musisz tego robić”?

P: W Rzym. 3:25, w jakim stopniu śmierć Chrystusa polega na usunięciu gniewu Bożego, a w jakim stopniu na usunięciu naszej winy?

Odp.: Te dwa elementy idą w parze jak podpałka i ogień. Jest to uwolnienie nas od bycia pod gniewem Bożym, ponieważ jest to usunięcie naszej winy poprzez ofiarę Jezusa Chrystusa.

P: Czy Rzym. 3:25 oznacza, że Chrystus zbawił nas od naszych grzechów aż do momentu, gdy narodziliśmy się na nowo, a potem jesteśmy zdani na siebie?

Odp.: Nie. Pogląd, że „jeśli ma się to stać, to zależy to ode mnie”, nie jest biblijny. Wielu członków Kościoła Chrystusowego wierzy, że za każdym razem, gdy grzeszysz, tracisz zbawienie, ale odzyskujesz je, gdy okazujesz skruchę. Co dziwne, nie wierzą oni, że aby ponownie zostać zbawionym, trzeba ponownie przyjąć chrzest . Jak żartobliwie zauważył ktoś spoza Kościoła Chrystusowego, wierzą oni w to, że są obmywani raz, a potem poddawani czyszczeniu na sucho.

Pytanie: Skoro w Rz 3,25 śmierć Chrystusa jest ofiarą przebłagalną za wszystkie nasze przeszłe grzechy, to czy chrześcijanin, który celowo grzeszy, idzie do piekła, jak mogłoby sugerować Hbr 10,26-31?

Odp.: Nie. Bóg nie tylko dał nam zbawienie, ale także je podtrzymuje, jak pokazują 1 List Jana 1:8-10 i 1 List Jana 2:2. Bóg doprowadza nasze zbawienie do końca, pieczętując nas na zbawienie, jak czytamy w Liście do Efezjan 1:11-14.

P: Czy w Liście do Rzymian 3:27-28 Paweł mówi o uczynkach wynikających z Prawa Mojżeszowego, czy też ogólnie o dobrych uczynkach?

O: Po pierwsze, istnieje tylko jedno prawo – Prawo Boże. Chociaż Paweł ma na myśli przykazania, których nauczyli się Żydzi (Rz3:21 ), nie zapomniał on o tych częściach Prawa Bożego, które znali poganie, o czym wyraźnie wspomina w Liście do Rzymian3:29 –30.

Załóżmy na chwilę, że to, co niektórzy błędnie twierdzą – że Paweł mówi jedynie o tym, iż Prawo Mojżeszowe nie może pomóc w zasłużeniu na zbawienie – jest prawdą, a zatem możliwe jest, że dobre uczynki mogą częściowo zasłużyć na zbawienie. Prawo Mojżeszowe nie tylko określało złe rzeczy, których nie wolno było robić, ale także wskazywało dobre uczynki, które należało wykonywać. Gdyby to, co niektórzy błędnie twierdzą, było prawdą, wówczas przykazania dane przez Boga nie mogłyby pomóc w zasłużeniu na zbawienie, ale inne przykazania, których Bóg nie dał (z powodu zapomnienia, złośliwości lub z jakiegoś innego powodu), mogłyby to uczynić.

Głównym problemem jest tutaj to, że istnieje tylko jeden Bóg, a ludzie albo starają się być Mu posłuszni, albo nie. Ten werset nie tylko nie wskazuje, że dobre uczynki mogą zasługiwać na zbawienie, ale List do Efezjan 2:8-9 dowodzi, że nie mogą.

Aby lepiej zrozumieć związek między wiarą wyrażającą się w czynach a tym, że nie jesteśmy usprawiedliwieni uczynkami, zapoznaj się z następnym rozdziałem Biblii, Listem do Rzymian 4.

Pytanie: Jak w Rz 3,28 człowiek jest „usprawiedliwiony przez wiarę bez uczynków Prawa”, skoro List Jakuba2:24 mówi: „przez uczynki człowiek jest usprawiedliwiony, a nie przez samą wiarę”?

Odp.: Jesteśmy zbawieni z łaski wyłącznie przez wiarę, ale prawdziwa wiara nie istnieje sama w sobie, lecz towarzyszą jej uczynki. Odpowiedź ilustruje następująca analogia: „Nie da się bowiem oddzielić uczynków od wiary, tak samo jak nie da się oddzielić ciepła i światła od ognia”. Ten cytat pochodzi od Marcina Lutra. Gdybyście wraz z przyjaciółmi siedzieli przy ognisku i gotowali jedzenie, pewien „obozowicz” o imieniu Paweł mógłby zwrócić uwagę, że to nie światło ognia gotuje jedzenie, lecz ciepło. Dodałby również, że skierowanie światła latarki na ognisko w ogóle nie pomaga. Inny „obozowicz” o imieniu Jakub powiedziałby, że nie da się stwierdzić, czy ogień nadal płonie, aby ugotować jedzenie, inaczej niż po świetle. Powiedziałby, że gdyby nie było światła, to nie byłoby też gotowania.

Bardziej wyczerpującą odpowiedź znajdziesz w omówieniu Listu Jakuba 2:14-25.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzymian 4:1, Abraham był ojcem Pawła „według ciała”?

Odp.: Abraham, podobnie jak my, został usprawiedliwiony przez wiarę (Rdz 15,6). Słowo „ojciec” było również używane w znaczeniu „przodek”, a ponieważ Paweł był Żydem, Abraham był jego przodkiem. Jest to jedyny przypadek użycia słowa „przodek” w Nowym Testamencie, zgodnie z „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 452. Na stronie 453 napisano również, że rabini nauczali, iż Abraham posiadał nadmiar zasług, z których mogli korzystać jego potomkowie.

Pytanie: Jak List do Rzymian 4 wpisuje się w kontekst Listu do Rzymian 3?

Odp.: List do Rzymian 3 głosi, że istnieje sprawiedliwość pochodząca od Boga, niezależna od uczynków wynikających z Prawa. List do Rzymian 4 podaje biblijny przykład: Abrahama.

Pytanie: W Rz 4,3; 4,4; 4,5; 4,6; 4,8; 4,9; 4,10; 4,11 Paweł używa słowa „zaliczyć” lub „zaliczone”. W jaki sposób sprawiedliwość jest nam zaliczana?

Odp.: Bóg jest sprawiedliwy, a jeśli ma ukarać jakikolwiek grzech, to by być sprawiedliwym, musi ukarać wszystkie grzechy. Śmierć Jezusa na krzyżu zaspokoiła Boże żądanie sprawiedliwości za nasze grzechy. Jest ona nam przypisywana, gdy uwierzyliśmy; to przypisanie nie „rośnie” w miarę wykonywania przez nas dobrych uczynków ani nie wypełnia się w chwili naszej śmierci. List do Rzymian 5 szczegółowo omawia kwestię tego przypisania.

Pytanie: Jakie kontrasty między upadkiem Adama a ofiarą Chrystusa są wymienione w Rz 4:4-5:15?

Odp.: Istnieją trzy kontrasty.

1. Jedno jest skutkiem, a drugie darem (Rz 4:4-5).

2. Dar różnił się stopniem od grzechu (Rz5:15 ). Dar z nawiązką zrekompensował skutki grzechu.

3. Różniły się one rodzajem. Dar przyniósł usprawiedliwienie i życie, a grzech – potępienie i śmierć (Rz5:16 –17).

Pytanie: Jeśli w Rz 4:8,22 Bóg nie poczytał Abrahamowi grzechu, to czy Bóg był sprawiedliwy wobec tych, którym grzech poczytuje?

Odp.: Tak. List do Rzymian 4:23-24 mówi, że przypisanie Abrahamowi sprawiedliwości zamiast grzechu nie było odosobnionym przypadkiem. To samo dotyczy nas, jeśli wierzymy w Boga. Jednak ci, którzy ufają własnej sprawiedliwości zamiast Bożej, zostaną osądzeni na podstawie tego, co uczynili, a czego nie uczynili, jak pokazują Objawienie 20:12 i Ewangelia Mateusza 25:32-46.

P: Dlaczego w Rz 4,10 ważne jest, że Abraham został uznany za sprawiedliwego, zanim został obrzezany?

Odp.: Gdyby stało się to później, można by pomyśleć, że Abraham zasłużył na usprawiedliwienie dzięki swoim uczynkom. Jednak w ten sposób Abraham nie wykonał żadnego uczynku, który zasługiwałby na usprawiedliwienie. Abraham jedynie uwierzył, a obrzezany został dopiero czternaście lat później.

Po drugie, Abraham nie był obrzezany, gdy został usprawiedliwiony, dzięki czemu może być ojcem w wierze również dla nieobrzezanych.

P: Jaka jest różnica między grzechem a przestępstwem, o której mowa w Rz 4,15?

Odp.: Grzech to sprzeciwianie się temu, co nakazał Bóg. Przekroczenie to świadome grzeszenie wbrew temu, co nakazał Bóg. Każde przekroczenie jest grzechem, ale grzech popełniony w niewinnej nieświadomości nie jest przekroczeniem.

Pytanie: Dlaczego w Rz 4,16 potrzebujemy wiary, a nie pewności?

Odp.: Zastanów się: aniołowie nie mają wiary takiej jak my, mają wiedzę. Nie ma zbawienia przez Chrystusa dla upadłych aniołów, którzy wiedzieli, z czego rezygnują, zgodnie z Listem do Hebrajczyków 2:16.

Nie mamy wolnej woli w taki sam sposób, jak aniołowie i demony. Oni mają pewną wiedzę, my mamy wiarę. Bóg mógłby zdecydować się przychodzić na ziemię co roku, udowodnić ponad wszelką wątpliwość, że zamierza osądzić wszystkich, a następnie powiedzieć wszystkim, by z własnej woli zdecydowali się Go przyjąć lub odrzucić. Nie wydawałoby się to wtedy tak wielkim wyborem. Łatwiej jest raczej nie zagłębiać się w te sprawy, pozostać w niepewności i wątpliwościach oraz podążać własną drogą.

Bóg mógłby stworzyć istoty, które zdecydowałyby się podążać za Nim, ponieważ wiedziałyby na pewno, jak wszystko wygląda. Bóg tak uczynił, i nazywają się one aniołami. Bóg stworzył nas, upadłych ludzi. Pomimo naszej grzesznej natury i pomimo tego, że nie posiadamy pewnej wiedzy, Bóg dał nam możliwość wyboru, by przyjść do Niego.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzymian 4:17,18, Abraham stał się ojcem wielu narodów?

Odp.: Abraham był przodkiem Izraelitów, Edomitów i Midianitów, ale nie jest to głównym przesłaniem tego wersetu. Abraham był raczej ojcem wszystkich wierzących (Rz4:11 ), zarówno Żydów, jak i pogan ze wszystkich narodów.

P: W jaki sposób, zgodnie z Rz 4,18, wiara Abrahama była zarówno „wbrew nadziei”, jak i „w nadziei”?

O: Abraham nie był ani ślepy, ani głupi, ani łatwowierny. W przypadku męża, który miał 100 lat, i żony, która miała 90, naturalnie nie było żadnej nadziei na posiadanie potomstwa. Jeśli wcześniej byli bezpłodni, osiągnięcie wieku stuletniego nie miało na to żadnego wpływu. Po prostu nie było na to szansy. Ale Bóg nie potrzebuje szansy, , a Abraham o tym wiedział. Jeśli Bóg obiecał syna, którego mieli mieć on i Sara, to zarówno Sara, jak i on mieli pozostać przy życiu aż do narodzin tego syna. Abraham stracił nadzieję w ich ciałach i w naturze, tak jak powinna to zrobić każda rozsądna osoba. Jednocześnie jednak Abraham zachował nadzieję w Bogu, który jest Wszechmocny. Oba te aspekty w Abrahamie widać w Księdze Rodzaju 17:17, gdzie Abraham roześmiał się z beznadziejności, gdy Bóg powiedział mu, że on i Sara będą mieli syna. Podobną reakcję widać u Sary w Księdze Rodzaju 18:12.

Jeden rodzaj wiary mówi: „Wszystko mogę w Tym, który mnie wzmacnia” (Flp 4,13). To wspaniały rodzaj wiary, ale nie jest to ten rodzaj wiary, jaki miał tu Abraham. Sara i Abraham nie widzieli, jak mogliby cokolwiek uczynić o własnych siłach, nawet z Bogiem. Ale Bóg potrafił stworzyć drogę tam, gdzie nie było żadnej drogi.

Pytanie: Co, zgodnie z Rzymian 4:18, powstrzymuje nas przed posiadaniem wielkiej wiary, takiej jak Abraham?

Odp.: Są co najmniej cztery ważne kwestie, które warto rozważyć.

a) Być może nie ma w nas miejsca na tak wielką wiarę; jesteśmy już w większości przepełnieni pochlebnym poglądem na własne możliwości. Abraham wiedział, że musi polegać na Bogu, i nie chciał pozostawać w miejscu, z którego Bóg chciał, by wyruszył.

b) Abraham musiał wykazać się odwagą, by zostawić wszystko za sobą i podążać za Bogiem. Powinniśmy szukać obszarów, w których Bóg chce, byśmy wykazali się odwagą – nie po to, by narażać się na niepotrzebne niebezpieczeństwo, ale by być Mu posłusznymi.

c) Jednak Abraham wielokrotnie upadał na swojej drodze wiary. Bał się faraona, bał się Abimelecha i chciał pójść na skróty z Hagar. Ale Abraham podnosił się i szedł dalej.

d) Abraham patrzył przed siebie. Nie rozpamiętywał tego, gdzie był, ani nawet tego, gdzie był teraz, ale skupiał się na tym, gdzie chciał być, pozostawiając po sobie dziedzictwo błogosławieństwa dla wielu narodów.

Pytanie: W jaki sposób przykład Abrahama zawarty w Rz 4,23-25 daje nam nadzieję?

Odp.: Widzimy nadzieję w trzech różnych aspektach.

Przez analogię: mimo że ciało Abrahama było już niezdolne do posiadania kolejnych dzieci, Bóg mógł to zmienić. Mimo że ludzie są martwi w grzechu, Bóg może przywrócić im życie.

Przykładowo: Bóg usprawiedliwił Abrahama przed jakimikolwiek uczynkami, uznając wiarę Abrahama za sprawiedliwość. Podobnie Bóg usprawiedliwia nas przed jakimikolwiek uczynkami, uznając naszą wiarę za sprawiedliwość.

Z punktu widzenia sytuacji Abraham został usprawiedliwiony czternaście lat przed obrzezaniem. Obietnica usprawiedliwienia przez wiarę dotyczy zarówno Żydów, jak i pogan.

Gdyby działanie Boga w naszym życiu zależało wyłącznie od nas, to bym się bał. Ale tak naprawdę zależy to od tego, że Bóg działa w nas (Flp 2,13), i możemy mieć w Nim ufność, jeśli tylko zaufamy Mu, że wykona swoje dobre dzieło.

Pytanie: Jak według Rzym. 5:1-10 przebiega proces zbawienia?

Odp.: Wymieniono dziewięć aspektów.

1. Usprawiedliwienie przez wiarę (5:1).

2. Pokój z Bogiem (nie tylko spokojne uczucia) (5:1)

3. Dostęp przez wiarę (5:2) do tej łaski (5:2).

4. Miłość Boża rozlewa się w naszych sercach przez Ducha Świętego (5:5).

5. Gdy byliśmy bezsilni, Chrystus umarł za bezbożnych (5:6).

6. Bóg okazał swoją miłość (5:8).

7. Gdy byliśmy grzesznikami, Chrystus umarł za nas, bezbożnych (5:8).

8. Usprawiedliwieni krwią Chrystusa (5:9).

9. Zostaliśmy pojednani przez śmierć Syna Bożego, Jezusa (5:10 ).

Jak naucza „New International Bible Commentary” (str. 1324), usprawiedliwienie to nie tylko doktryna, którą należy definiować i bronić, ale także kielich błogosławieństwa, z którego należy czerpać radość.

Pytanie: Czy w Rz 5:2, 9-10 mowa jest o zbawieniu z łaski, czy z wiary?

Odp.: Źródło, moc, wystarczająca siła i skutek wynikają z Bożej łaski, polegającej na wysłaniu Jezusa, aby umarł za nasze grzechy. Zobacz List do Efezjan 2:5, 8, 9. Bóg postanowił przekazać ten dar poprzez naszą wiarę w Jezusa. Użyte tutaj słowo „wprowadzić” lub „mieć dostęp” może odnosić się do wprowadzenia do królewskiego dworu.

P: Czy w Rz 5,3 mowa jest o cierpieniach dla Chrystusa, czy o cierpieniach w ogóle?

Odp.: Nic nie ogranicza tutaj znaczenia słowa „ucisk” wyłącznie do cierpień związanych z byciem chrześcijaninem. Wielu chrześcijan doświadcza ucisku z powodu problemów zdrowotnych, rozpadających się relacji lub utraty bliskich.

Pytanie: Czy w Rz 5,6, zanim Chrystus umarł za nas, naprawdę wszyscy byliśmy pozbawieni wszelkiej siły?

Odp.: Pod każdym istotnym względem – tak. Bardziej szczegółowy opis autorstwa Pawła można znaleźć w Liście do Rzymian 3:9-20.

P: Jaka jest różnica między „sprawiedliwym człowiekiem” a „dobrym człowiekiem” w Rz 5,7?

O: Człowiek sprawiedliwy przestrzega prawa i być może nic więcej. Człowiek dobry jest również człowiekiem sprawiedliwym, ale ponadto kocha Boga i kocha innych. Niewiele osób byłoby gotowych umrzeć za sprawiedliwego pustelnika, choć ktoś mógłby być skłonny umrzeć za osobę , o której sądzi, że jej na nim zależy. Chrystus jednak nie uczynił ani jednego, ani drugiego. Nie umarł za „dobrych ludzi” ani za tych, którzy są „prawie wystarczająco dobrzy”. Chrystus umarł raczej za bezbożnych.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rz 5,9, jesteśmy zbawieni od gniewu Bożego?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Nie byliśmy wolni od gniewu od urodzenia, ponieważ kiedyś nawet wybrani (przeznaczeni do nieba) byli przedmiotem gniewu, jak czytamy w Liście do Efezjan 2:3. (Charles Spurgeon zwraca uwagę na tę samą kwestię w artykule „For Whom Did Christ Die?” [Za kogo umarł Chrystus?], Metropolitan Tabernacle Pulpit, tom 20, nr 1191, str. 11)

2. Zostaniemy uwolnieni od gniewu Bożego podczas sądu ostatecznego.

3. Jednak Bóg może nadal nas karcić (List do Hebrajczyków 12:5-11), a my nadal możemy doświadczać gniewu ludzi (List do Rzymian8:36 ).

Pytanie: Co Paweł ma na myśli, używając sformułowania „o ileż bardziej” w Rz 5:9, 10, 15, 17, 21?

Odp.: List do Rzymian 5:9 – „o ileż bardziej” wybawienie od gniewu Bożego

List do Rzymian 5:10 „o ileż bardziej” zachowanie dzięki Jego zmartwychwstałemu życiu

List do Rzymian 5:15 „o ileż bardziej” dar łaski

List do Rzymian 5:17 „o ileż bardziej” panowanie wierzących w życiu.

Rz 5,21: „o ileż bardziej” obfita łaska.

P: Jakie skutki wynikające z działania Chrystusa są wymienione w Rz 5:9-21?

Odp.: Jest to w rzeczywistości złożony temat. Oto wymienione skutki.

1. Usprawiedliwienie przez Jego krew. Zbawienie od gniewu Bożego dzięki Niemu. (List do Rzymian 5:9)

2. Pojednani z Bogiem poprzez śmierć Jego Syna (Rzymian 5:10). Pojednanie oznacza nawiązanie lub przywrócenie relacji. Ludzie, którzy wcześniej byli wrogami lub byli ze sobą w rozłamie, są teraz przyjaciółmi.

3. Zbawieni dzięki Jego życiu (Rz 5,10).

4. Dar i łaska Boża rozlały się na wielu (Rz 5,15).

5. Przyniosło usprawiedliwienie (Rz 5,16).

6. Łaska i dar sprawiedliwości panują w życiu (Rz 5,17).

7. Usprawiedliwienie, które przynosi życie wszystkim ludziom (Rzymian 5:18).

8. Wielu zostanie usprawiedliwionych (Rz 5,19).

9. Aby łaska panowała przez sprawiedliwość ku życiu wiecznemu (Rz 5,21).

Pytanie: Czy w Rz 5,10 chrześcijanie zostali pojednani przez śmierć Chrystusa, czy przez Jego życie, i jaką różnicę stara się pokazać Paweł?

Odp.: Paweł stara się pokazać, że Jezus uczynił dla nas więcej niż jedną rzecz. Swoją śmiercią Jezus zapłacił cenę za nasze grzechy. Powstając z martwych, swoim zmartwychwstałym życiem obdarza nas życiem i sam stał się naszym życiem. Wreszcie, jeśli jesteśmy usprawiedliwieni z łaski przez wiarę, dowodem tego będą nasze dobre uczynki.

Pytanie: Do czego odnosi się wyrażenie „Dlatego / Z tego powodu” w Liście do Rzymian 5:12?

Odp.: Odnosi się to bezpośrednio do tego, co wcześniej zostało powiedziane o usprawiedliwieniu w Liście do Rzymian 5:1-11. Ponieważ każdy rozdział Listu do Rzymian opiera się na poprzednich częściach, można uznać, że odnosi się to pośrednio do całej poprzedzającej go księgi Listu do Rzymian.

P: Czy fragment z Listu do Rzymian5:12 pokazuje, że przed narodzinami jesteśmy jedynie potencjalnymi istotami ludzkimi, a nie rzeczywistymi? (co oznaczałoby, że aborcja byłaby dopuszczalna)

Odp.: Nie, w Biblii znajduje się wiele dobrych wersetów przemawiających za ochroną życia, ale ten do nich nie należy. Werset ten nie odnosi się do okresu między poczęciem a narodzinami, lecz do czasów Adama, poprzedzających nasze poczęcie. Zobacz także omówienie Listu do Hebrajczyków 7:9-10

P: W Liście do Rzymian5:12 –19, w jaki sposób klątwa Adama była dla nas „przedobrazem” przypisania nam sprawiedliwości przez Chrystusa?

Odp.: Wszyscy chrześcijanie zgadzają się co do następujących kwestii.

1. Wszyscy ludzie otrzymali śmierć, zepsucie, grzeszną naturę i przekleństwa z powodu tego, co uczynił Adam. Adam i Ewa natychmiast doświadczyli śmierci duchowej, a ich ciała fizyczne zaczęły umierać od razu, choć fizycznie zmarli dopiero prawie tysiąc lat później.

2. Jezus poniósł karę za nasze grzechy.

3. Wybrani otrzymują od Chrystusa życie wieczne, sprawiedliwość, uświęcenie i błogosławieństwa.

Chrześcijanie nie są zgodni co do następujących kwestii:

Niektórzy prawdziwi chrześcijanie twierdzą, że w odniesieniu do Adama wobec nas, nas wobec Chrystusa oraz Chrystusa wobec wierzących charakter przypisania jest taki sam. (Charles Hodge w „Teologii systematycznej”, str. 194 oraz w jego „Komentarzu do Listu do Rzymian”, str. 142–190). Niektórzy posuwają się nawet do nauczania, że gdyby Bóg nie uznał wszystkich ludzi, w tym niemowląt, za winnych i godnych Bożego gniewu za to, co uczynił Adam, to Bóg nie miałby „prawa” przypisać sprawiedliwości Chrystusa wszystkim wybranym. Wszyscy umierają, nawet niemowlęta, co dowodzi, że spoczywa na nich przekleństwo i wina Adama.

Istnieją jednak co najmniej trzy kluczowe niespójności w tym poglądzie.

1. Jeśli wszyscy ludzie „zasłużyli” na winę Adama, to jeśli przypisanie tej winy odbywa się tak, jak twierdzi Hodge, Chrystus „zasłużył” na naszą winę. A czy Jezus zasłużył na winę Ewy?

2. Jeśli potępieni przejęli winę Adama, to Adam nie ponosił już tej winy, w przeciwnym razie Bóg dwukrotnie wymierza karę za tę samą winę.

3. Umierają też młode zwierzęta. Natura poniosła klątwę grzechu Adama, ale śmierć nie dowodzi w większym stopniu, że ludzkie niemowlęta są winne grzechu Adama, niż że szczenięta są winne grzechu Adama.

Wielu innych prawdziwych chrześcijan zdecydowanie nie zgadza się z twierdzeniem, że ponosimy winę Adama. Jezus nie był winny żadnego grzechu, nawet naszych. Jezus postanowił raczej ponieść konsekwencje naszej winy, umierając na krzyżu i zstępując do grobu. Chociaż Jezus poniósł nasz grzech (List do Hebrajczyków9:28 ), a Ten, który nie miał grzechu, stał się grzechem za nas (2 List do Koryntian5:21 ), Jezus nadal pozostał bez grzechu (List do Hebrajczyków4:15 , 1 List Piotra2:22 ), a w Nim nie ma grzechu (1 List Jana 3:5).

Być może, zgadzając się na różnicę zdań, wszyscy chrześcijanie mogą zgodzić się co do jednego: staliśmy się winnymi grzesznikami z powodu naszych własnych grzechów. Jesteśmy tak samo winnymi grzesznikami z powodu grzechu Adama, jak Chrystus jest winnym grzesznikiem z powodu naszego grzechu.

Pytanie: W Liście do Rzymian5:12 –21, czym różni się przekleństwo od przypisanej sprawiedliwości?

Odp.: Pogląd Charlesa Hodge’a, że natura przypisania jest taka sama zarówno w przypadku Adama, jak i Chrystusa, jest nieprawidłowy z co najmniej ośmiu powodów.

1. Chrystus poniósł naszą karę, a my otrzymujemy Jego sprawiedliwość w ramach wielkiej dwustronnej wymiany. Z drugiej strony upadek był transferem jednostronnym; Adam nie poniósł za nas żadnej kary.

2. Nasza wina została usunięta przez Chrystusa, ale wina Adama nie została przez nas w żaden sposób zmniejszona.

3. Zło wkroczyło w nas, ale nie wkroczyło w Chrystusa.

4. Od Adama otrzymaliśmy zepsucie i grzeszną naturę, ale Chrystus nie otrzymał zepsucia, grzesznej natury, winy ani oskarżenia.

5. Przypisanie sprawiedliwości Chrystusa odbywa się za pośrednictwem naszej wiary, ale w grzechu Adama nie ma mowy ani o wierze, ani nawet o braku wiary. (Douglas Moo, Komentarz do Listu do Rzymian 1-8, str. 338-339.)

6. Chrystus zdecydował się dokonać za nas zadośćuczynienia; Adam nie zdecydował się dobrowolnie przekazać niczego swoim potomkom.

7. Sprawiedliwość Chrystusa jest nam udzielana za naszą zgodą z Chrystusem. Przekleństwo Adama (a niektórzy uważają, że także wina) zostało na nas nałożone wbrew naszej woli.

8. Sprawiedliwość Chrystusa nie została „przekazana” przez rodziców. Niektórzy chrześcijanie wyznają tak zwaną teologię traducianizmu; wierzą, że wina Adama jest przekazywana przez rodziców lub też przez ojca.

O ile nikt nie zaprzeczy tym ośmiu różnicom (a sądzę, że nawet Charles Hodge by tego nie uczynił), to niespójne jest twierdzenie, że natura przypisania jest taka sama.

Pytanie: W Liście do Rzymian5:12 –21 w jaki sposób odkupienie Chrystusa wiąże się z upadkiem Adama?

Odp.: Wszyscy chrześcijanie zgadzają się, że odkupienie jest powiązane z upadkiem Adama na dwa następujące sposoby.

1. Ponieważ od Adama odziedziczyliśmy grzeszną naturę, jesteśmy uświęcani, aby upodabniać się do Chrystusa.

2. Ponadto, ponieważ z powodu Adama urodziliśmy się w odłączeniu od Boga, w Chrystusie rodzimy się na nowo jako dzieci Boże.

Nie wszyscy chrześcijanie zgadzają się jednak z poniższymi czterema sposobami.

3. Biblia studyjna NIV, str. 1713, stwierdza, że fragment z Listu do Rzymian5:18 „nie oznacza, że każdy ostatecznie zostanie zbawiony, ale że zbawienie jest dostępne dla wszystkich. Aby dar łaski Bożej był skuteczny, należy go przyjąć (zob. w. 17)”.

4. Otrzymaliśmy przekleństwa od Adama i łaskę od Chrystusa, ale Jezus nie jest bardziej winny naszych grzechów niż my jesteśmy winni grzechów Adama.

5. Gdyby Bóg nie przypisał nam winy Adama, nie mógłby przypisać nam sprawiedliwości Chrystusa.

6. Gdyby Bóg nie ukarał potępionych dodatkowymi męczarniami w piekle, Jezus nie mógłby zdecydować się na przyjęcie naszej kary.

Pytanie: Co w Liście do Rzymian5:12 –19 jest wymienione jako zakres upadku Adama i ofiary Chrystusa?

Odp.: Chrześcijanie czasami debatują, czy zadośćuczynienie Chrystusa ma znaczenie dla wszystkich (uniwersalne), czy tylko dla niektórych (szczególne). Obie strony mogą dostrzec tutaj swój ulubiony aspekt.

Grzech Adama: wszyscy (5:12 , 18) i wielu (5:15, 19).

Usprawiedliwienie Jezusa: ten sam zakres. Wszyscy (5:18 ) oraz wielu (5:15,19).

Adam był wzorem (typem), z pewnymi kontrastami (5:14 ); potępienie i usprawiedliwienie są w tym fragmencie bardzo symetryczne.

Zob. także 1 List do Koryntian 15:21-22,45-49.

Pytanie: Jakie są w Rzymian5:12 –21 powiązania między nami a Adamem?

Odp.: Pismo Święte tego nie mówi, ale oto możliwe poglądy. Każdy z nich obejmuje pogląd poprzedzający.

1. Ludzie cierpią w tym życiu z powodu tego, co uczynił Adam.

2. Wszyscy zrobiliśmy to samo. Adam jest naszym przykładem.

3. Odziedziczyliśmy grzech, to znaczy grzeszną naturę.

4. Bóg postanowił, że odziedziczymy winę tego, kogo Bóg wybrał (Adama), aby był naszym przedstawicielem.

5. Dzieci (w tym dzieci żydowskie i chorwackie) dziedziczą winę za zbrodnie swoich przodków. (1/3 poglądu traducjanistycznego)

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rz 5,12, wszyscy zgrzeszyli w Adamie?

Odp.: Adam i Ewa zgrzeszyli, nie mając wcześniej grzesznej natury. Wszyscy grzeszymy, mając grzeszną naturę Adama. Poza tym chrześcijanie nie są zgodni w tej kwestii. Oto kilka poglądów.

Wynik: Ponieważ wszyscy grzeszymy, wynik ten pokazuje, że śmierć i grzech dotknęły wszystkich ludzi zrodzonych z Adama.

Tylko udział w przekleństwie: Ze względu na przyczynę (Adama) skutkiem jest to, że my (ludzkość) wszyscy ponosimy przekleństwo śmierci i posiadamy grzeszną naturę. (Rz 5,14)

Udział zarówno w winie, jak i w przekleństwie: Z powodu przyczyny (Adama) skutkiem jest to, że my (ludzkość) wszyscy zgrzeszyliśmy poprzez udział w grzechu Adama, a także wszyscy ponosimy przekleństwo śmierci i mamy grzeszną naturę.

Pytanie: Jeśli w Rz 5,12-14 Bóg potępił nas z powodu winy Adama, to dlaczego?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie nie są co do tego zgodni i wyznają trzy główne poglądy.

1. Winę Adama nie przypisano nam, a jedynie jego naturę i przekleństwa.

2. Tak jak Bóg jest zmuszony karać grzech z powodu wymagań sprawiedliwości i świętości zawartych w Jego naturze, tak samo jest zmuszony przez wymagania sprawiedliwości do przypisania nam winy Adama.

3. Bóg nie musiał przypisywać nam winy Adama, aby zaspokoić wymagania sprawiedliwości, ale uczynił to mimo to z innych powodów.

3a. Gdyby Bóg nie obarczył nas winą Adama, nie mógłby sprawiedliwie „obarczyć” Chrystusa jako ofiary za nasze grzechy.

Pytanie: Czym jest grzech pierworodny w Liście do Rzymian5:12 –18?

Odp.: Grzech pierworodny to pojęcie składające się z dwóch części:

1. Wszyscy odziedziczyliśmy grzeszną naturę i od urodzenia jesteśmy oddzieleni od Boga.

2. Wszyscy ponosimy winę nie tylko za własne grzechy, ale także za grzech Adama.

Chrześcijanie zgadzają się z pierwszym punktem, ale większość z nich uważa, że drugi punkt jest błędny. Wśród pierwszych osób, które nauczały o tym drugim punkcie, byli Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.) i Augustyn z Hippony. Obaj należeli do pierwszych chrześcijan, którzy popierali prześladowania niechrześcijan. W „New Dictionary of Christian Ethics and Pastoral Theology” (s. 641–643) na temat grzechu pierworodnego napisano: „Co ważniejsze, istnieje sprzeczność między pojęciem winy a pojęciem dziedziczenia. Nasz język opisujący winę osób ludzkich wydaje się mieć sens jedynie w kontekście decyzji i czynów, w które sami jesteśmy w jakiś sposób zaangażowani”.

Pytanie: W Liście do Rzymian5:12 –18 w jaki sposób (o ile w ogóle) przypisuje się nam winę Adama?

Odp.: List do Rzymian 5,12–18 nie precyzuje, w jaki sposób. Chrześcijanie mają bardzo zróżnicowane poglądy na tę kwestię. Oto kilka stanowisk; można wyznawać więcej niż jedno z nich.

1. Dziedziczymy naturę Adama, ale w żaden sposób nie przypisano nam winy Adama.

2. Wszyscy mieli winę Adama, ale w Chrystusie została ona przebaczona i usunięta w 100% dla wszystkich ludzi. (Teoria łaski uprzedzającej)

3. Wina Adama została przebaczona i usunięta dla wszystkich, tak jak w poprzednim przypadku, ale zostaje ponownie przypisana tym, którzy odrzucają Chrystusa (pogląd Millarda Ericksona).

4. Wszyscy ponosili winę Adama, ale w Chrystusie winę tę przebaczono i usunięto dla wybranych.

5. Niemowlęta mogą znaleźć się w Jeziorze Ognistym wyłącznie z powodu winy Adama, nie mając żadnej własnej winy.

6. Ludzie przebywający w Jeziorze Ognistym mogą przypisywać część swoich cierpień grzechowi Adama.

7. Dzięki przypisaniu grzechu winy Adama została zmniejszona.

8. Wina Adama nie została zmniejszona, a Bóg zaliczył ją podwójnie.

9. Wina Adama jest nam przypisywana, ale nie w żaden znaczący sposób.

Zarówno kalwiniści, jak i nie-kalwiniści mogą zgodzić się w tej kwestii z kalwińską Biblią „New Geneva Study Bible” (str. 1775). Stwierdza ona, że wszyscy zgrzeszyli w grzechu Adama, ale zaznacza, że List do Rzymian 5:12-21 nie wyjaśnia, w jaki sposób.

Pytanie: Którzy chrześcijanie, odwołując się do Listu do Rzymian5:12 –19, uważają, że wina Adama w ogóle nie została nam przypisana?

Odp.: Żaden z pisarzy kościelnych sprzed soboru nicejskiego nigdy nie mówił o tym, że ponosimy winę za grzech Adama, mimo że cytowali List do Rzymian 5.

Atanazy z Aleksandrii wierzył, że odziedziczyliśmy grzeszną naturę: „Atanazy z Aleksandrii nigdy jednak nie sugeruje, że mamy udział w rzeczywistej winie Adama, tj. w jego moralnej odpowiedzialności...” (Kelly, Early Christian Doctrines, s. 346–347)

„Rozumienie predestynacji przez Helwysa, z wyjątkiem być może doktryny o upadku ludzkości w Adamie, jest antykalwinistyczne – w rzeczywistości typowo holendersko-baptystyczne. Jakiekolwiek przypisanie grzechu Adama lub naturalny skutek upadku Adama zostaje unieważnione w odniesieniu do zbawienia, ponieważ łaska jest udzielana wszystkim, aby mogli opowiedzieć się za Bogiem lub przeciwko Niemu”. (Calvin Augustine Pater w: Karlstadt jako ojciec ruchów baptystycznych, Odrodzenie protestantyzmu świeckiego, s. 267–268)

Czy wszystkim przyznaje się prawo wyboru na rzecz Boga lub przeciwko Niemu w odniesieniu do zbawienia? Odpowiedź na to pytanie stanowi jeden z głównych sposobów odróżnienia kalwinisty od niekalwinisty.

Pytanie: Którzy chrześcijanie, o których mowa w Liście do Rzymian5:12 –19, wierzą, że wina Adama została nam przypisana?

Odp.: Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) (Wierzył on również, że wszystkie nieochrzczone niemowlęta idą do piekła).

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian5:12 –19 istnieją inne poglądy prawdziwych chrześcijan na temat tego, czy ponosimy winę Adama, czy też nie?

Odp.: Istnieją trzy inne poglądy.

1. Wszyscy ponoszą winę Adama, ale Chrystus zapewnił „łaskę uprzedzającą”, która znosi winę Adama dla wszystkich.

2. Winę Adama przypisuje się nam dopiero po tym, jak zdecydujemy się zgrzeszyć

3. Ponosimy winę za grzech Adama, a także za grzechy naszych przodków.

Pytanie: Czy w Rzym. 5:12 istnieją jakieś pozabiblijne pisma żydowskie przypominające ten fragment?

Odp.: Tak. Pisma żydowskie przypominające List do Rzymian5:12 to 4 Ezdrasza 7:118 (= 2 Ezdrasza 7:118), Księga Syracha 25:25 oraz 2 Barucha 23:4; 48:42; 54:19.

Zgodnie z książką „Hard Sayings of the Bible” (s. 548), oto co mówi 2 Księga Ezdrasza:

„[Adam] zgrzeszył… Ty wyznaczyłeś śmierć dla niego i dla jego potomków…

Pierwszy Adam, obciążony złym sercem, zgrzeszył i został pokonany, podobnie jak wszyscy, którzy pochodzili od niego. W ten sposób choroba stała się trwała.” (2 Ezdrasza 3:7, 21-22)

„O Adamie, coś uczynił? Bo choć to ty zgrzeszyłeś, upadek ten nie był tylko twój, ale także nasz, twoich potomków” (2 Księga Ezdrasza 7:118).

Zauważmy, że mowa tu o konsekwencjach dla nas: jesteśmy upadli, chorzy i skazani na śmierć. Nie mówi się tu, że jesteśmy winni grzechu Adama.

Pytanie: W jaki sposób Augustyn z Hippony i łacińska Wulgata błędnie przetłumaczyli ten fragment z Listu do Rzymian 5:12?

Odp.: List do Rzymian5:12 został błędnie zrozumiany przez Augustyna (werset 5, str. 302), według M. Ericksona (str. 636), C. Daniela (str. 242) oraz J.N.D. Kelly’ego (str. 354), ponieważ łacińska Wulgata mówi „w którym” (in quo), podczas gdy grecki tekst mówi „ponieważ”.

Pytanie: Czy w Rz 5,12 Bóg obarczył wszystkich winą za grzech Adama, a także za ich własne grzechy, czy też „wrobił” ich w to?

Odpowiedź: Od początku średniowiecza Kościół katolicki, reformowany oraz wiele kościołów luterańskich nauczały, że ponosimy winę Adama, a także naszą własną. Jak potwierdzili niektórzy chrześcijanie reformowani, gdy ich o to pytałem, tylko część cierpień ludzi w piekle wynika z tego, co sami uczynili. Część cierpień nie wynika z niczego, co uczynili, ale są oni karani przez Boga za to, co uczynił Adam.

Jednak koncepcja ta była nieobecna we wczesnym Kościele (aż do czasów Ambrożego i Augustyna) oraz wśród tych, którzy posługiwali się dialektem koine, będącym językiem Nowego Testamentu.

Justyn Męczennik (ok. 150 r. n.e.): „Ponadto, jeśli rodzaj ludzki nie ma mocy unikania zła i wybierania dobra z własnej woli, nie ponosi odpowiedzialności za swoje czyny...” (Pierwsza Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 43, str. 177) „Słowa przytoczone powyżej wypowiedział Dawid 1500 lat przed Chrystusem... Aby jednak nikt nie wywnioskował z tego, co powiedzieliśmy, że twierdzimy, iż cokolwiek się dzieje, dzieje się z powodu fatalnej konieczności, ponieważ zostało to przepowiedziane jako znane z góry, wyjaśniamy również to.” (Pierwsza Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 43, 44, str. 177)

Atenagoras (177 r. n.e.) „Tak jak w przypadku ludzi, którzy mają wolność wyboru zarówno co do cnoty, jak i występku (gdyż nie czcielibyście dobra ani nie karalibyście zła, gdyby występek i cnota nie leżały w ich własnej mocy)”. „W obronie chrześcijan”, rozdz. 24, s. 142

Bazyli z Kapadocji (357–379 r. n.e.) „Prolegomena”: „Z drugiej strony przyczyną zła piekielnego nie jest Bóg, lecz my sami. Źródłem i korzeniem grzechu jest to, co leży w naszej własnej władzy i naszej wolnej woli”. (Prolegomena w: Ojcowie Kościoła nicejscy i postnicejscy, seria druga, tom 8, str. lviii)

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 5:15 fizyczna śmierć wszystkich ludzi oznacza, że wszyscy jesteśmy winni grzechu Adama, nawet niemowlęta?

Odp.: Nie. Gdyby śmierć fizyczna była dowodem winy w przypadku Adama, wówczas zwierzęta również byłyby winne grzechu Adama, ponieważ one również umierają fizycznie. Śmierć fizyczna potomków Adama jest przekleństwem i konsekwencją grzechu Adama i Ewy, ale nie dowodzi, że Bóg uznaje nas za winnych grzechów kogoś innego. Księga Ezechiela 18 i Księga Powtórzonego Prawa 24:16 pokazują, że człowiek nie umiera za grzech swojego ojca, lecz wyłącznie za swój własny.

Pytanie: W Liście do Rzymian 5:16,18, w jaki sposób jeden grzech doprowadził do potępienia?

Odp.: Chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Oto sześć możliwości, a można wierzyć w ich kombinację.

1. Nieokreślone. Przypis w „New Geneva Study Bible” na str. 1775 mówi: „Paweł nie wyjaśnia, w jaki sposób cała ludzkość została uwikłana w grzech Adama, ale po prostu stwierdza ten fakt. Wszyscy zgrzeszyli w grzechu Adama”.

2. Dzieci (na przykład: dzieci z AIDS) mogą w tym życiu odziedziczyć konsekwencje grzechów, mimo że to nie one są winne.

3. Co ważniejsze od punktu 2, Bóg potępił każdego z nas (nas i Adama) z powodu tego, co każdy z nas uczynił.

4. Oprócz punktów 2–3 odziedziczyliśmy upadłą, grzeszną i oddzieloną od Boga naturę Adama, a ta natura gwarantuje, że będziemy grzeszyć i zostaniemy potępieni.

5. Oprócz punktów 2–4, ponieważ Bóg uznał ludzi za winnych czynów, których nie popełnili. (Zatem wysłanie nieochrzczonych niemowląt i płodów na wieczne męki w piekle, mimo że nigdy nie popełniły one żadnych grzesznych czynów ani nie przekroczyły żadnego prawa, wcale nie jest sprzeczne z Bożą sprawiedliwością. Mimo że nie były świadome grzechów i zostały obciążone winą za przestępstwa innych, Bóg nadal jest sprawiedliwy dzięki swojej boskiej, niepojętej sprawiedliwości.) (Pogląd o federalnym przywództwie) Więcej informacji na temat poglądu o federalnym przywództwie można znaleźć w „Encyklopedii trudności biblijnych”, str. 388–390.

6. Oprócz punktów 2–5 dzieci są potępione przed ludźmi i Bogiem za zbrodnie swoich rodziców i przodków, ponieważ ich dusze zostały stworzone z dusz rodziców. (1/3 poglądu traducjanistycznego)

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rz 5,19, wielu stało się grzesznikami?

Odp.: Podobnie jak w poprzednim pytaniu, chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Ponownie przedstawiamy sześć możliwości, a można wierzyć w ich kombinację.

1. Ten fragment Pisma Świętego nie mówi wprost, w jaki sposób.

2. Staliśmy się śmiertelni i otworzyły się drzwi dla grzechu.

3. Co ważniejsze od punktu 2: tak jak Bóg osądził Adama za to, co uczynił, tak samo Bóg osądza każdego z nas za to, co uczyniliśmy.

4. Oprócz punktów 2–3 jesteśmy grzesznikami nie tylko dlatego, że grzeszymy, ale także grzeszymy, ponieważ jesteśmy grzesznikami; innymi słowy, mamy grzeszną naturę.

5. Oprócz punktów 2–4 ponosimy odpowiedzialność za to, czego osobiście nie popełniliśmy (Boettner, s. 77–78), czyli za grzechy, których osobiście nie popełniliśmy (tamże, s. 238).

6. Oprócz punktów 2–5 każdy, kto urodził się z zdrajcy, cudzołożnika lub grzesznika, powinien zostać ukarany jako zdrajca, cudzołożnik lub grzesznik. (1/3 poglądu traducjanistycznego, który jest sprzeczny z Księgą Ezechiela 18 i Księgą Powtórzonego Prawa 24:16.)

Pytanie: Jeśli w Liście do Rzymian 5:19 wszyscy stali się grzesznikami w Adamie, a wszyscy stali się sprawiedliwymi w Chrystusie, czy oznacza to, że każdy zostanie zbawiony, jak naucza herezja uniwersalizmu?

Odp.: Nie. Pierwsze „wszyscy” odnosi się do wszystkich, którzy są w Adamie. Drugie „wszyscy” odnosi się do wszystkich, którzy są w Chrystusie. Nie każdy jest w Chrystusie. Nauczała tego sekta „Dzieci Boże”. Prawdziwi chrześcijanie (przynajmniej od czasów Rufinusa) zgadzają się, że uniwersalizm jest błędny, ale niekalwiniści i kalwiniści mają dwa bardzo różne powody, dla których tak uważają.

Do niekalwinistów zaliczają się „kalwiniści czteropunktowi”, luteranie, „kalminianie”, arminianie i inni. Twierdzą oni, że Chrystus złożył ofiarę za wszystkich. Często podaje się następującą ilustrację: załóżmy, że pewien człowiek miał milion dolarów długu, którego nie był w stanie spłacić. Hojny, zamożny przyjaciel otworzył w imieniu tego człowieka konto bankowe z milionem dolarów na koncie i powiedział mu, by wypłacił ten milion dolarów i spłacił dług. Załóżmy, że człowiek ten nie uwierzył zamożnemu przyjacielowi albo też wypłacił pieniądze i je roztrwonił. Wówczas ten człowiek nadal byłby odpowiedzialny za swój dług, pomimo hojności zamożnego przyjaciela.

Z biblijnego punktu widzenia taki jest wniosek płynący z trzech nauk zawartych w Piśmie Świętym.

N1. Chrystus dokonał odkupienia za wszystkich (1 Tymoteusza 2:5-6; 1 Jana 2:2; Rzymian11:32 ; 1 Tymoteusza4:10 ), a Bóg oferuje wszystkim Ewangelię i nakazuje posłuszeństwo wobec niej (2 Tesaloniczan 1:8; Tytusa 2:11).

N2. Niektórzy trafią do jeziora ognia (Objawienie19:20 ;20:10 –15; 21:8; Mateusz 13:24–43; 25:31–46).

N3. Ludzie będą przebywać w piekle na wieki (Mt 18:8; 25:41,46;3:12 , Judy 7; 2 Tes 1:9; Ap 20:10; 14:9-11).

Kalwiniści, być może z wyjątkiem kalwinistów amyraldiańskich, nauczają, że pierwsze słowo „wszyscy” w Liście do Rzymian 5:18 ma inny zakres niż drugie słowo „wszyscy” w wersecie 5:18, a pierwsze słowo „wielu” w Liście do Rzymian 5:19 ma inny zakres niż drugie słowo „wielu” w wersecie 5:19. Być może podstawową zasadą radykalnego kalwinizmu nie jest odkupienie definitywne, ale raczej zaprzeczenie odkupieniu powszechnemu, czyli twierdzenie, że Chrystus nie umarł za wszystkich. Wielu zostało stworzonych bez możliwości uniknięcia płomieni Drugiej Śmierci.

Dlaczego niektórzy kalwiniści tak myślą? Uważam, że jedną z dwóch głównych przyczyn takiego myślenia jest niezrozumienie suwerenności Boga. Drugą przyczyną jest błędne zdefiniowanie zepsucia ludzkiego w sposób, który ogranicza Boga, przedstawiając Go jako niezdolnego lub niechętnego do działania w każdym człowieku.

Niezrozumienie suwerenności Boga: Niektórzy kalwiniści mają, moim zdaniem, prawidłowy pogląd na suwerenność Boga. Bóg, który może czynić, co zechce, może zdecydować się na przekazanie części swojej suwerenności na ograniczony czas. Bóg może dopuścić do wydarzeń, takich jak grzech, które zasmucają Jego serce. Jednak wielu kalwinistów nie doszło do takiego zrozumienia. Zamiast tego myślą oni w następujący sposób.

#1. Wiele wersetów biblijnych mówi o szczególnej miłości i łasce Boga wobec wybranych, a wielu niekalwinistów nie zwraca uwagi na te wersety. (Dwa kluczowe przykłady to List do Rzymian 9:6-23 oraz List do Rzymian 11:3-23)

#2. Wiele wersetów biblijnych mówi o z góry znanym, nieodwracalnym planie Boga, który obejmuje wszystko i wszystkich, nawet niegodziwych. (Przykłady to List do Efezjan 1:11; Księga Przysłów 16:4)

#3. Ze względu na skupienie uwagi na dwóch poprzednich prawdach wielu (ale nie wszyscy) kalwinistów bagatelizuje wersety, w których Bóg pokazuje, że ludzie mają rzeczywisty wybór (Jozue 24:22-23) oraz że Bóg dał ludziom wolność, by złamali Mu serce (Jeremiasz 9:1; Mateusz 23:37-39 itp.)

Dlaczego kalwiniści tak uważają? Uważam, że są ku temu dwa główne powody.

Błąd kalwinistów nr 1 (absolutna pewność przyszłości wyklucza prawdziwy wybór). Ludziom trudno jest pojąć, że Bóg jest większy od czasu. Kiedy ludzie tego nie rozumieją, proszenie ich, by naprawdę pojęli, że ludzie mają prawdziwy wybór, a Bóg wie z absolutną pewnością to, co dla nas nazywamy przyszłością, jest jak proszenie uczniów siódmej klasy o zrozumienie rachunku różniczkowego; wydawałoby się to zbyt zagmatwane.

Wielu dobrych chrześcijan zadowala się pogodzeniem tych dwóch prawd, nie będąc w stanie pojąć, jak one na siebie oddziałują, ale nadal wierząc, że obie są prawdziwe. Inni popadają w trudności teologiczne, podobne do fatalizmu, odrzucając prawdę, że mamy wybór, i czyniąc z nas roboty. Jeszcze inni popadają w trudności teologiczne związane z koncepcją Boga jako istoty skończonej, odrzucając prawdę, że Bóg zna przyszłość z absolutną pewnością.

Błąd kalwinistów nr 2 (brak spraw beznadziejnych). Drugi powód, dla którego kalwiniści uważają kalwinizm za prawdziwy, został dobrze przedstawiony w kalwińskiej książce Michaela Hortona pt. *Putting Amazing Back into Grace*. Autor poświęcił temu zagadnieniu rozdział zatytułowany „Nie ma spraw beznadziejnych”. Ponieważ Bóg jest wszechmocny, wszechwiedzący, suwerenny i nic się nie dzieje poza tym, na co Bóg pozwala, Horton twierdzi, że Bóg nie mógłby uczynić niczego na próżno ani nie mogłoby się wydarzyć nic, czego Bóg – w szerszym sensie – by nie pragnął.

Jednak Jezus ubolewał nad odrzuceniem Go przez Żydów w Ewangelii Mateusza 23:37-39.

Faryzeusze „odrzucili Boży plan wobec siebie” (Łk7:30 ).

W 2 Liście do Koryntian 6:1 Paweł błagał wiernych, by nie przyjmowali łaski Bożej na próżno.

Jezus zapłakał nad swoim ludem. Po co płakać, skoro Bóg nie pragnął, by postąpili inaczej?

Na koniec należy wspomnieć, że nie wszyscy kalwiniści zgadzają się z twierdzeniem, że „nie ma spraw beznadziejnych”. Nieżyjący już Francis Schaeffer, szwajcarski kalwinista, napisał w książce Kościół pod koniec XX wieku: „Możemy chwalić Boga, a zarówno Stary, jak i Nowy Testament mówią, że możemy nawet sprawić, że Bóg się zasmuci. To coś niezwykłego”. (Hymny dla Ludu Bożego nr 364) Jeśli inni zdołają zrozumieć, tak jak zrobił to Francis Schaeffer, co dokładnie uczynił Bóg, umożliwiając ludziom zasmucenie Go, nasz podziw dla Jego niesamowitej łaski będzie tym większy.

Pytanie: Skoro w Rzym. 5:19 uniwersalizm jest obalony w innych wersetach, w jaki sposób wszyscy, którzy zostali uznani za grzeszników, zostali usprawiedliwieni?

Odp.: Chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Oto kilka poglądów.

1. Podstawa potencjalnego usprawiedliwienia dla wszystkich.

2. Wszyscy wybrani są faktycznie usprawiedliwieni, a wszyscy grzesznicy to wybrani grzesznicy.

3. Nieprecyzyjne sformułowanie mające na celu pokazanie równoległości: Chrystus wpływa na swoich tak samo pewnie, jak Adam wpływa na swoich.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 5:19 to grzech czyni nas grzesznikami, czy też bycie grzesznikiem sprawia, że grzeszymy?

O: Chrześcijanie czasami spierają się o tę kwestię, ale prawidłowa odpowiedź brzmi: jedno i drugie. Grzesznik to osoba oddzielona od Boga. Grzeszenie czyni nas grzesznikami, ale już od urodzenia znajdujemy się w stanie początkowym oddzielenia od Boga. Zatem najpierw jesteśmy grzesznikami z natury, a po popełnieniu grzechu stajemy się grzesznikami poprzez nasze czyny.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Listem do Rzymian 5:20, celem Prawa było pomnożenie grzechu?

Odp.: Odpowiedź na to pytanie znajdują Rzymian4:15 , oraz Rzymian 5:12, które pokazują, że Bóg nie uznaje grzechu za przestępstwo tam, gdzie nie ma prawa. Innymi słowy, Bóg nie uznaje grzechu nieumyślnego, dopóki dana osoba nie uświadomi sobie, że jest to grzech. Rzymian 7:7-13 omawia tę kwestię bardziej szczegółowo, stwierdzając na koniec, że prawo zostało dane po to, aby grzech mógł zostać rozpoznany jako grzech.

Słowo „dodał” można lepiej przetłumaczyć jako „wkroczył obok”. Jest to ten sam czasownik, którego użyto w Liście do Galatów 2:4 w odniesieniu do fałszywych braci, którzy wkroczyli obok prawdziwych wierzących.

Pytanie: W jaki sposób rozdział 6 Listu do Rzymian łączy się z rozdziałem 5?

Odp.: List do Rzymian 5 mówił o dwóch postaciach: starym człowieku – Adamie i nowym człowieku – Chrystusie. List do Rzymian 6 nadaje temu osobisty charakter, odnosząc to do naszego życia. List do Rzymian 5 kończy się triumfalnie stwierdzeniem, że tam, gdzie grzech się pomnożył, łaska pomnożyła się jeszcze bardziej. List do Rzymian 6 wyjaśnia, dlaczego nie możemy po prostu dalej grzeszyć, skoro mamy teraz łaskę.

P: Jakie pięć kluczowych pojęć jest porównywanych i zestawianych w rozdziale 6 Listu do Rzymian?

Odp.: Nasze przeznaczenie: (nasz stary człowiek prowadzi do śmierci, a nowe życie Chrystusa w nas), moc w nas (niewolnicy grzechu, wolni jako niewolnicy Chrystusa). Paweł już wcześniej mówił o ludziach przed Chrystusem i po Chrystusie, o grzechu i nowym życiu oraz o Prawie i łasce, ale rozdział 6 pokazuje, jak to wszystko do siebie pasuje.

Oto częstotliwość występowania słów w tym rozdziale.

wy/sami/my/nas/nasz (42 razy),

grzech/grzeszyć (17 razy),

oraz umrzeć/umarł/śmierć (16 razy),

żyć/życie (8 razy),

Chrystus/Jezus (6 razy),

niewolnicy/panowanie/królestwo (11 razy) (niewolnik/zniewolić (8 razy))

Inne słowa to:

Wolność (4X)

łaska (3 razy)

prawo (2 razy)

Zjednoczeni w Chrystusie (2X)

Pytanie: Co można powiedzieć w Rzym. 6:1 osobie niebędącej chrześcijaninem, która twierdzi, że chrześcijanie uważają, iż mogą robić, co chcą, ponieważ mają „ubezpieczenie od ognia”?

Odp.: Istnieją cztery powody, by tego nie robić, zakładając, że jest on prawdziwym wierzącym, który pójdzie do nieba.

List do Rzymian 6:1-11 mówi, że nie możesz tego robić, ponieważ z punktu widzenia twojej pozycji jesteś zjednoczony z Chrystusem.

List do Rzymian 6:12-14 mówi, że nie musisz tego robić, ponieważ w doświadczeniu łaska Boża przełamała panowanie grzechu nad tobą.

List do Rzymian 6:15-19 mówi, że nie wolno ci tego robić, ponieważ zdecydowanie nie chcesz, by grzech panował nad tobą.

List do Rzymian 6:20–23 mówi, że lepiej tego nie robić, ponieważ ostatecznie zapłatą za grzech jest śmierć.

Pytanie: Co można powiedzieć chrześcijaninowi wyznającemu antynomizm w odniesieniu do Listu do Rzymian 6:1?

Odp.: Istnieje różnica między życiem w łasce a nadużywaniem łaski. Jeśli jesteś rodzicem, którego dziecko źle się zachowuje w centrum handlowym, zabierzesz je wcześniej do domu. Jeśli my źle się zachowujemy, nasz Ojciec Niebieski również może zabrać nas wcześniej do domu. Tak właśnie uważali Grigorij Rasputin i rosyjska sekta chlystów.

Musimy zrozumieć, że zostaliśmy odrodzeni po to, by żyć lepiej niż to. Pewnego razu Augustyn z Hippony został powitany przez kobietę, która była jego kochanką, zanim nawrócił się na chrześcijaństwo. Augustyn szybko odszedł. Kobieta zawołała za nim: „Augustynie, to ja, to ja!”. On odparł przez ramię: „Tak, wiem, ale to już nie jestem ja!”.

Pytanie: Dlaczego w Rz 6,1.15 nie powinniśmy grzeszyć, aby łaska mogła się obfitować?

Odp.: To trochę tak, jakby zapytać o coś takiego: skoro jesteśmy wdzięczni lekarzowi, który operuje nas, by uratować nam życie po wypadku samochodowym, to czy powinniśmy starać się brać udział w jak największej liczbie wypadków?

Jak powiedział John MacArthur Jr.: „Dlaczego mielibyśmy zakładać, że ludzie, którzy żyją w nieprzerwanym cyklu cudzołóstwa, rozpusty, homoseksualizmu, oszustwa i wszelkiego rodzaju rażących ekscesów, są naprawdę narodzeni na nowo?”.

P: Co w Rz 6,1-4 mówi się o przejściu do innego królestwa?

Odp.: Tak jak oddech wodny kijanki zmienia się w oddech powietrzny żaby i nigdy nie wraca do poprzedniego stanu, tak my przechodzimy od pędzenia ku śmierci do życia nowym życiem. Nie chodzi tylko o to, że „stare ja” i moja grzeszna natura zostały ukrzyżowane wraz z Chrystusem, ale raczej o to, że całe moje „ja” zostało ukrzyżowane wraz z Chrystusem, ponieważ tak musiało być.

Pytanie: Jakie są podobieństwa i różnice między dwoma argumentami Pawła w Rzymian 6:1-14 i Rzymian 6:15-23?

Odp.: Obie części mają swoje „ramy”. Obie zaczynają się od wzmianki o łasce i przechodzą do jej poszczególnych aspektów. Pierwsza część kończy się stwierdzeniem, że nie jesteśmy pod Prawem, lecz pod łaską, podczas gdy druga część kończy się śmiercią i [łaskawym] darem życia wiecznego.

Pierwsza część, List do Rzymian 6:1-14, podkreśla nasze zjednoczenie z Chrystusem w Jego śmierci, pogrzebie i zmartwychwstaniu, a także naszą śmierć dla grzechu i nowe życie w Chrystusie. Nie mówi nic o byciu niewolnikami.

Druga część, List do Rzymian 6:15-23, podkreśla, że każdy jest niewolnikiem grzechu albo niewolnikiem Boga. Nie mówi nic o zjednoczeniu z Chrystusem.

Pierwsza część powinna być pierwsza, ponieważ stanowi podstawową przyczynę drugiej. Pierwsza część podkreśla naszą tożsamość, a druga – Boże przykazanie skierowane do nas.

Pytanie: Co fragment z Listu do Rzymian 6:4 mówi o chrzcie?

Odp.: Pogrzebanie wraz z Chrystusem w chrzcie nie ma większego sensu w przypadku pokropienia, ma sens jedynie w przypadku zanurzenia.

Pytanie: Czy w Rz 6,5-7 mowa jest o zmartwychwstaniu Chrystusa, czy o zmartwychwstaniu wierzących?

Odp.: Paweł ma tu na myśli zmartwychwstanie Chrystusa. Tak jak Chrystus został wzbudzony do życia (czas przeszły), tak my mamy teraz nowe życie. Zostaniemy również fizycznie wzbudzeni, ale nie wspomina się tu konkretnie o czasach ostatecznych.

P: W Rzym. 6:5-7, w jaki sposób jesteśmy zjednoczeni z Jezusem w śmierci i nowym życiu?

Odp.: List do Rzymian 6 stanowi głębsze wyjaśnienie tego, jak Bóg realizuje w nas swoje zbawienie, o którym mowa w Liście do Filipian 2:12-13. Niektórzy postrzegają pisma Pawła dotyczące zbawienia jako „sądowe” usprawiedliwienie, a inni jako „uczestniczące” uświęcenie, ale prawda jest taka, że Paweł kładzie nacisk na oba te aspekty. Nie jesteśmy pochowani w naszym grobie, ale raczej w sensie metaforycznym pochowani wraz z Chrystusem w Jego grobie. Można na to spojrzeć przynajmniej na trzy sposoby.

Zerwanie ze starym życiem, przejście do innej sfery oraz narodziny do nowego życia.

Wyrzeczenie się starego pana i poddanie się nowemu panu.

Odwrócenie się od dawnego przeznaczenia i przyjęcie nowego przeznaczenia.

Pytanie: W Rzym. 6:5-7; Gal. 2:20; Kol. 3:9; Ef. 4:22 – w jaki sposób nasze stare ja zostaje ukrzyżowane w Chrystusie?

Odp.: Nie jest tu mowa o „naszej starej, grzesznej naturze”, ale raczej o „naszej starej jaźni”, co oznacza nas wszystkich. Mamy pragnienia, cele, ambicje, podejmujemy decyzje i wybieramy, jak spędzać nasz czas i wydawać pieniądze. Uśmiercenie wraz z Chrystusem wpływa na każdy z tych obszarów.

W „Komentarzu ewangelickim do Biblii” (str. 937) postrzega się to jako „nieuniknione napięcie” między naszym autentycznym „ja” a naszym nieautentycznym „ja”. Przyjście do Chrystusa nie oznacza, że zakończyłeś walkę; oznacza raczej, że dopiero teraz do niej dołączasz.

Pytanie: Czy w Rz 6,5; 8 oraz 1 Kor 15 wierzący umarli wraz z Chrystusem, ale nie zostali jeszcze wskrzeszeni wraz z Nim, czy też zostali już wskrzeszeni wraz z Chrystusem, jak to opisano w Kol2:13 , oraz Ef 2,5-6?

Odp.: Z punktu widzenia naszej pozycji w Chrystusie jesteśmy już wskrzeszeni do życia w naszym duchu, a nasze ciała zostaną fizycznie wskrzeszone wraz z Chrystusem w przyszłości. Oprócz wersetów wymienionych w pytaniu, które o tym wspominają, poniżej przedstawiono dodatkowe fragmenty, których Paweł użył, aby zilustrować obie strony tej kwestii.

W Liście do Rzymian6:11 czytamy: „Tak samo i wy uważajcie się za umarłych dla grzechu, ale żywych dla Boga w Chrystusie Jezusie”.

List do Rzymian 8:10-11 jasno pokazuje oba aspekty: „Jeśli jednak Chrystus jest w was, to wasze ciało jest martwe z powodu grzechu, ale wasz duch [czas teraźniejszy] żyje z powodu sprawiedliwości. A jeśli Duch Tego, który wzbudził Jezusa z martwych, mieszka w was, to Ten, który wzbudził Chrystusa z martwych, [czas przyszły] ożywi również wasze śmiertelne ciała przez tego Ducha, który w was mieszka” (NIV).

Podobnie List do Kolosan 3:1-4 również ukazuje oba te aspekty: „Skoro więc zostaliście wskrzeszeni [czas przeszły złożony] wraz z Chrystusem, kierujcie swoje serca ku temu, co w górze, gdzie Chrystus zasiada po prawicy Boga. Myślcie o tym, co w górze, a nie o tym, co ziemskie. Umarliście bowiem, a wasze życie jest teraz [czas teraźniejszy] ukryte wraz z Chrystusem w Bogu. Gdy Chrystus, który jest waszym życiem, pojawi się, wtedy i wy pojawicie się [czas przyszły] wraz z Nim w chwale”.

List do Rzymian 6:5; 8 oraz 1 List do Koryntian nie zaprzeczają, że już teraz jesteśmy wskrzeszeni wraz z Chrystusem w naszym duchu i pod względem pozycji. Potwierdzają one raczej, że nie jest to jedynie duchowe zmartwychwstanie, ale także przyszłe zmartwychwstanie fizyczne. Podobnie List do Kolosan 2:13 i List do Efezjan 2:5-6 nie zaprzeczają przyszłemu zmartwychwstaniu fizycznemu; potwierdzają raczej, że nie jest to jedynie przyszłe wydarzenie, ale także obecne życie w duchu.

(Cytaty biblijne z Biblii NIV)

Pytanie: Czym dokładnie jest „ciało grzechu” z Listu do Rzymian 6:6?

Odp.: Porównując i przeciwstawiając stare życie nowemu, opisuje to dwa aspekty naszego dawnego życia. Przed nawróceniem się do Chrystusa my, w naszym ciele, jesteśmy skłonni do grzechu i żyjemy dla grzechu. Po drugie, my, w naszym ciele, jesteśmy niewolnikami naszego pana: grzechu. Odkąd przyszliśmy do Chrystusa, ciało fizyczne pozostało takie samo, ale to, co ożywia i motywuje ciało, jest teraz inne.

Pytanie: Skoro w Liście do Rzymian 6:7 czytamy, że chrześcijanie są martwi w Chrystusie i uwolnieni od grzechu, dlaczego wciąż grzeszą?

Odp.: Chociaż chrześcijanie doświadczą życia bez grzechu w Niebie, nie o tym mowa w tym wersecie. List do Rzymian 6:7 nie mówi, że chrześcijanie są bezgrzeszni, a jedynie, że są wolni od niewoli grzechu.

Jednak podobnie jak niewolnik, który być może nie usłyszał lub nie uwierzył w przesłanie o swoim wyzwoleniu, czasami chrześcijanie zachowują się tak, jakby nadal byli niewolnikami grzechu. Gdyby chrześcijanin kiedykolwiek powiedział: „Muszę grzeszyć, nie mam wyboru”, mówiłby nieprawdę. Chociaż mamy już nowe życie w Chrystusie, Bóg poprzez Pawła dostrzega potrzebę wydania nam tutaj przykazania, w którego przestrzeganiu lub nieprzestrzeganiu mamy wybór. Mimo że Bóg ogłosił, iż grzech nie ma już nad nami władzy, musimy aktywnie zdecydować się na pozbawienie go tronu w naszym życiu.

Wszyscy chrześcijanie zgadzają się, że jesteśmy wolni od grzechu na dwa sposoby, ale uczeni różnią się co do głównego zamysłu tego konkretnego wersetu.

Jesteśmy wolni od prawnej kary za grzech

„Jesteśmy usprawiedliwieni” – New International Bible Commentary, str. 1328

„Weźmy na przykład człowieka skazanego na śmierć na krześle elektrycznym za zabójstwo policjanta. Gdy tylko umiera, zostaje uwolniony (dosłownie «usprawiedliwiony») od tego grzechu. Kara została zapłacona, a sprawa zamknięta”. Believer’s Bible Commentary, str. 1702. (Pogrubienie pochodzi z oryginału.)

Komentarz „Bible Knowledge Commentary: Nowy Testament”, str. 463, stwierdza: „Kolejna część zdania (Rz 6,6b-7) w istocie wyjaśnia pierwszą część (werset 6a). W stanie nieodrodzonym wierzący był zniewolony przez grzech. Jednak jego «stary człowiek» został ukrzyżowany (utożsamiony) wraz z Chrystusem i to właśnie stanowi podstawę wyzwolenia z niewoli grzechu. Każdy, kto umarł, został uwolniony od grzechu. Słowa „został uwolniony” są swobodnym tłumaczeniem terminu dedikaiotai, dosłownie: „został usprawiedliwiony lub uznany za sprawiedliwego”. Czas przeszły doskonały w tym wersecie opisuje czynność z przeszłości, której skutek lub siła trwa nadal. Grzech nie ma już prawnego prawa narzucać wierzącemu swojej władzy i kontroli, ponieważ umarł on wraz z Chrystusem.” (Pogrubienie pochodzi z oryginału.)

The Expositor’s Greek Testament, tom 2, str. 633 „Śmierć uwalnia ludzi od wszelkich roszczeń, a zwłaszcza (w odniesieniu do rozpatrywanego przez nas przypadku) uwalnia nas, którzy umarliśmy wraz z Chrystusem, od roszczenia grzechu, naszego dawnego pana, by nadal nad nami panował”.

Jesteśmy wolni od niewoli grzechu

Douglas Moo omawia trzy poglądy na temat tego wyrażenia: wolność od kary prawnej, umieranie wraz z Chrystusem oraz wolność od niewoli, i stwierdza, że trzeci pogląd jest prawidłowy. „Śmierć zrywa uścisk grzechu na człowieku”. Douglas Moo w The Wycliffe Exegetical Commentary, str. 394 (odwołując się do komentatorów Godeta, Michela i Kasemanna).

„Uwolnieni od kajdan i mocy [grzechu]” (NIV Study Bible, str. 1714)

„W naszej relacji z Chrystusem jesteśmy wolni od niewoli grzechu; jednak nawet chrześcijanin może «pozwolić grzechowi panować» (Rz 6,12)”. *Hard Sayings of the Bible*, str. 553. (Kursywa w oryginale)

„W Chrystusie wierzący są potencjalnie panami nad śmiercią i grzechem” – „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 937

„Wolni od ucisku grzechu. Jego panowanie zostało złamane”. Komentarz biblijny Expositor’s, tom 10, str. 70.

Pytanie: Jak, zgodnie z Rz 6,11, mamy uważać się za umarłych dla grzechu?

Odp.: Są trzy aspekty.

W całości spłacone w przeszłości: Nasze grzechy zostały przybite do krzyża przez Chrystusa, który umarł za nas. Zostaliśmy uznani za świętych, ponieważ nasz dług został w całości spłacony.

Nowe życie w teraźniejszości: Dzisiaj jesteśmy uwolnieni od panowania grzechu i jesteśmy uświęcani, aby z dnia na dzień stawać się coraz bardziej świętymi. Nie mamy jedynie walczyć z grzechem w naszym życiu; mamy być zwycięzcami i pokonywać grzech w naszym życiu. Jeśli jako chrześcijanin kiedykolwiek powiesz: „Jestem tylko grzesznikiem, nie potrafię sobie pomóc”, to zapomniałeś o mocy, która jest w tobie.

Bezgrzeszni w przyszłości: Pewnego dnia, w niebie, będziemy całkowicie wolni od grzechu. Grzeszne pragnienia, plany i uzależnienia znikną bez śladu. Powinniśmy jednak starać się zacząć żyć w ten sposób już dzisiaj.

Pytanie: Jak wyjaśniłbyś adwentystom dnia siódmego, na podstawie Rzymian 6:14, że nie jesteśmy pod Prawem, lecz pod łaską?

Odp.: To nie góra Synaj czyni świętych w Chrystusie, lecz Góra Kalwaria. Najpierw zapytaj go, czy wierzy, że nie jesteśmy pod Prawem, lecz pod łaską. Jeśli się z tym nie zgadza, zacytuj List do Rzymian 6:14 i zapytaj, czy uważa List Pawła za Słowo Boże, czy nie? Jeśli odpowie, że tak, powiedz, że możemy omówić, w jaki sposób nie jesteśmy pod Prawem, lecz pod łaską, ale twierdzenie, że nadal jesteśmy pod Prawem, nie wchodzi w grę dla chrześcijanina wierzącego w Biblię.

Adwentyści Dnia Siódmego mogą podejrzewać, że używasz „łaski” jako pretekstu do robienia, co chcesz, i grzeszenia. Mogą też (słusznie) podejrzewać, że odrzuciłeś stary, spisany kodeks. Tak właśnie jest, ponieważ służysz w nowy sposób Ducha, a nie w stary sposób spisany kodeks (List do Rzymian 7:6). Zobacz także 2 List do Koryntian 3:3, gdzie czytamy, że nie przestrzegamy już prawa, które Bóg wyrył na kamieniu, le , przestrzegamy prawa, które Bóg wyrył w sercach naszych. List do Rzymian 9:32 ostrzega przed upodobnieniem się do Żydów, którzy nie dążyli do sprawiedliwości przez wiarę, lecz przez uczynki wynikające z prawa. Chrystus unieważnił spisane prawo w Liście do Kolosan 2:14. Nowe przymierze uczyniło stare przymierze przestarzałym, zgodnie z Listem do Hebrajczyków 8:13.

Pytanie: Jak, w praktyce, zostajemy uwolnieni od grzechu, o czym mowa w Liście do Rzymian 6:18, 22?

Odp.: Już teraz jesteśmy uwolnieni od panowania i władzy grzechu. Jeśli jako chrześcijanin kiedykolwiek powiesz: „Jestem tylko grzesznikiem, nic na to nie poradzę”, to znaczy, że zapomniałeś o mocy, która jest w tobie.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 6:19, kiedy Paweł mówi „w sposób ludzki”, upraszcza on tutaj sprawę?

Odp.: Tak. W tłumaczeniu NIV brzmi to: „Wyrażam to w kategoriach ludzkich”. Paweł zamierza przedstawić prostą antropomorficzną analogię w sposób, który słuchacze będą w stanie zrozumieć. Każdy jest albo niewolnikiem pana o imieniu „Grzech”, albo niewolnikiem pana o imieniu „Posłuszeństwo”.

Uproszczone spojrzenie na prawdę pozostaje prawdziwe, o ile uznaje się je za uproszczenie, a nie lustrzane odbicie rzeczywistości.

P: Jakie owoce grzechu, za które ludzie powinni odczuwać wstyd, są wymienione w Rz 6,21?

Odp.: Oto jeden sposób, by o nich pomyśleć.

Egoizm i zmarnowany czas, ignorowanie Boga i innych

Nienawiść i ranienie innych, zarówno bliskich, jak i obcych

Uzależnienia i skłonność do poszukiwania krótkotrwałej przyjemności

Materializm oraz niewłaściwe wykorzystywanie pieniędzy, wpływów i zasobów

Energia i wysiłek zmarnowane na dążenie do powyższych rzeczy.

Pytanie: Jakie są korzyści płynące ze świętości, o których mowa w Rz 6,22?

Odp.: Są one zarówno obecne, jak i przyszłe.

Obecne: Zostaliśmy uwolnieni z niewoli grzechu (Rz 6,17-19)

Nadal będziemy grzeszyć (1 J 1,8), ale nie musimy trwać w żadnym grzechu (1 J 3,6.9).

Grzech już nie panuje w nas (Rz 6,12.14).

Możemy teraz stać bez wstydu, zgodnie z Listem do Rzymian 6:21 i Listem do Efezjan 5:12.

Nie musimy już ukrywać tego, co robimy w tajemnicy, jak to opisano w Liście do Efezjan 5:12.

Mamy pokój Boży w różnych sytuacjach, jak to opisano w Liście do Filipian 4:6-7.

Nie jesteśmy już ślepi, jak to opisano w Liście do Efezjan 4:18

Kiedy z powodu grzechu „straciliśmy wrażliwość”, możemy ją odzyskać, jak czytamy w Liście do Efezjan 4:19.

Jesteśmy teraz mądrzejsi i mniej nierozsądni, jak mówi List do Efezjan 5:15

Często pomijaną korzyścią jest to, że gdy zaprzestaniemy uporczywego grzesznego postępowania, zyskujemy więcej czasu, jak mówi List do Efezjan 5:15-16. Jeśli ktoś, kto spędza wszystkie weekendy na imprezowaniu lub upijaniu się, a potem wysypianiu kaca, przestanie to robić, zyska wolne weekendy, których wcześniej nie miał.

Żyjemy bardziej wdzięcznym życiem, jak czytamy w Liście do Efezjan 5:20.

Mamy swobodę dążenia do sprawiedliwości. Kiedy jesteśmy święci, stajemy się bardziej podobni do Boga, jak czytamy w 1 Liście Piotra 1:15-16.

Zmieniamy się, ponieważ obecnie jesteśmy odnawiani, zgodnie z Listem do Efezjan 4:23.

Przestajemy stawać się coraz bardziej zepsuti (Efezjan 4:22).

Przyszłość: To właśnie ci, którzy mają czyste serca, ujrzą Boga (Ewangelia według św. Mateusza 5:8).

Przeszliśmy ze śmierci do życia (1 List Jana 3:14 i List do Rzymian 6:13).

Mamy dziedzictwo w Królestwie Niebieskim (Efezjan 5:5).

W niebie będziemy święci, ponieważ w niebie nie ma nic nieświętego. Ci, którzy „wyprali swoje szaty”, będą w nowym niebie i na nowej ziemi zgodnie z Objawieniem 22:14-15.

P: Czym jest schemat czterech aspektów?

O: Oto ten schemat.

Wyobraźmy sobie, że ktoś skupiłby się tylko na jednym lub dwóch bokach kwadratu. Jak wyglądałaby jego teologia?

W lewym dolnym rogu: Gdyby skupił się na zniewoleniu woli i na tym, że musimy ukrzyżować nasze grzeszne, samolubne pragnienia, pomijając fakt, że jesteśmy teraz wolni i zjednoczeni z Chrystusem, mógłby stracić z oczu koncepcję, że jesteśmy teraz wolni od grzechu. Mógłby zapomnieć, że oczekuje się od nas, iż jesteśmy teraz wolni od grzechu i nie grzeszymy dalej. Nie oznacza to, że nigdy więcej nie zgrzeszymy, ale żaden grzech nie powinien mieć władzy nad naszym życiem. Jeśli tak się dzieje, to nie prowadzimy normalnego życia chrześcijańskiego.

W lewym górnym rogu: Gdyby skupili się na tym, że stary człowiek musiał zostać ukrzyżowany i że powinniśmy mieć swobodę prowadzenia świętego życia, pomijając stopień zniewolenia zagubionego człowieka przez grzech oraz potrzebę działania mocy Chrystusa w nas, mogliby przeoczyć fakt, że człowiek nie jest w stanie tego osiągnąć samodzielnie. To prawie tak, jakby osoba moralnie neutralna miała usłyszeć prawdę, a następnie sama stać się święta. Nie chodzi o to, że Bóg może nam pomóc stać się świętymi, ale raczej o to, że aby stać się świętymi, musimy pozwolić Bogu działać w nas.

W prawym górnym rogu: Gdyby skupili się na tym, że mamy swobodę prowadzenia świętego życia dzięki Chrystusowi żyjącemu w nas, mogliby nie docenić siły grzechu, którą chrześcijanin musi pokonać. Nawet jako wierzący, w pełni oddani miłości i posłuszeństwu wobec Boga, wciąż toczymy walkę w naszym sercu. Mamy wygrywać tę walkę z Chrystusem w nas, ale nie należy bagatelizować jej dotkliwości.

W prawym dolnym rogu: Gdyby skupili się na tym, jak bardzo jesteśmy zniewoleni przez grzech, oraz na Chrystusie żyjącym w nas, nie oczekując w ogóle lub oczekując w niewielkim stopniu, że mamy być ukrzyżowani w Chrystusie i prowadzić święte życie, mogliby pomyśleć, że mogą cieszyć się radością z bycia w woli Bożej bez pokuty i zaprzestania grzeszenia.

Pytanie: W Rzym. 6:22, w ewangelizacji, w jakim stopniu powinniśmy podkreślać, że chrześcijanie są niewolnikami Boga?

Odp.: Zanim ktoś stanie się chrześcijaninem, nie powinno to być dla niego zaskoczeniem. Jeśli mówimy o przyjęciu Chrystusa jako Zbawiciela, ale nie mówimy o przyjęciu Go jako Pana, przekazujemy tylko część przesłania. O Jezusie jako Panu mowa jest w głoszeniu ewangelii w Dziejach Apostolskich 10:36; 16:31; 17:24-31; 22:10,19-20. Chociaż w Dziejach Apostolskich 13:16-41 nie ma mowy o niewolnikach i Panu, to jednak w wersecie 13:24 mowa jest o pokucie „ ”. Z drugiej strony, w niektórych krótkich przemówieniach Paweł nie zdążył jeszcze dotrzeć do tej części, jak na przykład w Dziejach Apostolskich 24:10-22.

Pytanie: Jak podsumowałbyś ten rozdział w świetle Rzymian 6:23?

Odp.: Istnieją dwaj panowie (grzech i Bóg), dwie drogi (zapłata i darmowy dar) oraz dwa losy (śmierć i życie wieczne).

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian 7:5 słowo „nie” często wydaje się być wezwaniem do działania, by to uczynić?

Odp.: Tak często działa nasza grzeszna natura. Greckie słowo oznaczające „okazję” było pierwotnie terminem wojskowym oznaczającym fortecę lub bazę operacyjną. Jednym z przejawów grzesznej natury jest chęć bycia egoistą kosztem służby Bogu. Ale innym przejawem jest chęć buntu w tej kwestii.

P: Czy w Rzym. 7:6, w tej ilustracji, Prawo Mojżeszowe „umarło”?

Odp.: W pewnym sensie tak. W Ewangelii Mateusza 5:17 napisano, że Chrystus nie przyszedł, aby znieść Prawo, ale aby je wypełnić. W Ewangelii Mateusza 5:18 powiedział, że żadna część Prawa nie przeminie, dopóki wszystko się nie wypełni. Poprzez swoje ukrzyżowanie Chrystus wziął na siebie wymagania Prawa i, w sensie metaforycznym, przybił je do krzyża, jak czytamy w Liście do Kolosan 2:14. Z drugiej strony, w tej ilustracji, w Liście do Rzymian 7:4,6 to my umarliśmy dla Prawa.

Pytanie: Jak, zgodnie z Listem do Rzymian 7:6b, mamy służyć w nowy sposób Ducha, a nie w stary sposób litery, skoro Jezus powiedział w Ewangelii Łukasza 16:16-17, że ani jedna jota [drobiazg] nie zniknie z Prawa?

Odp.: Prawo nie zostało zmienione ani przez Jezusa, ani przez nikogo innego. Jednak Jezus całkowicie wypełnił Prawo za nas, a teraz służymy w nowy sposób Ducha, a nie w stary sposób litery prawa. Jezus powiedział w Ewangelii Łukasza 16:16, że Prawo i Prorocy trwali aż do Jana. Stare Przymierze stało się przestarzałe zgodnie z Listem do Hebrajczyków 8:13. Paweł powiedział w 2 Liście do Koryntian 3:6, że litera zabija, ale Duch ożywia.

Różni się to od muzułmańskiej koncepcji abrogacji. Słowa przekazane przez Mahometa mogły „unieważniać” wcześniejsze słowa Mahometa, Jezusa lub jakiegokolwiek innego proroka, pozornie według własnego uznania. Jezus nie unieważnił Prawa, ale wypełnił je za nas, a teraz służymy w inny sposób.

Na przykład Stary Testament zabraniał spożywania mięsa wielbłąda, krewetek i wieprzowiny. Jezus, ogłaszając, że wszelkie pokarmy są czyste (Ewangelia Marka 7:19 ), nie zmienił Prawa Starego Testamentu, ale sprawił, że służymy w nowy sposób.

Na marginesie warto zauważyć, że muzułmanie czasami zwracają uwagę, iż chrześcijanie nie przestrzegają starożytnych przepisów żywieniowych. Muzułmanie jednak również ich nie przestrzegają, ponieważ uważają, że spożywanie mięsa wielbłąda przez Mahometa było dopuszczalne. Chrześcijanie również nie krytykują muzułmanów (ani nikogo innego) za spożywanie mięsa wielbłąda. Chodzi o to, że gdyby muzułmanie mieli krytykować Jezusa lub chrześcijan za nauczanie, które zastępuje prawo, to każdy podany przez nich powód najprawdopodobniej stanowiłby również krytykę Mahometa za spożywanie mięsa wielbłąda i twierdzenie, że niektóre przepisy uchylił.

Pytanie: W Liście do Rzymian 7:9, w jaki sposób Paweł żył poza prawem?

Odp.: List do Rzymian 4:15 i 5:13 mówią, że grzech, choć nadal istnieje, nie jest zaliczany tam, gdzie nie ma prawa. Paweł czuł się wolny od winy, dopóki nie poznał prawa. Osoba nie ponosiła prawnej winy za umyślne złamanie prawa (moralnego lub innego), jeśli znajdowała się w stanie niewinnej nieświadomości tego prawa. Oczywiście nawet ludzie niezaznajomieni z judaizmem mieli prawo sumienia wyryte w sercach. Paweł nie mówił o konkretnym momencie w swoim życiu, ale raczej o stanie, w jakim znajduje się każdy człowiek.

Pytanie: W Rzym. 7:9-11, w jaki sposób prawo go zabiło?

Odp.: Nie chodzi o samo prawo, ale raczej o grzech nieposłuszeństwa wobec prawa. Paweł mógł mieć na myśli Księgę Kapłańską 18:5, gdzie życie jest obiecane tym, którzy przestrzegają prawa, a śmierć tym, którzy je łamią.

Pytanie: Czym dokładnie jest „zwodzenie grzechu” z Listu do Rzymian 7:11?

Odp.: Grzech nie podoba się Bogu, grzech jest złem, krzywdzi ciebie samego, grzech krzywdzi innych, grzech zaraża i grzech się rozrasta, ale istnieje jeszcze jeden aspekt grzechu. Grzech zwodzi i robi to na dwa sposoby. Po pierwsze, grzech sprawia, że myślisz, iż to, co robisz, nie jest złe, a przynajmniej nie jest to bardzo poważne zło. Czy ludzie, którzy pożądają czegoś, uważają, że ich pragnienie jest złe? – zazwyczaj nie. Po drugie, grzech racjonalizuje swoje działania, by je usprawiedliwić. Myślą: tak, to, co zrobiłem tej osobie, było złe, ale… zasłużyła na to. Tak, złupienie sklepu było złe, ale ten biznes był częścią establishmentu. Tak, coś zostało zniszczone, ale to nie ma znaczenia, bo ubezpieczenie to pokryje. Tak, może postępuję źle, ale inni też tak robią, a ja nie jestem gorszy od nich.

Pytanie: W Rz 7,14-24 Paweł nie krytykuje Prawa, ale co dokładnie mówi o Prawie?

Odp.: Prawo jest przestarzałe dla nas, którzy jesteśmy w Chrystusie. Co ciekawe, nie oznacza to, że prawo jest przestarzałe dla tych, którzy nie są w Chrystusie. Jeśli odrzucają Chrystusa, to prawo jest jedyną rzeczą, która może ich zbawić, a Paweł w Liście do Rzymian 3:20 mówi, że nikt nie zostanie usprawiedliwiony przez prawo.

Pytanie: Czy opisane w Liście do Rzymian7:14 –24 doświadczenie ma charakter przedchrześcijański czy pochrześcijański?

Odp.: Z praktycznego punktu widzenia chrześcijanie doświadczali tej walki opisanej w Liście do Rzymian 7:14–24 zarówno przed, jak i po nawróceniu się na Chrystusa.

Przed nawróceniem się na Chrystusa: Niektórzy niechrześcijanie próbują walczyć ze swoją grzeszną naturą; inni całkowicie zaprzestali walki i poddali się. Prawdą jest, że niektóre sekty i niektóre nurty psychologii behawioralnej skłoniły ludzi do porzucenia pewnych złych nawyków, takich jak narkotyki, ale są to jedynie niewielkie zwycięstwa taktyczne, podczas gdy wojna z naszą grzeszną naturą trwa nadal.

Po nawróceniu się na Chrystusa: Po tym, jak staliśmy się chrześcijanami, wciąż mamy naszą starą, cielesną naturę. Jednak teraz mamy Chrystusa, który daje nam motywację i nadzieję, oraz Ducha Świętego w nas, który pomaga nam w pokonywaniu grzechu. Problemem nie są tylko zewnętrzne czyny grzeszne, których się dopuszczamy. Problem jest o wiele większy. Nasze serca i umysły są zepsute od wewnątrz, a Bóg udziela nam nie tylko przebaczenia, ale także oczyszczenia i procesu przemiany, aby uczynić nas bardziej podobnymi do Chrystusa. Takie stanowisko zajmowali Augustyn, Kalwin, Luter i inni reformatorzy.

Oba: Paweł nie chciał tego precyzować, ponieważ może to odnosić się do obu przypadków. W tym fragmencie używa zarówno czasu przeszłego, jak i teraźniejszego. Niektórzy niewierzący w ogóle nie zmagają się z grzechem: czują się całkowicie swobodnie, grzesząc tyle, ile chcą. Inni niewierzący ciężko walczą, próbując prowadzić dobre życie. Jeszcze inni nie popełniają rażących grzechów, nie zmagając się z tym, i czują, że już prowadzą dobre życie. Niektórzy zmieniają kategorię, do której należą. Pomyślmy o niewierzącym, który zmaga się z paleniem, otyłością lub czymś innym, a następnie pokonuje te trudności. Niektórzy chrześcijanie należą do kategorii zmagających się, a inni do kategorii pokonujących. Powinniśmy dążyć do przejścia do kategorii pokonujących.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 7:14-24 istniała jakaś nauka żydowska podobna do tej?

Odp.: Tak, podobna w jednej części, ale zupełnie inna w innej. Według W.D. Daviesa w książce „Paul and Rabbinic Judaism” (1948), str. 20–27, rabini nauczali, że w ludziach istnieją dwa impulsy: jeden dobry, a drugi zły. Ten zły stawał się bardziej aktywny w wieku dorosłym. Ten dobry budził się, gdy stawało się synem Prawa. Paweł mówi tutaj o dwóch impulsach, ale zaprzecza temu, co rabini twierdzą o posiadaniu mocy czynienia dobra poprzez Prawo.

Pytanie: Dlaczego w Rz 7,18 Paweł stwierdził, że w jego grzesznym ciele nie mieszka nic dobrego?

Odp.: Ponieważ rzeczywiście nic w nim nie ma. Ludzie pragną być autonomiczni niczym mali bogowie. Powinniśmy patrzeć na Jezusa dziesięć razy częściej niż na samych siebie.

Z drugiej strony nie jesteśmy „całkowicie zdeprawowani”, czyli tak źli, jak tylko można być. Nawet ateiści potrafią przekazywać datki na cele charytatywne i pomagać innym ludziom. Jesteśmy jednak „całkowicie zdeprawowani” w tym sensie, że jesteśmy w tak złym stanie, iż nie możemy nawet zbliżyć się do Boga, jeśli On sam najpierw do nas nie przyjdzie.

Pytanie: Co jest interesującego w tym przejściu w Rz 8,1 i Rz 7,25b?

Odp.: Paweł często używa greckiego słowa oznaczającego „zatem”, gdy przechodzi do nowej części rozważań. Jednak w tym przypadku Paweł użył słowa „zatem” w Rz 7,25b, a następnie ponownie w Rz 8,1, tak jakby była to naprawdę wyraźna granica w toku myślenia. Pierwsze „zatem” podsumowuje poprzednią część, a drugie wskazuje na konsekwencje tego, co zostało powiedziane wcześniej.

P: W jaki sposób, jak stwierdzono w Rz 8,2, prawo życia w Chrystusie uwalnia nas od prawa grzechu i śmierci, skoro prawo to prawo?

Odp.: Jedno prawo może zastąpić inne prawo. Na przykład, kiedy rzucam przedmiot w powietrze, NIE spada on z powrotem na ziemię. Być może dzieje się tak dlatego, że rzucałem żywą papużką. Jak stwierdza „Believer’s Bible Commentary” (str. 1708–1709), prawo grawitacji nigdy nie przestało obowiązywać, ale prawo życia ptaka zastąpiło prawo grawitacji. Prawo, które nam zostało dane, nie było złe, ale osłabione przez naszą ludzką cielesność nie było w stanie dać nam życia.

Pytanie: Co jest niezwykłego w sformułowaniu z Listu do Rzymian 8:3?

Odp.: Zarówno w języku greckim, jak i angielskim wydaje się brakować głównego czasownika, którym oczywiście jest „Bóg uczynił”. W niektórych tłumaczeniach jest on dodany kursywą. Paweł rozpoczął swoją myśl w jeden sposób, a następnie w połowie zdania najwyraźniej zmienił kierunek. Nazywa się to anakolutonem, czyli „złamaniem konstrukcji”. Jest to niezwykłe zarówno w języku greckim, jak i angielskim. Greka Pawła była w rzeczywistości całkiem dobra, ale najwyraźniej w tym miejscu Paweł dał się ponieść emocjom.

P: Czy w Rz 8,3 nasze ciało jest złe?

Odp.: Zostało stworzone jako dobre, ale upadło. Greckie słowo użyte w tym miejscu to „ciało grzeszne” (sarx), a nie „człowiek grzeszny”, jak podaje NIV. Jezus miał to samo ciało, co my, i nie było ono złe. Jednak gdy nie panujemy nad naszymi cielesnymi pragnieniami, nasze ciało staje się dla nas grzeszne. Jezus naprawdę był w ciele, ale był jedynie w „podobieństwie” ciała grzesznego.

P: Jakie cztery cechy charakterystyczne dla nastawienia cielesnego wymienia Paweł w Rz 8:6-7?

Odp.: Oto te cechy.

a) Śmierć. Nie chodzi tu tylko o śmierć fizyczną, ale o trwanie w śmierci duchowej.

b) Wrogość wobec Boga. Oznacza to sprzeciwianie się wszystkim Bożym przykazaniom.

c) Nie podlega i nie może podlegać prawu Bożemu. Niechęć do podporządkowania się prawu Bożemu.

d) Nie może podobać się Bogu. Jeśli ktoś nie chce podlegać Bogu i żywi wrogość wobec Niego, to nawet najmniejsze dobre uczynki nie podobają się Bogu.

W historii Anglii pojawia się postać Robin Hooda, który okradał bogatych (co jest złe) i rozdawał ubogim (co jest dobre), przy czym idea polegała na tym, że zło i dobro w pewnym sensie się równoważyły. Jest to całkowicie niebiblijne; jeśli „balansujesz na granicy” i nie masz duchowego nastawienia, to nawet „karmienie ubogich” nie podoba się Bogu.

Pytanie: Czy w Rz 8,7 powinniśmy szukać w Biblii znaczenia duchowego zamiast znaczenia dosłownego?

Odp.: Powinniśmy uważać, aby nie zakładać, że istnieje jakakolwiek sprzeczność między dosłownym znaczeniem a „znaczeniem duchowym”. Istnieją różne poziomy zrozumienia, a Biblia zawiera wiele głębokich prawd, ale różne prawdy wzajemnie się uzupełniają – w przeciwnym razie nie wszystkie z nich byłyby prawdziwe.

Możemy założyć, że Bóg chciał, aby Jego Słowo było zrozumiałe dla Jego dzieci. Kiedy ktoś twierdzi, że potrzebuje tajemnej lub specjalnej wiedzy, by zrozumieć rzeczy, których Bóg nie pozwolił zrozumieć innym chrześcijanom, wówczas jego „specjalne zrozumienie” budzi podejrzenie, że jest jedynie wytworem jego własnej wyobraźni.

Kiedy rodzic, premier czy generał wydaje rozkaz, chce, by został on wykonany zgodnie z jego zamierzeniami, a nie zinterpretowany na nowo jako coś przeciwnego do tego, co powiedział. Zamiast zastanawiać się, czy powinniśmy interpretować Biblię „dosłownie”, „duchowo”, „w sposób dosłowny” czy „alegorycznie”, powinniśmy po prostu dążyć do interpretowania Biblii tak, jak zamierzali to Bóg i jej ludzcy autorzy.

Pytanie: Czy w świetle Rzymian 8:9-11, 14-15 ktoś może być prawdziwym chrześcijaninem, nie mając w sobie Ducha Świętego?

Odp.: Te wersety mówią, że nie. Pewna Świadek Jehowy stwierdziła kiedyś w rozmowie ze mną, że nie ma w sobie Ducha Świętego, ponieważ Świadkowie Jehowy zazwyczaj nauczają, że tylko 144 000 ma w sobie Ducha Świętego. Pokazałem jej List do Rzymian 8:9-11, a ona była bliska łez. Chociaż chciałbym powiedzieć, że wtedy zapragnęła zostać chrześcijanką i mieć w sobie Ducha Świętego, tak się nie stało. W następnym tygodniu wróciła do mojego biura i powiedziała mi, że doszła do wniosku, iż jednak Duch Święty w niej mieszka.

Pytanie: Jeśli zgodnie z Listem do Rzymian 8:9-11, 14-15, aby być synem Bożym, trzeba mieć w sobie Ducha Świętego, a mówienie językami jest dowodem obecności Ducha Świętego, to czy wszyscy, którzy nie mówią językami, nie są zbawieni, jak nauczają kościoły zielonoświątkowe wyznające jedność?

Odp.: Nie. Mówienie językami nie jest jedynym dowodem obecności Ducha Świętego, a nawet nie jest dowodem nadrzędnym, jak pokazują List do Galatów 5:22-24 oraz 1 List do Koryntian 13:1. List do Galatów 5:22-24 wymienia owoc (a nie owoce) Ducha. 1 List do Koryntian 12:29-31 pokazuje, że nie wszyscy mówią językami, tak samo jak nie wszyscy czynią cuda i nie wszyscy są nauczycielami. 1 List do Koryntian 12:31-14:1 wskazuje, że najważniejszą częścią jest miłość, a Ewangelia Jana 14:15,21 pokazuje, że istotnym owocem życia chrześcijanina jest posłuszeństwo słowom Jezusa.

Pytanie: Jeśli zgodnie z Listem do Rzymian 8:9-11,15 Duch Święty musi przebywać w człowieku, w przeciwnym razie osoba ta nie należy do Chrystusa, to: a) czy wszystkie zmarłe niemowlęta idą do piekła, ponieważ nie ma w nich Ducha Świętego, czy b) czy Duch Święty jest we wszystkich niemowlętach, czy c) coś innego?

Odp.: Odpowiedź brzmi: „inne”, ponieważ Pismo Święte nie naucza ani a), ani b). W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Z wyjątkiem Jezusa i Jana Chrzciciela (Łk1:40 –44) niemowlęta nie mają Ducha Świętego. Rodzimy się oddzieleni od Boga (Ef 2:3).

2. Bóg pokazał w swoim Słowie, że wszyscy, którzy zostaną zbawieni, zostaną zbawieni przez Chrystusa (J 14:6; Hbr9:15 ;10:10 ,14,19).

3. Jednak tak jak Bóg miał swobodę zbawiania ludzi w czasach Starego Testamentu, przed nadejściem Ewangelii, a nawet przed ustanowieniem Prawa, tak samo może zbawiać przez Chrystusa zgodnie ze swoją wolą.

Podsumowanie: Bądźmy ostrożni, próbując nakładać ograniczenia na to, w jaki sposób Bóg musi działać. Prawdą jest, że Bóg nie będzie działał w sprzeczności z tym, co objawił w Piśmie Świętym, ale musimy uważać, aby nie wykraczać poza to, co jest napisane, o czym przypominają nam 1 List do Koryntian 4:6 oraz Księga Przysłów 30:5-6.

Pytanie: Dlaczego w Rz 8,9 Duch Święty nazywany jest Duchem Chrystusa?

Odp.: Jest On Duchem Chrystusa z co najmniej trzech powodów.

1. W Trójcy Świętej Duch Święty został posłany przez Ojca i Jezusa.

2. W Trójcy Świętej Duch Święty w naszym życiu reprezentuje Jezusa.

3. Głębsza nauka o Trójcy Świętej pokazuje, że osoby Trójcy Świętej zamieszkują w sobie nawzajem, być może w podobny sposób, jak Duch Święty zamieszkuje w nas.

Pytanie: Czy w Rz 8,10 przeciwstawienie „ciała” i „ducha” oznacza grzeszne ciało w przeciwieństwie do naszego ducha, czy też nas wszystkich w przeciwieństwie do Ducha Świętego?

Odp.: Chrześcijańscy nauczyciele nie są co do tego zgodni, a Paweł czasami używa słowa „ciało” w odniesieniu do naszej grzesznej natury, a czasami w odniesieniu do nas wszystkich. Paweł używa słowa „Duch/duch” 21 razy w Liście do Rzymian 8 (17 razy w wersetach 1–17), a co najmniej 18 z tych przypadków odnosi się do Ducha Świętego. Paweł używa słowa „ciało” dziesięć razy w Liście do Rzymian 8:1–17, ani razu w Liście do Rzymian 8:18–39. Jednak Paweł nie używa słowa „chwała” w Liście do Rzymian 8:1–16, a używa go cztery razy w Liście do Rzymian 8:17–39.

Grzeszne ciało a nasz duch: Jest to grecki sposób postrzegania rzeczy i większość komentatorów zgadza się, że właśnie tak rozumiał to Paweł.

Wszyscy my kontra Duch Święty: Jest to hebrajski sposób postrzegania rzeczy. Wielu wczesnych chrześcijan oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 90, podziela ten pogląd.

Pytanie: Jak, zgodnie z Rzym. 8:12-13, mamy uśmiercać uczynki ciała?

Odp.: Ten proces, który realizujemy w tym życiu, nazywa się umartwianiem, zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 10, str. 91–92 oraz „The Wycliffe Exegetical Commentary Romans 1–8”, str. 529.

Pytanie: W Rzymian8:15 oraz w Liście do Efezjan3:14 –15, w jaki sposób Bóg jest naszym Ojcem?

Odp.: W książce „Now That’s a Good Question” (str. 13–14) wspomniano, że niemiecki uczony odkrył, iż we wszystkich biblijnych i pozabiblijnych pismach żydowskich we Włoszech aż do X wieku n.e. ani razu Żyd (poza Biblią) nie zwracał się do Boga w pierwszej osobie jako do Ojca. …O Boże, Ty jesteś naszym Ojcem. Jezus tak czynił, a Paweł zachęcał nas, byśmy również tak czynili.

W Starym Testamencie do Boga zwraca się w pierwszej osobie jako do Ojca w Księdze Izajasza 63:16 (dwukrotnie) oraz w Księdze Izajasza 64:8. W Księdze Jeremiasza 3:4 Bóg przypomina swojemu ludowi, że nazywali Go „Mojem Ojcem”. W wielu innych miejscach (Psalm 68:5; Księga Izajasza 9:6; Księga Jeremiasza 3:19; 31:9; Księga Malachiasza 1:6; 2:10 itp.) Bóg jest nazywany Ojcem, ale nie w pierwszej osobie.

Pytanie: Czy w Rzymian 8:16,17 wszyscy ludzie są dziećmi Bożymi?

Odp.: Nie. Chociaż Kościół Mormonów naucza, że wszyscy ludzie są duchowymi dziećmi Boga (i Jego licznych bogiń-żon), List do Rzymian8:15 wyraźnie stwierdza, że jesteśmy dziećmi Bożymi przez adopcję. Chociaż prawdą jest, że każda osoba, zwierzę, roślina i demon jest częścią Bożego stworzenia, List do Rzymian 8 odnosi się wyłącznie do tych, którzy narodzili się na nowo.

P: Kto dokładnie ma zostać tutaj uwielbiony w Liście do Rzymian 8:17?

Odp.: Nie jest to wybrana grupa ludzi, lecz wszyscy wierzący.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 8:17 możemy stać się wywyższonymi bogami, jak naucza sekta mormonizmu?

O: Nie. Jest to bardzo stary błąd, który znacznie poprzedza mormonizm. Adam i Ewa zostali kuszeni tą błędną nauką w Księdze Rodzaju 3:4. Sam szatan pragnął stać się podobnym do Boga, jak czytamy w Księdze Izajasza 14:12-15.

Jak powiedział Dawid w Psalmie 23:6: „…i będę mieszkał w domu Pana na zawsze”. Zatem mormońscy mężczyźni nie będą mieli własnych planet ani własnego haremu żon-bogini. Pewien mormon powiedział mi kiedyś: „Myślę, że Bóg popełnił wiele błędów, a kiedy sam stanę się bogiem, zrobię to lepiej”. Tak więc cel chrześcijanina, jakim jest wieczne służenie Bogu w niebie, i cel wielu mormonów bardzo się od siebie różnią.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian8:19 –22 i5:12 –14 śmierć zwierząt miała miejsce przed upadkiem?

Odp.: Śmierć mikroorganizmów miała miejsce; w jaki inny sposób ryby mogłyby zjadać plankton? Jak daleko więc sięgała śmierć w hierarchii złożoności życia przed upadkiem? Chrześcijanie mają na ten temat dwa poglądy.

Tak. Te wersety z Listu do Rzymian odnoszą się wyłącznie do śmierci ludzi, więc Biblia nie udziela jednoznacznej odpowiedzi. Dowody kopalne wskazują, że zarówno duże, jak i małe zwierzęta były zjadane przed upadkiem człowieka.

Nie. Te wersety odnoszą się do śmierci wszystkich zwierząt posiadających samoświadomość. Podczas gdy rośliny, mikroorganizmy i niższe zwierzęta pozbawione „życia nephesh” (czyli samoświadomości) umierały przed upadkiem, wyższe zwierzęta nie umierały przed upadkiem.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian8:19 –22 Bóg dopuszcza zło w upadłym świecie?

Odp.: Zarówno codzienne gazety, jak i Biblia pokazują, że świat zawiera zarówno zło, jak i dobro. Zgodnie z Ewangelią św. Jana 9:1-3 człowiek ten nie urodził się niewidomy z powodu swojego grzechu ani grzechu swoich rodziców. W Ewangelii św. Łukasza 13:1-5 zamordowani Galilejczycy oraz ci, na których runęła wieża w Siloam, być może zasługiwali na te nieszczęścia, ale nie zasługiwali na nie bardziej niż wszyscy inni.

List do Rzymian 8:19-22 pokazuje, że po upadku Bóg poddał stworzenie zepsuciu. Zepsutemu człowiekowi nie pozwolono żyć w niezepsutym stworzeniu. Mamy klęski żywiołowe, chwilową niesprawiedliwość i okrucieństwo człowieka wobec człowieka. Od czasu upadku, jak mówi 1 List Jana5:19 , cały świat znajduje się pod wpływem złego. Bogiem tego świata jest szatan, jak podaje 2 List do Koryntian 4:4. Szatan jest księciem tego świata, jak wynika z Ewangelii św. Jana 12:31;14:30 ,16:11 ; Listu do Efezjan6:12 ; oraz Listu do Kolosan 1:13. Więcej informacji można znaleźć w omówieniu Listu do Efezjan 2:2.

P: Czy w Liście do Rzymian 8:21 wolność chrześcijanina obejmuje swobodę robienia wszystkiego, co tylko zechcemy?

Odp.: Sekta zwana „Dziećmi Bożymi”, znana również jako „Rodzina Miłości”, nauczała, że jej członkowie powinni cieszyć się swobodą seksualną poza małżeństwem.

Najwyraźniej kwestia ta pojawiała się również w czasach Nowego Testamentu, ponieważ Paweł odniósł się do niej w 1 Liście do Koryntian 5:9-11 oraz w Liście do Rzymian 6:1.

1 List do Koryntian 5:9-11 mówi, że nie powinniśmy nawet spożywać posiłków z ludźmi, którzy nazywają siebie chrześcijanami, a postępują w ten sposób.

List do Rzymian 6:1 pokazuje, że nie da się mieć takiego nastawienia i żyć w Chrystusie.

Słyszałem kiedyś takie zagadnienie: „Co jest absolutnym minimum, które można zrobić, by nadal być chrześcijaninem?”. Odpowiedź brzmi: „Jeśli nadal myślisz w tych kategoriach, to jeszcze tego nie osiągnąłeś”.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 8:23 wierzący wzdychają dlatego, że mamy pierwsze owoce Ducha, czy też mimo że mamy pierwsze owoce Ducha?

Odp.: Składnia tego nie precyzuje, a najbardziej prawdopodobną odpowiedzią jest: i to, i to. Czy kiedykolwiek zdarzyło ci się spróbować odrobinę czegoś pysznego i nie mogłeś się doczekać, aż będziesz mógł zjeść to w całości? Posiadanie Ducha jest właśnie takie. Mamy niewielką próbkę radości Pana w Duchu i nie możemy się doczekać, aż będziemy ją mieli w pełni.

P: Czy w Rz 8,23 jesteśmy adoptowani jako synowie Boży, czy też narodzeni na nowo, jak mówi J 3,16, i czy dotyczy to teraźniejszości, czy przyszłości?

Odp.: Obie metafory wyrażają prawdę. Syn adoptowany ma wszystkie prawa syna z urodzenia. Wszyscy, mężczyźni i kobiety, jesteśmy teraz synami Bożymi. Zarówno synowie z urodzenia, jak i adoptowani otrzymali rodzinne dziedzictwo, ale jak dotąd otrzymaliśmy jedynie niewielką część tego, co otrzymamy jako synowie Boży.

P: Czy w Rz 8,26 Duchem Świętym jest nasz Pośrednik, czy też naszym Pośrednikiem jest Chrystus, jak mówi 1 Tm 2,5?

O: Duch Święty wstawia się za nami w modlitwie. Greckie słowo oznaczające „pomaga”, synantilambanetai, sugeruje, że jedna osoba pomaga drugiej nieść ciężki ładunek. Duch Święty nie pośredniczył za nas na krzyżu ani nie zadośćuczynił za nas jako Arcykapłan, ponieważ tylko Jezus to uczynił.

Pytanie: Jak, zgodnie z Rzymian 8:28, wszystko może współdziałać na dobre dla tych, którzy są powołani?

Odp.: Za miliony lat, czy też jakkolwiek liczy się czas w Niebie, będziemy mogli spojrzeć wstecz i zobaczyć, jak Bóg wykorzystał wszystko w naszym życiu, nawet rzeczy złe, aby nas uczyć, wzrastać i oczyszczać.

Pytanie: W Liście do Rzymian 8:28–39 moja przyjaciółka czytała mi książkę Charlesa Stanleya poświęconą „wiecznemu zbawieniu”, a kiedy dotarła do fragmentu o bezwarunkowej miłości Boga, sprzeciwiła się temu, pytając, gdzie w Biblii jest napisane, że miłość Boga jest bezwarunkowa? Należy ona do denominacji „Kościoła Chrystusowego” i uważa, że warunkiem zbawienia jest chrzest wodny – a zatem miłość Boża i nasze zbawienie zależą od tego, czy zostaliśmy ochrzczeni. Jak powinnam była jej odpowiedzieć?

Odp.: Charles Stanley ma bardzo dobre materiały na temat Biblii i zbawienia, i ma rację.

Psalm 145:17 mówi, że Bóg jest miłujący wobec wszystkiego, co stworzył, co obejmuje miłosierdzie, jakie okazał nawet tym, którzy są na wieki zgubieni.

Jednak Biblia nigdy nie naucza, że Bóg jest „wszechmiłujący”, ponieważ to sprawiedliwość i gniew, a nie miłość wobec szatana i demonów, skazują je na jezioro ognia . Nie wszyscy ludzie pójdą do nieba, tylko wybrani, których Bóg z góry poznał i przeznaczył.

Bóg darzy jednak szczególną miłością niektórych, zwanych wybranymi (przeznaczonymi do nieba). Z drugiej strony List do Rzymian 8:28-39 uczy, że nic nie może oddzielić nas (tych, którzy zostali powołani) od miłości Bożej. Jakżeż bezwarunkowa może być ta miłość w przypadku wybranych?

Czy to nasza miłość „zapoczątkowała” miłość Boga do nas, czy też miłość Boga zapoczątkowała naszą miłość do Niego? 1 List Jana 4:10,19 pokazuje, że to Bóg pierwszy nas umiłował. W Ewangelii Jana 6:65 Jezus powiedział: „Dlatego powiedziałem wam, że nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli Ojciec go nie pociągnął/nie umożliwił mu tego”. Kalwiniści i nie-kalwiniści nie zgadzają się co do tego, czy dotyczy to wszystkich, czy tylko niektórych:

Kalwiniści pięciopunktowi: Ojciec umożliwił to tylko niektórym. Zatem Jezus nie umarł za niektórych, a oni nigdy nie odrzucili zbawienia, jakie Jezus dla nich przygotował, ponieważ Bóg od początku nie miał zamiaru dać im żadnej szansy. Bóg nie ma spraw przegranych.

Wszyscy inni: Ojciec z góry umożliwił to wszystkim, ale niektórzy zdecydowali się odrzucić to, co im zostało zaoferowane. Syn Boży odczuwał wielki smutek z powodu straconych dusz w Jerozolimie (Mt 23:37-39).

Niezależnie od tego jednak wielu członków „Kościoła Chrystusowego” po prostu nie rozumie Listu do Efezjan 2:4, 8-10. Nasze uczynki w 0% przyczyniają się do naszego zbawienia. Jesteśmy zbawieni z łaski PRZEZ WIARĘ, ... A NIE PRZEZ UCZYNKI. Wiara jest tutaj wyraźnie wykluczona jako uczynek, a chrzest wodny jest uczynkiem będącym znakiem naszej wiary, ale jesteśmy zbawieni dzięki łasce Bożej, a nie dzięki wodzie. Kiedy musisz wybierać między tym, co powiedział członek Kościoła Chrystusowego, a tym, co powiedział apostoł Paweł, wybierz apostoła Pawła.

Pytanie: Czy w Rzymian 8:29 każdy, kogo Bóg z góry poznał, może trafić do piekła?

Odp.: Nie. Słowo „przewidział” oznacza tutaj, że Bóg przewidział, iż pójdą do nieba. To pytanie zawiera błąd logiczny. Ponieważ Bóg jest poza czasem, pytanie to jest jak pytanie: „Czy ktoś, kto pojechał do Toledo, mógł nigdy nie być w Toledo?”.

P: Czy w Rz 8,29 i Ef 1,4 predestynacja jest jedynie doktryną kalwinistyczną?

Odp.: Nie. Te wersety pokazują, że jest to doktryna biblijna dla wszystkich chrześcijan, zarówno niekalwinistów, jak i kalwinistów. Kalwiniści mogą popełniać pewne błędy dotyczące predestynacji, ale niektórzy z nich mają też cenne spostrzeżenia.

Bóg z całą pewnością wie wszystko o przyszłości, ale Jego wiedza nie eliminuje naszej wolnej woli ani nie zmniejsza naszej odpowiedzialności. Nie możemy powiedzieć: „Bóg wiedział, że to zrobię, więc nie miałem wyboru, musiałem to zrobić”. W Dziejach Apostolskich 2:23 Jezus Chrystus został wydany Żydom zgodnie z ustalonym zamysłem i przewidzeniem Boga, a jednak ci, którzy ukrzyżowali Jezusa, byli winni grzechu (J19:11 ). Oto przykład. Możemy przeczytać książkę o tym, jak George Washington przekroczył rzekę Delaware ponad 200 lat temu. Nasza niemal pewna wiedza zaczerpnięta z tej książki nie zmusiła George’a Washingtona do tego czynu. Załóżmy, że moglibyśmy cofnąć się wehikułem czasu do wydarzeń sprzed 400 lat i zabrać ze sobą tę książkę. Nadal nie zrobilibyśmy nic, co zmusiłoby George’a Washingtona do jakiegokolwiek działania.

Bóg istnieje zarówno poza czasem (Tytus 1:2), jak i w jego obrębie, a Jego wszechwiedza nie zmusiła nas do niczego.

Boża wszechwiedza o nas poprzedza Jego predestynację / wybór w dwóch wersetach, które wspominają o obu tych kwestiach razem (Rzymian8:29 ; 1 Piotra 1:2). Kalwiniści mają tendencję do odwracania tej kolejności. Bóg wybiera każdego, kogo wybiera, a dopiero potem to przewiduje. Arminianie (nie Ormianie) zwykle twierdzą, że Bóg wybrał przed początkiem czasu w oparciu o swoją wszechwiedzę. Jeśli jednak Bóg naprawdę istnieje poza czasem, to obie te rzeczy mogą mieć miejsce jednocześnie.

Suwerenność Wszechmogącego Boga nie neguje naszej wolnej woli, choć kalwiniści zazwyczaj twierdzą inaczej. Zdarzyły się rzeczy, które „nie przyszły Bogu do głowy”, takie jak ofiary z niemowląt w Jeremiasza 32:35, a zginęli ludzie, którzy nie powinni byli umrzeć, jak w Ezechiela 13:19. Zdarzają się rzeczy, które zasmucają Boga. Z drugiej jednak strony wszystko współdziała zgodnie z Bożym planem (Efezjan1:11 ). Jak pogodzić te dwie idee? Poprzez koncepcję „delegowanej suwerenności”. Bóg mógłby sprawować całkowitą kontrolę nad wszystkim w taki sposób, że nic nie mogłoby Go rozgniewać, a my wszyscy bylibyśmy robotami. Jednak Bóg, który może zrobić wszystko, najwyraźniej postanowił delegować swoją suwerenność – na pewien czas i w określonych granicach – tak, abyśmy mieli możliwość wyboru między posłuszeństwem a nieposłuszeństwem wobec Niego. Bóg najwyraźniej bardzo cenił człowieka, stworzonego na Jego podobieństwo, tak aby ludzie mogli swobodnie decydować się na miłość do Pana. Bóg ceni to tak bardzo, że pozwala ludziom odrzucać Go i ponosić konsekwencje swojego wyboru.

Czym jest wolna wola? Marcin Luter napisał całą książkę pt. „O zniewoleniu woli”, w której stwierdził, że wolna wola jest fałszywą doktryną. Luter nie trafił tu w sedno, ponieważ doprowadził sprawę do niebiblijnych skrajności. Rodzimy się z wolą zniewoloną przez grzech (z czym zgodziłby się Luter), ale mamy swobodę wyboru, by mimo wszystko wołać o pomoc. Mamy wolną wolę, a narkoman również ją posiada. Narkoman może nie mieć siły, by uwolnić się od nałogu, ale może trafić do ośrodka odwykowego, upaść na ziemię i powiedzieć: „pomóż mi”. Niektórzy rozróżniają moralnie neutralną, nieograniczoną wolną wolę (co jest niezgodne z Pismem) od tego, co my posiadamy, nazywając to drugie „swobodą wyboru”. Inni, zwłaszcza chrześcijanie w wczesnym Kościele, używają terminu „wolna wola” w odniesieniu do koncepcji biblijnej.

Podsumowując: Bóg nas przeznacza, a my posiadamy również wolną wolę, właściwie rozumianą. Zanim czas się rozpoczął, wybór Boga dotyczący tego, kto pójdzie do nieba, nie był ślepy ani kapryśny, lecz każdy dzień naszego życia został zapisany w Bożej księdze (Psalm 139:16), gdy On nas wybrał.

Pytanie: Czy Rzymian 8:29-30 naucza herezji uniwersalizmu, zgodnie z którą wszyscy zostaną zbawieni?

Odp.: Nie. List do Rzymian 8:29-30 mówi, że wszyscy, którzy zostali z góry poznani i przeznaczeni, zostaną uwielbieni. W tych wersetach nie ma niczego, co wskazywałoby, że wszyscy ludzie są z góry poznani i przeznaczeni do zbawienia.

Oto, czego naucza fałszywa religia Kościoła Zjednoczenia Rev. Moona w swojej książce „Boska Zasada” (wydanie piąte, 1977 r.), a następnie – czego naucza Biblia.

„Boska Zasada”, str. 190: „Ostatecznym celem Bożej opatrzności odnowy jest zbawienie całej ludzkości. Dlatego też intencją Boga jest całkowite zniesienie piekła po upływie okresu niezbędnego do pełnego spłacenia wszelkiej rekompensaty”.

„Boska Zasada”, str. 191: „Gdy nadejdą Dni Ostateczne, nawet złe duchy zstąpią do ziemskich ludzi tego samego poziomu i poprzez współpracę z nimi wezmą udział w wypełnianiu woli Bożej. W końcu, po upływie odpowiedniego czasu, zostanie osiągnięty zjednoczony cel stworzenia”.

Boska Zasada, str. 200: „Chociaż czasy ich zbawienia mogą się różnić, wszyscy upadli ludzie są z góry przeznaczeni do zbawienia”.

Biblia: Kara dla niewierzących jest wieczna i niekończąca się (Mt 18:8, 25:41,46; Judy 7). Jest to ogień nieugaszalny (Iz 66:24; Mt3:12 ; Łk3:17 ).

Rev 14:11 Mówi: „A dym ich męki unosi się na wieki wieków. Nie ma odpoczynku ani w dzień, ani w nocy dla tych, którzy czczą bestię i jej obraz...”

Pytanie: W Rz 8:30, jaki procent osób, które spełniają jeden warunek, przechodzi do kolejnego etapu?

Odp.: 100%. Każdy, kto jest przeznaczony, zostaje powołany. Każdy, kto jest powołany, zostaje faktycznie usprawiedliwiony. Każdy, kto jest usprawiedliwiony, zostaje uwielbiony.

Pytanie: Skoro zgodnie z Rzym. 8:30 pewnego dnia staniemy się uwielbionymi istotami w niebie, to w jaki sposób powinniśmy żyć teraz, nie popadając w arogancję?

O: Skoro pewnego dnia będziemy wolni od grzechu i zła, powinniśmy starać się żyć tak już teraz. Jeśli to robimy i jesteśmy tak pokorni, jak to tylko możliwe, musimy zdawać sobie sprawę, że niektórzy mogą nas mimo to nazwać aroganckimi. (To taka arogancja, że uważasz się za tak dobrego, że nie pójdziesz ze mną się upić.) Ale naprawdę nie powinniśmy wykazywać żadnej arogancji, ponieważ Bóg nakazuje nam być pokornymi. Drugim powodem jest to, że naprawdę nie mamy powodu do arogancji. Jaką dobrą rzecz posiadasz, która nie byłaby darem od Boga?

P: Czy w Rz 8:32 słowo „inne” występuje w języku greckim tak samo, jak w Tłumaczeniu Świata Nowego Świat Świadków Jehowy (wersja poprawiona z 1970 r. n.e., str. 1227)?

Odp.: Nie, nie ma. W „Przekładzie Świata Nowego” dodano słowo „inne” zapisane kursywą, na przykład czterokrotnie w Liście do Kolosan 1:16-20. Kursywa wskazuje, że nie ma go w tekście greckim. Jednak słowo „inne” nie występuje w tekście greckim Listu do Rzymian8:32 ani Listu do Filipian 2:9, a Towarzystwo Strażnica pominęło umieszczenie go w kursywie. Dodano również słowo „inne” w Dziejach Apostolskich 10:36, umieszczając je w nawiasach kwadratowych.

P: Co jest interesującego w słowach Pawła dotyczących wysokości i głębokości w Liście do Rzymian 8:39?

Odp.: Dokładne znaczenie odnosiło się do ciał niebieskich powyżej horyzontu i ciał niebieskich poniżej horyzontu. Innym sposobem spojrzenia na to jest przekonanie, że nie musimy martwić się o nic, co dzieje się w niebie czy w piekle, ani nawet o przesądy związane z astrologią i przeznaczeniem, które oddzielają nas od Bożej miłości.

P: Czy w Liście do Rzymian 8:39 jest mowa o tym, że można utracić zbawienie?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu Listu do Hebrajczyków 6:4-12 oraz Listu do Efezjan 1:14.

P: Czy w Liście do Rzymian 9:1-4 powinniśmy odczuwać smutek z powodu zgubionych?

Odp.: Tak. Paweł z pewnością był głęboko zasmucony losem tych ludzi. Podobnie Jeremiasz nazywany jest „płaczącym prorokiem” z powodu smutku, jaki odczuwał z powodu tych, którzy zginęli, o czym mowa w Jeremiasza 9:1-2 i w innych miejscach. Jezus odczuwał wielki smutek z powodu mieszkańców Jerozolimy, którzy Go odrzucili (Mt 23,37-39). Jeśli mamy naśladować przykład proroków, apostołów i Jezusa, a nie odczuwamy smutku ani żalu z powodu tych, którzy zginęli, to coś jest z nami nie tak.

Żydzi mieli zarówno pochodzenie, jak i zachowanie, ale nie wierzyli w nadchodzącego Mesjasza, ani nie dostrzegali potrzeby wiary. Wielu Żydów było dumnych z tego, że tak bardzo się starali, ale nie chcieli zaakceptować, że chodziło o łaskę, a nie o ich uczynki. Ciekawym kontrastem jest pogląd Pawła: smutek z powodu tych ludzi, oraz pogląd niezbawionych Żydów: Paweł był zdrajcą.

Jest taki dowcip, w którym mężczyzna zapytał kobietę w kościele baptystów, jak się ma ich pastor. Kobieta odpowiedziała: „Och, już jakiś czas temu go zwolniliśmy, bo powiedział, że wszyscy, którzy odrzucają Jezusa, pójdą do piekła”. Mężczyzna był zszokowany, ponieważ właśnie tak mówią chrześcijanie, w tym baptyści. Zapytał więc: „A co mówi wasz nowy pastor?”. Kobieta odpowiedziała: „Och, on też mówi, że wszyscy, którzy odrzucają Jezusa, pójdą do piekła”. Mężczyzna zapytał: „W takim razie jaka jest różnica?”. Kobieta odpowiedziała, że pierwszy pastor mówił to z radością w głosie, a drugi – ze łzami w oczach.

Pytanie: Skoro w Rz 9,4 i nast., 6–9 obietnice Boże są pewne, dlaczego dla niektórych okazały się nieskuteczne?

Odp.: Obietnice Boże są dobre, ale trzeba spojrzeć na ich zakres. Czasami obejmują one tylko niektórych, na przykład Izaaka, a nie Ismaela i Midianitów, Jakuba, a nie Ezawa itp. Czasami zakres ten jest warunkowy, na przykład dzieci Izraela, które porzuciły Boga, by czcić Baalów, zostały wykluczone i znalazły się poza obietnicą. Boże zbawienie jest pewne i wieczne dla wszystkich, którzy je przyjmują.

P: Czy w Rz 9:8–9, 27 oraz Rz11:13 –17, 26 wszyscy Żydzi pójdą do nieba, czy nie?

Odp.: Nie. Niektórzy tak sądzili na podstawie tych dwóch fragmentów Listu do Rzymian. Jednak rozdziały 8–9 Listu do Rzymian podkreślają, że do nieba idą dzieci obietnicy, a nie te z biologicznego pochodzenia. List do Rzymian9:27 podkreśla, że zbawiona zostanie jedynie resztka biologicznego Izraela. List do Rzymian 11:13–17,26 mówi zarówno o „otwartym zaproszeniu” Boga skierowanym do dzisiejszych Żydów, jak i o ich przyszłym masowym przyjęciu tego zaproszenia.

Ponadto Jezus powiedział religijnym Żydom w Ewangelii św. Jana8:24 , że jeśli nie uwierzą, iż Jezus jest Mesjaszem, rzeczywiście umrą w swoich grzechach. W Ewangelii św. Mateusza 23:33 Jezus pyta nauczycieli Prawa i faryzeuszy, jak kiedykolwiek unikną potępienia w piekle. List do Galatów 5:2 pokazuje również, że Chrystus nie ma żadnej wartości dla tych, którzy pokładają ufność w obrzezaniu.

Więcej informacji znajdziesz w omówieniu Jeremiasza 31:37.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian9:13 , i w Księdze Malachiasza 1:2-3 Bóg nienawidził Ezawa? Czy było to sprawiedliwe?

Odp.: Według R.C. Sproula w książce „Now That’s a Good Question” (str. 570): „Po pierwsze, mamy tu do czynienia z hebrajskim idiomem. Jest to hebrajska forma wypowiedzi, którą nazywamy paralelizmem antytetycznym, w ramach której Pismo Święte posługuje się bezpośrednimi przeciwieństwami. Aby to zrozumieć, musimy dostrzec, że cokolwiek Bóg rozumie przez nienawiść do Ezawa, oznacza to dokładne przeciwieństwo tego, co oznacza miłość do Jakuba. … w kontekście [Starego Testamentu], w którym pojawia się ten konkretny fragment, kiedy Biblia mówi, że Bóg kocha Jakuba, oznacza to, że obdarza Jakuba swoją szczególną łaską i miłosierdziem. Daje Jakubowi dar, którego nie daje Ezawowi. Okazuje Jakubowi miłosierdzie. Odmawia tego samego miłosierdzia Ezawowi, ponieważ nie jest mu go winien i zastrzega sobie prawo [do jego odmowy]. … Żyd opisuje tę różnicę, używając sprzecznych terminów”.

Pytanie: Jaka jest różnica między sprawiedliwością a uczciwością w Rz 9,14? Czy Bóg jest i jednym, i drugim?

Odp.: Biblia mówi, że Bóg jest sprawiedliwy; nie mówi jednak, że Bóg jest uczciwy. Sprawiedliwość polega na dawaniu ludziom tego, na co zasługują. Czasami jednak Boża łaska i miłosierdzie przeważają nad Bożą sprawiedliwością. Bóg obdarza nas dobrymi rzeczami, na które nie zasługujemy, i nie zsyła na nas złych rzeczy, na które zasługujemy, ponieważ Jezus umarł za nas na krzyżu. Sprawiedliwość Boża jest jednak nadal zaspokojona, ponieważ Jezus poniósł karę za nasze grzechy. Równość oznacza dawanie każdemu dokładnie tego samego i dokładnie takich samych możliwości. Biblia i życie pokazują, że Bóg nie jest sprawiedliwy, ani nie musi taki być. Czy Bóg był sprawiedliwy wobec Jakuba i Ezawa? Niektórzy mówią: „tak i nie”. Ja mam zupełnie inną odpowiedź: „Nie i tak”. Bóg NIE był sprawiedliwy wobec Jakuba. Jakub wierzył w Boga, ale był kłamcą, oszustem i łajdakiem, którego – gdyby Bóg był sprawiedliwy – porzuciłby. Z drugiej strony Ezaw był bezbożny zgodnie z Listem do Hebrajczyków 12:16; Ezaw nie chciał mieć nic wspólnego z Bogiem, a Bóg nie miał nic wspólnego z Ezawem, z wyjątkiem tego, że Ezawowi powodziło się finansowo.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian 9:18 nie możemy winić Boga za zatwardzienie serca faraona?

Odp.: Siedem razy Bóg powiedział, że to On zatwardził serce faraona. Ale siedem razy Bóg powiedział, że to faraon sam zatwardził swoje serce. Najpierw musimy zrozumieć pojęcie zatwardziałości, zanim przyjrzymy się temu, jak Bóg zatwardził serce faraona.

Zatwardziałość serca osoby bezbożnej sprawia, że staje się ona jeszcze bardziej uparta w swojej bezbożności. Z drugiej strony Bóg powiedział, że zatwardził serca proroków Ezechiela i Jeremiasza, a oni zostali zatwardzeni w dobrym sensie. W Księdze Ezechiela 3:8-9 czytamy: „Ale Ja [Bóg] uczynię cię tak nieugiętym i zatwardziałym, jak oni. Uczynię twoje czoło twardym jak najtwardszy kamień...”

W Księdze Jeremiasza1:18 ;15:20 Bóg uczynił Jeremiasza podobnym do muru, który stoi w opozycji wobec wszystkich.

Zatem „zatwardziałość” nie zawsze oznacza zło, ale oznacza uczynienie kogoś bardziej nieugiętym w swoich poglądach, tak jak glina staje się twarda.

Zesłanie przez Boga plag mogło zmiękczyć serca niektórych ludzi, ale spowodowało zatwardziałość serca faraona. W jakim stopniu Bóg zatwardził serce faraona bez uciekania się do czynników zewnętrznych, takich jak plagi? Pismo Święte tego nie mówi. Niezależnie od tego, Boże działanie skierowało serce faraona w stronę, w którą on sam już pragnął podążać. Kiedy w naszym życiu pojawiają się plagi, mogą one być zaproszeniem do zatwardzenia serca wobec Boga lub do umocnienia naszej determinacji na rzecz Boga i przeciwko grzechowi.

Oto, czego nauczali na ten temat niektórzy pisarze wczesnego Kościoła.

Tertulian (198–220 r. n.e.): „Bóg zatwardza serce faraona. Zasługiwał on jednak na to, by zostać doprowadzonym do zguby, ponieważ już wcześniej zaparł się Boga, już wcześniej w swojej pysze tak często odrzucał Jego posłańców, nakładał ciężkie brzemię na Jego lud i (podsumowując to wszystko) był Egipcjaninem”. Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 2, rozdz. 14, str. 308

Orygenes (225–254 r. n.e.) stwierdził w istocie, że tak jak to samo ciepło tego samego słońca zarówno utwardza błoto, jak i topi wosk, tak działanie Ducha Bożego zarówno utwardza buntowników, jak i zmiękcza skruszonych. Dzieło Orygenesa „De Principiis” (w języku greckim i łacińskim), księga 3, rozdz. 1.11, str. 311.

Pytanie: Kto i jaką rolę odegrał w zatwardziałości serca faraona, a także innych ludzi, o czym mowa w Rz 9,18?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

A. Bóg jest odpowiedzialny:

A1. Wszystko, co się dzieje, jest dozwolone przez Boga. Innymi słowy, nic się nie dzieje poza tym, na co Bóg pozwala (List Jakuba4:15 ; Księga Hioba1:12 ; 2:6; Psalm 103:19).

A2. Wszystko, co Bóg postanowił, z pewnością się dzieje (Izajasz 43:13; Izajasz 55:10-11; Rzymian 11:29). Bóg obiecał (tj. postanowił), że Izraelici opuszczą Egipt po 400 latach niewoli (Księga Rodzaju15:13 –14).

A3. Bóg stworzył faraona i pozwolił mu żyć.

A4. Bóg działał w historii i sprawił, że faraon był wówczas królem Egiptu.

A5. Bóg celowo zesłał plagi na Egipt.

A6. Ostatecznie wszystko, nawet to, co „nie przyszło Bogu do głowy” (Jeremiasz 19:5; 32:35), było, jest i będzie wplecione w Boży plan (Efezjan1:11 ; Rzymian8:28 ; Przysłów 16:4).

B. Bóg nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy, na które pozwolił, ale których bezpośrednio nie spowodował, takie jak zło.

B1. Niektóre rzeczy wywołują wielki gniew Boga (Jeremiasz 5:29;8:19 ; 12:8; Ezechiel 8:6).

B2. Niektóre rzeczy łamią serce Boga (Jeremiasz 4:19-22; 9:1; Łukasz 19:41-44; Mateusz 23:37-39).

C. Faraon ponosił odpowiedzialność:

C1. Faraon nie był zmuszany. W rzeczywistości dla większości ludzi plagi byłyby „zachętą” do wyboru tego, co słuszne.

C2. Faraon sam dokonywał wyborów.

D. Obaj ponoszą wspólną odpowiedzialność:

D1. Faraon również sam zatwardził swoje serce, a o tym zatwardziałości wspomniano jeszcze zanim Bóg zatwardził serce faraona.

Pytanie: Jak w Rz9:19 –22 oraz Rz 11:8,10 Bóg może pociągać nas do odpowiedzialności za to, kim On nas uczynił?

Odp.: Być może pomoże tu pewna ilustracja. Załóżmy, że urodziliśmy się i całe życie spędziliśmy na pokładzie jednego statku. Załóżmy, że statek ten miał się wkrótce zatopić, a do naszej dyspozycji była łódź ratunkowa, dzięki której mogliśmy opuścić statek. Jeśli pozostaniemy na statku i utoniemy, ponosimy odpowiedzialność za własną śmierć. Nie ponosimy odpowiedzialności za to, że urodziliśmy się na statku, ale ponosimy odpowiedzialność za to, że nie zdecydowaliśmy się opuścić tonącego statku. Byłoby nie tylko niewłaściwe, ale także tragiczne i bezsensowne, gdyby ktoś obwiniał okoliczności swojego urodzenia za własną decyzję o odrzuceniu oferty łodzi ratunkowej.

Nie mieliśmy więc żadnego wpływu ani odpowiedzialności za to, w jaki sposób przyszliśmy na świat, ani za fakt, że mamy grzeszną naturę. Ludzie są jednak odpowiedzialni za to, że nie zdecydowali się zwrócić do Boga w celu oczyszczenia ze swojej grzesznej natury i uzyskania przebaczenia grzechów.

P: Dlaczego w Rz 9,19 Słowo Boże nazywa te pytania niewłaściwymi?

Odp.: Podano tu dwa odrębne powody.

Postawa: Żadne pytanie nie jest dobre, jeśli towarzyszy mu postawa sprzeciwu wobec Boga (werset 20). Zamiast próbować poznać drogi Boże, pytania te mają na celu zmuszenie Boga do usprawiedliwiania się.

Treść: Nawet zadane z pełnym szacunku nastawieniem pytania nadal nie są właściwe, ponieważ opierają się na fałszywych założeniach. Musimy uświadomić sobie dwie prawdy:

1. Bóg ma prawo stworzyć nas tak, jak tylko zechce (werset 21).

2. Co więcej, jak pokazują wersety 21–23, Bóg nie stworzył wybranych i potępionych jako odrębnych grup – wszyscy rodzimy się z tej samej „gliny”. Różnica nie leży w naszym pochodzeniu, ale w naszym przeznaczeniu. Dla wielu ludzi „słowo nie połączy się z wiarą” (List do Hebrajczyków 4:2), a Bóg wyleje na nich swój sprawiedliwy gniew.

Pytanie: Czy w Rzymian 9:19 ludzie mają wolną wolę?

Odp.: Tak, zgodnie z prawidłową definicją.

Nie, nic poza tym, co Bóg zaplanował i postanowił. Jeśli przez wolną wolę rozumiesz, że człowiek może działać całkowicie poza Bożymi ograniczeniami, wiedzą lub zdolnością do kontroli, to nikt, nawet Adam czy szatan, nie ma wolnej woli. Jednak rzadko właśnie to ma się na myśli, mówiąc o wolnej woli.

Tak, robimy rzeczy wykraczające poza wolę, jakiej pragnie Bóg.

Wolna wola często oznacza, że Bóg postanowił dać nam zdolność do prawdziwego dokonywania wyborów i do działania w sposób wykraczający poza to, czego Bóg pragnie. Bóg zna wszystkie nasze wybory, ale to my je dokonaliśmy. Nasza wola jest „wolna” w tym sensie, że nie jest wymuszana przez Boga. Nie jesteśmy marionetkami ani robotami. Jednak nasza wolna wola nie jest całkowicie „wolna”, ponieważ jest zniewolona przez grzech. Narkoman, który pragnie narkotyków, ma wolną wolę, by całkowicie rzucić nałóg z dnia na dzień, ale jego wola jest zniewolona.

Chrześcijanie niebędący kalwinistami twierdzą, że mamy wolną wolę, w tym że każdy ponosi pewną odpowiedzialność i ma zdolność do reagowania na Boga. Chrześcijanie kalwińscy twierdzą, że nie mamy. Niektórzy kalwiniści twierdzą, że wierzący mają wolną wolę, ale niewierzący – nie. Wielki XIX-wieczny kaznodzieja (i kalwinista) Charles Spurgeon mówił, że mamy „wolną wolę”, ale jest ona niewolnicą naszej grzesznej natury, co w rzeczywistości jest dość podobne do tego, co twierdzą niekalwiniści.

Jednak inni kalwiniści twierdzą w istocie, że choć ludzie mają „swobodę działania”, nie mają wolnej woli – nie tylko dlatego, że Bóg postanowił nam jej nie dać, ale rzekomo dlatego, że Bóg nie mógłby nam jej dać i jednocześnie pozostać suwerennym.

Kalwinistka Loraine Boettner (s. 222) pisze: „Co więcej, jeśli przyznamy istnienie wolnej woli w tym sensie, że absolutne determinowanie wydarzeń leży w rękach człowieka, równie dobrze moglibyśmy pisać to słowo wielką literą F i wielką literą W; wówczas bowiem człowiek stałby się podobny do Boga – pierwszą przyczyną, pierwotnym źródłem działań – i mielibyśmy tyle półbogów, ile jest wolnych woli. O ile nie zrezygnujemy z suwerenności Boga, nie możemy przyznać człowiekowi tej niezależności”.

Boettner w rzeczywistości miesza tu kategorie. Gdyby Boettner powiedział, że „nie możemy uznać wolnej woli w tym sensie, że człowiek mógłby czynić rzeczy wykraczające poza to, na co Bóg pozwolił”, wówczas wszyscy chrześcijanie powinni zgodzić się z Boettnerem. Jeśli jednak Bóg zdecydował się tymczasowo „przekazać suwerenność”, w ramach której postanowił, że pewne rzeczy, takie jak wieczne przeznaczenie danej osoby, wydarzy się w taki czy inny sposób w oparciu o reakcję tej osoby na działanie Boga w jej życiu, a Bóg nie wymusił tej reakcji, to Boettner się myli, chyba że w słowie „absolutny” używanym przez Boettnera doszukuje się się tak głębokiego znaczenia, że stwierdzenie to staje się logiczną tautologią, z którą każdy mógłby się zgodzić.

Bardziej biblijne ujęcie ludzkiej wolności, z którym mogą się zgodzić zarówno niekalwiniści, jak i wielu kalwinistów, stanowiło część wykładu wygłoszonego przez R.C. Sproula w Austin na stronieMarch 9, 1991 .March 9, 1991 .

„Nie wierzę, że jako chrześcijanie musimy porzucić tę niezwykle ważną koncepcję ludzkiej wolności i odpowiedzialności – ani na chwilę. Byłoby dla mnie bardzo bolesne, gdybym musiał zrezygnować z idei ludzkiej wolności. Ale, umiłowani, mógłbym z tym żyć. Gdybym jednak musiał porzucić przekonanie, że Bóg jest suwerenny, porzuciłbym chrześcijaństwo. Porzuciłbym nadzieję, ponieważ zdaję sobie teraz sprawę, że żyję we wszechświecie, który nie podlega władzy boskiej opatrzności”. R.C. Sproul twierdzi więc, że suwerenność Boga jest dla niego ważniejsza niż ludzka wolność, ale wierzy, że obie te rzeczy są prawdziwe. Ponownie, Sproul nie mówi o całkowitej, absolutnej wolności, ale naucza o prawdziwej wolności.

Podsumowując: wszyscy powinni zgodzić się co do tego, że każdy ma obowiązek być posłusznym Bogu, ale z własnej mocy nikt nie jest w stanie tego uczynić z powodu naszej grzesznej natury. Wielu – choć nie wszyscy – chrześcijanie reformowani twierdzą, że Bóg nigdy nie dał nie-wybranym możliwości, wyboru ani zdolności do jakiejkolwiek reakcji na Boga. Jak ujął to jeden z reformatów: albo jesteś robotem Boga, albo robotem szatana.

Na marginesie warto dodać, że niektórzy umiarkowani teologowie reformowani (Spurgeon, Packer, Bunyan itp.) twierdzą, że Bóg kieruje do wszystkich szczerą ofertę Ewangelii. Inni (Pink, Gill, Hoeksema) twierdzą, że Bóg nie oferuje Ewangelii wszystkim. Jeszcze inni twierdzą, że my możemy szczerze oferować Ewangelię wszystkim, ponieważ nie wiemy, kim są wybrani, ale Bóg nie mógłby złożyć szczerej oferty.

Proszę zapoznać się z następnym pytaniem, aby znaleźć biblijne uzasadnienie dla „wolnej woli/swobodnego wyboru” w tym sensie, że mimo iż nasza wola jest zniewolona przez grzech, wszyscy mają zdolność dokonywania autentycznych wyborów i odpowiadania Bogu.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 9:19 ludzie są jak roboty lub marionetki, czy też Bóg postanowił obdarzyć każdego zdolnością do dokonywania autentycznych wyborów i odpowiadania Bogu?

Odp.: Księga Jozuego 24:22-23 pokazuje, że albo ludzie mogą dokonywać wyborów, albo Bóg godzi się na to, by Jego lud był w błędzie, sądząc, że to oni decydują się zawrzeć z Nim Przymierze.

Bóg dał ludziom wolność, by złamali Mu serce (Jeremiasz 9:1; Mateusz 23:37-39 itp.). Chociaż niektórzy kalwiniści twierdzą, że są to jedynie antropomorfizmy i że Bóg tak naprawdę nie odczuwa tego w ten sposób, otwiera to całą puszkę Pandory. Hipotetycznie rzecz biorąc, jeśli wszystkich wersetów Biblii dotyczących tego, że Bóg odczuwa złamane serce i rozczarowanie, nie należy traktować dosłownie, to być może dotyczy to również wszystkich wersetów o Bożym gniewie, zapalczywości i antropomorfizmach, a Bóg w rzeczywistości nie odczuwa gniewu. Być może wszystkie wersety o Bożej miłości byłyby antropomorfizmami, a Bóg tak naprawdę nie odczuwa wobec nas troski ani zainteresowania. Zatem albo wersety opisujące uczucia Boga mają znaczenie, albo Bóg zmarnował w Biblii mnóstwo atramentu, skoro mógł po prostu przedstawić konsekwencje i stwierdzić, że jest czymś w rodzaju zwykłego komputera.

Zobacz omówienie Księgi Rodzaju 50:19-20; Księgi Powtórzonego Prawa 1:39 oraz Księgi Jozuego 24:21-24, aby uzyskać więcej informacji na temat zdolności ludzi do dokonywania wyborów.

Zobacz następną odpowiedź, aby zapoznać się z bardziej szczegółową dyskusją na temat zdolności człowieka do dokonywania wyborów.

P: Jeśli w Rz 9,19 ludzie nie są jak roboty ani marionetki, to co Biblia mówi o zdolności człowieka do dokonywania wyborów?

Odp.: Wybaczcie, że tak długo rozwodzę się nad tym tematem, ale wielu kalwinistów nie dostrzega, że Bóg daje ludziom prawdziwy, autentyczny wybór w kwestii szukania Go. Najpierw dwie uwagi na temat Boga, a potem kilka na temat ludzi.

OJCIEC I JEZUS: Ojciec wybrał, powołał i posłał Jezusa, aby był naszym Zbawicielem. Jest to zgodne z Ewangelią Mateusza 12:18; 1 Listem Piotra 2:6; Listem do Hebrajczyków 5:4; 3:2; Ewangelią Łukasza 23:35 oraz Księgą Izajasza 48:15; 49:1,6.

Jednak wybór, wiedza i plan Ojca nie negują faktu, że sam Chrystus nadal dobrowolnie zdecydował się przyjść i być posłusznym, zgodnie z Ewangelią św. Jana 10:18; Ewangelią św. Łukasza 22:42 oraz Listem do Hebrajczyków 10:9.

LUDZIE: Wszyscy ludzie są grzeszni i zdeprawowani. Bez Bożego działania nikt nie będzie szukał Boga, zgodnie z Listem do Rzymian3:11 , który parafrazuje słowa Dawida z Psalmu 14:2 i Psalmu 53:2.

Jednak sam Dawid twierdził, że szukał Boga w Psalmie 63:1 oraz Psalmie 27:4,8.

Co więcej, wielu innych, z Bożą pomocą, zdecydowało się służyć Panu.

Jozue 24:22: „Wy jesteście świadkami, że postanowiliście służyć Panu” – powiedziano o Izraelu

Ewangelia według św. Mateusza6:33 Szukajcie najpierw Królestwa Bożego

Wielu szuka Boga: 1 Kronik 16:10,11; 2 Kronik 15:12; 30:19; Ezdrasz 6:21; Psalm 34:10; 69:32; 70:4; Księga Przysłów 28:5; Zachariasz 8:21,22; Malachiasz 3:1

Skupcie swoje serca na poszukiwaniu Boga 2 Kronik 11:16

1 Kronik22:19 ; 28:8,9; 2 Kronik7:14 ;12:14 ; 14:4; 15:2;15:13 ; 19:3

2 Kronik 20:3,4; 31:21; 34:3; Ozeasz 3:5

Psalm 9:10 i Izajasz 45:19 to obietnica, że nie opuści On tych, którzy szukają Boga

Psalm22:26 Ci, którzy szukają Pana, będą Go chwalić.

Psalm 24:6 Takie jest pokolenie tych, którzy Go szukają.

Psalm 40:16; 105:3,4; 119:2,45 – wszyscy, którzy Cię szukają, radują się i weselą

Psalm 119:94 Szukałem Twoich przykazań

Księga Przysłów 1:28b-29 Będą szukać, ale nie znajdą, ponieważ nie bali się Pana

Księga Przysłów8:17 Ci, którzy szukają mądrości, znajdują ją

Księga Izajasza 51:1 Wy, którzy szukacie Pana

Księga Izajasza 55:6 Szukajcie Pana, póki można Go znaleźć; wzywajcie Go...

Jeremiasz 29:13 Będziecie szukać i znajdziecie, gdy będziecie szukać z całego serca

Jeremiasz 50:4 Izrael i Juda będą szukać Boga

Ozeasz10:12 „...bo nadszedł czas, by szukać Pana”

Amos 5:4,6;5:14 szukajcie Pana, a będziecie żyć

Co więcej, z Bożą pomocą ludzie mogą zdecydować się na wypełnianie woli Bożej.

Ewangelia Jana7:17 Jeśli ktoś zdecyduje się wypełniać wolę Bożą, przekona się, czy moje nauczanie pochodzi od Boga, czy też mówię z własnej inicjatywy.

Jonasz 2:8 „Ci, którzy trzymają się bezwartościowych bożków, tracą łaskę, która mogłaby być ich udziałem”

Psalm 83:16 Bóg czyni to wszystko po to, by ludzie Go szukali

Psalm 119:30 „Wybrałem drogę prawdy;”

Psalm 119:173 „bo wybrałem Twoje przykazania”

Księga Izajasza 7:15 „Będzie jadł twaróg i miód, gdy będzie już na tyle dorosły, by odrzucić zło i wybrać dobro”.

Księga Izajasza 56:4 „Do eunuchów, którzy przestrzegają moich sabatów, którzy wybierają to, co mi się podoba...”

Księga Przysłów 8:10,16:16 Nakazano nam wybierać nauki mądrości zamiast najlepszego srebra

Ewangelia Jana5:35 Jan był lampą, która płonęła i dawała światło, a wy przez pewien czas zdecydowaliście się cieszyć jego światłem

Ewangelia Jana7:17 : „Jeśli ktoś zechce pełnić wolę Bożą, przekona się...”

Dzieje Apostolskie20:21 „...Muszą nawrócić się do Boga i uwierzyć”

List do Efezjan1:13 Wy również zostaliście włączeni w Chrystusa, gdy usłyszeliście słowo prawdy.

Księga Powtórzonego Prawa 30:19 A teraz [Izraelici], wybierzcie życie, abyście żyli wy i wasze dzieci

List do Rzymian11:32 Bóg poddał wszystkich ludzi nieposłuszeństwu, aby okazać miłosierdzie wszystkim. (słowo „wszyscy”, pantas, jest takie samo w obu przypadkach)

2 List do Tesaloniczan2:10 ci, którzy giną, zostali zwiedzeni, ponieważ nie chcą pokochać prawdy, by dzięki niej zostać zbawieni.

List do Tytusa2:11 „Albowiem łaska Boża, która przynosi zbawienie, objawiła się wszystkim ludziom”.

1 List Piotra1:22 „A teraz, gdy już oczyściliście się przez posłuszeństwo prawdzie...”

2 List Piotra1:10 „starajcie się tym bardziej utwierdzić wasze powołanie i wybór”.

Z drugiej strony ludzie ponoszą odpowiedzialność za to, że nie szukają swojego Boga.

Izajasz 9:12-13; Ozeasz 7:10 Bóg jest rozgniewany, ponieważ ludzie nie powrócili do Niego ani Go nie szukali. Czy Bóg jest rozgniewany z powodu tego, czego im zabronił, czy też z powodu tego, czego nie pozwolił im uczynić?

Jeremiasz 30:15 Z powodu waszej wielkiej winy i wielu grzechów Bóg was ukarał

Psalm 10:4 Niegodziwi nie szukają Boga. (Jaki byłby sens tego wersetu, gdyby pobożni ludzie, tacy jak Dawid, również nie szukali Boga?)

Księga Przysłów1:29 Ponieważ nienawidzili wiedzy i nie zdecydowali się bać Pana.

PODSUMOWANIE: Skoro Boże powołanie nie wyeliminowało wyboru Jezusa, a Biblia mówi, że z Bożą pomocą możemy wybrać Boga, to Boże powołanie nie eliminuje naszego wyboru.

Pytanie: Czy w Rzymian 9:19 możliwe jest, że niechrześcijanie nie mają wolnej woli, podczas gdy chrześcijanie ją mają?

Odp.: Nie, ale jest to interesująca sugestia, o której opowiedział mi kiedyś mój przyjaciel, kalwinista. Nie słyszałem jednak o tym od żadnych innych kalwinistów. Oto cztery punkty, które należy wziąć pod uwagę, wyjaśniające, dlaczego jest to nieprawda.

Bóg jest suwerenny w tym sensie, że zna wszystko, co się wydarzy, w tym każdy wybór, jakiego dokonamy. Kontroluje On również, aż do najdrobniejszych szczegółów, wszystko, co pragnie kontrolować, i ani jeden atom nie porusza się inaczej niż z Bożego pozwolenia. Jednak Bóg może również powstrzymać się od działania. Może zdecydować się na tymczasowe i ograniczone „przekazanie swojej suwerenności”, tak abyśmy mogli dokonywać wyborów, za których konsekwencje odpowiedzialni jesteśmy my, a nie Bóg.

Czym jest wolna wola? Gdyby zdefiniować wolną wolę jako tę część nas, która jest całkowicie niezależna, nad którą nawet Bóg nie ma kontroli, to taka wolna wola nie istnieje. Jednak pierwsi pisarze chrześcijańscy opisywali wolną wolę jako naszą zdolność do dokonywania wyborów, a także to, że Bóg pozwala nam nawet na dokonywanie wyborów, które Mu się nie podobają i które niosą ze sobą tragiczne konsekwencje. Nasza wolna wola jest jednak ograniczona przez grzech, tak samo jak wolna wola alkoholika czy narkomana jest ograniczona przez ich grzechy. Być może nie mają oni z własnej siły mocy, by uwolnić się od swojego uzależnienia, ale mogą trafić do kościoła lub ośrodka odwykowego i wołać o pomoc.

Wielu kalwinistów zaprzecza, że ludzie posiadają wolną wolę w jakimkolwiek znaczeniu tego słowa; zaprzeczają, że ludzie mogą dokonywać wyborów. To prawie tak, jakbyśmy byli robotami. Niektórzy kalwiniści zaprzeczają istnieniu naszej wolnej woli, ponieważ Bóg jest suwerenny. Inni kalwiniści, podobnie jak Marcin Luter, zaprzeczają istnieniu naszej wolnej woli, ponieważ jesteśmy upadli i zniewoleni przez grzech. To pytanie sugeruje, że kalwiniści zaprzeczają istnieniu wolnej woli z tego drugiego powodu.

Osoby niebędące kalwinistami mogą zgodzić się, że Bóg jest suwerenny i że wola człowieka jest zniewolona przez grzech. Jednak żaden z tych powodów nie czyni naszych pozornych wyborów kpiną, ani nie sprawia, że odpowiedzialność człowieka za to, na co nie jest w stanie nawet zareagować, staje się niezrozumiałą tajemnicą.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzym. 9:20-21, Bóg jest jak garncarz, a my jak glina?

Odp.: Paweł nawiązuje do ilustracji z Jeremiasza 18:6; Izajasza 29:16; 45:9. W Księdze Rodzaju 2:7, kiedy Bóg ukształtował człowieka, słowo oznaczające „ukształtował” ma ten sam rdzeń co słowo „garncarz”. Bóg może czynić ze swoim stworzeniem, co tylko zechce, a my mamy obowiązek podążać za naszym Stwórcą. Oczywiście glina, której garncarz nie dotknął, pozostaje jedynie nieartystyczną, bezkształtną masą.

Jak powiedział Charles R. Erdman: „Suwerenność Boga nigdy nie przejawia się w potępianiu ludzi, którzy powinni zostać zbawieni, ale raczej skutkuje zbawieniem ludzi, którzy powinni zginąć”. List Pawła do Rzymian, str. 109. (z Believer’s Bible Commentary, str. 1719).

Pytanie: Co Paweł robi w Rz 9,25–33?

Odp.: Paweł dowodzi swojej tezy, przytaczając jeden fragment Pisma Świętego po drugim. Pokazuje to, że nie jest to tylko poboczna uwaga w jednym wersecie, ale raczej motyw przewijający się w Piśmie Świętym. Istnieje termin określający cytowanie kolejnych fragmentów Pisma Świętego jeden po drugim; nazywa się to „catena”. Zarówno autorzy Nowego Testamentu (zwłaszcza Paweł), jak i co najmniej 29 pisarzy wczesnego Kościoła, przed Soborem Nicejskim I, stosowali „catena”, więc była to powszechna forma wyrazu.

P: Jak i dlaczego w Rz 9,32-33 Bóg uczynił Jezusa kamieniem potknięcia dla Żydów?

Odp.: Chociaż ten fragment nie podaje przyczyny, możemy dostrzec kilka rzeczy. Jezus powiedział w Ewangelii Mateusza 18:3-5 i 19:14, że aby przyjść do Niego, trzeba być jak małe dziecko. Małe dzieci zazwyczaj nie są pod wrażeniem własnej wiedzy ani mądrości i nie szczycą się tym, że wiedzą więcej niż inni. Po prostu pokornie pragną być blisko kogoś, kto je kocha i pomaga im w ich słabości. Bóg nie czerpie radości z naszej siły, ale raczej z tego, jak Jego siła może jaśnieć poprzez naszą słabość. W 2 Liście do Koryntian 12:9b-10 Bóg powiedział do Pawła: „… bo moc Moja doskonali się w słabości. Dlatego najchętniej będę się raczej chlubił moimi słabościami. Dlatego cieszę się ze słabości, z zniewag, z niedostatków, z prześladowań, z ucisku, dla Chrystusa. Bo gdy jestem słaby, wtedy jestem silny”. Nie każdy jest gotów przyjąć taką postawę.

Pytanie: Co jest niezwykłego w słowie oznaczającym „potknąć się” w Rz 9:33?

Odp.: Słowo to nie oznacza potknięcia się. Jego znaczenie jest raczej bliższe spadnięciu z urwiska.

Pytanie: Jakie przykłady z gorliwości religijnej, która przeszkadza w poznaniu Boga, można znaleźć w Rz 10,1-4?

Odp.: Sama religia, nawet ta dobra, może stać się bożkiem. Istnieje jednak również religia toksyczna, która nie jest dobra. Gdy religia nakazuje spalenie na stosie kobiety, która niedawno owdowiała, lub zabicie ludzi, którzy nie walczą przeciwko wam, ponieważ nie chcą przyjąć waszej religii, wówczas ta religia jest toksyczna. W Ewangelii św. Jana 16,2 czytamy: „Wyrzucą was z synagog. Zaprawdę, nadchodzi godzina, w której każdy, kto was zabije, będzie sądził, że oddaje cześć Bogu”.

Pytanie: Jak w Rz 10,3 Bóg mógłby sprawiedliwie ukarać Izraelitów za niewiedzę?

Odp.: W Piśmie Świętym nie ma przykładu, by Bóg ukarał kogoś za niewinną niewiedzę. Jednak nie każda niewiedza jest z konieczności niewinna. Na przykład dobrzy rodzice nie karzą niemowlęcia za niewiedzę, ale dobry nauczyciel nakłada karę za niewiedzę na ucznia, który zaniedbał przeczytanie zadania domowego. Żydzi, podobnie jak my dzisiaj, mają „zadanie domowe”, którym jest poznanie Słowa Bożego.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzym. 10:4, Chrystus jest końcem Prawa?

O: Chociaż Chrystus sam w pełni wypełnił Prawo, nie oznaczałoby to jeszcze końca Prawa.

Chrystus jest końcem Prawa na wiele sposobów.

1. Jako arcykapłan Chrystus wypełnił Prawo za nas. Raz na zawsze złożył za nas ofiarę (List do Hebrajczyków 9:13-14).

2. Celem Prawa jest doprowadzenie nas do Chrystusa. List do Hebrajczyków 10:1 mówi, że Prawo było cieniem tego, co miało nadejść.

3. Chrystus jest końcem, czyli celem Prawa. Ofiary Starego Testamentu „zakrywały” grzech (List do Hebrajczyków 9:9-10; 10:2-4), zanim Chrystus całkowicie usunął grzech.

Słowo „koniec” lub „zakończenie” (telos) jest podkreślone w języku greckim, ponieważ jest to pierwsze słowo w zdaniu.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 10:4 prawo nadal obowiązuje w całości tych, którzy nie wierzą?

Odp.: Odnosi się to do Prawa Mojżeszowego. List do Rzymian 10:4 nie zawiera zastrzeżenia „tylko dla wierzących”. Dlatego pogańscy niewierzący nie powinni myśleć o przestrzeganiu Prawa Mojżeszowego, ale raczej o Chrystusie i Jego przykazaniach. Tak więc Prawo Mojżeszowe przestało obowiązywać dla wszystkich, ale prawo dobra i zła, zapisane w sercach ludzi, nadal istnieje.

P: Czy w Liście do Rzymian 10:5 mówią, że żyjemy, przestrzegając Prawa, czy też prawo przynosi śmierć, jak mówi List do Rzymian 8:2?

Odp.: Pomocna może być tutaj analogia. To, czy prawo ludzkie przynosi życie, czy śmierć, zależy od punktu widzenia. Potencjalna ofiara przestępstwa i morderca skazany na śmierć mają różne perspektywy.

Gdyby ktoś doskonale przestrzegał prawa, przyniosłoby to życie. Jednak złamanie prawa, o którym wiesz, pociąga za sobą sąd i śmierć.

P: Co jest interesującego w przykładzie Pawła z Rz 10,7?

Odp.: Paweł zaadaptował ten cytat z Księgi Powtórzonego Prawa 30:13, gdzie jest napisane: „Kto przejdzie przez morze?”, zmieniając go na: „Kto zejdzie do otchłani”. Nie musimy schodzić do otchłani, aby uzyskać zbawienie (co i tak byłoby dla nas niemożliwe), ponieważ Chrystus już to za nas uczynił.

P: Czy w Rz 10,9-10 wystarczy po prostu powiedzieć „Jezus jest Panem”, aby dostać się do nieba?

O: Nie, ten werset nie uczy tego. W Dziejach Apostolskich8:13 Szymon Mag „uwierzył”, a mimo to Piotr powiedział, że zginie (Dz 8:18-20). Greckie słowo oznaczające „wierzyć” w Dziejach Apostolskich 8:13, episteuse, nie jest tym samym słowem, które w Biblii zwykle używa się na określenie „wierzyć”. Typowe słowo, pisteuo, oznacza zaufanie i posiadanie zbawczej wiary. Słowo użyte w Dziejach Apostolskich 8:13 oznacza intelektualną zgodę.

Pytanie: Czy zgodnie z Listem do Rzymian 10:9 można zostać zbawionym, ufając Jezusowi jako Zbawicielowi, ale nie jako Panu?

Odp.: Nie, nic w Piśmie Świętym nie daje takiej nadziei. List do Rzymian 10:9 mówi, że musimy nazywać Jezusa „Panem” lub „Mistrzem”. Samo stwierdzenie, że Jezus jest Zbawicielem, ale nie jest moim Panem, nie oznacza, że otrzymałeś zbawienie od Jezusa.

P: Dlaczego w Rz 10,11 napisano: „nigdy nie będziesz zawstydzony”, skoro odnosi się to do Iz 28,16, gdzie w tekście masoreckim jest: „nigdy nie będziesz zniechęcony”?

Odp.: List do Rzymian10:11 jest zgodny z wersją z Septuaginty „w żadnym wypadku nie zawstydzaj się”, a nie z tekstem masoreckim. Również w wielu innych miejscach cytaty z Nowego Testamentu są bliższe Septuagincie niż tekstowi masoreckiemu.

Słowo oznaczające „zaniepokoić się” w Księdze Izajasza 28:16 w tekście masoreckim to chuwsh (Konkordancja Stronga 2363), co dosłownie oznacza „pośpieszyć się”. Ma to sens, jeśli rozumie się „pośpieszy się” jako ucieczkę z pola bitwy w obliczu porażki. Odnosi się to jednak również do emocji, takich jak bycie „głęboko poruszonym” w Księdze Hioba 20:2. Tak więc tekst masorecki i Septuaginta mają tutaj podobne znaczenie, ale Septuaginta jest nieco bardziej precyzyjna i łatwiejsza do zrozumienia dla osób nieznających języka hebrajskiego.

Pytanie: Na jakiej podstawie w Rz 10,11 można twierdzić, że nieożywiona skała symbolizuje osobę?

Odp.: Bóg jest metaforycznie kamieniem potknięcia w Księdze Izajasza 8:14 oraz 1 Liście Piotra 2:8. „Pan jest kamieniem, o który potykają się ludzie, i skałą, na której upadają”. Psalm 118:22 mówi: „Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym”. Psalmista nie poucza nas o budynkach; jest to metafora, która w naturalny sposób odnosi się do Mesjasza.

P: Czy w Liście do Rzymian 10:12 prawdą jest, że „tożsamości «Pana» nie da się z całą pewnością ustalić na podstawie kontekstu”, jak nauczają Świadkowie Jehowy (Strażnica z 1 lutego 1977 r., str. 95)?

Odp.: Nie. 1 List do Koryntian 12:4-6 oraz wiele innych wersetów wskazuje, że chodzi o Jezusa Chrystusa.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 10:13 trzeba konkretnie wzywać imienia „Jehowa”, aby zostać zbawionym, jak nauczają Świadkowie Jehowy?

Odp.: Nie. Należy raczej wzywać prawdziwego i żywego Boga. Sami starożytni Izraelici nie znali słowa „Jehowa”, ponieważ nie mieli dźwięku „J”. Czy zatem z powodu braku dźwięku „J” wszyscy święci w Starym Testamencie nie czcili prawdziwego Boga? Oczywiście, to niedorzeczność. Bóg zwraca uwagę na nasze serce oraz na słowa i czyny płynące z naszego serca, a nie na wymowę.

P: Czy w Rzym. 10:13 można przyjąć Jezusa jako Zbawiciela, a nie jako Pana?

Odp.: Nie. Niestety, niektórzy nauczają, że wystarczy przyjąć Jezusa jako Zbawiciela, a uznanie Go za Pana jest sprawą drugorzędną. Jedna z wersji głosi, że uznanie Jezusa za Pana jest opcjonalne. Druga wersja, popierana przez książkę „The Complete Book of Bible Answers” (str. 190), nie twierdzi, że jest to opcjonalne, ale że poddanie się Jezusowi jako Panu nie jest decyzją poprzedzającą zbawienie, o którą należy prosić niechrześcijan, tak jak [najwyraźniej] jest to w przypadku przyjęcia Jezusa jako Zbawiciela. Przyjęcie Jezusa jako Pana następuje stopniowo, w miarę jak chrześcijanin kroczy z Nim.

W książce „Now That’s a Good Question” (str. 122–123) R.C. Sproul wskazuje, że zbawienie bez uznania Jezusa za Pana stanowi wypaczenie prawdziwej Ewangelii, zwane antynomizmem typu „ ”. Kalwiniści twierdzą, że dostrzegają tę antynomistyczną naukę u takich osób, jak Zane Hodges i Charles Ryrie.

Jednak Jezus obala antynomizm w Ewangelii Mateusza 7:21–28 i Ewangelii Jana 14:21–24. Krótko mówiąc, ci, którzy kochają Jezusa, będą przestrzegać Jego nauk, a ci, którzy Go nie kochają, nie będą ich przestrzegać. Ponadto w Liście do Kolosan 2:6 Paweł mówi: „tak jak przyjęliście Chrystusa Jezusa, Pana”. W tym fragmencie Biblia nie zwraca się do tych, którzy próbują przyjąć Jezusa jako Zbawiciela, a nie jako Pana.

Pytanie: Jeśli, jak mówi List do Rzymian 10:13, każdy, kto wzywa Pana, zostanie zbawiony, to skąd wiadomo, czy twoje wołanie do Boga o zbawienie było szczere?

Odp.: Zadajmy prostsze pytanie jako analogię. Skąd wiesz, że wczoraj zamierzałeś zjeść obiad?

1. Czy zjadłeś ten posiłek przypadkowo, a nie celowo?

2. Czy przed zjedzeniem lunchu nie wiedziałeś, że chcesz go zjeść?

3. Czy ktoś zmuszał cię do zjedzenia posiłku, zamiast tego, byś zrobił to z własnej woli?

Jeśli wczoraj zjadłeś obiad, a odpowiedź na powyższe trzy pytania brzmiała „nie”, to znaczy, że zamierzałeś zjeść obiad.

W podobny sposób wołanie do Pana nie jest czymś skomplikowanym, jak zdawanie egzaminu. Jeśli celowo wołałeś do Jezusa, wiedziałeś, co robisz, nie byłeś do tego zmuszany i z własnej woli tego pragnąłeś, to jeśli wołałeś do Jezusa, by cię zbawił, to naprawdę wołałeś do Jezusa, by cię zbawił.

Pytanie: Czy w Rzym. 10:14-15, jeśli nie wypełnimy naszego obowiązku i nie będziemy głosić Ewangelii, to czy nasze nieposłuszeństwo sprawi, że ludzie pójdą do piekła?

Odp.: Nie. Bóg jest zarówno wszechmocny, jak i suwerenny, i zapewni wszystkim wybranym drogę, by do Niego przyszli. Możemy jednak dzielić radość i przywilej bycia narzędziem, którego Bóg używa, by realizować swoją wolę.

P: Czy zgodnie z Rzymian10:14 –15 każdy może pójść do nieba, nawet jeśli nigdy nie słyszał Ewangelii?

Odp.: Tak, zdarzało się to. Dowodem na to są Henoch, Abraham, Hiob i wierzący ze Starego Testamentu, którzy postępowali zgodnie z tym, co Bóg im objawił, ale nie słyszeli tego, co dla nich było tajemnicą Ewangelii Nowego Testamentu. Pamiętaj, że ostatecznie to Bóg zbawia, a nie Ewangelia ani nasza reakcja na nią. Więcej informacji znajdziesz w następnym pytaniu.

P: Czy zgodnie z Rzymian10:14 –15 ktoś może dostać się do nieba, jeśli nigdy nie słyszał Ewangelii po tym, jak Jezus zmartwychwstał?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie nie są co do tego zgodni.

Niektórzy twierdzą, że nie. Nie oznacza to jednak koniecznie, że nie mieli takiej możliwości. Jeśli ktoś, kto nigdy nie słyszał Ewangelii, podążałby za znaną mu prawdą i odpowiadał na działanie Ducha Świętego w swoim życiu, Bóg może poruszyć niebo i ziemię, aby przynieść mu prawdę. Bóg w ramach swojej opatrzności może sprawić, że jakiś chrześcijanin przyjdzie i podzieli się z tą osobą Ewangelią Chrystusa. Jednym z przykładów tego, opisanym w Dziejach Apostolskich 10:2, 22, 31, był bogobojny Rzymianin imieniem Korneliusz, który był sprawiedliwy, modlił się i dawał jałmużnę. Bóg posłał anioła, aby powiedział Korneliuszowi, by posłał po Piotra.

Inni zdecydowanie się z tym nie zgadzają. Chociaż w 2 Liście do Tesaloniczan 1:8 czytamy, że ludzie, którzy nie są posłuszni Ewangelii Jezusa, zostaną ukarani wiecznym zniszczeniem, to List do Rzymian 4:15 oraz5:12 mówią, że grzech nie jest poczytany tam, gdzie nie ma prawa. Chociaż Pismo Święte nie naucza, że ktokolwiek ma drugą szansę po śmierci, niektórzy dostrzegają możliwość, by ludzie usłyszeli Ewangelię i otrzymali pierwszą szansę po śmierci i/lub w okresie Tysiąclecia. Zobacz dyskusję na temat 1 Listu Piotra3:19 (dwa pytania) oraz 1 Listu Piotra 4:6, gdzie mowa jest o Jezusie głoszącym Ewangelię zmarłym. Zobacz dyskusję na temat Objawienia 20 dotyczącą możliwych okazji podczas Tysiąclecia. Wreszcie, ponieważ to ostatecznie Bóg zbawia ludzi, mógłby On sprawić, że niemowlęta lub ktokolwiek inny trafiłby do nieba bez usłyszenia Ewangelii, gdyby tylko tego chciał.

Kluczowe znaczenie dla tej argumentacji ma List do Rzymian 10:14, który mówi, że ludzie nie mogą wzywać Boga bez wiary, nie mogą wierzyć bez słuchania, a nie mogą słuchać bez kaznodziei. Gdyby to było równoległe, List do Rzymian10:13 mówiłby, że nikt nie może zostać zbawiony bez wzywania Boga; jednak List do Rzymian10:13 nie jest równoległy. Mówi on raczej tylko, że „każdy, kto wzywa imienia Pana, będzie zbawiony”.

List do Rzymian 10:13-14 nie daje żadnego silniejszego powodu, by twierdzić, że każdy dorosły, który nigdy nie wiedział, jak wzywać Pana, pójdzie do piekła, niż twierdzenie, że każde niemowlę, które nigdy nie wiedziało, jak wzywać Pana, pójdzie do piekła.

Pytanie: Jak to się stało, że Żydzi nie zrozumieli treści Listu do Rzymian 10:18, skoro to właśnie oni mieli największą wiedzę o Bogu?

Odp.: Nie wynikało to z braku informacji ani z tego, że nie byli wystarczająco inteligentni. Mieli raczej alternatywny paradygmat, zgodnie z którym przestrzeganie Prawa było wszystkim, co było konieczne, i nie mieli miejsca na prawdę, ponieważ nie pasowała ona do ich paradygmatu.

P: Jak w Rz 10,19 Bóg wzbudził zazdrość Żydów poprzez tych, którzy nie są narodem?

Odp.: Żydzi traktowali Boga jako coś oczywistego. Za oczywiste uważali również to, że tylko oni zostali wybrani przez Boga. Bóg zamierzał im pokazać, że nie mają się czym chwalić. Chociaż mogli zazdrościć innym narodom władzy politycznej, główne znaczenie tego fragmentu ma charakter religijny. Jest wielu nie-Żydów, którzy znali Stary Testament lepiej niż większość Żydów. Bardziej niż większość Żydów troszczą się o to, by podobać się Bogu . Praktykujący Żyd mógłby dostrzec w tym coś niewłaściwego w praktykowaniu judaizmu.

Oto, co na ten temat powiedział Ireneusz z Lyonu (ok. 160–202 r. n.e.). Cytuje on 11 z 20 słów z Listu do Rzymian 10:19 i następnych: „Ponadto Mojżesz w Księdze Powtórzonego Prawa mówi, że poganie powinni być «głową», a niewierzący ludzie «ogonem»”. I znowu mówi: «Rozbudziliście we Mnie zazdrość tymi, którzy nie są bogami, i rozgniewaliście Mnie swoimi bożkami; a Ja rozbudzę w was zazdrość tym, co nie jest narodem, i głupim narodem was rozgniewam». Ponieważ porzucili Boga, który jest, i oddawali cześć oraz służyli bogom, których nie ma; i zabili proroków Bożych, a „prorokowali dla Baala”, który był bożkiem Kananejczyków. A Syna Bożego, który jest, pogardzili i potępili, ale wybrali Barabasza, rozbójnika, który został pojmany za morderstwo; i odrzucili wiecznego Króla, a za swojego króla uznali doczesnego Cezara. (Tak więc) podobało się Bogu przekazać ich dziedzictwo głupim poganom, nawet tym, którzy nie należeli do wspólnoty Bożej i nie wiedzieli, czym jest Bóg”. „Demonstracja nauczania apostolskiego”, rozdz. 95.

Pytanie: Dlaczego w Rz 10,21 i 11,7 Bóg (i Paweł) wydają się rozczarowani tym, że Żydzi jako grupa nie przyjęli Jezusa, skoro Bóg już z góry wiedział, że będą nieposłuszni?

Odp.: Bóg jest poza czasem i w czasie. Ich nieposłuszeństwo było ich winą, a Bóg wiedział, że tak się stanie, jeszcze zanim ziemia została stworzona. Jednak Bóg nadal odczuwa emocje w momencie, gdy to się dzieje. List do Rzymian 10:21 przedstawia przejmujący obraz: wszechmocny Bóg wszechświata, który może rozszarpać gwiazdy, łagodnie i cierpliwie wyciąga ramiona ku tym ludziom, a oni jako naród odwracają się od Niego i nie przychodzą do Niego, przynajmniej na razie.

Pytanie: W Liście do Rzymian 11:1,11 ten stan rzeczy nie był trwały. Kiedy zła sytuacja wydaje się trwała, podczas gdy w rzeczywistości taka nie jest?

Odp.: Odrzucenie Żydów było częściowe, tymczasowe i przejściowe. Jednak dla przeciętnego obserwatora wydawało się ono wówczas trwałe. Tak właśnie może wyglądać sytuacja dzisiaj.

Nieprzyjemne sytuacje: Coś może wydawać się trwałe, kiedy naprawdę mamy nadzieję, że tak nie jest, i nie widzimy żadnej szansy na światło na końcu tunelu. Jak ktoś kiedyś powiedział: „Zobaczyłem światło na końcu tunelu, ale to był tylko pociąg”.

Sytuacje przyjemne: Coś może wydawać się trwałe, gdy pragniemy, by tak było, i wpadamy w pułapkę myślenia, że sama nadzieja sprawia, iż tak właśnie jest.

Możemy jednak przynajmniej przyznać, że mamy skłonność do myślenia, iż niektóre rzeczy są trwalsze, niż są w rzeczywistości. Powinniśmy to zrównoważyć, pamiętając, że nie wiemy, co przyniesie jutro (List św. Jakuba 4:14). W związku z tym powinniśmy przywiązywać do rzeczy tego świata jedynie niewielką wagę i zdawać sobie sprawę, że każdy nowy dzień – dla nas i naszych bliskich – jest darem.

Pytanie: Czy w Rz 11,14 to Bóg, Paweł, czy też obaj próbowali wzbudzić zazdrość wśród Żydów?

Odp.: W greckim tekście Listu do Rzymian 11:14 występuje słowo „ja”, więc z pewnością był to Paweł.

Nieprawidłowa odpowiedź: Według „Believer’s Bible Commentary” (str. 1725) był to tylko Paweł.

Odpowiedź: Nie był to tylko Paweł, ale także Bóg, co Paweł potwierdza, cytując Księgę Powtórzonego Prawa 32:21 w Liście do Rzymian 10:19.

Wywoływanie zazdrości to ciekawa strategia. Kiedy ludzie już nie chcą słuchać i wykazują uporczywą, stałą, zatwardziałą głuchotę, wtedy należy porozmawiać z kimś innym, wykorzystując ich wiedzę, a oni mogą zacząć się zastanawiać, co tracą.

Pytanie: W Liście do Rzymian 11:16, w jaki sposób chrześcijanie są obecnie wybranym ludem Bożym, skoro w Starym Testamencie drzewo oliwne było symbolem Izraelitów?

Odp.: Drzewo oliwne nie było symbolem etnicznych Izraelitów; oni po prostu błędnie tak sądzili, ceniąc swoje pochodzenie bardziej niż właściwą relację z Bogiem.

Pytanie: Czym jest główny pień drzewa oliwnego, o którym mowa w Rz 11,16?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a następnie dwa poglądy na temat odpowiedzi.

Nie jest to odpowiedź. Nie reprezentuje on Izraela, ponieważ pogan, którzy zostali przyjęci, nie poddano obrzezaniu i nie przestrzegają oni prawa żydowskiego.

Duchowe potomstwo Abrahama: w tym patriarchowie, zgodnie z „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 484–485.

Linia przywilejów Bożych, czyli „status narodu uprzywilejowanego”, zgodnie z „Believer’s Bible Commentary”, str. 1725–1726.

Lud Boży wybrany

Pytanie: Co wiemy o uprawie drzew oliwnych na podstawie Listu do Rzymian11:17 –24?

Odp.: Drzewa oliwne były bardzo cenne, ale wymagały wiele pracy. W czasie wojny Izraelitom nie wolno było wycinać drzew oliwnych (Księga Powtórzonego Prawa 20:19–20). Wycięcie drzew oliwnych spowodowałoby zmniejszenie zapasów żywności w kraju na co najmniej 20 lat. To również wyjaśnia, dlaczego wycinanie drzew oliwnych było katastrofą, o czym mowa w Księdze Habakuka3:17 oraz w Księdze Powtórzonego Prawa 28:40.

W „Słowniku biblijnym Wycliffe’a” (str. 1366–1367) znajduje się obszerny rozdział poświęcony uprawie drzew oliwnych. Na zakończenie czytamy: „Drzewa oliwne hoduje się z sadzonek, które szczepi się na starym pniu lub dzikim drzewie, gdy pędy lub odrosty osiągają długość około trzech stóp. Nowe pędy mogą również wyrastać z korzeni lub pnia starego drzewa macierzystego (Psalm 128:3; Izajasz 11:1). Przez trzy do czterech lat drzewo nie wydaje owoców, a obfite zbiory pojawiają się dopiero po 17–18 latach. Przez cały ten czas drzewo wymaga starannej opieki: gleba musi być orana i nawożona każdej wiosny oraz sumiennie nawadniana. … Przy odpowiedniej pielęgnacji dorosłe drzewo będzie produkować pół tony oliwy rocznie i będzie to robić aż do osiągnięcia niesamowitego wieku”. W „New International Bible Dictionary” (str. 802) oraz w „Encyclopedia Britannica” z 1972 r. (tom 16, str. 936) znajdują się zdjęcia drzew oliwnych, które mają 1000 lat. Gdybym był drzewem, chciałbym być drzewem oliwnym – solidnym, odpornym na szkodniki i dożywającym tysiąca lat!

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian11:17 –24 ktoś miałby szczepić gałęzie dzikiej oliwki na drzewo oliwne uprawne?

Odp.: Zazwyczaj chciałoby się postąpić odwrotnie. Chciałoby się połączyć dzikie drzewo owocowe, charakteryzujące się wytrzymałością, z gałęziami drzewa uprawianego, które dają owoce o przyjemnych właściwościach. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.

1. Paweł podał przykład. Nie próbował pouczać ludzi, jak uprawiać oliwki, ale przedstawił przykład tego, w jaki sposób poganie zostali wszczepieni. Jak ujął to „The Wycliffe Bible Dictionary” na str. 726: „To celowe odwrócenie porządku podkreśla malowniczą figurę retoryczną, przekazującą wieczną prawdę o odrzuceniu narodowego Izraela i utworzeniu prawdziwego Izraela – wszystkich wierzących”. Zobacz również „New International Dictionary of the Bible”, str. 402, gdzie znajduje się podobny opis.

2. Wiele roślin w ogóle nie jest szczepionych. Zazwyczaj wycina się gałąź rodzimą tylko wtedy, gdy jest słaba, zaatakowana przez szkodniki lub chora. Paweł wyraźnie stwierdza w Liście do Rzymian 11:20, że gałęzie te zostały odłamane z powodu niewiary.

3. Analogia przedstawiająca Izraelitów jako drzewo oliwne była im już znana z Księgi Jeremiasza 11:16 i Księgi Ozeasza 14:6. Zatem patrząc na to chronologicznie, gdzie korzeniem są przodkowie drzewa genealogicznego, to poganom zostały wszczepione gałęzie, a nie na odwrót.

4. Gdyby Paweł powiedział, że Żydzi są dzikim korzeniem, a poganie – gałęziami uprawnymi, wówczas poganie mogliby pomyśleć, że Bóg ich wszczepił, ponieważ potrzebował w nich pewnych pożądanych cech, a nie z czystej łaski. Co więcej, to nie poganie zostali udomowieni, lecz Żydzi.

5. Gdyby zastosowano analogię, w której poganie byliby dzikim korzeniem, a Izraelici – gałęziami uprawnymi, byłoby to jeszcze większym odwróceniem rzeczywistości. To poganie zostali wszczepieni do wybranego ludu Bożego, a na pewno nie na odwrót.

W „New Geneva Study Bible” (str. 1787) stwierdza się, że dzikie gałęzie były czasami szczepione na uprawiane rośliny, aby nadać im nową witalność. Najwyraźniej gdyby wszystkie gałęzie były uprawiane, drzewo oliwne nie rosłoby tak bujnie. Jednak „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties” (s. 152–153), „Believer’s Bible Commentary” (s. 1726) oraz „The New International Bible Dictionary” (s. 402) stwierdzają, że żaden hodowca roślin nie postąpiłby w ten sposób, i zgadzają się, że Paweł użył tej kolejności, aby nauczać o wycięciu Izraela i wszczepieniu pogan, a nie o ogrodnictwie. Paweł być może sugeruje to również w Liście do Rzymian 11:24, mówiąc, że wszczepienie dzikiej gałęzi na uprawny korzeń było „wbrew naturze”.

W „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 484) stwierdza się, że szczepienie dzikiej gałęzi na uprawnym korzeniu nie było normą, choć zdarzało się.

Wniosek: Paweł wyraźnie wyjaśnia nam, dlaczego to właśnie Izraelici byli korzeniem w tej analogii. W Liście do Rzymian 11:18 Paweł przypomina im, że to nie oni (poganie) podtrzymują korzeń, ale to korzeń podtrzymuje ich.

Pytanie: Jakie były, według Listu do Rzymian 11:20, przeszkody uniemożliwiające Żydom przynoszenie owoców dla Boga?

Odp.: Cierpieli na brak wiary. Ponadto charakteryzowali się

brak miłości do zagubionych (jak Jonasz)

bałwochwalstwo i inne grzechy aż do wygnania (Ozeasz9:10 ).

Nie czerpali radości ze Słowa Bożego (Jeremiasz6:10 ).

Zapomnieli o potrzebie wytrwałości (List do Hebrajczyków10:23 , 32-35).

Pogrążeni w troskach tego świata, tak jak na trzeciej glebie (Ewangelia według św. Mateusza 13:23).

Sprowadziłem Słowo Boże wyłącznie do zbioru zasad życia

Zapomnieli o przykazaniach dotyczących wychowywania swoich dzieci (Księga Powtórzonego Prawa 6:4-7).

W ten sposób Żydzi zostali zatwardziali – po grecku „porosis”.

Pytanie: Jak w Rz 11:22 Bóg może być jednocześnie łaskawy i surowy, nie popadając w sprzeczność?

Odp.: Greckie słowo może oznaczać zarówno surowość, jak i ostrość. Na ziemi policjant może okazać łaskawość, pomagając nieznajomemu, który potrzebuje pomocy. Ten sam policjant może być surowy, strzelając do mordercy, który próbuje kogoś zabić. Skoro człowiek może być zarówno łaskawy, jak i surowy, z pewnością nie powinno być problemu ze zrozumieniem, że Bóg może postępować w ten sam sposób, okazując miłosierdzie, a jednocześnie pozostając wiernym swojej świętej naturze. Zobacz omówienie Listu do Rzymian 13:10, aby dowiedzieć się więcej o tym, jak chrześcijanin może pełnić funkcję policjanta.

P: Co oznacza w Liście do Rzymian 11:25 „pełnia pogan”?

Odp.: Oznacza to, że Izrael został odrzucony jako lud Boży do czasu, aż poganie, którzy uwierzą, wejdą do Królestwa Bożego.

P: Czy w Liście do Rzymian 11:26 wszyscy Izraelici idą do nieba?

O: Nie, zgodnie z Ewangelią św. Jana 8:24 i Ewangelią św. Mateusza 23:33. Odpowiedź znajdziesz w omówieniu Listu do Rzymian 9:8-9,27.

P: Czy w Liście do Rzymian11:26 –27 Bóg nadal spełni w przyszłości niektóre obietnice dotyczące biologicznych potomków Izraela?

Odp.: Jest to jedna z kluczowych różnic między chrześcijanami wyznającymi teologię przymierza a chrześcijanami wyznającymi teologię dyspensacyjną.

Teologowie przymierza twierdzą, że nie. Wszystkie przyszłe obietnice zostaną spełnione nie wobec fizycznego Izraela, ale wobec duchowego Izraela, czyli Kościoła, złożonego ze wszystkich prawdziwych wierzących wszystkich narodowości. Nazywa się to teologią zastąpienia.

Dyspensacjonaliści twierdzą, że tak. Wiele obietnic zostanie spełnionych wobec duchowego Izraela, ale fizyczny Izrael nadal odziedziczy ziemię palestyńską na zawsze. 144 000 osób z Objawienia 7 i 14 pochodzi z plemion Izraela.

Pytanie: Co oznacza stwierdzenie z Listu do Rzymian 11:32, że Bóg poddał wszystkich ludzi nieposłuszeństwu?

Odp.: Bóg nie zrezygnował po prostu ze swoich standardów sprawiedliwości ani nie obniżył swoich standardów doskonałości wymaganych do wejścia do nieba. Raczej okazał miłosierdzie wobec ich nieposłuszeństwa poprzez krew Jezusa przelaną na krzyżu.

Może to również wiązać się z faktem, że Bóg stworzył co najmniej pięć rodzajów istot:

Niemoralne: zwierzęta

Bezgrzeszne i pozostające bezgrzeszne: anioły różnych rzędów

Od bezgrzesznych do upadłych: demony

Od upadłych do bezgrzesznych: ludzie wybrani

Upadli i pozostają upadłymi: ludzie potępieni

List do Rzymian11:32 pokazuje, że wszyscy ludzie, z wyjątkiem Adama, Ewy i Jezusa, należą do dwóch ostatnich kategorii.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Rzymian 12:1 Paweł używa tutaj słowa „Dlatego”?

Odp.: Słowo „Dlatego” oznacza tutaj: ze względu na wszystkie Boże miłosierdzie opisane w poprzednich rozdziałach. Odnosi się ono do wszystkich poprzednich rozdziałów Listu do Rzymian, a nie tylko do rozdziałów 9–11.

Paweł dzieli wiele swoich listów na dwie części: część doktrynalną i część praktyczną. Lub, jak mówi A. M. Hunter, „stronę wiary i stronę postępowania”, jak stwierdza New International Bible Commentary, str. 1338. W Listach do Efezjan i Kolosan są one mniej więcej równej długości, ale w Liście do Rzymian część doktrynalna jest ponad dwukrotnie dłuższa.

Pytanie: Co jest interesującego w czasach greckich słów „dostosowani” i „przemienieni” w Rz 12,1?

Odp.: Podsumowanie tego jako „Nie dostosowujcie się, lecz przemieniajcie się” jest całkowicie błędne. Czasowniki te występują w formie biernej, a nie czynnej. Nie mówi się więc: „nie dostosowujcie się”, ale raczej: „nie dajcie się dostosować”. To samo dotyczy słowa „przemienieni”. Technicznie rzecz biorąc, Bóg nie nakazuje nam tutaj niczego robić, ale – paradoksalnie – nakazuje nam, aby coś zostało z nami uczynione. Nie chodzi więc o to, że ludzie wyraźnie starają się dostosować do świata, ale są oni dostosowywani, podążając wybraną przez siebie ścieżką. Podobnie nie otrzymujemy nakazu przemiany, ponieważ nie jesteśmy w stanie przemienić się sami. Otrzymujemy wyraźne polecenie, by „dać się przemienić”, co jest efektem ubocznym odnawiania naszego umysłu przez Ducha Świętego. W Psalmie 40:8 Dawid powiedział, że prawo Boże było w jego sercu. Słowo Boże powinno być również w naszych sercach.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Rzymian 12:1, mamy być ofiarą dla Boga?

Odp.: List do Rzymian 12:1 nie mówi, że mamy być ofiarą martwą lub spaloną, ale raczej ofiarą żywą. Oczywiście żywa ofiara może mieć skłonność do zeskakiwania z ołtarza, a tego nie powinniśmy robić.

Opowieść brzmi następująco. Pewnego razu kurczak i świnia wędrowały po okolicy i zobaczyły mnóstwo głodnych ludzi. Kurczak rzekł: „Wiem, co możemy zrobić – przygotujmy im śniadanie!”. Świnia odparła: „Tobie łatwo to powiedzieć, ale dla mnie to całkowite poświęcenie”. Bóg nie wzywa nas, byśmy byli kurczakami, ale wzywa nas do całkowitego oddania się, by przynieść zbawienie temu światu. Całkowite oddanie nie polega na umieraniu w służbie Bogu (choć dla niektórych tak właśnie jest), ale na tym, że wszyscy żyjemy dla Boga.

Pytanie: Jaka jest w Rz 12,1-2 różnica między chodzeniem z Bogiem a pracą dla Boga i o czym tu mowa?

Odp.: Wersety 1 i 2 technicznie nie dotyczą „działania”; to pojawia się później, począwszy od wersetu 3. Wersety 1 i 2 mówią o dobrowolnym oddaniu się, aby dokonała się „przemiana istoty” tego, kim jesteście. Czy jesteście gotowi, aby Bóg was zmienił i przemienił? Niektórzy nie są, ponieważ są zbyt zadowoleni z tego, gdzie obecnie się znajdują.

P: W Rz 12,2 ile razy musimy ulegać przemianie?

Odp.: Tylko raz, ale jest to proces ciągły – od momentu, gdy po raz pierwszy uwierzyliśmy, aż do dnia, w którym opuścimy tę ziemię.

P: Jakie są, według Rzymian 12:3, sposoby, w jakie ludzie mogą myśleć o sobie lepiej, niż powinni?

O: W świecie ludzie mogą przeceniać swoją inteligencję, pieniądze, sprawność finansową, zdolności sportowe lub muzyczne, atrakcyjność, pochodzenie czy status społeczny. Każda dobra rzecz, którą posiadasz, jest darem od Boga. Może ona również zniknąć w każdej chwili.

Szczególnie dla chrześcijan powstała dobra książka chrześcijańska zatytułowana „The Seven Deadly Virtues” autorstwa Todda E. Outcalta. Jednym z głównych przesłań tej książki jest to, że każda cnota, każda dobra rzecz, staje się zgubna, gdy miesza się z pychą. Twoja wiara, znajomość Biblii, a nawet miłość mogą wyglądać brzydko zarówno w oczach Boga, jak i innych ludzi, gdy mieszają się z pychą wynikającą z tej cnoty.

We wczesnym Kościele niektórzy mogli uważać się za lepszych od innych chrześcijan, ponieważ byli Żydami. Niektórzy wykształceni Grecy mogli czuć dumę ze swojej mądrości, a niektórzy – zarówno wtedy, jak i dziś – ze względu na swoje bogactwo mogli czuć się bardziej wpływowi, lub inni mogli uważać ich za bardziej wpływowych, jak pokazuje List św. Jakuba 2:2-5.

Nawet Paweł najwyraźniej zdawał sobie sprawę z tej pokusy, ponieważ w 2 Liście do Koryntian 12:7-10 napisał, że Bóg zesłał mu „posłańca szatana”, aby go dręczył, tak aby Paweł nie stał się zarozumiały. Nawet Paweł zmagał się z tym problemem.

Pytanie: W Liście do Rzymian 12:3 przeciwieństwem tego jest myślenie, że wszystko, co mamy, jest niczym lub nie ma żadnej wartości, a Biblia nie mówi, że powinniśmy mieć takie nastawienie. Jakie powinno być nasze nastawienie?

Odp.: List do Rzymian 12:3 mówi, że powinniśmy kierować się „trzeźwym osądem”.

Poniższe rzeczy mogą pomóc nam opierać się na trzeźwym osądzie.

Dobrze jest dążyć do zwycięstwa w wyścigu lub zdobycia nagrody (Flp 3,14). Uświadomienie sobie, że w niektórych rzeczach jesteś lepszy od innych ludzi, nie jest arogancją, ale może być po prostu dostrzeżeniem prawdy. Zrozum jednak również, że cokolwiek robisz bardzo dobrze, o ile nie jesteś w tym najlepszy na całym świecie, zawsze znajdzie się ktoś lepszy od ciebie.

Nasze życie tutaj jest ulotne, a i tak wkrótce stąd odejdziemy. Zobacz Księga Hioba 14:1-2; Psalm 62:9; 103:13-16; Księga Izajasza 40:6,7; (fragment 1 Listu do Koryntian 7:31); List Jakuba 1:10-11; 1 List Piotra 1:23-24. Istnieje organizacja pomagająca chorym na Alzheimera, zwana „Still Me”, która przypomina rodzinom, że chory na Alzheimera mógł wprawdzie utracić część zdolności poznawczych, ale jak powiedział jeden z pacjentów: „Nadal jestem sobą!”.

Jak chmury i wiatr bez deszczu jest człowiek, który chwali się dobrem, którego nie udziela (Przysłów 25:14 ESV). Nie ma znaczenia, jakie masz talenty, jeśli nic z nimi nie robisz.

Nasze dary nie są dla nas samych, ale dla innych. List do Filipian 2:17 mówi, że Paweł „był wylewany jak ofiara płynna” za innych chrześcijan.

Mamy wykorzystywać nasze dary wspólnie z innymi, a nie tylko indywidualnie, jak pokazują List do Rzymian 12:5-8 i 1 List do Koryntian 12:12-27.

Nasze zdolności i talenty nie określają tego, kim jesteś. Czy wiesz dużo na jakiś temat, czy jesteś mądry lub dobry w czymś konkretnym? Może nadejść dzień, kiedy odłożysz to na bok i zostawisz to za sobą na zawsze, zyskując coś lepszego, gdy pójdziesz do nieba. Ale nie odłożysz tego ze smutkiem, chyba że błędnie sądzisz, że te tymczasowe, mniej ważne rzeczy są wszystkim, czym jesteś.

Miłość bez obłudy (Rzymian 12:9). Talenty i zdolności innej osoby nie stanowią jej istoty. Czy ożeniłeś się z kimś ze względu na pieniądze? – co by się stało, gdyby ta osoba straciła swoje pieniądze? Czy ożeniłeś się z kimś ze względu na wygląd? – czy zostawiłbyś tę osobę, gdyby uległa wypadkowi lub w inny sposób straciła urodę? Znałem w liceum chłopaka, który miał dziewczynę i bardzo ładny samochód. Ale kiedy rozbił samochód, ona z nim zerwała. Nie była w nim zakochana, tylko w jego samochodzie. Czy kochamy innych ze względu na ich talenty lub zdolności, czy też na to, co mogą dla nas zrobić?

Pytanie: Dlaczego w Rz 12,6-8 lista darów różni się od list zawartych w 1 Kor 12,7-11, 1 Kor 13,8 i Ef 4,7-13?

Odp.: To dobrze, że wymienione dary są różne. Gdyby tak nie było, ktoś mógłby pomyśleć, że lista ta jest wyczerpującym wykazem darów i że nie ma żadnych darów, których na niej nie ma. Listy te podano jako przykłady kategorii darów. Bóg ma swobodę udzielania dodatkowych darów, a nawet tworzenia dodatkowych kategorii darów, zgodnie ze swoją wolą i potrzebami Kościoła.

P: Co w Rz 12,8b oznacza „okazywanie miłosierdzia”?

Odp.: Nie oznacza to udzielania przebaczenia, ale raczej pomaganie potrzebującym.

P: Czy w Rzym. 12:9 chrześcijanie powinni żywić jakąkolwiek nienawiść, a jeśli tak, to w jaki sposób?

O: Nie powinniśmy nienawidzić ludzi, ale powinniśmy nienawidzić zła i tego, co ono wyrządza ludziom. 1 List św. Jana 3:10; 4:7-8 mówi, że nie jesteśmy prawdziwymi wierzącymi, jeśli nie darzymy miłością naszego brata. Ale czy ludzie, których powinniśmy kochać, to tylko wierzący? Nie, Jezus został zapytany, kogo powinniśmy kochać, i odpowiedział przypowieścią o miłosiernym Samarytaninie z Ewangelii św. Łukasza 10:25-37.

Jak powiedział Augustyn z Hippony: „Nienawidź grzechu, ale kochaj grzesznika”. Nie pozwólmy, by nasza nienawiść do zła przerodziła się w nienawiść do osoby.

Pytanie: Jak, zgodnie z Listem do Rzymian 12:11, możemy pielęgnować w sobie gorliwość, by nie zabrakło nam zapału?

Odp.: Bóg najwyraźniej powierzył wierzącym odpowiedzialność za czuwanie nad sobą, abyśmy nie stali się letni w wierze. Słowo oznaczające tutaj gorliwość, zeontes, może również odnosić się do wrzenia. Wierzący zazwyczaj nie stają się letni nagle. Częściej jest to stopniowe, dzień po dniu, osłabianie naszego oddania i czasu spędzanego z Bogiem, które zastępowane są innymi sprawami.

P: Co Biblia mówi o okazywaniu gościnności w Rz 12,13; 1 Tm 5,10 oraz Mt 25,35-45?

Odp.: Greckie słowo „philoxenos” oznacza dosłownie „miłość do obcych”. Ma ono szersze znaczenie niż tylko robienie miłych rzeczy dla nieznajomych – chodzi również o szczerą miłość do ludzi, których nie znamy. Oto, czego ogólnie nakazuje Biblia, a następnie jakie są zastrzeżenia dotyczące tego nakazu.

Nakaz pozytywny: List do Rzymian12:13 i 1 List do Tymoteusza 5:10 nakazują nam okazywać gościnność; dotyczy to zarówno chrześcijan, jak i niechrześcijan. W Ewangelii Mateusza 25:35-45 Jezus powiedział, że jeśli ktoś dał pożywienie, napój, schronienie, odzież lub opiekę ubogim, nieznajomym, chorym lub więźniom, to było to tak, jakby uczynił to dla Niego. List do Hebrajczyków 13:2 mówi również, że niektórzy nieświadomie gościli aniołów.

Przykłady negatywne: Księga Hioba 31:32 wymienia brak okazania gościnności nieznajomemu jako grzech. Wśród innych grzechów Sodoma i Gomora nie okazały gościnności, o czym mowa w Księdze Ezechiela 16:49; w rzeczywistości były one dość nieżyczliwe wobec nieznajomych.

Zastrzeżenie: 2 List Jana 9-11 mówi, że nie należy okazywać gościnności heretykom. Również 1 List do Koryntian 5:11 mówi, że nie powinniśmy utrzymywać kontaktów z nikim, kto nazywa siebie bratem, ale prowadzi bezbożne życie.

Pisarz wczesnego Kościoła, Klemens Rzymski (96–98 r. n.e.), musiał uważać gościnność za ważną, ponieważ przytacza cztery przykłady.

Pytanie: Co w Rz 12,14 oznacza „błogosławić tych, którzy nas prześladują” i o jakim rodzaju prześladowań konkretnie wspomniał Paweł?

Odp.: Paweł nie wskazał żadnego konkretnego rodzaju prześladowań, więc może to być prześladowanie z powodu naszej wiary lub z jakiegokolwiek innego powodu. Oznacza to co najmniej następujące rzeczy:

Nie mścijcie się ani nie odpłacajcie złem za zło. Jest to podkreślone w Piśmie Świętym: List do Rzymian 12:19,17; Księga Kapłańska 19:18; 1 List Piotra 3:9; (domyślnie) Ewangelia Mateusza 5:38-46; Ewangelia Łukasza 6:27-36

Czyńcie im dobro. Odpłacajcie złem błogosławieństwem, jak mówi 1 List Piotra 3:9. Czyńcie dobro, na przykład karmiąc ich, jak w Liście do Rzymian 12:20.

Nie nienawidźcie ich. Mamy kochać wszystkich. 1 List Jana 3:15 mówi, że każdy, kto nienawidzi swojego brata, nie ma w sobie życia wiecznego.

Kochajcie ich. Nie wystarczy tylko przestać ich nienawidzić i stać się obojętnym, ale naprawdę ich kochajcie. 1 List Jana 3:10-11,14 surowo mówi, że wzajemna miłość jest czymś, co musimy czynić. Ostatecznie miłość jest wyborem, a nie uczuciem.

Módlcie się za nich, aby spotkało ich to, co najlepsze; aby poznali Pana. Ewangelia według św. Mateusza 5:44; Ewangelia według św. Łukasza 6:27-28; Dzieje Apostolskie 7:60; Ewangelia według św. Łukasza 23:34.

Zwalczaj zło – dobrem: Mamy zwalczać zło, ale paradoksalnie List do Rzymian 12:21 mówi, że mamy zwalczać zło dobrem, a nie odpowiadać złem na zło. Jest to swego rodzaju przeciwieństwo powiedzenia „ogień ognia nie gasi”.

Pamiętajcie, że dzięki temu otrzymacie nagrodę w niebie. W Ewangelii Mateusza 5:10 czytamy: „Błogosławieni są ci, którzy są prześladowani dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie” (ESV). Zobacz także Ewangelię Łukasza 6:23.

Pytanie: Jak w Liście do Rzymian 12:15 powinniśmy radować się z tymi, którzy się radują, i płakać z tymi, którzy płaczą?

Odp.: Pierwszym krokiem do radowania się i smucenia wraz z nimi, bez hipokryzji, jest troska o nich.

Radowanie się wraz z nimi: Jeśli twój przyjaciel otrzyma awans lub spotka go coś dobrego, czy cieszysz się z tego, mimo że nie odnosisz z tego żadnych korzyści? A może zazdrość podkopuje radość, jaką powinieneś odczuwać z powodu sukcesu przyjaciela? Bez Boga ludzie są smutni, gdy innym przytrafiają się dobre rzeczy – z powodu zazdrości. Jednak 1 List do Koryntian 13:4 mówi, że miłość nie zazdrości. Ludzie mogą też odczuwać radość, gdy innym przytrafiają się złe rzeczy, co w języku niemieckim nazywa się „schadenfreude”. Być może właśnie tego szukał Jonasz, siedząc poza Niniwą. Jednak 1 List do Koryntian 13:6 mówi, że miłość nie cieszy się z nieprawości, lecz raduje się z prawdy. W przypadku tych, którzy prześladują chrześcijan, powinniśmy zarówno modlić się, jak i życzyć im tego, co najlepsze, co tylko jest możliwe: aby poznali Pana Jezusa Chrystusa jako swojego osobistego Zbawiciela, aby po tym trafili do nieba, a my mogliśmy żyć razem z nimi w niebie na zawsze. Znamy już jedną taką osobę, z którą będziemy mieszkać w niebie: Saula z Tarsu, znanego również jako apostoł Paweł.

Opłakiwanie wraz z nimi: Wyobraź sobie kogoś, kto potrafi cieszyć się z tymi, którzy się cieszą, ale nie potrafi opłakiwać wraz z tymi, którzy płaczą. Taka osoba potrafi cieszyć się dobrymi chwilami, ale zamiast być przy kimś, by wysłuchać go w trudnych chwilach, może się wycofać, po prostu żartować z tego lub po prostu powiedzieć tej osobie, żeby była silna, bez odrobiny empatii. Czasami, gdy ktoś doświadcza straty, a ty nie możesz po prostu „tego naprawić”, ta osoba może czerpać pocieszenie z twojej obecności i tego, że poświęcasz czas, by po prostu z nią być, ponieważ ją cenisz. Czasami może potrzebować i chcieć porady, ale czasami nie. Tak czy inaczej, okaż, że ci zależy, spędzając z nią czas.

P: Dlaczego w Rz 12,16 jest mowa o życiu w zgodzie między sobą, skoro już w Rz 12,9-10 powiedziano, abyśmy się wzajemnie kochali, byli sobie oddani i szanowali?

Odp.: Moglibyśmy zapytać Euodię i Syntyche z Listu do Filipian 4:2, a także Syzygusa/współtowarzysza, któremu Paweł powierzył niezwykle ważne zadanie pomocy tym kobietom w dogadaniu się. Jezus powiedział, że ludzie poznają, iż jesteśmy chrześcijanami, po naszej miłości (J 13:34-35) oraz że jesteśmy jednym (J 17:20-21).

Czy okazujemy jedność z innymi wierzącymi pochodzącymi z różnych środowisk, prowadzącymi różne style życia, należącymi do różnych wyznań i mającymi odmienne poglądy w sprawach drugorzędnych? Powinniśmy pamiętać, że Chrystus, który nas jednoczy, jest większy niż te rzeczy, które mogą nas dzielić.

Pytanie: Dlaczego, zgodnie z Rzymian 12:16, ktoś mógłby nie chcieć utrzymywać kontaktów z ludźmi o niższej pozycji społecznej i dlaczego my powinniśmy to robić?

Odp.: Czasami ktoś może chcieć unikać osób uważanych za niższe społecznie z powodu arogancji, ale częściej wynika to z obawy przed tym, co pomyślą inni ludzie na wysokich stanowiskach. Na przykład Piotr utrzymywał kontakty i jadł z poganami, ale gdy przybywali inni Żydzi, Piotr tego nie robił (Galacjan 2:11-16). Ponieważ Piotr postępował tak publicznie, Paweł publicznie wytykał mu hipokryzję.

Jeśli jednak nawiążesz kontakty z ludźmi rzekomo o niższej pozycji, możesz się czegoś dowiedzieć. Wszyscy jesteśmy stworzeni na obraz Boga i w oczach Tego, który się liczy – czyli Boga – oni tak naprawdę nie zajmują niższej pozycji niż ty. Jeśli już, to jeśli ty jesteś dumny, a oni nie, to w rzeczywistości to ty możesz znajdować się na niższej pozycji.

Pytanie: Jakie metody odpłacania złem za zło są akceptowane w społeczeństwie, o czym mowa w Rz 12,17?

Odp.: List do Rzymian 12:17 mówi, że dla chrześcijan nie ma żadnych akceptowanych metod. Jednak społeczeństwo ogólnie może uważać za dopuszczalne obgadywanie kogoś za plecami, oszczerstwa i kłamstwa mające na celu zrujnowanie czyjejś reputacji, dbanie o to, by jego praca nie przyniosła efektu, albo robienie złośliwych psikusów tej osobie lub jej samochodowi. Za każdym razem, gdy zadajesz sobie pytanie „jak mogę się na tej osobie zemścić”, popadasz w grzech. List do Rzymian 12:19 mówi, że Bóg i tak jest w stanie zemścić się na tej osobie lepiej niż ty. Tak więc spośród wszystkich spraw, o które powinniśmy się troszczyć w życiu, to, jak się na kimś zemścić, nie jest jedną z nich.

George Washington Carver powiedział kiedyś: „Nigdy nie pozwolę, by ktoś zrujnował mi życie, zmuszając mnie do nienawiści wobec niego”.

Pytanie: Jakie są, zgodnie z Rzymian 12:18, sposoby na życie w pokoju z innymi, na tyle, na ile to możliwe?

A: Czy wkładasz dodatkowy wysiłek, by załagodzić spory lub złe uczucia między tobą a kimś innym? Czy jesteś rozjemcą, tak jak zachęca nas do tego Jezus w Ewangelii według św. Mateusza 5:9? Zgodnie z Ewangelią według św. Mateusza 5:7 powinniśmy być miłosierni.

Czasami powinniśmy być nieprzychylni z ważnych powodów i to jest w porządku. Ale nigdy nie bądź nieprzychylny tylko po to, by być kłótliwym.

Oprócz unikania sporów zadaj sobie pytanie: czy twoi sąsiedzi są zadowoleni, że mieszkają w twoim sąsiedztwie? Czy twój współmałżonek i dzieci są szczęśliwe, że mieszkają z tobą? Czy twoi współpracownicy czują się błogosławieni, ponieważ pracują z tobą? Być może nie robisz nic jawnie wrogiego, ale czy postępujesz w sposób przyjazny?

Pytanie: Jak mamy okazywać posłuszeństwo władzom, zgodnie z Rzym. 13:1-6 i 1 Piotra2:13 -14?

Odp.: Mamy być posłuszni i szanować ich prawa zarówno w duchu, jak i w literze. Nie wolno nam ani czynić zła, ani nawet sprawiać wrażenia, że je czynimy (2 Kor8:20 –21; 1 Tes5:22 ). Jednak prawa narodowe mają pierwszeństwo przed prawami prowincji, a prawa Boże mają pierwszeństwo przed prawami narodów. Nie wolno nam przestrzegać żadnych praw danego kraju, które są sprzeczne z prawem Bożym. Nie wolno nam źle mówić o władcy ludu, o czym mowa w Dziejach Apostolskich 23:5 i Księdze Wyjścia 22:28. Księga Wyjścia 22:28 odnosi się również do przywódców świeckich.

Pytanie: W Liście do Rzymian 13:1-2 Bóg mówi nam: „Niech każda dusza poddaje się władzom. Nie ma bowiem władzy, która nie pochodziłaby od Boga, a te, które istnieją, zostały ustanowione przez Boga. Dlatego kto się sprzeciwia władzy, sprzeciwia się porządkowi ustanowionemu przez Boga, a ci, którzy się sprzeciwiają, ściągają na siebie sąd”. Czy to oznacza, że rządy takie jak te pod przewodnictwem Hitlera, Stalina, Pol Pota itp. zostały ustanowione przez Boga i ludzie nie powinni byli się im sprzeciwiać? Trudno mi w to uwierzyć. Byłbym bardzo wdzięczny, gdybyś mógł mi to wyjaśnić.

Odp.: Najpierw udzielę krótkiej odpowiedzi, a potem długiej.

Krótko mówiąc: nie, nigdy nie wolno nam przestrzegać żadnych nakazów sprzecznych z przykazaniami Bożymi (takimi jak „nie zabijaj” itp.). Stalin, Pol Pot, Hitler i inni byli złymi ludźmi, którym Bóg pozwolił panować. Pamiętaj jednak, że Biblia wspomina o „księciu” tego świata, którym jest szatan. Ale nawet jeśli ci ludzie są źli, powinniśmy szanować władzę rządową, o ile nie jest ona sprzeczna z władzą Bożą.

Pierwsi chrześcijanie zmagali się z tą kwestią, ponieważ władze rzymskie nakazywały im – pod groźbą tortur i śmierci – składanie ofiar cesarzowi oraz oddawanie czci cesarzowi lub rzymskim bogom. Rozumieli, że powinni przestrzegać wszystkich rzymskich praw, z wyjątkiem sytuacji, gdy kolidowały one z prawem wyższym – prawem Bożym. Sformułowali to w ten sposób, że istniały prawa „legalne” i prawa „nielegalne”, co w języku greckim stanowiło swego rodzaju grę słów w obliczu śmierci. Tak więc, mimo że mieli nie przestrzegać praw nakazujących składanie ofiar innym bogom, wiedzieli, że nadal muszą przestrzegać pozostałych praw, które były zgodne z prawem Bożym lub przynajmniej nie były z nim sprzeczne.

Wyobraźmy sobie, że żyjemy w latach 40. XX wieku w nazistowskich Niemczech. Hitler był bez wątpienia złym człowiekiem i powinniśmy nie stosować się do wszelkich rozkazów dotyczących wydawania Żydów władzom. Musielibyśmy jednak nadal przestrzegać przepisów ruchu drogowego i (niestety) płacić podatki dochodowe.

Sytuacja stałaby się bardziej skomplikowana, gdybyśmy zostali powołani do służby wojskowej. Czytałem, że dla przeciętnego Niemca było raczej oczywiste, że wielu Żydów trafiało do obozów, nikt z nich nie wychodził, a powietrze wokół obozów cuchnęło ludzkim ciałem. Gdybyśmy musieli wstąpić do armii, musielibyśmy zdać sobie sprawę, że jesteśmy w złej armii, i albo poddać się aliantom przy pierwszej okazji, albo – co byłoby jeszcze lepsze – zostać strażnikiem więziennym i pozwolić Żydom uciec. Był taki nazistowski oficer o nazwisku Oskar Schindler, który jako jedyny nazistowski żołnierz jest czczony w Izraelu. Wiedział z pierwszej ręki, co działo się w obozach koncentracyjnych, i starał się uratować jak najwięcej Żydów. Istnieje słynny film o nim zatytułowany „Lista Schindlera”. Mniej znanym faktem jest to, że był jeszcze jeden członek partii nazistowskiej, działający w Chinach kontynentalnych, imieniem John Rabe, który podobnie robił wszystko, co w jego mocy, by ratować życie Chińczyków w Nankinie i innych miejscach.

Pytanie: W Liście do Rzymian 13:1-2,4 sceptyk Bart Ehrman pyta, czy chrześcijanie mieli być posłuszni rządzącym władzom [rzymskim], czy też władze rzymskie będą niegodziwe i złe, jak opisano w Apokalipsie 17:18 (Jesus, Interrupted, str. 97-98).

Odp.: Zadałem to pytanie mojej 14-letniej córce, a ona dostrzegła jasną odpowiedź: obie te rzeczy są prawdziwe. Paweł żył za panowania jednego z najbardziej nikczemnych i złych cesarzy rzymskich wszech czasów: Nerona. Paweł wiedział już w swoim czasie, jak niegodziwy potrafił być cesarz rzymski; nie musiał czekać aż do napisania Apokalipsy (prawie 50 lat po swojej męczeńskiej śmierci), by wiedzieć, że władze mogą być bardzo złe. Mimo to Paweł nadal nauczał nas posłuszeństwa wobec władz. Pierwsi chrześcijanie byli posłuszni władzom, z wyjątkiem sytuacji, gdy ich rozkazy były sprzeczne z wyższymi przykazaniami Boga.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z Rzymian 13:1-6, chrześcijanie powinni dopuścić się nieposłuszeństwa obywatelskiego?

Odp.: Chrześcijanie powinni zasadniczo przestrzegać praw danego kraju. Jednak tak jak prawo federalne ma pierwszeństwo przed prawem stanowym, tak prawo Boże ma pierwszeństwo przed prawami ludzkimi. Jeśli więc jakieś prawo jest sprzeczne z tym, co nakazał Bóg, musimy przede wszystkim przestrzegać prawa Bożego. Podczas II wojny światowej niektórzy chrześcijanie, tacy jak rodzina ten Boom, złamali prawo i ukrywali Żydów przed władzami. Postąpili słusznie, chroniąc uciśnionych ludzi przed niegodziwym prawem.

P: W jaki sposób pogańscy i skorumpowani urzędnicy rzymskiego rządu byli w Rzym. 13:7 sługami Boga?

Odp.: W czasach Pawła rząd rzymski był niezwykle skorumpowany. Ludzie gromadzili ogromne fortuny, pełniąc jedynie funkcję namiestników prowincji, takich jak Sycylia. Osoby te nie były sługami Boga ani z własnego świadomego wyboru, ani ze względu na swoje zasady moralne. Byli oni raczej sługami Boga w tym jednym (i jedynym) sensie, że stanowili faktyczną władzę, a chrześcijanie mieli im być posłuszni, o ile ich prawa nie były sprzeczne z prawem Bożym. Ogólnie rzecz biorąc, pierwsi chrześcijanie bardzo przestrzegali prawa, z wyjątkiem tego, że odmawiali oddawania czci cesarzowi obok Chrystusa. Z tego powodu dziesiątki tysięcy z nich poniosło śmierć męczeńską.

Pytanie: Dlaczego w Rz 13,8 chrześcijanie mają długi?

Odp.: List do Rzymian 13:8 nie mówi, by nigdy nie mieć długów, ale raczej, by nie pozostawiać żadnych długów niespłaconych, z wyjątkiem miłości do bliźniego. Innymi słowy, pierwsza część tego wersetu mówi, że możemy mieć długi, ale powinniśmy je spłacać. Czasami dziwne i niezwykłe prawa mogą zwolnić kogoś z prawnego obowiązku spłaty ważnego długu. Jednak niezależnie od dziwnych ludzkich praw nadal musimy być posłuszni Bogu.

Nie oznacza to, że nigdy nie wolno mieć długów, ale raczej, że należy spłacać to, co się jest winnym, zgodnie z „Believer’s Bible Commentary” (str. 1732) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 491).

Pytanie: Czy w Rz 13,9-10 przykazanie „kochaj bliźniego swego jak siebie samego” naprawdę podsumowuje całe Prawo? A co z miłością do Boga, o której mowa w Mk 12,29-30?

Odp.: Paweł wspomniał tutaj o czterech z Dziesięciu Przykazań. W rzeczywistości ostatnie pięć i pół można uogólnić jako „kochaj bliźniego swego jak siebie samego”. Pierwsze cztery i pół przykazania można uogólnić jako „kochaj Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą i całą swoją siłą”. Jednym z wniosków jest więc to, że „kochaj bliźniego swego jak siebie samego” rzeczywiście uogólnia wszystkie prawa dotyczące relacji z innymi ludźmi.

Po drugie, trudno jest znaleźć w sobie siłę, by naprawdę kochać bliźniego duchowo, emocjonalnie, finansowo i pod każdym innym względem, jeśli najpierw nie kocha się Boga.

Pytanie: Skoro w Liście do Rzymian 13:10 czytamy, że nie powinniśmy żywić złej woli wobec naszych bliźnich, to czy chrześcijanin może być policjantem i aresztować ludzi?

Odp.: Tak. Z miłości do innych ludzi, dla dobra społeczeństwa oraz w celu egzekwowania prawa wobec sprawców wykroczeń chrześcijański policjant może aresztować ludzi, używając siły w razie potrzeby. Powinien jednak czynić to bez nienawiści, złośliwości, gniewu ani złej woli wobec sprawcy. Dobry policjant nigdy nie powinien mieć postawy, że sam stoi ponad prawem lub że inni powinni traktować go w sposób szczególny.

Dobrym przykładem tego, jak wygląda życie chrześcijańskiego policjanta patrolującego „stolicę heroiny Australii”, jest artykuł opublikowany w czasopiśmie „Creation ex Nihilo”, tom 3, nr 3, czerwiec–sierpień 1998 r., str. 14–16.

Pytanie: Jakie znaczenie ma fragment z Listu do Rzymian13:11 –14?

Odp.: Ludzie mogą wybierać, jak chcą żyć. Jednak List do Rzymian14:12 mówi, że będą musieli zdać sprawę z tego, jak żyli. Ponieważ nie wiemy, kiedy nadejdzie dla nas koniec życia na ziemi, List do Rzymian 13:11–12 wspomina o pilnej potrzebie uświadomienia sobie obecnej rzeczywistości.

Na marginesie warto dodać, że Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) powiedział, że List do Rzymian 13:11–14 rzucił go na kolana. Zanim został chrześcijaninem, Augustyn mieszkał ze swoją dziewczyną, z którą miał syna.

Pytanie: Czym dokładnie są w Rz 14,1 „sprawy wątpliwe”?

Odp.: Dosłownie jest tam napisane: „ale nie po to, by spierać się o poglądy”. Paweł nie zdefiniował dokładnie, jakie są te wątpliwe sprawy, co do których chrześcijanie się nie zgadzają, więc sądzę, że w tej kwestii również możemy się nie zgadzać! Paweł opisuje te wątpliwe sprawy jedynie na dwóch przykładach. Mówi o diecie chrześcijanina oraz o traktowaniu jednego dnia (takiego jak szabat lub niedziela – nie sprecyzował) jako ważniejszego od innego. Dobrzy chrześcijanie mogą się nie zgadzać w tych kwestiach, a zamiast udzielać na nie odpowiedzi – co apostoł mógłby uczynić – wykorzystuje je, by pokazać, jak chrześcijanie powinni żyć w zgodzie pomimo różnic dotyczących „spraw wątpliwych”. Sprawy wątpliwe to kwestie, które nie są wyraźnie określone w Piśmie Świętym i których prawidłowe rozumienie nie jest niezbędne do zbawienia. Nie chodzi o to, że wszystkie sprawy wątpliwe są nieistotne, ale raczej o to, że nie są one tak ważne jak sprawy jasno nauczane.

Pytanie: Skąd w Rzymie, o którym mowa w Rz 14,1-5, wzięli się Żydzi?

Odp.: Żydzi zostali wygnani z Rzymu w 139 r. p.n.e., a następnie przez cesarza Tyberiusza w 19 r. n.e. Później, w 49 r. n.e., cesarz Klaudiusz wygnał wszystkich Żydów z Rzymu, ale powrócili oni po śmierci Klaudiusza w latach 54/55 n.e. Tak więc, podobnie jak inne kościoły, kościół rzymski prawdopodobnie liczył w swoich szeregach wierzących pochodzenia żydowskiego, choć prawdopodobnie ich odsetek nie był tak wysoki jak w innych kościołach.

P: W Rz 14,2.14.17.20-21, skoro chrześcijanie katoliccy i prawosławni powstrzymują się od spożywania mięsa innego niż rybne w okresie Wielkiego Postu, czy wszyscy chrześcijanie powinni to robić, aby nie stać się kamieniem potknięcia dla słabszych braci? Podobnie, skoro niektórzy chrześcijanie wierzą, że nigdy nie należy pić alkoholu, czy wszyscy chrześcijanie powinni się tego powstrzymywać?

Odp.: Oto podsumowanie tego, co należy robić.

1. Postępuj zgodnie z tym, co uważasz za słuszne, ale nie patrz z góry na tych, którzy postępują inaczej.

2. Nie pozwól, by to, w co wierzysz, było przedstawiane jako złe, jeśli nie jest to sprzeczne z Biblią. (Zob. List do Kolosan 2:16-20)

3. Jeśli ktoś zwróci ci uwagę na tę kwestię, powiedz, że nie ma w tym nic złego, ale wyjaśnij, że jeśli taka jest ich wiara, nie będziesz tego robić w ich obecności.

Ważne jest, aby połączyć punkty 2 i 3. Jeśli po prostu powstrzymasz się od tego w danym momencie, ta osoba może odnieść wrażenie, że zgadzasz się tego więcej nie robić. Jeśli dowie się, że zrobiłeś to ponownie, gdy jej nie było w pobliżu, będzie to wyglądało na hipokryzję. Dlatego powstrzymaj się od tego w jej obecności, ale jasno daj do zrozumienia, że nadal uważasz to za słuszne i nie sugerujesz, że całkowicie zrezygnujesz z tego postępowania.

Pytanie: Czy w świetle Rzymian 14:5 można obecnie pracować w sobotę lub niedzielę, czy też nie?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie, zarówno dawniej, jak i obecnie, mają co do tego różne zdania. Odpowiedź znajdziesz w omówieniu Księgi Wyjścia 20:8. W 1 Liście do Koryntian 16:2 Paweł napisał, aby zbierać pieniądze pierwszego dnia tygodnia. Według

poniższego:

List Ignacego do Magnezyjczyków, rozdz. 9, str. 62 (106–117 r. n.e.): „Jeśli zatem ci, którzy zostali wychowani zgodnie ze starym porządkiem rzeczy, doszli do posiadania nowej nadziei, nie przestrzegając już szabatu, lecz żyjąc w poszanowaniu Dnia Pańskiego, w którym również nasze życie odrodziło się dzięki Niemu i Jego śmierci”

List Ignacego do Efezjan, rozdz. 5, str. 51 (107/116 r. n.e.) „Kto więc nie gromadzi się wraz z Kościołem, już przez to sam ujawnił swoją pychę i skazał się na potępienie”.

Didache (= Nauka Dwunastu Apostołów) (ok. 60–120 r. n.e.), rozdz. 14, str. 381 (domyślnie): „W każdy Dzień Pański zbierajcie się razem, łamcie chleb i składajcie dziękczynienie po wyznaniu swoich grzechów, aby wasza ofiara była czysta”.

List Barnaby (ok. 70–130 r. n.e.), rozdz. 10, str. 143 (domyślnie) mówi, że chrześcijanie obchodzą „ósmy dzień” [tj. niedzielę], ponieważ jest to dzień, w którym Jezus zmartwychwstał. Później wstąpił do nieba.

Justyn Męczennik (ok. 150 r. n.e.): „Niedziela jest jednak dniem, w którym wszyscy zbieramy się na wspólnym zgromadzeniu, ponieważ jest to pierwszy dzień, w którym Bóg, dokonawszy przemiany w ciemności i materii, stworzył świat; a Jezus Chrystus, nasz Zbawiciel, tego samego dnia zmartwychwstał. Został bowiem ukrzyżowany w dniu poprzedzającym dzień Saturna (sobotę); a w dniu następującym po dniu Saturna, czyli w dniu Słońca, ukazał się swoim apostołom i uczniom i nauczał ich tych rzeczy, które przedłożyliśmy również Tobie [cesarzu Hadrianie] do rozważenia”. Pierwsza Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 67, str. 188

Dionizy z Koryntu (170 r. n.e.) (fragment) „Spędziliśmy ten święty dzień Pański, w którym przeczytaliśmy Twój list, z którego ciągłego czytania będziemy mogli czerpać pouczenie, podobnie jak z lektury poprzedniego, który przysłałeś nam za pośrednictwem Klemensa”. fragment 2, tom 8, str. 765

Ireneusz z Lyonu (180–188 r. n.e.) (z drugiej ręki) jest wspomniany w tytułowym dziele „Pytania i odpowiedzi dotyczące ortodoksji”: „Ten [zwyczaj], by nie klękać w niedzielę, jest symbolem zmartwychwstania, dzięki któremu zostaliśmy uwolnieni, przez łaskę Chrystusa, od grzechów i od śmierci, która została poddana ś nej śmierci pod Jego panowaniem. Zwyczaj ten wywodzi się z czasów apostolskich, jak oświadcza błogosławiony Ireneusz, męczennik i biskup Lyonu, w swoim traktacie „O Wielkanocy”, w którym wspomina również o Zielonych Świątkach; podczas tego [święta] nie klękamy, ponieważ ma ono takie samo znaczenie jak Dzień Pański, z powodu już wcześniej podanego w odniesieniu do niego.” (Przypis wskazuje, że niedziela w tym kontekście prawdopodobnie odnosi się do Niedzieli Wielkanocnej.) ANF, tom 1, Fragmenty Ireneusza, fragment 7, s. 569–570.

Klemens Aleksandryjski (193–202 r. n.e.) (fragment, Dzień Pański to ósmy dzień) „O Dniu Pańskim proroczo wspomina Platon w dziesiątej księdze „Republiki”, używając następujących słów: «A gdy minie dla każdego z nich siedem dni na łące, ósmego dnia mają wyruszyć i dotrzeć na miejsce w ciągu czterech dni»”. „Stromata”, księga 5, rozdz. 14, s. 466

Tertulian (200–220/240 r. n.e.) twierdzi, że podczas gdy świętami żydowskimi były szabat i święto oczyszczenia, chrześcijanie uczynili niedzielę swoim dniem odpoczynku/święta. Ad Nationes, księga 2, rozdz. 13, str. 123

Orygenes (225–253/254 r. n.e.): „Jeśli jednak z Pisma Świętego jasno wynika, że Bóg zsyłał mannę z nieba w Dzień Pański, a nie zsyłał jej w dzień szabatu, niech Żydzi zrozumieją, że od tego czasu Dzień Pański został wyniesiony ponad prawdziwy szabat”. Homilie na temat Księgi Wyjścia (przetłumaczone przez Rufinusa, który tłumaczył bardzo swobodnie) Homilia 7, rozdz. 5, str. 308

Cyprian z Kartaginy (ok. 253–258 r. n.e.) (fragment) „Jeśli bowiem chodzi o przestrzeganie ósmego dnia w żydowskim obrzezaniu ciała, sakrament ten został wcześniej nadany w cieniu i w zwyczaju; ale gdy przyszedł Chrystus, spełnił się on w prawdzie. Ponieważ bowiem ósmy dzień, to znaczy pierwszy dzień po szabacie, miał być tym, w którym Pan zmartwychwstanie, ożywi nas i udzieli nam obrzezania duchowego, ósmy dzień, to znaczy pierwszy dzień po szabacie i dzień Pański, poprzedzał to w symbolu; symbol ten przestał istnieć, gdy z czasem nadeszła prawda i udzielono nam obrzezania duchowego”. Listy Cypriana, List 58, rozdz. 4, s. 354

Anatoliusz z Aleksandrii (270–280 r. n.e.) (fragment) „Zmartwychwstanie Pana, które miało miejsce w Dzień Pański, skłoni nas do świętowania go na tej samej zasadzie; należy to jednak czynić tak, aby początek Wielkanocy…” Kanon paschalny, rozdz. 16, tom 6, str. 151

Wiktorin z Petau (męczennik, zm. 304 r. n.e.) „Również tego dnia, ze względu na mękę Pana Jezusa Chrystusa, oddajemy cześć Bogu albo przestrzegamy postu. Siódmego dnia odpoczął On od wszystkich swoich dzieł, pobłogosławił ten dzień i uświęcił go. W dniu poprzedzającym zwyczajowo pościmy rygorystycznie, aby w Dzień Pański mogliśmy przystąpić do naszego chleba z dziękczynieniem. Niech więc Wielki Piątek stanie się surowym postem, aby nie wydawało się, że przestrzegamy jakiegokolwiek szabatu wraz z Żydami, którego sam Chrystus, Pan szabatu, mówi przez swoich proroków, że „Jego dusza nienawidzi”; szabat ten On w swoim ciele zniósł, chociaż wcześniej sam nakazał Mojżeszowi, by obrzezanie nie odbywało się po ósmym dniu, który bardzo często przypada w szabat, jak czytamy w Ewangelii”. O stworzeniu świata, str. 341–342

Sobór w Elvirze (306–307 r. n.e.) (21 kanonów niekwestionowanych) „Jeśli ktokolwiek mieszkający w mieście nie uczestniczy w nabożeństwach przez trzy niedziele, niech zostanie na krótki czas wykluczony, aby upublicznić tę hańbę”. Kanon 21.

Piotr z Aleksandrii (306, 285–311 r. n.e.) omawia czwarty dzień oraz fakt, że Jezus cierpiał za nas szóstego dnia [w piątek]. Następnie mówi: „Dzień Pański świętujemy jednak jako dzień radości, ponieważ w tym dniu On zmartwychwstał, i w tym dniu przyjęliśmy zwyczaj, by nawet nie zgiąć kolan”. List kanoniczny, kanon 15, s. 278

Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) (fragment, wspomina o ósmym dniu): „Swojego Syna, aby objawił prorokom swoje przyszłe pojawienie się na świecie w ciele, w którym zostanie ogłoszona radość i wiedza o duchowym ósmym dniu, […] zanim Kościół został poślubiony Słowu, przyjął boskie nasienie i przepowiedział obrzezanie duchowego ósmego dnia”.

Wśród heretyków i fałszywych pism

Heretyk Bardaisan/Bardesan (154–224–232 r. n.e.) twierdzi, że my [chrześcijanie] spotykamy się w pierwszy dzień tygodnia. Księga praw różnych krajów, str. 733

Po Soborze Nicejskim I (325 r. n.e.)

Hegemoniusz (IV w.) (fragment) omawia, w jaki sposób Chrystus zastąpił szabat jako Pan szabatu. „Spór z Manesem”, rozdz. 42, str. 216

„Konstytucje Świętych Apostołów” (ok. 375/390 r. n.e.) „Przestrzegajcie jednak szabatu i święta Dnia Pańskiego, ponieważ ten pierwszy jest pamiątką stworzenia, a ten drugi – zmartwychwstania”. Księga 7, sekcja 2.23, str. 469

Konstytucje Świętych Apostołów (ok. 375/390 r. n.e.) „Zbierajcie się jednak codziennie, rano i wieczorem, śpiewając psalmy i modląc się w domu Pańskim: rano odmawiając psalm sześćdziesiąty drugi, a wieczorem sto czterdziesty, ale przede wszystkim w dzień szabatu. A w dniu zmartwychwstania naszego Pana, który jest dniem Pańskim, zbierajcie się jeszcze pilniej, wysyłając chwałę Bogu, który stworzył wszechświat przez Jezusa, …” księga 2, rozdz. 8.59, str. 423

Odstępstwa od tego wspomniał Justyn Męczennik (pisał ok. 138–165 r. n.e.) („Dialog z Tryfonem”, rozdz. 47), nazywając przestrzegających szabatu „bratami słabszymi”, a Euzebiusz z Cezarei (324 r. n.e.) wspomina o heretykach ebionitach jako o tych, którzy przestrzegają szabatu.

Pytanie: Czy w Rz 14,5 Paweł odnosił się tutaj do szabatu?

Odp.: Odnosi się to zarówno do szabatu, jak i do żydowskich świąt. Chrześcijanie mają dwa punkty widzenia. Paweł nie wskazał wyraźnie ani na święta Starego Testamentu, ani na szabat. Użył bardzo ogólnego wyrażenia „dni szczególne”, aby objąć oba te przypadki.

W przeciwieństwie do tego redaktorzy kalwińskiej „New Geneva Study Bible” (str. 1791) uważają, że Paweł odnosił się wyłącznie do żydowskich świąt. Napisano tam: „Gdyby chodziło o szabat, bardziej naturalne byłoby stwierdzenie: »Jeden człowiek uważa szabat za ważniejszy od pozostałych dni«”.

Dodawanie ograniczeń do sformułowania z Listu do Rzymian 14:5 jest kwestią sporną, ponieważ w innym miejscu (List do Kolosan2:16 ) Paweł wyraźnie stwierdza, że nie powinniśmy osądzać innych „w sprawie świąt, nowiu księżyca czy szabatu”. W ten sposób Paweł uwzględnił wierzących o różnych poglądach i nakazał nie osądzać innych zarówno w kwestii świąt, jak i szabatu.

Pytanie: Co sądzisz o Eriku Liddellu, głównym bohaterze filmu „Rydwany ognia”, który odmówił udziału w igrzyskach olimpijskich w swojej najlepszej konkurencji, ponieważ zawody odbywały się w niedzielę?

Odp.: Eric miał osobiste przekonanie, że podoba się Bogu, gdy czci niedzielę jako dzień święty i nie wykonuje w nią pracy. Udział w wyścigu byłby uznany za pracę. Jednak Biblia nigdzie nie mówi, by nie pracować w niedzielę. W Starym Testamencie Izraelici mieli nie wykonywać żadnej pracy w sobotę, a nie w niedzielę.

P: Dlaczego w Liście do Rzymian 14:5, kiedy Paweł miał doskonałą okazję, by rozstrzygnąć kwestię szabatu, nie uczynił tego?

Odp.: Ponieważ kwestia, którą Paweł starał się podkreślić, była ważniejsza niż nasze poglądy na temat szabatu. Chociaż Paweł faktycznie udzielił pośredniej odpowiedzi na temat jedzenia (Rz14:14 , 17, 20), głównym przesłaniem tego fragmentu nie jest jedzenie ani szabat, ale to, co następuje:

1. Posłuszni chrześcijanie będą mieli różne poglądy na kwestie drugorzędne i to jest w porządku. Nie wolno nam patrzeć z góry na tych, którzy mają inne poglądy. (Rzymian 14:1-4, 10-13)

2. Nie pozwól, by to, co uważasz za dobre, było określane jako złe. (List do Rzymian 14:16-17)

3. Nie bądźcie kamieniem potknięcia dla innych. Nawet jeśli wiecie, że coś jest w porządku, dla słabszych braci, którzy nie postępują tak z wiary, może to nadal być grzechem. (Rzymian 14:13-15, 20-21, 23)

Zobacz także omówienie 1 Listu do Koryntian 8:9-13, aby uzyskać więcej informacji.

Pytanie: W jaki sposób, jak stwierdzono w Rz 14:15, samo „jedzenie” może zniszczyć współwyznawcę?

Odp.: Jedzenie nie wyrządza fizycznej krzywdy współwyznawcy, ale Paweł mówi o tym, w jaki sposób czynność jedzenia może zniszczyć wiarę współchrześcijanina. Jeśli jeden chrześcijanin uważa, że spożywanie czegoś jest złe, a drugi chrześcijanin kusi pierwszego, by postąpił wbrew własnemu sumieniu, może to zaszkodzić wierze tego pierwszego.

P: Jak, zgodnie z Rz 14,16, mamy nie dopuścić, by to, co dobre, było określane jako złe?

Odp.: Czasami możesz nie chcieć robić pewnych rzeczy w danym momencie, aby nie urazić innych. Na przykład możesz nie chcieć jeść wieprzowiny w obecności niektórych Żydów lub muzułmanów, ponieważ mogłoby to ich urazić. Możesz nie chcieć nigdy kłaść Biblii na ziemi w obecności chrześcijan z Bliskiego Wschodu, ponieważ uznają to za brak szacunku wobec Biblii. Jednak hipokryzją byłoby powstrzymywanie się od tych rzeczy w ich obecności, a potem dowiadywanie się, że robisz je, gdy ich nie ma. Byłoby to podobne do hipokryzji Piotra opisanej w Liście do Galatów 2:11-18.

Najlepszym sposobem, by sobie z tym poradzić, jest połączenie chęci uniknięcia obrażenia innych z treścią Listu do Rzymian 14:16. Powiedz im, że te rzeczy są w porządku i że sam je praktykujesz, ale jako sługa nie robisz tego w ich obecności, aby ich nie urazić. Jeśli chodzi o drugorzędne kwestie doktrynalne, być może uważasz, że obecny czas i miejsce nie są najlepsze do prowadzenia dyskusji na ten temat. Krótko powiedz im, że uważasz daną doktrynę za prawdziwą i warto w nią wierzyć, ale nie musisz wdawać się w dyskusję na ten temat właśnie w tym momencie.

Pytanie: Jakie są, według Rzymian 14:19, sposoby, dzięki którym możemy aktywnie działać na rzecz pokoju i harmonii w kościele?

Odp.: Najpierw rozejrzyj się i zobacz, gdzie istnieje potrzeba większej harmonii. Czasami jest to jedna osoba, z którą większość innych ma trudności w dogadaniu się. Innym razem są to dwie frakcje, które sobie nie ufają lub się nie lubią. Czasami jest to kwestia relacji między silniejszymi a słabszymi braćmi. Paweł apeluje głównie do silniejszych braci, by byli wrażliwi na słabszych.

P: W Rz 14,20-21 pewien wyznawca zbliżony do nurtu C5 (czasami nie chcą być nazywani chrześcijanami) nauczał, że chrześcijanie, nawet w Ameryce, nie powinni jeść wieprzowiny, ponieważ jest to obraźliwe dla niektórych muzułmanów, mimo że sami jedzą skorupiaki i wielbłądy, co jest sprzeczne z dietą Żydów z Starego Testamentu. Jedzenie wołowiny jest obraźliwe dla niektórych hindusów. Dżiniści nauczają, że nie należy jeść po zachodzie słońca. Pitagorejczycy nauczali, że nie należy jeść fasoli. Co byś powiedział na te tematy?

O: Gdybyśmy przestrzegali wszystkich zwyczajów każdej religii, życie byłoby trudniejsze; zwłaszcza gdyby zwyczaje jednej religii były sprzeczne ze zwyczajami innej religii. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1) Jako chrześcijanie mamy swobodę jedzenia dowolnego mięsa (lub fasoli), kiedy tylko chcemy.

2) Nie powinniśmy pozostawać obojętni, gdy ludzie twierdzą, że spożywanie określonych potraw lub jedzenie o określonych porach jest niewłaściwe.

3) Jednak ze względu na sumienie drugiej osoby nie chcielibyśmy robić w jej obecności tego, co uważa ona za obraźliwe.

4) Jeśli jednak zostaniemy o to zapytani, nie powinniśmy kłamać i powiedzieć, że jeśmy.

Pytanie: W jaki sposób, w świetle Rzymian 15:1-3, chrześcijanin, który pragnie zadowolić Boga i samego siebie, nie przejmując się zbytnio innymi, różniłby się od tego, który żyje po to, by najpierw zadowolić Boga, a dopiero potem innych?

Odp.: Ten pierwszy typ nawet nie przejmowałby się odpowiedzią na poprzednie pytanie. Czasami chrześcijanie mogą mieć mentalność „samotnego strażnika”, gdzie liczy się tylko ich osobista więź z Bogiem, a nie troska o innych. Chrześcijanin może oddawać się temu, co uważa za dobre dla siebie, nie zdając sobie sprawy ani nie przejmując się tym, że może to stać się kamieniem potknięcia dla kogoś innego. Chrześcijanin z pierwszej kategorii martwiłby się o to, czy się rozwija, czy jest karmiony i pielęgnowany, czy kościół mu pomaga oraz czy staje się coraz bardziej podobny do Chrystusa. To wszystko jest dobre. Jednak chrześcijanin z drugiej kategorii martwiłby się jeszcze bardziej o to, czy inni wokół niego się rozwijają, czy są karmieni i pielęgnowani, jak mógłby pomóc kościołowi oraz czy inni stają się coraz bardziej podobni do Chrystusa.

Pytanie: Czy w Rzym. 15:2 powinniśmy starać się zadowolić innych, czy też zadowolić Boga i nie być ludźmi, którzy starają się zadowolić wszystkich, jak mówią Ef. 6:6; Kol. 3:22; 1 Tes. 2:4 i Gal. 1:10?

Odp.: Przede wszystkim mamy podobać się Bogu. Wersety, które pokazują, że mamy podobać się Bogu (a nie tylko na pozór być Mu posłuszni), to List do Hebrajczyków 11:6; 13:21; 1 List do Tesaloniczan 2:4; 1 List Jana 3:12; List do Efezjan 5:10; 6:6; List do Kolosan 3:20; 3:22 oraz Księga Koheleta 7:26.

Nie staraj się najpierw zadowolić innych: Zadowalanie innych nie powinno być naszym najwyższym celem; nim powinno być zadowalanie Boga. Jezus wyraźnie powiedział, że miłość do bliźniego jak do siebie samego jest drugim przykazaniem, a nie pierwszym, w Ewangelii Marka 12:28-31; Ewangelii Mateusza 22:37-40; Ewangelii Łukasza 10:27-28.

Bóg nakazuje nam kochać i zadowalać innych, ale dopiero po Nim. Mamy najpierw zadowalać Boga, a możemy to czynić poprzez przestrzeganie Jego przykazań, w tym 1 Listu Jana 5:2 i 2 Listu Jana 5-6. Jezus powiedział, że drugim co do wielkości przykazaniem jest miłość do innych tak, jak kochamy samych siebie. Z pewnością obejmuje to zadowalanie ich (z jednym wyjątkiem wspomnianym w następnym punkcie). Jeśli więc chcemy zadowolić Boga, będziemy kochać innych i zadowalać ich.

Zadowalaj innych dla ich dobra: List do Rzymian 15:2 dodaje „dla ich dobra”. Gdyby istniały rzeczy, które mogłyby kogoś zadowolić, ale są grzeszne lub w inny sposób szkodliwe dla tej osoby, nie rób tych rzeczy. W rzeczywistości czasami, ponieważ kochamy daną osobę, możemy i będziemy robić rzeczy, które mogą jej nie odpowiadać. Oczywiście jest to sprzeczne z zadowalaniem innych za wszelką cenę, ale jest to zgodne z kochaniem innych i zadowalaniem Boga.

P: Jakie są dobre sposoby, dzięki którym możemy bardziej podobać się innym, o których mowa w Rz 15,2?

Odp.: Jest wiele rzeczy, które należy robić, ale jest też wiele rzeczy, których należy unikać.

Nie róbcie rzeczy, które sprawiają, że ludzie czują się poniżeni. Nie oznacza to tylko, żeby nie poniżać innych; oznacza to również, aby starać się unikać działań, które – choć nie mają na celu poniżenia innych – mogą mieć taki skutek uboczny, że poczują się oni poniżeni.

Nie patrzcie na innych z góry ani nie sprawiajcie wrażenia, że tak jest. Okażcie im szacunek, doceniajcie ich i oddajcie im cześć. Traktujcie innych jako ważniejszych od siebie, jak mówi List do Filipian 2:3.

Bądź sługą – najpierw Boga, a potem innych.

Okaż empatię drugiej osobie, staraj się zrozumieć, jak wygląda życie z jej perspektywy. Być może nie uda ci się tego w pełni pojąć, w zależności od tego, przez co ta osoba przeszła, ale i tak możesz spróbować.

Czy lubisz przebywać w towarzystwie tej osoby, jak wspomina Paweł w Liście do Rzymian 15:24,32? Jeśli tak, to pokaż, że lubisz przebywać w jej towarzystwie.

Bądź posłuszny: Bóg dał nam wyraźne przykazanie, abyśmy kochali dzieci Boże, jak czytamy w 1 Liście św. Jana 5:2 oraz w 2 Liście św. Jana 5-6.

Pytanie: W Liście do Rzymian 15:4 Pismo Święte przekazuje nam prawdę, ale w jaki sposób Pismo Święte dało nam również cierpliwość, pocieszenie i nadzieję?

Odp.: Gdy Boża prawda trwa w nas i przemienia nasze życie, powinniśmy być bardziej cierpliwi, odczuwać większą pociechę i mieć więcej nadziei w miarę jak pogłębiamy naszą znajomość Boga.

Pytanie: Co oznacza, zgodnie z Listem do Rzymian 15:7, przyjmowanie innych wierzących tak, jak Chrystus przyjął nas?

Odp.: Nie byliśmy (i nadal nie jesteśmy) bezgrzeszni i doskonali. Prawdopodobnie nie wierzyliśmy (i nadal nie wierzymy) w 100% poprawnie w każdą doktrynę. A jednak Jezus, który prowadził życie bez grzechu i zna wszystkie tajemnice oraz posiada całą wiedzę, mimo to przyjął nas jako swój lud. O ileż bardziej powinniśmy przyjmować innych wierzących, których Chrystus przyjął, pomimo ich niedoskonałości. Wyobraź sobie, że myślisz: „Wiem, że Bóg nam przebacza, ale nie wiem, jak to jest z innymi wierzącymi, bo ich standardy są wyższe niż Boże”. Powinniśmy być cierpliwi wobec innych, wdzięczni za to, jak cierpliwy był Bóg wobec nas.

Pytanie: Jak, zgodnie z Rzymian 15:14, możemy upominać innych wierzących w sposób, który sprawi, że będą bardziej skłonni do wysłuchania i przyjęcia upomnienia?

Odp.: Po pierwsze, to, czy dana osoba faktycznie przyjmuje upomnienie i naganę, które powinna przyjąć, leży w gestii osoby, do której kierowane jest to upomnienie . Jeśli ktoś udziela ci upomnienia w nieodpowiedni sposób, ale sama treść upomnienia jest słuszna, i tak powinieneś je zastosować. Niemniej jednak, jako osoba udzielająca upomnienia, możemy zrobić kilka rzeczy, aby ułatwić drugiej stronie jego przyjęcie.

Nie upominaj tej osoby tak, jakbyś jako ktoś wyższy upominał kogoś niższego, ale zwracaj się do niej jak do współwyznawcy. Pamiętaj, by podkreślić, co było złe, jak poważna jest ta sprawa i jak pilna jest potrzeba natychmiastowej zmiany. Podkreśl, że nie nienawidzisz tej osoby, ale nadal ją kochasz, nawet po tym, co zrobiła, jednak nienawidzisz tego, co zrobiła.

Jedną z metod, która w niektórych przypadkach może się sprawdzić, jest podejście „proroka Natana”. Zapytaj tę osobę, jaki jest najlepszy sposób postępowania lub jak sama poradziłaby sobie w sytuacji analogicznej do jej własnej. Możesz zapytać, co powiedziałaby innej osobie, aby skłonić ją do wysłuchania i zmiany. Następnie wyjaśnij, że masz przyjaciela w takiej sytuacji: tę osobę. I używając innych słów, powtórz jej to samo. Możesz przeczytać, jak Natan postąpił podobnie wobec Dawida w 2 Księdze Samuela 12:1-15.

Pytanie: W Liście do Rzymian 15:18 – kiedy nie należy dzielić się wielkimi rzeczami, które Bóg dokonał poprzez ciebie?

Odp.: Ogólnie rzecz biorąc, dobrze jest dzielić się tym, co uczynił Bóg. Nie należy jednak robić tego w okolicznościach lub w sposób, który sprawia wrażenie przechwalania się lub zwraca uwagę na ciebie samego. Należy uważać, aby nawet przypadkowo nie zrobić tego w sposób sugerujący, że jesteś bardziej skutecznym, użytecznym lub błogosławionym sługą Bożym niż ktoś inny.

Pytanie: Co Paweł miał na myśli w Liście do Rzymian 15:20, mówiąc o tym, by nie budować na fundamencie innego człowieka, i dlaczego dobrze było tego unikać?

O: Z jednej strony powinniśmy współpracować z innymi wierzącymi, uzupełniać się nawzajem i zdawać sobie sprawę, że to dzieło należy do Pana, a nie do nas. Jednak Paweł miał tu na myśli, że nie powinniśmy rywalizować z innymi wierzącymi ani próbować przekonać do siebie ludzi, którzy słuchają przede wszystkim innego dobrego wierzącego. Paweł omawia tę kwestię w 1 Liście do Koryntian 3:4-7. Wierzący grają różne nuty, gdy niektórzy grają w harmonii, ale wszyscy powinniśmy grać tę samą pieśń.

P: W Rz 15,23, po tym jak Bóg skierował cię do jakiegoś miejsca lub sytuacji, skąd wiesz, że nadszedł czas, kiedy „nie masz już miejsca w tych stronach”?

Odp.: Pola są gotowe do żniwa. Istnieje wiele dobrych miejsc, do których można się udać, by pozyskiwać uczniów i głosić Słowo, ale spośród wszystkich tych dobrych miejsc, gdzie jest to najlepsze miejsce, w którym Bóg chce, abyś przebywał, i kiedy to się zmienia?

Jeśli nie widzisz od razu żniwa, módl się do Boga. Być może nadszedł czas, aby przenieść się w inne miejsce. A może Bóg chce, abyś wytrwał tam dłużej, zasiewając ziarno Słowa, a żniwo nadejdzie tutaj później.

Być może widzisz obfite żniwa i jest tam wielu żniwiarzy. Możliwe, że podobnie jak Paweł, nadszedł czas, aby udać się do miejsc, gdzie nikogo nie ma, skoro inni mogą przejąć tę posługę.

Czasami trzeba poczekać na środki, by coś zrobić. Być może jednym z powodów, dla których Paweł szczegółowo opisał tutaj swoje plany wyjazdu do Hiszpanii, była nadzieja na wsparcie finansowe ze strony kościoła rzymskiego, które umożliwiłoby mu tę podróż.

Bóg może zasiać w twoim sercu pragnienie, byś teraz głosił Słowo Boże w konkretnym miejscu.

Wreszcie może się zdarzyć, że nowi chrześcijanie dojrzewają, a twoja obecność tam, z całym twoim doświadczeniem, uniemożliwia im podjęcie odpowiedzialności i zdobycie doświadczenia w rolach, w których muszą się rozwijać.

Ostatecznie nie ma sztywnych zasad i musisz modlić się o Boże przewodnictwo.

Pytanie: Czy w Liście do Rzymian 15:24,28 Paweł kiedykolwiek udał się do Hiszpanii?

Odp.: Paweł napisał List do Rzymian w drodze do Jerozolimy (Rz15:25 ), więc jeśli tam pojechał, musiało to nastąpić po napisaniu Listu do Rzymian. Oto dowody na to, że tak się stało.

a) Paweł zamierzał tam pojechać, jak wynika z Listu do Rzymian15:24 , 28.

b) Euzebiusz sugerował, że Paweł tam pojechał w swojej „Historii kościelnej” 2:22:2-3.

c) 1 List Klemensa (96–98 r. n.e.) 5 (ANF, tom 1, str. 6, a także ANF, tom 9, str. 230–231) mówi o Pawle: „gdy dotarł do granic Zachodu, złożył świadectwo przed władcami i w ten sposób odszedł z tego świata”. Byłoby dziwne, gdyby „granice Zachodu” oznaczały Rzym, skoro Klemens pisał właśnie z Rzymu.

d) Paweł postąpił zgodnie z 1 Listem Klemensa, rozdz. 5, str. 6, Kanonem Muratorianum, rozdz. 2, wiersze 34–39, str. 603 oraz fałszywymi Dziejami Piotra (IV w.?) rozdz. 1–3. Nie przywiązywałbym zbytniej wagi do Dziejów Piotra, ale skłaniałbym się ku zaufaniu do pozostałych dwóch źródeł.

Pytanie: Czym jest „pełnia błogosławieństwa Ewangelii Chrystusowej”, o której mowa w Rz 15,29?

Odp.: Może to odnosić się zarówno do życia Pawła, jak i do jego słów. Przybywa do nich z życiem całym sercem przepełnionym błogosławieństwami Chrystusa. Swoimi słowami zamierza głosić i nauczać całej Ewangelii, a nie tylko jej fragmentu.

P: Jakie są cztery prośby modlitewne Pawła zawarte w Rz 15,30-32 i dlaczego są one ważne?

Odp.: Czy brzmią one jak twoje prośby modlitewne? Paweł konkretnie prosi o modlitwę

1) O wybawienie od niewierzących w Judei. Prośba ta nie została wysłuchana.

2) Aby jego służba na rzecz świętych w Jerozolimie była miła Bogu. Paweł modli się, by mógł zaspokoić ich potrzeby, jak pisze w Liście do Rzymian 1:10-11.

3) Aby Paweł mógł przybyć do nich z radością zgodnie z wolą Bożą. To coś więcej niż tylko wypowiadanie przez Pawła właściwych słów. Obejmuje to całą osobę Pawła jako naczynie Ewangelii.

4) Paweł i oni mogą wspólnie odzyskać siły. Najwyraźniej dla Pawła ważne było, by wierzący mieli odświeżone duchy. W Liście do Rzymian 15:33 Paweł modli się, aby Bóg pokoju był z nimi.

Pytanie: Dlaczego, twoim zdaniem, w Liście do Rzymian 15:30-32 Paweł nie prosił o więcej rzeczy, takich jak osobiste bezpieczeństwo czy wygoda?

Odp.: Pierwsi chrześcijanie nie modlili się o fizyczne bezpieczeństwo i wygodę w Dziejach Apostolskich 4:25-31, a wstrząs, który nastąpił potem, wskazywał, że Bóg był bardzo zadowolony z ich modlitwy.

Najwyraźniej Paweł uważał, że jego bezpieczeństwo fizyczne i wygoda nie są tak ważne jak te sprawy. Paweł wiedział, że Bóg zaopiekuje się nim i że nie umrze, dopóki Bóg na to nie pozwoli. Paweł nie skupiał się na tym; skupiał się na odważnym głoszeniu ewangelii.

Paweł modlił się jednak o wybawienie od niewierzących w Liście do Rzymian 15:31.

Pytanie: Jak, zgodnie z Listem do Rzymian 15:32, możemy lepiej „odświeżać” innych?

Odp.: Bądź sługą. Najpierw zbadaj swoje serce. Zastanów się, że jednym z powodów, dla których Bóg trzyma cię na tej ziemi, jest to, byś był chrześcijańskim chłopcem lub dziewczyną od wody, zapewniającym odświeżenie ważnym świętym, którzy wykonują Jego dzieło. List do Filipian 2:3 mówi, byśmy uważali innych za ważniejszych od siebie samych. Wczuj się w sytuację innych; postaw się, że tak powiem, w ich sytuacji.

Uważaj jednak, aby twoje „zachęcanie” nie było w rzeczywistości subtelną formą zniechęcania. Na przykład, kiedy mówisz komuś: „Tak dobrze sobie radzisz, podczas gdy każda normalna osoba widziałaby wiele powodów do uzasadnionych narzekań” – czy naprawdę go zachęciłeś, czy raczej zniechęciłeś?

Zachęcajcie ich, by nie ustawali, pozostawali niezachwiani i odpoczywali w Panu. Nie ograniczajcie się do „narzekania za nich” i nazywania tego zachętą.

Pytanie: Skąd w Rz 15,33 wynika, że Pan jest Bogiem pokoju, skoro w Wj 15,3 czytamy, że Bóg jest wojownikiem?

Odp.: Biblia nigdy nie mówi, że Bóg jest wyłącznie rozjemcą ani że Bóg jest pokojem. Zamiast tego Biblia wspomina, że Bóg ma gniew, a jednocześnie jest Bogiem pokoju. Podobnie jak wojownik może zaprowadzać i chronić pokój innych, tak Bóg może zaprowadzać pokój.

Pytanie: Czy długa lista osób z miasta, którego Paweł nie odwiedził, zawarta w Rzym. 16, wskazuje, że list ten nie został tak naprawdę napisany do Rzymian (Przewodnik po Biblii Asimova, str. 1097) lub że rozdział 16 nie był w rzeczywistości częścią Listu do Rzymian (Przewodnik po Biblii Asimova, str. 1093)?

Odp.: Nie. Spośród ponad 28 osób, o których wspomniał Paweł, jedna pochodziła z Azji, trzy były krewnymi Pawła, a niektóre to współpracownicy, których Paweł znał z Koryntu i innych miejsc. Ponadto nic nie wskazuje na to, że Paweł spotkał się osobiście z każdą z tych osób; niektórzy mogli być pracownikami, o których Paweł słyszał z drugiej ręki i których chciał pochwalić. W „Komentarzu ewangelickim do Biblii” (str. 955) oraz w „Komentarzu biblijnym Expositor’s” (tom 10, str. 162) dodano, że w świecie handlu Cesarstwa Rzymskiego częste podróże nie były niczym niezwykłym.

Pytanie: Co jest interesującego w postaci Feby, o której mowa w Rz 16,1-2?

Odp.: Albo Paweł wysłał ją jako swoją wysłanniczkę, albo wiedział, że podróżowała w ramach służby.

Nie wiemy jednak z tego fragmentu, czy Paweł bezpośrednio wysłał ją do Rzymu, czy też – co bardziej prawdopodobne – po prostu poprosił ją o przekazanie listu, ponieważ i tak zamierzała udać się do Rzymu. Greckie słowo oznaczające tutaj „sługę”, diakonon, jest tym samym słowem, którego użyto w odniesieniu do diakonów w Liście do Filipian 1:1 oraz 1 Liście do Tymoteusza 3:8, 10, 12. Użyto go również w Liście do Rzymian 15:8 i 1 Liście do Koryntian 3:5.

Imię Febe pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „jasny” i jest pseudonimem boga Apolla. Było to imię pogańskie, ale chrześcijanie mogli zachować pogańskie imiona.

Pytanie: Dlaczego, jak wynika z Listu do Rzymian 16:5, chrześcijanie gromadzili się w ich domu?

Odp.: W tamtych czasach wszystkie zbory spotykały się w domach. Gdy zaczęły się prześladowania, przenosili się do katakumb i tajnych miejsc. Budynki kościelne pojawiły się dopiero pod koniec II wieku. Akwila i Priscilla, oboje zajmujący się produkcją namiotów, najwyraźniej mogli sobie pozwolić na dom wystarczająco duży, aby grupa wierzących mogła się w nim spotykać w Rzymie. Kiedy mieszkali w Koryncie, również mieli zbór w swoim domu.

Pytanie: Czy Andronik i Junia, o których mowa w Liście do Rzymian 16:7, byli apostołami, skoro cieszyli się uznaniem wśród apostołów?

Odp.: Nie. Oznacza to, że Andronik i Junia cieszyli się szczególnym uznaniem wśród apostołów. Na marginesie należy dodać, że pisarze kościelni aż do 325 r. n.e. w ogóle o nich nie wspominali. Istnieje pewna niejasność co do płci Junii. Jednak „Komentarz ewangelicki do Biblii” (str. 956) stwierdza, że dowody wskazują na to, iż Junia była kobietą; gdyby Junia była mężczyzną, byłoby to jedyne miejsce w całej literaturze greckiej, gdzie występowałoby to imię w odniesieniu do mężczyzny.

Pytanie: Dlaczego w Rz 16,10 pozdrawiano „rodziny”?

Odp.: Greckie słowo w tym miejscu oznacza „należący do”, więc prawdopodobnie nie odnosiło się to przede wszystkim do żony i dzieci. Zamożne gospodarstwo domowe miało wielu niewolników i to właśnie do nich odnosiło się to sformułowanie.

P: Co jest interesującego w imionach Tryfena, Tryfosa i Urbanus w Rz 16,9.12?

Odp.: Imiona tych kobiet oznaczają „delikatna” i „wystawna”, co niekoniecznie pasuje do kobiet ciężko pracujących. Być może pochodziły one raczej z arystokracji niż z niższych warstw społecznych lub były niewolnicami. Jednak Paweł stwierdza, że niezależnie od ich imion były to kobiety pracowite. Podobnie Urbanus to imię męskie oznaczające „wyrafinowany” lub „elegancki” i z pewnością miło było być obsługiwanym przez pracownika, którego imię oznaczało „elegancki”. Z drugiej strony Hermas, Hermes i Ampliatus były powszechnymi imionami niewolników. W kościele spotykają się „szlachetnie urodzeni” ludzie zamożni, ludzie ubożsi, a nawet niewolnicy – wszyscy pracują razem w jedności jako równi sobie, zjednoczeni w Panu.

P: Czy Rufus z Listu do Rzymian 16:13 to ten sam Rufus, o którym mowa w Ewangelii według św. Marka 15:21, syn Szymona z Cyreny, który niósł krzyż Jezusa?

Odp.: Być może, ale niekoniecznie. Rufus, co oznacza „czerwony”, było powszechnym imieniem.

Pytanie: Jak w Rz 16,25 i 1 P 1,10-12 Jezus Chrystus pozostawał tajemnicą aż do swojego przyjścia, skoro tak wiele proroctw Starego Testamentu odnosi się do Mesjasza?

Odp.: Tak jak ktoś może wspomnieć o tajemnicy jako o zagadce, nie wyjaśniając jej, tak Stary Testament często wspomina o tajemnicy proroctwa dotyczącego przyjścia Mesjasza, nie wyjaśniając jednak Wcielenia Jezusa.

P: Dlaczego w Rz 16,17-18 Paweł tak wielokrotnie ostrzega ludzi przed fałszywymi lub bezbożnymi nauczycielami?

Odp.: Być może wynika to z połączenia tego, co dostrzegał w ludziach, ich podatności na zwodzenie oraz proroctwa zawartego w Dziejach Apostolskich 20:29-31. Paweł prorokował o tym również w 1 Liście do . Liście do Tymoteusza 4:1-3 oraz 2 Liście do Tymoteusza 4:3-4. Słowo „przeszkoda” użyte w tym kontekście, skandala, nie oznacza tu wielkich bloków, ale raczej pułapki lub sidła. Ludzie, którzy są zwodzeni, to w języku greckim „akakon”, co oznacza niczego niepodejrzewających lub niewinnych. Słowo „niewinny” w odniesieniu do zła jest pokrewnym terminem – w języku greckim „akeraios” – które może oznaczać niezłomny lub nieskażony.

Jednak uzasadniona troska Pawła o to, by Kościół strzegł się fałszywych nauczycieli, nie zmniejszyła się z upływem czasu. Chociaż niektórzy oczerniają wierzących, którzy strzegą stada, nazywając ich „łowcami herezji”, ochrona stada przed duchowymi wilkami jest ważna.

Pytanie: W Rzym. 16:17-18, w jaki sposób ludzie siejący rozłam służą własnemu „brzuchowi”, czyli swoim żądzom?

Odp.: Ludzie często sieją podziały dla własnych celów, choć niekoniecznie są to cele mądre czy rozsądne.

Może chodzić o nich samych: mogą siać podziały lub budzić niechęć, ponieważ daje im to poczucie własnej ważności i podsyca ich dumę. Mogą czuć, że wnoszą swój wkład, pełniąc rolę strażnika lub nie pozwalając komuś łatwo ujść na sucho z czymś. W dziwnym sensie mogą być trudni, a potem czuć, że wielkodusznie wnoszą swój wkład, gdy w końcu ustępują i na to pozwalają.

Może chodzić o pieniądze: mogą osiągnąć większą sprzedaż lub zyskać więcej możliwości, jeśli zniszczą kogoś innego. Albo uważają, że ich szef będzie z nich bardziej zadowolony, jeśli będą manipulować daną osobą, próbując ją przedstawić w złym świetle.

Może chodzić o drugą osobę: Siewają niezgodę, próbując kogoś poniżyć, nawet jeśli to nieco obniża ich własny wizerunek w oczach innych. Niektórzy sprzeciwiali się Pawłowi z tego powodu w Liście do Filipian 1:15-16.

Może chodzić o jakąś sprawę: jeśli się z czymś zgodzą i pójdą na to, może to oznaczać dla nich stratę finansową.

Może chodzić o ich odbiorców: uważają, że dzięki temu wypadają dobrze w oczach innych, a czasami tak właśnie jest. Mogą sądzić, że dzięki temu wyglądają na twardych, mądrych lub dobrych menedżerów czy przywódców. Podsumowując, uważają, że mogą zwiększyć swoje uznanie w oczach innych, pokazując się jako siła, z którą należy się liczyć.

Pytanie: Jakie dowody archeologiczne na istnienie Erastusa można znaleźć w Liście do Rzymian 16:23?

Odp.: W Liście do Rzymian 16:23 Paweł pozdrawia Erastusa, skarbnika miasta, z którego Paweł pisał (Korynt). Może to być ten sam Erastus, o którym mowa w 2 Liście do Tymoteusza 4:20 i Dziejach Apostolskich 19:22.

W 1929 roku podczas wykopalisk w Koryncie na ponownie wykorzystanej kostce brukowej znaleziono następujący napis: „Erastus, kurator budynków publicznych, ułożył tę nawierzchnię na własny koszt”.

Pytanie: Kiedy powstał List do Rzymian?

Odp.: Prawdopodobnie zimą 56/57 r. n.e.

P: Skąd wiemy, że List do Rzymian został rzeczywiście napisany przez Pawła?

Odp.: Na wiele sposobów:

Tak stwierdza sam List do Rzymian, a wczesny Kościół nigdy tego nie kwestionował.

Kanony Muratoriusza (170–210 r. n.e.), rozdz. 3 (ANF, tom 5), str. 603, wspominają, że Paweł napisał listy do siedmiu kościołów: do Koryntian (2 listy), Efezjan, Filipian, Kolosan, Galatów, Tesaloniczan (2 listy) oraz do Rzymian. Paweł napisał również List do Filemona, List do Tytusa oraz dwa listy do Tymoteusza.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1:1–4 jako słowa Pawła skierowane do Rzymian. Ireneusz, *Przeciw herezjom*, księga 3, rozdz. 16.3, s. 441. Również List do Rzymian 8:36 jako słowa Pawła zawarte w liście skierowanym do Rzymian w dziele Ireneusza *Przeciw herezjom*, księga 2, rozdz. 22.2, s. 390

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) pisze: „Dlatego też, gdy Paweł opisuje ludzką słabość, mówi: «Wiem bowiem, że w moim ciele nie mieszka nic dobrego», pokazując, że to «dobro» naszego zbawienia nie pochodzi od nas, lecz od Boga. I znowu: «Nędzny ja człowiek! Któż mnie wybawi z tego ciała śmierci?» [Rz 7,24] Następnie przedstawia Wybawiciela, [mówiąc:] «Łaska Jezusa Chrystusa, Pana naszego»”. Ireneusz, *Przeciw herezjom*, księga 3, rozdz. 20.3, s. 450

Tertulian (207/208 r. n.e.) wspomina, że Paweł jest autorem Listów do Galatów, Koryntian, Filipian, Tesaloniczan, Efezjan i Rzymian w dziele „Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi”, księga 4, rozdz. 5, str. 350.

Tertulian (198–220 r. n.e.) „Ale jak to Paweł… Tak samo w Liście do Rzymian: «I nie tylko to, ale chlubimy się także uciskami, będąc pewni, że ucisk rodzi wytrwałość, a wytrwałość – doświadczenie, a doświadczenie – nadzieję; a nadzieja nie zawstydza». [Rz 5,3-5a] I jeszcze: „A jeśli jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami, prawdziwymi dziedzicami Boga i współdziedzicami Chrystusa, o ile tylko razem z Nim cierpimy, abyśmy też razem z Nim zostali uwielbieni. Uważam bowiem, że cierpienia teraźniejsze nie są godne porównania z chwałą, która ma się w nas objawić”. Dlatego też dalej mówi: „Któż nas odłączy od miłości Bożej? Czy ucisk, czy utrapienie, czy głód, czy nagość, czy niebezpieczeństwo, czy miecz? (Jak napisano: «Ze względu na Ciebie jesteśmy zabijani przez cały dzień; zostaliśmy zaliczeni do owiec przeznaczonych na rzeź»). Nie, we wszystkim tym jesteśmy więcej niż zwycięzcami przez Tego, który nas umiłował. Jesteśmy bowiem przekonani, że ani śmierć, ani życie, ani moce, ani wysokości, ani głębokości, ani żadne inne stworzenie nie będzie w stanie oddzielić nas od miłości Bożej, która jest w Chrystusie Jezusie, Panu naszym” [Rz 8,17-39]. Scorpiace, rozdz. 13, s. 646

Hipolit (222–235/6 n.e.) cytuje List do Rzymian 1:17 jako słowa Pawła w Traktacie o Chrystusie i Antychryście, rozdz. 64, s. 218. Zob. również Przeciw herezji Noetusa, rozdz. 4, s. 225

Orygenes (225–253/254 r. n.e.): „Paweł jednak, jako miłośnik prawdy, mówi o niektórych mędrcach spośród Greków, gdy ich twierdzenia są prawdziwe, że «chociaż znali Boga, nie oddali Mu chwały jako Bogu ani nie okazali wdzięczności». Świadczy on też, że znali Boga, i dodaje, iż nie stało się to bez boskiego pozwolenia, słowami: „Albowiem Bóg im to objawił”; moim zdaniem nawiązując niejasno do tych, którzy wznoszą się od rzeczy zmysłowych do rzeczy rozumu, gdy dodaje: „Albowiem rzeczy niewidzialne Boga, od stworzenia świata, są wyraźnie widoczne, będąc rozumiane przez rzeczy stworzone, a mianowicie Jego wieczna moc i boskość; tak że nie mają wymówki: ponieważ, znając Boga, nie oddali Mu chwały jako Bogu, ani nie okazali wdzięczności”.” [Rzymian 1:19-21a] Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 3, rozdz. 47, s. 483

Novatian (250–257 r. n.e.) wspomina o Liście do Rzymian 1:20 jako o tekście autorstwa apostoła Pawła. Traktat o Trójcy Świętej, rozdz. 3, str. 614

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) wspomina o „Liście Pawła do Rzymian” w „Traktatach Cypriana – Świadectwa”, rozdz. 45, s. 546.

Na VII Soborze Kartagińskim (258 r. n.e.) (fragment) Paweł z Obby cytuje połowę dwóch wersetów, List do Rzymian 3:3b–4a, jako pochodzące od apostoła, str. 570

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 7:12 jako słowa Pawła. „Dialog o prawdziwej wierze”, część druga, rozdz. 20, s. 105. Zob. również tamże, część pierwsza, rozdz. 21, s. 64

Wiktorin z Petau (męczennik, zm. 304 r. n.e.) wspomina o Starym i Nowym Testamencie w swoim „Komentarzu do Apokalipsy błogosławionego Jana”, str. 345. Wymienił listy Pawła: do Rzymian, do Koryntian, do Galatów, do Efezjan, do Tesaloniczan, do Filipian, do Kolosan i do Tymoteusza, a w rozdz. 16, s. 345, cytuje 1 List do Tymoteusza 3:15. Następnie na s. 346 cytuje 1 List do Koryntian 15:53

Metody (270–311/312 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 8,19–21 jako „Paweł wyraźnie świadczy”. Rozprawa o zmartwychwstaniu, część 1, rozdz. 8, s. 365

Pytanie: Skąd wiemy, że dzisiejsze Pismo Święte jest w Liście do Rzymian wiarygodnym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Ogólnie rzecz biorąc, przed rokiem 325 n.e. rękopisy biblijne i wczesnochrześcijańscy pisarze cytowali 84,5% Listu do Rzymian. To wszystkie wersety z wyjątkiem 65,6 z 433. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.biblequery.org/Bible/BibleCanon/EarlyChristianNTQuotes.xlsx. Rozbijając to na części, można wyróżnić trzy uzupełniające się odpowiedzi.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25 oraz Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Świadectwo wczesnego Kościoła. Pisarze wczesnego Kościoła aż do Soboru Nicejskiego I (325 r. n.e.) cytowali List do Rzymian około 497 razy, nie licząc aluzji. Tych 21 pisarzy zacytowało 57% Listu do Rzymian, licząc ułamkowe wersety jako ułamki. To 246,0 z łącznej liczby 433 wersetów. Wszystkie szczegóły można znaleźć na stronie https://www.biblequery.org/Bible/BibleCanon/EarlyChristianNTQuotes.xlsx.

Oto pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy odwoływali się do wersetów z Listu do Rzymian, a po nich pisarze z okresu późniejszego.

Klemens Rzymski (96–98 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1:32 i nast. (9 z 23 słów) w 1 Liście Klemensa, rozdz. 34, tom 1, str. 14; tom 9, str. 239

Polikarp (ok. 150 r. n.e.) List do Rzymian 14:10b, 12 – cytat o długości 1 ½, List Polikarpa do Filipian, rozdz. 6, str. 34

(W dziele „The Ante-Nicene Fathers”, tom 1, str. 591, w dodatku znajdują się cztery odniesienia w pismach Justyna Męczennika, ale moim zdaniem nie są one wystarczająco jasne, by uznać je za odniesienia).

Teofil z Antiochii (pisał w latach 168–181/188 n.e.) cytuje List do Rzymian 2:7 oraz 2:8,9 w dziele „Teofil do Autolika”, księga 1, rozdz. 14, s. 93. Cytuje on fragment Listu do Rzymian 13:7,8 w dziele „Teofil do Autolika”, tom 3, rozdział 14, str. 115. Są to jedyne miejsca, w których odwołuje się on do Listu do Rzymian.

Chrześcijanie z Wiednia i Lugdunum (177 r. n.e.) – ANF, tom 8, str. 778 – cytują 15 z 17 słów z Listu do Rzymian 8:18

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1:1–4 jako tekst napisany przez Pawła do Rzymian. Ireneusz, *Przeciw herezjom*, księga 3, rozdz. 16.3, s. 441. Odwołuje się on również do Listu do Rzymian8:36 jako do tekstu Pawła w liście skierowanym do Rzymian w dziele *Przeciw herezjom*, księga 2, rozdz. 22.2, s. 390

„Męczeństwo męczenników ze Scillitan” (180–202 r. n.e.), str. 285 (fragment, Paweł): „Co masz w skrzyni? – zapytał Speratus. – Książki i listy Pawła, człowieka sprawiedliwego”.

Kanon Muratoriego (170–210 r. n.e.), ANF, tom 5, str. 603, wspomina, że Paweł napisał listy do siedmiu kościołów: do Koryntian (2 listy), Efezjan, Filipian, Kolosan, Galatów, Tesaloniczan (2 listy) i Rzymian. Paweł napisał również List do Filemona, List do Tytusa oraz dwa listy do Tymoteusza.

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) cytuje fragment Listu do Rzymian 16:19 autorstwa Apostoła. „Instruktor”, tom 1, rozdz. 5, str. 214

Tertulian (198–220 r. n.e.) stwierdza: „Apostoł upomina Rzymian” i cytuje List do Rzymian 13:1 w dziele „Scorpiace”, rozdz. 14, str. 647.

Hipolit (222–235/6 n.e.) cytuje List do Rzymian 1:17 jako słowa Pawła w „Traktacie o Chrystusie i Antychryście”, rozdz. 64, str. 218

Komodian (ok. 240 r. n.e.) (fragment) wspomina o Salomonie i apostołowie Pawle. „Nauki Komodiana”, rozdz. 31, s. 209

Teodot, prawdopodobnie montanista (ok. 240 r. n.e.), cytuje jedną czwartą Listu do Rzymian 8:15, która stanowi również jedną czwartą Listu do Galatów 4:6, w swoim liście, rozdz. 19, s. 45

Orygenes (225–253/254 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 9:16 jako „u Pawła” [zarówno w wersji łacińskiej, jak i greckiej] – Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 3, rozdz. 1, s. 307

Nowacjan (257 r. n.e.) odnosi się do Listu do Rzymian 1:20 jako do słów apostoła Pawła. „Traktat o Trójcy Świętej”, rozdz. 3, str. 614

Traktat „Przeciw Nowacjanowi” (254–256 r. n.e.), rozdz. 12, s. 661, cytuje List do Rzymian 14:4 jako słowa apostoła. W rozdz. 16, s. 662, cytuje fragmenty Listu do Rzymian 2:11.

Cyprian (ok. 246–258 r. n.e.) cytuje „List Pawła do Rzymian” m.in. w Traktacie 12, księga trzecia, rozdział 17.

Moyses i in. w odniesieniu do Cypriana (250–251 r. n.e.) cytują List do Rzymian 8:35 jako słowa apostoła. Listy Cypriana, list 25, rozdz. 4, s. 303

Na VII Soborze Kartagińskim (258 r. n.e.) na str. 570 Paweł z Obby cytuje połowę dwóch wersetów: List do Rzymian 3:3 (pełny cytat) oraz 3:4a (11 z 26 słów), przypisując je apostołowi.

Dionizy z Aleksandrii (ok. 246–265 r. n.e.) odnosi się do 1/3 Listu do Rzymian 14:23 jako do słów apostoła. List do biskupa Bazylidesa, kanon 4, str. 96.

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Rzymian 2:16. Cytuje również List do Rzymian 6:13 jako słowa apostoła, a List do Rzymian 7:12 jako słowa Pawła

Wiktorin, biskup Petau w Austrii (męczennik, zm. 304 r. n.e.) Wspomina o Starym i Nowym Testamencie w swoim Komentarzu do Apokalipsy błogosławionego Jana, str. 345. Wymienił listy Pawła jako: do Rzymian, do Koryntian, do Galatów, do Efezjan, do Tesaloniczan, do Filipian, do Kolosan, do Tymoteusza, a w rozdziale 16, na str. 345, cytuje 1 List do Tymoteusza 3:15. Następnie na str. 346 cytuje 1 List do Koryntian 15:53

Piotr z Aleksandrii (306, 285–311) – List do Rzymian 10,8–10. Listy kanoniczne, kanon 5, s. 271. Cytuje połowę fragmentu Listu do Rzymian 2,11 w Liście kanonicznym, kanon 7, s. 272.

Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 8:19–21 jako „Paweł wyraźnie świadczy”. Rozprawa o zmartwychwstaniu, część 1, rozdział 8, str. 365

Atanazy z Aleksandrii (ok. 318 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1:26 i nast. (13/22 słów); 1:27a (24/35 słów) „jak powiedział Paweł, święty sługa Chrystusa” w dziele „Przeciw poganom”, rozdz. 26, s. 17

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) nawiązuje do Listu do Rzymian 1:22 w dziele „Instytucje boskie”, księga 2, rozdz. 3, s. 44. Nawiązuje do Listu do Rzymian 1:21–23 w dziele „Instytucje boskie”, księga 4, rozdz. 1, s. 101

Aleksander z Aleksandrii (313–326 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 8:32 jako słowa św. Pawła. „Listy o herezji ariańskiej”, List 1, rozdz. 8, s. 294

Euzebiusz z Cezarei (318–339/340)

Od Nicei do Efezu (325–431 r. n.e.)

Aphrahat/Aphraates (337–345 r. n.e.) określa List do Rzymian jako Pismo Święte. Wybrane dowody

Hegemoniusz (IV w.) cytując Archelausa (262–278 r. n.e.), przytacza List do Rzymian 5:14 jako fragment Pisma Świętego w sporze z Manesem. Spór z Manesem, rozdz. 29, str. 202

Filon z Karpasji (IV w.) odwołuje się do Listu do Rzymian 10:15

Serapion (po 362 r. n.e.)

Odpowiedź Mariusza skierowana do arianina Candidusa (359–362 r. n.e.)

Wiktorin z Rzymu (po 363 r. n.e.)

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) wymienia księgi Nowego Testamentu w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

Hilary z Poitiers (355–367/368 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1,2–4 jako dzieło Pawła. W dziele „O Trójcy Świętej”, tom 7, rozdz. 25, s. 129

Hilary z Poitiers (355–367/368 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 6:10–11: „ponownie do Rzymian pisze [błogosławiony apostoł]”. W dziele „O Trójcy Świętej”, księga 9, rozdział 13, str. 159

„Synopsis Scripturae Sacrae” (ok. 350–370 r. n.e. lub V w.) wymienia List św. Pawła do Rzymian jako część Nowego Testamentu. Cytuje cały fragment Listu do Rzymian 1:1.

Kanony z Cheltenham (=Katalog Mommsena) (ok. 360–370 r. n.e.)

Tytus z Bostry (przed 378 r. n.e.)

Efraim Syryjczyk (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 11:36 jako dzieło Pawła. W dziele „O Duchu Świętym”, rozdz. 5, str. 5

Synod w Laodycei (we Frygii) (343–381 r. n.e.) w kanonie 60, str. 159, wymienia księgi Starego i Nowego Testamentu. Kanon 59, str. 158, stanowi, że w kościele można czytać wyłącznie księgi kanoniczne Starego i Nowego Testamentu.

Ambrosiaster (po 384 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) wspomina o Liście do Rzymian 8:14 jako o liście napisanym przez Pawła do Rzymian, wykład 14.29, str. 102

Apollinaris z Laodycei (ok. 390 r. n.e.)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 1:24–25 jako słowa „Pawła, który, napełniony Duchem Bożym”. W dziele „O wierze chrześcijańskiej”, tom 1, rozdz. 16.101, str. 218.

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 8:32 jako Pismo Święte. W dziele „O wierze chrześcijańskiej”, księga 1, rozdz. 17.109, str. 219.

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Pacian z Barcelony (342–379/392 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 2:4–5 jako słowa apostoła Pawła. W dziele „O pokutnikach”, rozdz. 11.2, str. 84

Grzegorz z Elwiry (po 392 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Rzymian 7:22 i innych fragmentów

Amfilochiusz (-394/397 r. n.e.) w dziele „Iambi ad Seleucum”

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) twierdzi, że List do Rzymian 1,1 jest autorstwa Pawła w dziele „Przeciw Eunomiuszowi”, księga 2, rozdz. 4, s. 105, a List do Rzymian w dziele „Przeciw Eunomiuszowi”, księga 2, rozdz. 9, s. 117

Didymus Ślepy (398 r. n.e.)

Diodor (398 r. n.e.)

Schizmatyk Lucyfer z Cagliari na Sardynii (361–ok. 399 r. n.e.)

Syryjska „Księga stopni” (Liber Graduum) (350–400 r. n.e.)

Syryjski katalog św. Katarzyny (ok. 400 r. n.e.)

Makary/Symeon (IV/V wiek)

Asteriusz z Emesy (ok. 400 r. n.e.)

Makary/Symeon (IV/V w.)

Maksymin z Turynu (IV/V w.)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.)

Papież Innocenty I z Rzymu (ok. 405 r. n.e.)

Rufinus (374–406 r. n.e.)

Gaudentiusz (po 406 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Rzymian8:35 oraz innych wersetów

Chromatius (zm. 407 r. n.e.)

Jan Chryzostom (392–407 r. n.e.) spisał 32 kazania na temat Listu do Rzymian.

Severian (po 408 r. n.e.)

Niketa z Remesianus (361–ok. 415 r. n.e.)

Rufinus (374–406 r. n.e.), tłumacząc cytaty z Listu do Rzymian 1:1–4 autorstwa Orygenesa (225–253/254 r. n.e.) w Liście św. Pawła do Rzymian, w dziele „De Principiis”, tom 2, rozdz. 4.2, str. 276

Orosius/Hosius z Bragi (414–418 r. n.e.)

Sobór Kartagiński (393–419 r. n.e.)

Hieronim (374–420 r. n.e.) cytuje List do Rzymian 7:6 jako „mówi apostoł”. Listy Hieronima, list 69, rozdz. 7, s. 146

Augustyn z Hippony (388–430 n.e.) wspomina w dziele „O państwie Bożym”, tom 20, rozdział 1, str. 421, że apostoł napisał List do Rzymian

Półpelagianin Jan Kasjan (419–430 r. n.e.) cytuje List do Rzymian14:10 , 11 jako „apostoł… piszący do Rzymian” w dziele „Siedem ksiąg Jana Kasjana”, księga 3, rozdz. 7, s. 566

Nilus (ok. 430 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Rzymian 7:12.

Marek z Eremity (po 430 r. n.e.)

Sobór w Efezie (czerwiec–wrzesień 431 r. n.e.) nawiązuje do Listu do Rzymian.

Dowody dotyczące heretyków i fałszywych ksiąg

Marcion (ok. 160 r. n.e.) odnosi się do Listu do Rzymian jako do dzieła Pawła, zgodnie z relacjami Adamantiusza i Tertuliana.

Tatian (ok. 172 r. n.e.) nawiązuje do Listu do Rzymian 1:20 w dziele „Przemowa Tatiana do Greków”, rozdz. 4, s. 66.

Heretyk Manes (262–278 r. n.e.) uznaje za pismo święte dzieło Archelausa, w którym cytuje List do Rzymian 5:14. „Spór z Manesem”, rozdz. 29, str. 202

Manichejski heretyk Faustinus z Milevis/Milevum (po 383 r. n.e.)

Heretyk Priscillian (ok. 385 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Rzymian 8:11

Heretyk donatystowski Tyconius (po 390 r. n.e.)

Skrajny arianin Eunomiusz z Cyziku (ok. 360–383/394 r. n.e.)

Heretyk Pelagiusz (416–418 r. n.e.)

Heretyk pelagiański Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.)

Heretyk pelagiański Julian z Eklanu (ok. 454 r. n.e.)

Wszystkie te teksty zachowały się do dziś.

3. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Listu do Rzymian wskazują na niewielkie różnice między rękopisami, ale nie zawierają żadnych błędów o znaczeniu teologicznym. Siedem rękopisów Listu do Rzymian sprzed Soboru Nicejskiego I (325 r. n.e.) zawiera cytaty obejmujące 63,5% treści Listu. Oznacza to 275 cytowanych wersetów z łącznej liczby 433 wersetów. Wszystkie szczegóły można znaleźć na stronie https://www.biblequery.org/Bible/BibleCanon/EarlyChristianNTQuotes.xlsx.

str. 27 List do Rzymian 8:12-22, 24-27;8:33 - 9:3; 9:5-9 (III wiek) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 109 znajduje się zdjęcie fragmentu strony 27.

III wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu.

str. 40 Rz 1:24-27; 1:31-2:3; 3:21-4:8; (2 z 19 liter w 6:2; 7 z 62 liter w 6:3) 6:4-5; (7 z 56 liter w 6:15); 6:16; 9:17,27 (III wiek) tekst aleksandryjski.

III wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu nie zawiera wersetów 6:2-3, 15

p46 Chester Beatty II 100–150 r. n.e. List do Rzymian 5:17–6:3; 6:5–14; 8:15–25, 27–35; 8:37–9:32; 10:1–11:22; 11:24–33; 11:35–15:9; 15:11–16:27 oraz inne fragmenty listów Pawła i Listu do Hebrajczyków. (233 wersety Listu do Rzymian) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 192 znajduje się fotografia fragmentu p46. Na stronach 197–198 podano również, że jakość oraz znaki stichometryczne wskazują, iż tekst ten został spisany przez profesjonalnego skrybę.

Pierwsza połowa III wieku – 1936 r. – Frederic G. Kenyon według publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

II wiek, 200 r. n.e. – 1935 – Ulrich Wilcken na podstawie dzieła „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

200 r. n.e. – 1968 – „The Text of the New Testament”.

81–96 r. n.e. – 1988 – Young Kyu Kim na podstawie „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

Około 200 r. n.e. – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie.

Około 200 r. n.e. – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione.

Od początku do połowy II wieku – 1999 – „Kompletny tekst najwcześniejszych rękopisów Nowego Testamentu”. Opiera się to częściowo na tym, że pismo jest bardzo podobne do papirusu Oxyrhynchus 8 (koniec I lub początek II wieku) oraz papirusu Oxyrhynchus 2337 (koniec I wieku).

Kolekcja Greena (początek III wieku) List do Rzymian 9:18–21 oraz fragment Listu do Rzymian 10

str. 113 (=Papirus z Oksyrynchosa 4498) List do Rzymian2:12 –13,20 (III wiek)

Uncial 0220 (ok. 300 r. n.e.) List do Rzymian4:23 –5:3; 5:8–13 (ok. 300 r. n.e.) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (str. 646) stwierdzono, że rękopis ten jest zgodny z rękopisem Watykańskim we wszystkich fragmentach z wyjątkiem Listu do Rzymian 5:1. Stwierdzono również, że choć fragment Listu do Rzymian 5:8-13 również się tam znajduje, jest on zbyt zniszczony, by można go było odtworzyć.

Po I Soborze Nicejskim (325 r. n.e.)

Manuskrypt Watykański [B] 325–350 r. n.e.

Sinaiticus [Si] 340–350 r. n.e.

str. 10 (=Papirus z Oksyrynchosa 209) List do Rzymian 1:1-7 (IV wiek). Tekst aleksandryjski

IV wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu.

Staro-syryjski (ok. 400 r. n.e.)

Koptyjski bohairski [Boh] III/IV w.

Koptyjski fajumski [Fay] III/IV w.

koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

Peshitta syryjska (443–)

Efraemowy Rescriptus (444 r. n.e.)

Aleksandryjski [A] ok. 450 r. n.e.

Got [Goth] 493–555 r. n.e.

Efraemowy Rescriptus [C] V w.

Armeńska [Arm] od V wieku

Claromontanus [D] V/VI w.

Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

str. 26 List do Rzymian 1:1–16 ok. 600 r. n.e. Zgodny z manuskryptami Sinaiticus i Alexandrinus

ok. 600 r. n.e. – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu.

str. 61 List do Rzymian 16:23, 25–27; 1 List do Koryntian 1:1–2, 4–6; 5:1–3, 5–6, 9–13; List do Filipian 3:5-9, 12-16; List do Kolosan 1:3-7, 9-13; 1 List do Tesaloniczan 1:2-3; List do Tytusa 3:1-5, 8-11, 14-15; List do Filemona 4-7. ok. 700 r. n.e.

ok. 700 r. n.e. – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu.

Około 700 r. n.e. – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie oraz 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

str. 94 List do Rzymian 6:10-13, 19-22 (V/VI wiek)

str. 31 List do Rzymian 12:3-8, VII wiek. Zgodny z manuskryptem Sinaiticus

VII wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Listu do Rzymian można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/RomansManuscripts.html.